장음표시 사용
71쪽
te impedimento sed Apostolicae se praesentendimandatum eiusdesedis hia militer accepturi, vi in praedicto c. quod de his. in cap.
quamuis. in fisne,&cap. de caetero eod. ii alias reincideret ineatisdem excommu .sententiam, ut in praedicto cap. eos qui . de sent. ex, commv. lib. 6.
Patet igitur ex praedictis, quod ne luna decemvi septem sed immo 3 o. iam sunt casus excepti a regula illius c. si quis suadente diabolo, II. q. . 4 versu dicente, Absoluit Papa solus clerum serietem. Sediter praedictos casus, adhuc etiam plures sunt circa percus tones clericorum,qui episcopis conceduntur, de quibus quinque continentur in c. si vero S. 2.& 3. quod est c. 3 extra de sera excom. Qui sunt isti, videlicet. Primus est, si clericum vim sibi inserentem , vi quis repellat vel laedat, si in continenti vim vi repellat s intelligendo quod si cum moderamine in culpatae tutelae se defendat, excommunicatus non est, cum licitum sit se modeste defendere, extra. de homicid. c. significasti, ubi dicit textus, Quamuis vim vi repellere incontineta omnes leges Momnia iura permittant. Et sequitur, quia tamen id debet fieri cum moderamine inculpata tutelae, non ad allum endam vindictam Ged ad iniuriam propulsandam . Piobatur etiam in dicto c. si vero S in c. ex tenore eodem tit.& f. de iustitia ciu- .L ut vim.&fi de vi&vi armata. i. g. vim vi. ωss. ad leg. Aquiliam .l. scientiam,s. i ii cum aliter.&C. Vnde vi. l. I. I. dist. c. ius naturale. Facit textus. in c. ut famae, in fine, extra dessen excomm II.& ii. q. 3.c. non inferenda.&is ad leg. Aquit. l. si ex plagis. S. taber , narius.Nec videtur excoria municatus qui excedendo modum non pro post repeti ii iii rictum, arg. extra de restitu. spo. c. Ol: m.
c.significissi. def. niciis ubi plene tractatur de materia defensonis. Proiecturior igitur cautela talis se defendens, clericumque percutiens, ab episcopo absoluetur, ut supra,vel etiam ab alio presbitero in absentia disce sani, quia ex quo conditor canonum eius absolutionem sibi specialiter non retinuit', eo ipso concessiste videtur facultatem aliis relaxandi, ut dicit textus in c. nuper. g. in secundo, extra dessen .excOm.
Secundus est de illo qui in clericum cum uxore inuentum turpiter gentem manus iniecerit violentas, ut ind. c. si vero. g. nec ille, lesen .exco m.
72쪽
VI .reius est de ili', qui clericum turpiter agentem cum matre uartus Est, si taliter in enerit cum Orore. f. nitam a me , se , eundum intelligentiam saniore: . , Quintus estini taliter inuenerit cum filia. Debis quatuor cali-ibus loquitur textus in d. g. nec ille, ubi dicit Innoc quod alas sievi supra inuenientes percutientes, non sunt eXcommunicat . textus tamen ille non dicit quod non sint excommusatiati, sed discit quod talis non est compellendus ad Apostolicam sedem veni ire.ergo cum reuerentia de supportatione Innocentii, cautius est vitalis ab episcopo absoluatur. Sextus etiam casus est de eo, qui clericum aut praesbiterum, qui contempto clericali habitu tirannidi enormitati in uerecunde se immiscuit,& sic apostatauit, non deferen habitum,nec tonsura, percusserit vel occiderit Nam propter demeritum talis apostatae . Sin odium clericalis excessus atque correctionen similium clericorum, talis percustar excommunicationisiniam no incurrit: Iniungi tamen debet ei poenitentia grauior aliquantulum quam si in laicos talia commisisset, ut in cap.cum non ab homine, extra de
clericorum quia si tertio monitus per Episcopum non desistit ab inhonestate vitae, perdit priuilegium clericale,quod etiam patet inc contingit, in c.perpendi imis, de sen .excommunicationis, siet intelligitur etiam c. I. extra de appsta toll. Septimus casus est de membris destituto, qui ad sedem Ap , stolicam non valet accedere propter perpetuum impedimentum talis enim ab Episcopo absoluetur, uti c.ea noscitur,&ine mulie
