장음표시 사용
91쪽
64 regula illam patiatur exceptionenti ut iis habeat locum,quoties antiqua parochia est adeo ampla, ut parochiani sine magno incommodo ad percipienda sacramenta,& diuina officia audienda accedere non pos- e. ad alia. Mi sunt, nam tunc nouae q parochiae, etiam inuitis rector, aliam Abbas. n. bus,constitui possunt. Idq. cum in disuetudinem abijsset, renouauit sacrosancta Tridentina r Synodus. At si se antiquae parochiae non sufficiunt, omnibus illis Sa- cerdotibus,voluit eadem sancta Synodus, ut possit coinpelli populus ea subministrare, quae lassiciunt ad vitam dictornm Sacerdotum sustentandam. Sed a ro bono Reipublicae, vel, ut aiunt status reglimine posui sustentari Decretum, & dicundisse hac potissimum ratione, sicut enim paterfamil. debet esse soli citus,ne quis noui aliquid in eius domo moliatur, quod sibi, eiusque familiae asserre valeat detrimentum, eadem prorsus ratione ad ossicium prudentis, & accurati Primcipis attinet inuigilare, quibus in locis erigantur Eccle- sae,aut monasteria,ne ex iis iniuria, aut iactura ciuibus, a ciuitatibus,castris,oppidis,ijs praecipue,quae pro tuenda, di conseruanda republica varijs in locis,maxime in limN. disi osita sunt, atque omnibus belli artibus mi. nita,&vul fortalitia appellantur. . Idem at uerant de personis,quod de aedificiis, ut que admodum pateriamilias potest vetare, ne sine eius lice
consensu viri religiosi domum suam ingrediantur, pari etiam modo Principi uniuersali patri ius est prohibere, ne noui homines dominium ingrediantur, in eoque I l. i. f. d. eis . pl/ constituant domicilia, Se sub praetextu ferimis. I. Relisionis contra optimum Reipublicae statum aliquid
cras. Σαι Quae licet vero veriora sint, falsum tamen est, ut Pri ceps Rculi id lege valeat praecipere,cum talem, ut passimi fuit dictum , minus habeat auctoritatem, quae soli R
'nano pontifici, & locorum ordinarijs copetit, ad quos illis in casibus recurrendum esse nulla est dubitatio, qui . , pro mi ita eorum prudentia c eum de eorum quoquecuritate, & benescio agatur habito etiam, si opus tu rit, c silio Principis,vel eius, qui ciuitati, eiusque pr curationi praeest , in locis opportunis licentiam nouas
92쪽
eonstruendi Ecclesias , & noua erigendi monasteria concedent.
Ad id quod obiiciunt ex responset Mariani iuriscon . , - .sulti, vc quamuis collegia, & sodalitia mandatis Princi- ta μ' palibus prohiberentur, Religionis tame causa permittebantur , dum tamen per hoI non fieret contra Senatus consultum, quo illicita collegia arcebantur. Responsio est in promptu , quia nondum , ut alias fuit a respon- sum , Principes suaui Christi iugo supposuerant collum, di utraque profana, & sacra praediti erant auctoritate . Eadem quidem ratione remouetur illud simile b Si-ο M., inauis. meonis magni Iudaeorum Ducis,ut sine ipso non posset in regione illa conuentus conuocari, nam eodem in capite pluries repetitur Simeon esse summus Sacerdos, & quia, inquit e, textus,Iudaei,& Sacerdotes eorum consenserunt . eum esse Ducem suum, di summum Sacerdotem in aeternum. Et paulo ante, ut auditum est Romae, quia destinctus esset Ionathas, & usque in Spartiatas, di contristati sunt valde.Vt audierunt autem,quod Simeon stater eius factus esset summus Sacerdos loco eius , scripserunt ad eum in tabulis aereis, &e. Et sic utranque habuisse iurisdictionem apparet manifeste, quod testatur quoq.d I d mlo. 33. e. 3sephus unus ex primari j Iudaeorum scriptoribus. Unde peregrinus suo se iugulauit stadio. Maiorem facere videtur dubietatem, quod Barioluso ex auctoritate Innocentijs scriptum reliquit, videli. . .
