장음표시 사용
81쪽
plus est lex illa hodie non obseruatur,tamquam unimans.lati Ecclesiasticae contraria. Nulla itaque similitudo dari potesLinimo discrime constitui maximum, etiam in administrationi Reipublicae. Venetijs si quidem nullus,etiam patritio penere o tus,& parentibus de Republica optime meritis, si cleriacali decoratus existat charactere, quit ullum Reipublicae munus sit bire,qui tumo a publicis non modo arcentur isti, sed eorum etiam genit u es,&propinqui,dum aliquid agitur de rebus ad Ecclesiam,aut eius ministros specta' ibus, excludivitur,serisque egredi coguntur, neque eis fas est reingredi, nisi re tota peracta. In Regno autem Lusitano omnes fere , vel ex maiori parte maristrat sunt viri Ecclesiastici, & praesertim in duobus Hipremis Tribunalibus, altero de Regis conscientia dicto, in quo omnes prorsus sunt Ecclesiastici,cum ibidem de rebus ad
religionem attinentibus cognoscatur,tum contra omniusecularium tribunalia, iura Ecclesiastica , & spiritualia tueantur, regio tamen stipendio aluntur, de sustentantur, In altero quamuis de profanis,& mere temeoralibus cognitio sit , S pro bono totius Regni regimine habeatur tractatus, supremus tamen Praeses Ecelesiasticus est, ac fere alii omnes consiliarij,& ut vocant Collaterales,presbyteri sint . Tanta est fides,quae illis praestatur,tantar uerentia,& obseruantia, quae exhibetur, ut sit mirabit dictu quod alibi raro Venetiis vero nunquam contingit.. Superest responsio ad duo argumenta a i Peregrinoi rum Decrιia conscia, alterum humanarum rerum eam esse conditio nem, ut variato tempore k varientur pretia rerum, sic ac Τ. .a mutatis moribus, mutentur item statuta, maxime cum hi Faleid. euidens necessitas, aut publica I expostulat utilitas. Isi ς p. πω debet circo priuilegium etiam Ecclesijs ab initio iuste,de ho O se stE concessum, si tempore succedente euiciatur praeiudi'ciale,& nimis damnosum, derari ,restringi,&nareu in cari iuste potest. Alterum, quo de agitu Decretum non aduersari D Hr es .e uim cretis in lege veteri , & Euangelica ,:ergo non impro
Sed licet unum ab altero sere videatur petulare, ad primum tamen prima erit res Moaabenter enim cum Pe
82쪽
regrino sentiain, quia iam libere n consessus sum Phinei-pis benefidium, cum incipit euici iniquum , &s regulari- .
ter o debeat cise perpetuum,non esse tamen obseruatio. me dignum. Inuno in eo praecipue elucet,ut ait p Cice- rodegislatoris prudentia,eum leges ad temporis usui , q
p Sed roso, a quo debeat moderari, stringi,& reuoca tisis io fimfri non utique inficiatus Peregrinus,quin ab eo, qui illud concessit,n5 aeque ab inseriore.Nam si vera est, prout est vero veriori regula illa, quod priuilegij interpretatio ad 1Principem spectet,& eius sit interpretari,cuius est co ι.ε. ν ι .Q π,maxime eum agatur principaliter de interpretatione priuilegii, tunc enim celtissimi iuris est esse recurre dum ad Principem concedentem, ut post Innocentium.1 tenuere Hostiensis ti Henricus u Mich, Butrius x, Imo lay. Aepydius a, Abbas A Felinus c, de Decius d. In ca- l. in su autem nostro videtur dixisse, quod oportuit e glossaeis,
ut si oriatur quaestio priuilegii, quod ex postsacto tendat ' ad noxam, Principi in e proponendum,& non debere con . tra illud propria auctoritate veniri. Idem quoque se . Lsit glossa f alibi dicens , Principis esse aestimationem , quando priuilegium expost facto ad iniquum compe diti redieitrer, loisse se sub ipserunt innocentius,g Ho istis siensis b, Abbas i. Eandemmet sententiam sequutus est Um Nexander v, atauerans priuilegium, quod ex post acto Ieicitur iniquumtaeu ad iniquitatem reducitur, non e f.tingui ipso iure, sed ad Principem pro eius reuocarion virecurrendum esse. Et cum hae opinione concurrit IVL ,.nti. . talinus, assismans restri iactionem ,& declarationem pri-a ρυερ e. et vilegii, quando incipit esse iniquum, di ad noxam tende-xe,relinqui arbitrio Principis, quae conclusio secundum praecitatos grauissimos aut ores clare probatur in praefara Alexandri in iij. constitutione , idque optime sensit n-ἀmi .ei . Rota coram Cantuccio in una Bargen. Decimarum. I. At qui satis probatum o nit huiusmodi exemptionis priuilegium ab ordinatione diuina profectum, atq. id ab inclytae Reipublicae Venetae Principe adeo longe inie- t . - λriore, i nulla dari possit aequalitatis ratio, aut mensiara, ι rec moderari, nec restringi, nec remoueri potest,nec Po ι crit. Qiunimo, disi non a Deo, sed ab hominibu ςD' isICI . i. n. s.