. . Octauus casus est de ossiciali publico , qui clericum cum iiii iri alterum impetentem capit&detinet, ut ab alterius iniuria inserenda compescat: nam licet si lummodo id tali animo cintentio neperagat, non incidat in excommunicationem,nec peccet immo mereatur 23.q. 3. c. fortitudo. cum pluribus sequentibus capitulis. attamen hoc verum est quando piae latus talis clerici est absens, qui eum compescere deberet, talis ossicialis, qui talenta cepit clericum, quam citius potest ipsum resignet in manibus sui praelati.quod si non feceriter communicatus erit. Sed si cum praesens est Episcopus,ceperit ossicialis talem clericum,ac ad requisitionem
73쪽
tionem Episcopi consignauerit, praefato Episcopo poterit absolutionis beneficium obtinere, iuxta notata in c. ut famae, g. laici, rb, in nuper,&inc. uniuersitatis, extra de sen. excommunicationis. Textus tamen in dic o c. uniuersitatis, in fine, concludit etiam si de mandato superioris laicus praesumit iniicere violentas manus in clericum, nisi causa regularis disciplinae hoc faciat
contra incorrigibilem, excommunicatus est tam mandans, quam percutiens. ω ad Apostolicam sedem oportet accedere. Et ita intelliguntur praedicta capitula Attendi tamen debet enormitas laesionis ad arbitrium ordinarii ex circustantiis locorum, causarum, temporum, persis narum, iuxta notata in c. de causis, extra de ossicio delegati.& satis plene Inst. te iniuriis. S. atrox.& extra de poeni
in sicut dignum, extra de homicid ibi dum dicit textus circa principium capituli, in excessibus singulorum non solum quantitas , qualitas delicti, sed aetas, scientia, sexus,atque conditio delinquentis sunt attendenda. N non solii in secundum praedicta, edsecundum locum tempus quo delictum committitur, nicuique poenitentia debet indici. Praeter praedictos 38. casus excommunicationum , a quibus
praeter sedem Apostolicam ligati possunt absolui, sunt etiam plures casus Episcopis laxati, ut ligati talibus, ab Episcopo possint
absolui. Primus erat olim de haereticis, credentibus, fautoribus vel receptatoribus imi l. vi in c.ad abolendam. in c.excomunicam uri in c. sicut ait, extra de haereticis. hodie tame absolutio talium sed Apostolicae reseruatur, ut supra diximus. Primus ergo est,cu aliquis ponit scisma,&conatur subtrahere obedietia sacrosanctae Romanae Ecclesiae asserens, non e sibi obediendum tanquam capit , nec pro capite reputandam. I in dist. nulli fas . Secudus est,quado Rectores ciuitatis saciunt exactiones indebitas in clericos vel Ecclesias, si commoniti desistere noluerint tam
ipsi quam fautores eorum,excommunicationi se nouerint subiacere, nec possunt absolui donec satisfactionem fecerint competente, Ut in c. non minus. durante pertinacia constitutiones iententiae, quae a talibus vel de ipsorum mandato fuerint promulgatae, inanes irritae sunt habendae, nullo unquam cmpore valitu
74쪽
eae utine aduersus, extra de immunit. ecclesiarum , Ad quod seciunt notata in c. ad probandum, extra de re iudic in c. excomni unicamus. g. credentes,extra de haereticis, 3.q . nullus lTertius est de eo, qui non lectus a duabus partibus Cardinalium gereretur se pro Papa,qui cum omnibus eam acceptantibus excommunicatus est, Vt in c.licet, extra de eieci . Qii artus est,cum aliquis magister vel scholaris tractat cum aliquo ciue Bononiense de conductione hospitii inrequisiuis inqui linis, nisi tempus conductionis elapsum fuerit, ut in c. ex rescripto,
Quintus est de monachis canonicis regularibus , Archidiaconis, decanis, praepositis, plebariis, cantoribus,& aliis clericis personatus habentibus, aut etiam quibuscunque presbyteris legetiburives audientibus leges vel phsicam, scilicet medicinale, ut in c. non magnopere, Z in .super specula, extra necle vel mo haec tamen sententia non ligat habentem parochialen Ecclesiam, non prae bi
terum, ut in c. statutum. eo. tit. lib. 6.