-cet collegia esse sub Principibus secularibus, sed facilis est responsio,quia Innocentius intelligit, & loquitur de
collesiis profanis artificum, negotiationum, professi n.3. d ac pranum,hinc ait. Auctoritate autem Principis p unt, &debent fieri collegia, si homines parum habent facere simul,ut si Barones,vel ciuitates,vel tres,vel plures coeat, collegium , nam huiusmodi collegium non valeret sine auctoritate principis, quia multum simul facere habent,
nec hoc iaciunt causa Relisionis. Et paulo post subit' i vi ,.Acit. Clerici autem ciuitatis, vel castri non possunt face- re collegium ea ratione; quia sunt in eadem ciuitate,vel castro,quia Clerici non constituunt uniuersitatem castri, vel ciuitatis, sed constituunt uniuersitatem suarum Eccle- Isiarum, sed bene possitnt constituere uniuersitatem causa .
93쪽
Religionis, scilicet, ut Millas celebrent pro vivis, &
sunctis,uel consimilibus. Item videtur, inquit,quod cum ista collegia, de Rectores eorum subsint maioribus, Ac o dinarijs potestativus,quod ad eorum dictum destrui possunt,& prohiberi ne incipiant, hactenus Innocentius. Ex quibus liquido constat huiusmodi collegia si sunt saecularium ,& non coeunt causa Religionis, subsunt Principiabus,si vero Religionis es , suis Ordinarijs. hoc est Foh ca. diro . tit. clesiae,aut locorum b Episcopis. Et ita quotidie fieri videmus,& experimur. I. De is... s. Ad argumentum vero i Othelii ex oraculo Marcelli EM et M. Papae ad Maxeptium, nempe boni Principis est, ac retia Ecclesias contritas, atque concisas restaurare, Π ι administratores I secularium di- . ' piitatum ad Ecclesiarum tutelam non minus,quam ad papillorum, ae viduarum protectionem costituti sunt. Quis inficiaturὶtenentur, aut possunt restaurare, aut construe- . re Ecclesias, & Ecclesiae tutelam, atque habere patrocia nium debent,ergo edicto cauere,ne aediscentur laclesiae, aut religiost domus,possuntZoptima consequentia. Immo scire deberet Caesares haud posse iura imperii obtinere, nisi cum fidelitate, reuerentia de obedientia, tactis sacromium Euangeliis iurisiurandi religione promiserint, spoponderintque & polliciti fuerint coram Deo, de B. Petro se perpetuos protectores, procuratores, & defensores suturos sena mi Pontificis, di sanctae Romanae Ecclesiae in omnibus,& per omnia, item custodituros, & conis a M. seruaturos possessiones honores,& iura eius, alia item, νε, χἀ quae Clemens V. in Vienensin Concilio decreuit . , o in ι rLιεν Quibus conuenit quod Cuiacius de Federico o scri-' bit, cum ex Duce creatus csset Imperator. Quinimmo ea sena per laus Christianorum Regum , ut memoriae
mandaui p, cum primum temni more diademate o e nantur, ut iureiurando fidem suam de uineant de Ecclesia, sacro ordine,sancti'. antiquorum Patrum decretis, ' marest. s. in totis viribus tuendis, & propagandis. pro, seu Mum. Vtraq. enim potestas se inuicem adiuuare, conserua-
& potest,& debet,& diuina, humanaq. connexa , . i. - . deuinctaq. esse Guentricum unus q sit utriusq. Princeps,
Deus omnipotens , &Christus a quo pendet utraque,d: hanci
94쪽
hanc, & illani regit, tuetur administrat, habetq. in haemortalium rerum procuratione,&adminstratione utranque ministram,& famulam. Neque attendi debet ratio, qua mouetur Scaynus, ut multiplicatis religiosorum domibus, alimenta alijs Monasteriis necessaria subtrahere stur, aut ita dimisuere tur,ut neque nouis, neque veteribus suistere possint fidelium largitiones; nam praeter quod non est de Dei b nitate,largitate,& prouidentiu desperandum,ut Christus ipse r testatur dicens . Respicite volatilia carii, quoniam ν via aram.