83쪽
is Ad risisti. . cessum esset,eius tame virtus adeo apud omnes invaluitivi tota Christiana Respublica, & omnes insimul Princias iurespans, pes illud nec reuocare,nec illi proprijs legibus, proprio auctoritate nequirent de re. Huius sententiae αγ-
,-ctor est Didacus p Couarruvias, cui,&Peregrinus,&alii
sui similes hac in re plurimum tribuunt . - .. .
Quod vero idem comminiscitur Peregrinus de con G, sione a Clemente viij.hominibus Ciuitatistaureti non militat in casu nostro,cum diuersa sit ratio,vi bellti di docte respondit Bouius, de si una sussiciat ratio , quod facta est a principe Romanς Ecclesiae,quae est uniuerialiti- . . auctoritatem ad hoc necessariam habente per ea, quaenosis ibi. 1,a- Ad a xesum, quod non aduersetur Decretis in Ie rami tui in A. veteri, di Euangelica, atque ideo non improbandum .
, Non possum non mirari ingenium Viri alioquin docti . Eis . o. 'HEωςsiastici in celeberrimo Patauino Gy
' naso interpretis. Nescio enim quam sanam doctrinam adolescentulos sibi operam dantes docere possit,si sentita prout scribit. Neque mihi persia assim est, quin inuolue dis nostrorum voluminibus. aliquando inciderit in tra ctatum, quem de libertate Ecclesiastica edidit Ioannes 1 Lupus , di eum obseruauerit dicentem, I Canonum H luntarii violatores,quos sancti Patres grauiter iudicanti di damnant, post aliqua subiicit: Doctores volentes alia. ter interpretari iura Diuina de Pontifieia, quam decisim stis Ecclesiam, non videri ab meres multum distare., . . ideo'. multa mala a Deo, & ab Ecclesia timere postlint. Nam licet ex sicris litteris haberi minus possit e presse huiusmodi Clericorum, eorumq. bonorum excat ptionem esse iuris diuini quia si id elare haberetur, n5- . . tfinerarium modo, sed impium etiam,& plusquam haer ticum esset aliud asseuerare9 satis tamen est,a sanctis Pa- , tribus, a Conciliis tum Prouincialibus , tum Oecumeni den . Pontificibus veris , di legitimis . diuini iuris interpretibus ita fuisse declaratum, ut fusum ι sito loco t expossit. Quae quidem omnia illic concinna ta istuc transferri aprime queunt. Sed praeter haec scire tibi operae pretium est, Peregrine, multa ab Apostolis tradita, quae a Christo Iesu fuerunt di
84쪽
oa , eaque in Evangeliorann libris non apparent 'ta prout testimonium perhibuit Ioannes Euangelilia dicens, a Sunt autem,& alia multa, quae fecit Iesus, quae si scriberentur per singula,nec ipsum arbitror ndum capere posse eos qui scribendi suntdibros. Christum etiam dixi refert apud Apostolorum acta Paulus, Beatius ι est magis dare, quam accipere: haec tamen in Evangelio p. . minime habentur, sed per traditiones ipsorum riuri aliquammepinutu, multa quoque ijdem postea su ordinarunt.quae pro lege Euangelica venerar, nata apud Corinthios, e cxtera, cum veneroaupona : Et ad heslatonicense , a Tenete traditiones, quas didiculis
sue per sermonein,siue per epistolam nostram . Qua licet in Evangeliorum eondicibus non reperiati- attamen illas esse iuris diuini credimus, taq iam . , , aiosius Christi ore ab Apostolis acceptas,aut ab ipus Apostolis Spiritu sancto dictante, quasi per manus πaditas, . in sancti Patres in concilio e Tridentino i an u is Misomntea scripserunt Basilius f& Augustinus, a quibus noria I . e. r. sindissensit Iustinianus, vester. Quoad legem vero testamenti veteris, qui escit re-rum nium factorem Deum Leuitas ex omnibus trabiminis delectiores habuisse λ quibus nullam term Partς AL ι ιν. ibuit,ut reliquis a Iolae tribubus iusserit dam,volue in fine. o.
in sed sacerdotia, primitias, d i δ NI. e.
Oimas: ipsum. eorum esse haereditatem saepirus 1 deciarauit. Neque in re alias eos maluit occupari, atque i
viuinio ministeri deoque ut ab humanis se abstinerem, illis praedicta omnia ab aliis tribubus, seu famili)s praestari.&ad unguem persoluid 'ςu Mia. Quae sane privilegia quid aliud sibi volunt, quam prae
mortuam quandam, inentiam,& exeinptionemr,ut lysi,eorumq. bona essent penitus sacrosancta, de ab omni vectigali, tributo annonis omnino exempta, prout vide
tur in libris Genesis λ, & Esdrae I dilucidius explicatum.