Sextus est de participante in crimine criminoso, siue participauerit ante prolationerti sententia excommunicationis , siue post , ut in c. si concubinae clericorum 4 in c. nouerit: in c. nuper.&ibi plenius,extra de sera. excomm. Septimus est de statuentibus contra Ecclesiasticam libertatem, J descriptoribus, potestatibus,consulibus, rectoribus, S consiliariis locorum , ubi statuta huiusmodi de consuetudines edita fuerint, vel seruatte,& in his qui seruare fecerint, uel secundum talia statuta vel consuetudines iudicauerint, vel qui iudicata scribere praesumpserint in formam publicam redigendo,Vtinc nouerit.&
Octauus est de illis,qui scienter recipiunt ordinationes seu alienationes rerum ecclesiasticarum a scismaticis,qui excommunicati sunt, tales ordinationes seu alienationes irritis uniri inanes, ut in c. I .extra de scismat.& 9. q. I. c.Ordinationes irritas quia non habent exequutionem, nisi cum eis fuerint dispensatum,ut in c. a.d s. extra de scismaticis in de alienationibus, quod sint irritae, Probatur etiam I 2. q. 2. C. alienationes. 4 si qua de rebus.
Nonus est de loquentibus secrete uel mittentibus scripturam aliquam vel nuncium alicui Cardinali, dum sunt in conclaui pro electione Papae, ut in c. ubi periculum. f. nulli,de elect.li. 6. DecimuS
75쪽
Decimus de Dominis rectorib)d ssicialibus,qui imminente dicto tempore electionis Papae, non diligenter obseruauerint ea,
quae continentur in constitutione praedicta,in c. ubi periculum. S. Praeterea, Veri quod sit prae milia .
Undecimus est de his , qui grauant aliquos clericos vel quassi-bet alias personas Ecclesiasticas,ad quas in aliquib ecclesiis vel monasteriis aut aliis piis locis spectat chesio pro eo, quod rogati seu
ciliter inducti eum pio quo rogabani ut ligere noluerunt, vel cosanguineos eorum ad ipsas ecclesi is, monasteria seu loca cςtera, benefi-ias silue aliis bonis suis per se velim alios spoliando, seu alias iniuste persequendo, uel grauandi, ut in c. sciant cuncti, de ei cito lib. 6. Duodecimus est de usurpantibus regalia,custodiam sue guar-diam aduocationis seu defensionis titulum in ecclesiis monasteriis, sui quibuslibet aliis piis locis, aut bona ecclesiarum monasteriorum aut locorum ipsorum vacantium prae lumentibus occupare, ut in generali. leselcct. li. o. Decimus tertius est de clericis, siue monachis, aut personis ecclesiasticis in locis suis praedicta fieri procurantibus, ut in d. g
Decimus quartus est de hic, qui uocari fuerint ad dirigendas moniales in electionibus Abbatistae, nisi prorsus abstineant ab his, per quae inter is super faciendis ipsis eleelocibus oriri possit di-icordia uel nutriri, ut in cap. indemnitatibus. f. postremo, de electio lib. sexto. Decimus quintus est de his, qui procurant quod conseruatores dati intromittant se in pertinentibus ad eosdem , nec possunt absolui ab excommunicationis sententia, nisi ei quem sic indebit iatigant, primo satis siciant integraliter de expensis, ut in c. fin .g. vi autem, de off. del.li. c. in eis. pars vero. Decimus sextus est de his,qui absolutionem ab aliqua excommunicatione,uel reuocationem ipsius, aut suspensionis, uel etiam interdicti per vim uel metum extorserint, ut in c. absolutionis, de his quae vi metusue causa sunt. Nam talis absolutio sic extorta, nullius est momenti, extorquens nouam excommunica tonem decernitur incurriss ut ibidenta. Decimus septimus est de fingentibus fraudulenter casum aliquem, per quem iudex aliquis uadat, vel mittat ad aliquam muli 4 lierem
76쪽
lierem causa testimonii proferendi , ut in c. mulieres, delud. Decimus octauus est de compellentibus praelatos, vel capitula seu alias personas ecclesiasticas ad submittendum laicis, seu aliena dum bona immobilia, seu iura ecclesiarum, ut in c. hoc consulitissimo. .laici vero. de reb.eccles non alienan .lib. , .