non serunt,neque metunt, neque congregant in norea,&- .
pater vester caelestis pascit illa . Considerate lilia agri, quomodo cres ut, non laborant,neque nent. Fuit etiam I., histe ab eadem sancta Tridentina I Synodo salubriter stres in n.4- prouisum, ut in monasterijs , & domibus tam virorum, Hisquam mulierum is tantum numerus constitueretur, de in Posterum conseruaretur, qui vel redditibus proprijs Monasteriorum, vel ex consectis eleemosynis commode posse sestentari, nec de caetero similia loca eriserentur sine
iscopi, in cuius dioecesi erigenda sunt, licentia prius
Quae sacrosancta constitutio, ne tradaretur obliuioni, 'illi ii rendo tali recor: Clemens viij.die x3. Iulii anno Iso 3. illam confirmauit alia constitutione, atque insuper declarauit locorum ordinarios , quibus ex eodem Concilij decreto ius competebat, non posse licentiam ad no-UOS Conuentus cuius a. etiam Mendicantium, ordinis in ciuitatibus,& locis eorum ordinariae iurisdictioni subie- . . Ois erigendos impartiri, nisi vocatis, & auditis in eisde , ciuitatibus,de Iocis existentium Conventuum Prioribus, seu Procuratoribus,& alijs interesse habentibus, ct cau-D,seruatis seruandis, cognita, constiterit, in eisdem ciuitatibus, di locis nouos erigendos Conuentus, sine alio de .primento commode sustentari posse. Atque ita clare perspicimus provide a Concilijs,es Pontificibus, quibus dii
taxat haec iuste incumbunt munia,satis, abundi'. prouisiam esse,ita ut Domini Veneti non excusari posunt,quod non temere manum, aut falcem in messem alienam immiserint,atque iure optimo reprehensi,obiurgati, ac de-
95쪽
riique censuris ecclesiasticis obstricti, ut cognito errare rescipiscant. O Varium, de ultimum caput est, quo summus Pontia
sex motus necesse habuit censuras Ecclesiasticas in Serenissimum inclytae Reipublicae Venetae Principem, yniuersumq. Senatum vibrare, nimirum praetendentes iure posse in Clericos tam seculares , quam regulares, etiam in sacris constitutos , atque etiam in Ecclesiastica positos dignitate pro atrocioribus , de grauioribus delictis animaduertere . od sane aedificium tribus potissimum fundamentis extruere arbitrantur.
Primum iactant in virtute, & robore priuilegiorum ab hae sancta Sede, hoc est a Sixto iiij. Innocentio viij. Clemente vij. & Paulo iij. Reipublicae concessorum.
Secundum in consuetudine inueterata . seu immem rabili, quae licet non sit adeo valitura ut incapacem capacem facere queat, si tamen ultra imitaemorabilem,
Princeps allegat priuilegium sibi ab habente potestatem datum ex usu ipso, de allegatione priuilegii simul connexis probatur praesumptiue priuilegium , de ex priuilegio praesumpto perindet , atque ex vero idem sequitur Osectus , siquidem praesumptum priuilegium aequi pollet vero,quia tantum operatur a fictio, & iuris praesumptio in casii ficto, & praesumpto, quantum veritaS, in casu vero. Tertium in quasi possessione, in qua Princeps Venetiis a iundatione suae Reiputa anno 1 Christo nato circiter a I. hanc exercuit potestatem iudicari Clericos etiam in sacris constitutos pro praefatis grauioribus , de atro-eioribus delictis In qua sane quasi possessione erant orientales Imperatores,qui ex Marciani, onis, Anthemii,3 Iustiniani constitutionibus de causis Clericorum criminalibus cra scebant, in eosque animaduertebant . . iNam diuiso Romano Imperio, quod videtur contigista se Caroli magni temporibus , ita ut idem Carolus occis dentale,Nicephorus vero orientale obtineret, Respublica Veneta carpit exurgere , ac nullum in temporalibus
96쪽
ns ruperiorem,eam moribus, &recognoscetis iuperiorem,eam moribus, & vsbus Imporatorum tunc regnantium cu auctoritate iudicandi Cloricos,vsam filisse, plusquam verisimile est. Qu' sane fit, ut eo tempore, sicuti Caesaribus de causis Clericorum criminalibus cognoscendi ius erat, ita notionem hanc sibi retinuisse , & haec ad nostra usque tempora conseruassΡVeneti praesumuntur,nulla habita ratione constitutionis Federiciij. e Imperatoris, qua omnino a iurisdictione omnes eximuntur Clerici . . Neque mirum, quia,& Reges Anglia ,eoremq. ciuiles magisti atus, etiam toto eo tempore, quo ibidem Christiana.& Catholica floruit Religio. de Clericorum criminibus d cognoscebant,debitis a. assiciebant poenis. Sed histe omnibus videtur posse unica satisfieri respo- sone,nempe ex priuilegiis,quae se autumant habere. Nasi iam ab initionastentis Reipub. erant in hac quali possessione,ut eisdem legibus, de moribus uti possent,quibus
orientales Principes vlebantur , quid opus erat tot priuilegiis,tanta cum solicitudine,& cura a summis Roma-
nis Pontificibus petitis, & ob maximam importunitatem obtentis Manifestissimi enim iuris est priuilegium nihiI aliud esse,quam priuata lex,unde veteres, auctore e Gellio pritia dixere,quae nos singula dicimus, de benescia interdum quoque appellantur, S generalibus derogant g le
Quare dubium non est, quin Veneti cum viderint sibi obstare legem b generalem, qua vetitum est, ne Princeps laicus,eiu sine magistratus de Clericis, cominque delictispi sint cognoseere, tum illi ne remanerent obnoxij, de plurimum sitae expedire Reipub. hanc habere facultatem antellexerint, huiusmodi priuilegia summo quidem studio obtinere procurassent: neque est verisimile, si iure proprio id ficere potuissent,voluisse speriali lege,& prae rogatiua sibi consultum iri , tum quia sibi, iuribus a. suis non minimum peperissent detrimentum , tum quia fruora fit per plura, quod fieri potest perpauciora . Immo frustra k a Principe impetratur, quod a iure communi conceditur. Clarum est ita l. id enicere non potuisse si Melongissima praescriptione, siue lege aliqua generali, M a obstan
97쪽
hoe morabor, priuilegiis istis praestanda sit fides, cum Misis. caiu m procucenti non lent susiragari . Siquidem maior exurgit dissicultas e priuilegio Pa
Ii i'. Omnibus recentiori, & ampliori, cuius vigore tu dicibus secularibus Uenetiarum datur facultas animaduertendi in facinorosos clericos tam regulares,quam s . ta in Ordinibus costitutos atroeia de licta in eadem ciuitate, & dioecesi perpetrantes, ita ta- ι 1 generalis Patriarchae Venetiarem prae-
ab eisdem Vicatio,& alijs iudicibus non esset praeuentu Nam licet certissimi iuris sit summum Romanum Pontificem iuste certis in casibus posse seri priuilestio dero sit iuris diuini, utpost M. 'barella,asseverans. sicut potest Papa unum Clericum d. d. Q u. laico subi Icere, ita potest omnes clericos certis in Osibus siliniicere uni Principi seculari. Cui se subscripsit Tiberius Decianus in suo P tractatu criminali r attamen nisu . A i,ari 'ς Πωςm di priuilegium sit omnino exorbitan, i tu. Matii A. - ris communis dispositione, & ab omni Ecclesiastiea isti.