Decimusnonus est de laicis usurpatib. sibi bona riura ecclesiarum, si legitime moniti non destiterint, restitutionem fecerint
competentem,ut i d. c. hoc consultissimo. g. s.
Vigesimus est de exigentibus aliquod pedagium, seu guida giu,
vel tabellam ab ecclesiis vel personis ecclesiasticis, per se vel per a lium suo nomine, vel alieno, pro personis vel rebus suis propriis,
quas non causa negotiandi deserunt, seu deserti faciunt vel transmittur. Qui vero cotrariu secerint, si perso me fuerint singulares, ex contrariis: Si autem collegium vel uniuersitas ciuitatis,castri, siue loci alterius cuiuscunque,ipsa ciuitas, tiastrum, vel loeus interdia citi sententias ipso facto incurrant; nec ab excomunicatione huiusmodi absolutionem vel iter licti relaxatione obtin ea tar, donec exacta plenarie restimerint de transgressione satisfecerint competenter, ut in c. quanquam .de censib. lib. 6.
Vigesimus primus est de impedientibus, qui Kχ iram iudicibus ecclesiasticis ordinariis, vel delegantis in causis, qu ad eos pertinent, illi qui conquerunt ut possint iustitiam obtinere, vel quicunque compellit impetratores literar uti apostolicaru, vel alios recurrentes ad forum ecclesiasticum in causis , quae de iure vel antiqv consuetudine, ad ipsum pertinent, ad desistendum, vel ad litigandum de eis in foro seculari grauando iudices ecclesiasticos, vel impetrantes, vel litigantes , siue litigare volentes coram eis,vel grauado propinquos ipsorum, seu capiendo res vel ecclesiasticas talium , vel quocunque alio modo'. Et qui ad praedicta dant consilium , auxilium , vel fauorem omnes tales ipso facto sunt excommunicati, nec absolui debent, nisi iudicivi parti de iniurijs, damnis, expetis' interesse prius fuerit integre satisfactum
ut in c. quoniam .de immunit .ec lib. s.
Vigesimus secundus est de quibuscunque Dominis temporali. bu interdicentibus suis subditis, ne pr latis,aut clericis seu personis ecclesiasticis quicquam vendant, aut emant aliquid ab eisdem neque ipsis bladum molant, coquant panem , aut alia obsequia hibere praesumant,ut in c. eo qui, te immunit. eccles lib. 6. Duo alii
77쪽
alii casus excommunicationum continentur in c. clericis, eodem lib.6 tit . qui tamen sunt sublati per cle. luoniam de immunitate ecclesiaru. Duo etiam alii continentur in c. uno, de scismaticis. lib. 6. Qtii etiam vacant,quia no stant illi Cardinales de Columna, de etiam quia domus de Columna fuit restituta ad honores si lignitates per Benedictum XI. Eil alius de ederico Imperatore deposito, S de obedientibus Tauetibus eidem, ut in c. ad apostoliciae, tessen. re iudi c. lib. 6. Sed quia etiam vacat, numerare
Vigesimus tertius est de praesumentibiis nouum habitum, vel religionis medicantium ordinem inuenire, vel professionem facere vel recipere, nisi in religionibus per sedem apostolicam approbatis, vel de nouo domum aliquam, vel locum acquirentibus , vel acquisiua alienantibus sine licentia sedis Apostolica speciali, ut in c. uno, de religiosis domibus. lib. I. Vigesimus quartus est de religiosis tacite vel expresse professis, qui in scholis vel alibi temere habitum suae religionis dimittunt, vel accedunt ad quae uis studi alterarum , nisi a suo praelato cum consilio sui conuentus vel maioris partis eiusdem ibi eundi ad studium licentia primitus sit concessa, ut in c. ut periculosa neclerici vel mo. lib. 6. ubi Diis Io And. Dominus Petrus de Anchara no&omnes sequaces tenent expresse, quod eo ipso, quod religiosus opparet in conspecta saecularium sine habitu propriae religionis cremere se praesentans, excommunicatus est. Adeo enim habitus est
connexus ossibus monachorum, siue religiosorum, quod in quolibet loco existentes, siue in lecto quiescentes, eo constanter ut d
bent, ut dicit tex. Decreti. O. q. I. c. vidua. 23. dist. c. sanctimonialis.vbi glo. dicit, etiam in lecto, Mi infirmitate dicit tamen Ioan. And. sequaces, ind.c. ut periculosa, non putare se esse de mente illius textus,qubd monachus in cella sua dimittens habitum, vel dum balneum intrat in occulto, vel iacens sine habitu digetur illa constitutione. s. quod ipso facto incidat in excommularicationem,
sed tunc demum incidit, quando se exhibet conspectibus hominurri sine habitu propriet religionis,quod est notat, te. De quo ali.
bi dixi plenius. s. in c. omnis viri utque sexus. Vcr. si quis autem CX- trade poenit. remisi
Vigesimusquintus est de Doctoribus, siue Magistris, qui scieter
locent leges, xc phisica religiosos illos, qui suae religionis habuia
78쪽
dimiseriunt, ut in .c. Vt periculosa. g. fi ne cle vel mona. lib. c. Vigesimus sextus est de tradentibus scienter ecclesiastica sepulturae haereticos,Credentes, receptatores, defensores, mel fautores
eorundem, nec absolui possunt nisi propriis manibus publice ex-
tumulent, proiiciant huiusmodi corpora damnatorum ac locus ille perpetud careat sepultura, ut inta quicunque , de haeretic. libro sexto. Vigesimus septimus est de rectoribus secularibus, vel eorum otficialibus intromittentibus se de cognitione crimini si retica prauitatis, vel praesumentibus liberare 1 carceribus detentos pro tali crimine,vel praesumetibus se opponere, Mossicio inquisitionis haereticae prauitatis impedimentum in serre, nec non qui scienter in praedictis dederint auxilium, consilium, vel fauorem,excommunicatione incurrunt, quam si per annum animo substinuerint indurato, ex tunc debent tanquam haeretici condemnari, in ut inquisitionis negotium, dehineticis lib. 6.
Vigesimus octauus est de procurantibus aliquem interfici facere Christianoru assastinos si mandatum interuenerit,etia si mors non sit sequuta. Et simile de receptato libus,defensoribus, vel occultantibus assastinos, tin c. i. de homicid .li. 6.
Vigesimus nonus est de clericis, qui manifestis usurariis alienigenis locant, vel alio titulo concedunt,domum aliquam , ad foenus exercendum: Alias si sunt Patriarchar, Archiepit copi , vel episcopi incurrunt ipso facto suspensionem si sunt minores clerici
seculares incurrunt excommunicationem: si est collegium vel v- niuersitas,in currunt interdictum. Et si talem sententiam per mensem substinuerint, ex tunc terra ipsorum sunt interdictae qua diu ibi 'surarii commorantur: si non sunt laici debent per ordinarios ecclesiastica censura compelli. de furi .cap. primo. capitu. quamquam. lib. 6
Trigesimus est de concedentibus reprae salias, contra person stae generaliter siue specialiter,ut in c. .si pignorationes, de iniuriis Hamno dato. lib. I. Trigesimusprimus est de Dominis, vel rectoribus postibus no saeientibus obseruari constitutionem editam contra insequutores Cardinalium, seu alicuius de familia eorum, vel Papae, ut in c. licis. I. f.de poen. lib. 6. Praefigitur tamen terminus unius meus posthabitam notitiam de praedictis, dc includuntur etiam ossiciales Pi aedi-
79쪽
praedictorum, si fuerint similiter negligentes. Et notandum' ubdin sequutores de participes non possunt absolui, nisi auctoritate sedis Apostolicae, ut supra diximus. Trigesimus secundus de dantibus licentiam occidendi, capiendi, seu alias grauandi iudices ecclesiasticos occasione lententiae latae per eosdem , si c. Nam insta duos menses possunt absolui per episcopos, post duos autem menses non ,nisi per Papam absoluuntur,ut in c.quicunque , de sen.excom .lib. 6.&dixi supra inter casus sed apostolicae reseruatos. Trigesimus tertius est de absolutis in mortis articulo vel ratione alterius impedimenti, si cessante articulo vel impedimento nosse, quam citius poterint repraesentent, ut in c. eos qui .de sen eXco m. lib. 6. supra tetigi. ubi sciendum, quod relapsus in eandem, requirit absolutionem ab auctoritatem habente .