τι i. C. d. q. munitate toti sacro ordini concelsae, non videtur sebr erci'I, p. ptionis vitio carere. in eo mentio fit expressa priuilegi V, cs. rum Sixti iii J. Innocentii viij. Alexandri vi. α aliorum, ν o. et rei v. incito Pontificum nomine;Clementis vero vii. quod vi-
' , restrictum ad simplices Clericos ,
, ιι, 'ςβςi- . , nec in sacris constitutos, nulla penitusti t. o. s. ae,. commςm0ratione. Paulus enim iij. si illud Qidis. a.., set, aut de eo scientiam habuisset, vel non concessisset, V. vel non de facili dedisset, aut no ita ampliasset, ut ex Innocentina, r& Bonifacianas constitutionibus notant Innocentius L Baldus u. Antonius ae de Butrio, Abbas na D, fas A. ante eUS Ioannes Q. Andreae:quia non siissicit, quod ceo. primo priuilegio facta sit mentio generalis, sed requiriatur specialisi testimonio Siluestria NdGrandini, nam quoties
98쪽
quoties requiritur specialis expressio, non sussicit bneralis per quaeclin a. verba fiat,maxime quado id, quod impetratur in facto consistit, ut in casu nostro: cum alias Princeps ficta ignorare e possit. Unde ne decipiatur, S: mPisiores τινώ. gratia sit valida, requiritur d specialis expressio, alioquin censetur praeter Principis intentionem e concessa , , quod multis,uarii'. detineatur occupationibus, vel propter petentium fimportunitatem. in Eccl. Mnes. Cum igitur hoc priuilegium Pauli iij. videatur esseia d in Ctim. s. desiibreptilium, tum dicitur esse nullum, vel nullius roboris, di momenti . ut in ijsdem terminas assertiit Ioannes k 'n' Lupus ih suo de liber. iaci. tractatu. Quibus addi pose M D ta d. eaι sunt duo,quae in eodem continentur priuilesio, quaequo pia. monach. f L- videtur ipsum reddere subreptilium, alteru assertio illa, quod ab immemorabili tempore iudices seculares in ciuitate Venetiarum procedere consueuerunt contra Cle ea reu- δεμ s. ricos seculares , & regulares, etiam in sacris ordinibus ean. s e s-- constitutos; alterum quod refert se ad alia priuilegia, de s -- quibus supra. . Quoad primum dicituri de tali immemorabili non cinnare, cum alias fueriti enarratum, nullam dari posse im- . memorabilem, praesertim,ut laici cognoscant contra I clς i ...ti iei s. tinricos in criminalibus. Et quamuis immemorabili locus norant omnH d.
esse posset , petendo priuilegium, sibi praeiudicassene, k-AIquamuis sine priuilegio Senatus Venetus etiam in homi , M. cidiis voluntarijs,&cogitatis,quae dicuntur rauiora de- ι ,
Iicta in Clericos non animaduertebat, nisi prius petita,& n. εα obtenta a Summo Romano Pontifice licentia, assistente ordinario Ecclesiastico: nec prius animaduertebatur in forinorosum,nisi praeuia actuali degradatione, ita perhibet Tiberius Decianus in allegato suo tractatu I Criminali,testatiarq. se bis vidisse, di obseruasse . A quo tem pore non potuit introduci immemorabilis . Floruit enim temporibus nostris , leseque dum in Patauino gymnasio profiteretur ei aliquoties operam dedi adeo, ut non ponsim satis mirari, unde fundetur ista immemorabilis. Nisi ablutio ij.cui proniiserunt, sacrosanctis tactis scripturis, ulterius nunquam immunitatem Ecclesiasticam se violaturos , hisce quae sequuntur verbis anno scilicet Isio.
Nam di tempore Gregorii xij. patriiij etiam Veneti
99쪽
st quillam Clerici Venetiis non socerdotali, sed seculari restitu induti, in nefando vitio, is zgx uioribus criminibus deprehensi a meis s
, nonicas sanctiones sumeret poenas, commisit. . Item nominibus, & modo, quibus supra, promi Terunt deinceps perpetuis futuris temporibus per se,uel alium, genio non impedire,nec se quo quo modo intromittere, quominus cognitio causam seri Ecclesiastici libere exer. ceatu er iudices Ecclesiasticos, & per eos dictae e g
Domino Nostro, & Romano Pontifice pro tempore illas. contigerit, nec appellati nes, & procurationes in causis praedictis ad eandem Se interpositas libere prosequi, Curia impedirent. Nec pariter Clericos,aut Ecclesiasticas personas praedictas absque e -- vel alterius Ecclesiastis iu- , ἐ. ζ' detineri, aut qua-
δε--5. μου. - ς00ςςdix priui ζgium certam ,& determinatam dis ita ad p. . . , . tionem continens,& in eo aliud refert priuilestium.tuneri jucriptio os non conditionaliter, sed causative loqui appareat adeo giu', ut postm Aretinum tenuere Felinus n, Curtius a, Q. ἡ .ahes iunior, di Grammaticust, si tamen causa esset talis . . M.tit d.ρ- si ea existente falsa, alias Princeps non fuisset concessuriis r seri e . Andreae, iiden
... MUM Fςli Ru Curtiu t Iunior, & Grammaticus ti . Adiis .... .f. qui certu' est si Paulus ii I. sciuisset priuilegium Clemen. V. ras viJ. esse coagustatum ad simplices Clericos,iu πε - . non
100쪽
non e cessisset , aut non confirmasset. . ' Praesertim quia de obseruantia non constabat , Immo potius de inobseruantia, cum orator Venetus in suppliaeatione narrasset a iudicibus Eeclesiasticis fuisse opposi- , , tum , εἰ recusatum praedictis processibus interuenia e , & seculares iudices impedire. Et sic per consessionem partisinet, S tenorem Breuis constat de vitio subreptionis , iquo ealii tale vitium etiam per confirmationem ex cer- άα scientia non tollitur,ut post Innocentium x, Abbatem 1, Decium.& Beroum a tenuit b Rota coram Cantuc- invid. νeio in una nullius iurisdictionis 1. Nouembris, 1 376..i Sed dato sine veri praeiudicio,nullum adesse subreptio-f Σ ' ... nis , aut obreptionis vitium in priuilegio Pauli iij. illud
tamen non aliter intelligi potest,atque iacet.Nam cum d.e. ι .m3 a. bilin sit odiosum, veluti contra ius commune obtentum venit strictissime interpreta u. tum disponere tantum videa- . tur, quantu expresse loquitur, praesertim quando summis eonceduntur Principibus, ut est iam c explicatum. Qua- mi ι eum tuor autem praecipua , seu specialia continet, alterum a d e. saturum usi personas respiciens,alterum delicta, tertium locum, in . Ge .ct ιν quo perpetrantur, quartum non procedi, nisi cum Vicarij asstilentia , . . . n. a.deos . LPrimum non se extendit , nisi ad clericos etiam in sa-fιώ d. n. s.ceris consti tutos, secundum non ad omnia delicta . sed ad A. atrociora, & grauiora, tertium si in ciuitate dumtaxat, aut in dioecesi committantur, ultimum secularibus iud cibus acta conficientibus assistat Vicarius Patriarchalis. Hinc satis clare arearet, Dominos Venetos longe Priuilegii fines transiijibe , dum carceribus emancipassent , Canonicum Vicentinum,& Abbatem de Heruesa, qui licet in sacris ordinibus forsan constituti reperiantur, non sunt tamen simplices Clerici, aut simplices Presbyteri,sed in dignitate positi. - Et quamuis Canonici proprie , & partite loquendo . . . non dicantur d habere dignitatem, tanto tamen migent honore, cum Epistopi sint collaterales, ut largo silmpto vocabulo dimitate dicantur praediti, testimonio e Felini, qui etiam 1 affirmat Canonicos, nisi v su aliter esset receptum praecedere Abbates, & alias dignitates in Ecclesia Cathedrali, in processionibus , di alijs actibus publi-