Trigesimus quartus est de absolutis a sede apostolica vel a Legatis ei uidem, a quibus iniungitur absolutis, ut se praesentent ordinari js, vel aliis luscepturi poenitentiam ab elidem lassis iniuria seu eis quibus obligati fuerint satisfaciant. Nam si non seruant iniuncta quam citius commode poterunt , t incidunt in eandem
sententiam, ut in . c. eos qui, de sen. excom .lib. 6.
Trigesimus quintus est de sepelientibus cadauera in emiteriis niti, vel ecclesiis tempore interdicti in casibus non concessis, ut in cap. inis. eos qui de sepul. in cle. Trigesimus sextus est de sepelietibus publice excommunicatos non absolutos, ut ibidem. Trigesimus septimus est de sepelientibus nominatim interdictos non absolutos,ut ibidem. Trigesimus octauus est de sepelientibus manifestos usurarios, nec prς stita cautio est de restituendo, nec restitutione facta, ut ibidem iuncto c. I ga.de,sur lib. 6.& in istis quatuor casibus ligatur sepelientes, si scienter,ix temere sepelierint supradictos, ut in .s.c.eOS, qui a qua excommunicatione non debent absolui, nisi prius
ad arbitrium dioeces an episcopi eis, quibus per praemiis fuerit ,
iniuria irrogata satisfactionem exhibuerint competentem, Ut in d.
Trigesimusnonus est de religiosis quibuscunque qui nouallu, aut alias decimas ecclesiis debitas , S ad eos non pertinente appropriare sibi praesumunt, aut exquisitis fraudibus vel coloribus usurpare,
80쪽
surpare, seu qui de animalibus familiarium, pastorum suoru, vel aliorum etiam animalia ipsa corum gregibus immiscentium seu qui de animalibus, quae in fraudem ecclesiarum in pluribus locis emunt, emptaque tradunt venditoribus, vel aliis ab episcopis tenenda, seu qui de terris quas tradunt aliis excolendas decumum solui ecclesiis non permittunt aut prohibent, nisi post requisitionem per eos, quorum intererit super hoc eis sectam a
praemissis deititerint infra mensem.Aut si de his,quae surpare cλtra praemissa, vel retinere praesumpserint, infra duos menses damnificatis ecclesiis emendam non fecerint competentem ,1 ossiciis administrationibus, beneficiis sunt suspens, donec restitu crin satisfecerint. Et si administrationes vel beneficia non habuerint sententiam excommunicationis incurrunt ante satisfactionem codignam nullatenus absoluendi, ut in c. I. de decim .in cle. Quadragesimus est de monachis. canonicis regularibus administrationem aliquam non habentibus ad curias principum s cularium absque speciali licentia praelatorum praesumentibus
conserre ut suis praelatis aut monasteriis damnum inferant qualecunque, Ut in cap. I.qui incipit, ne in agro.S quia Vero Ver nos eorum, de statu monach. in cle.
Quadragesimus primus est de monachis tenentibus arma infra septa monasteriisne suorum abbatum licentia speciali, ut in praedicto c. g. vers. praesit quoque sententiae. Quadragesimvssecundus est de impedientibus visitationes monialium in moniti non destiterint, ut in c.attendentes, g. fin.de statu monacho. in cle.
Quadragesimustertius est de quibusdam mulieribus, quae be-china vulgariter nuncupantur,nullam approbatam regulam profitentes, aliquibus tamen religiosis ad placitum adhaerentes, ac temere praesumentes de summa trinitate, liuina essentia,&articulis fidei, ac ecclesiasticis sacramentis opiniones catholicae fidei si trarias introducunt.Vnde aiph, quam alia quaecu q. mulieres earustatum assii mentes vel sequentes,ipso facto sententiam excommunicationis Incurrunt, ut in c. I. le religiosis domibus.in cle
a iadragesimusquartus est de quibuscunque relicio fouentibus mulieres aliquas in statu praedicto vel etiam inducetibus, aut ad id praebentibus consilium,auxilium , vel fauorem, ut in c si praedictis ad satis accedui qua habentur. 18.q. a. perniciosam