Immo ratio ipsa naturalis id suadere videtur , idcirco rimulus iurisconsultus ad Edictum scribens mellis,ait, ueniente,videbuiuas,an cogatur arbiter senten ia stiam dicere, id enim non tantum honori personariam sed maiestati Dei indulget , cuius sacris vacare , sacerdo
85쪽
. tes oportet. Cui conuenit, di illud n Aristotelis in Aia gypto Mathematicae artes inuentas fuisse asserentis: quili iungit. Illic enim gens Sacerdotum vacare permissielt .vacare quid aliud eu,quam ab omnibus realious,pe . AL, Eris. QR 'i mixtis, ordinariis , superinductisque oneribus .ae.1. ,minari evmptos ita cxposuit o Vlpianus ipse de Sacerdo tibus expressum habens sermonem, dum etiam Praetoris
Quod sit ista sibi vindicant locu in Sacerdotibus Et
eorum, & veteris legis , quanto magis in Sacerdotibus Euan elicis,qui neque oleo communi p vnguntur,neque arietis Languine dextra eorum auricula, pollice'. ma-
. eis, iis . Ac ς xxi m defiunt,sed oleo chrisnatis euiu, . . Ma. ς *ςr xionis vi q auctoritatem, ae potestatem acci . Adtia .../' Uriςndit: udendiq. regnum caelorum, que sanguine rhircorum, aut vitulorum Deo faciunt sacrifici sed immaculatum unigeniti eius fit si Christi osserunt corpus. Hactenus de secundo Decreto.
SEd tempus f iam, ut institutum prosequentes ad ea,
quae pro alio Decreto in medium asseruant,adampiatim respondeamus. Nam ineunte anno is 37. ar. Martii Nait in primis iactum Decretum, quod in Ciuitate V netiariim locum dumtaxat habere voluerunt, tum anno inos. Io. Februarii per totum eorum Dominium otraxerunt,Ne quis auderet Ecclesias,monasteria,h Lpitalia,domo'. alias religiosas iundare, & erigere, nisi a Principe petita,&obteia licentia, punis grauibus impolitis, exilis, perpetui carceris,publicationis fundi,& ditionis aedificii. Quam sane constitutionem quis est in iure tam plumbeus , qui non videat esse contra libertatem Ecclesiasticam, contra ius Naturale, Divinum, Pomtificium ,& Caesareum Nam, ut ab initio huiusce nostrae tractationis dicebatur, maiores nostri solo naturali imuinctu cognouerunt, ac plane intellexerunt Deum viam exiit re, nulloq. circumscribi locor religioni tamen, de condecentiae non esse existimarunt, ut quibusilis in locis eius maiestati adhiberetur veneratis,atque ideo templa, 5 fa-
86쪽
de latui in eius honorem studiosE erexerunt,miroque a tificio,omnique symmetria, omni q. pulchritudine excitarunt, sacri'.&solemnibus caeremonijs ea conlecrariant, dicaruntq. ut plusibus adnotata a, & ut sanctiora redderentur, eadem multis b auxerunt immunitatum, benefici S.
Immo Deus ipse in veteri testamento praecepit e, risibi facerent sanctuarium, & habitabo, inquit, in medio vestri iuxta omnem similitudinem tabernaculi. Et Regud secundo, Dauidem alloquens, ait: Nunquid tu aedilica. his mihi domum ad habitandum Quod postea, ita Deo iubente, executus e est eius filius Salomon. Christum quoque Dei unigenitum quantum sibi templum placuisse, illudq. sanctificare voluisse testantur ad unum omnes eius vitae scriptores Euangelistae,Matthaeusi, Marcusg, Luca b, & Ioannes i, ex eo quod ementes,&vendentes ex eo eiecerit, dices: Domus mea domus orationis vocabitur,quod praedixerat 1 Isaias propheta , in eoque ccecos illuminauit,& claudos sanauit. In eo assidue laudabant, di benedicebant A Apostoli, expectantes spiritum sanctum , quo suscepto, omnes unanimes ibidem orasse testimonium perhibet historia I Actunm Apostolo . m. passimq. legimus Christum . atque eius Apostolos templum frequentasse, in eoque se e semper insigne maliquid peregisses. Atque ideo cernimus apud eundem nLucam laudari mirifice Centurionem.quod Iudaeis Syna- Iogam aedificasset. Vnde S. o Ambrosius,si commendatur Domino, quia ilificavit Synagogam, quanto est commendatioratui aedificavit Ecclesiam. Qua re factum fuit, ut illi Christianae Religionis pri- istari j ubique templa Deo in Christi. eiusque beatissimae Matris,&sanctorum honorem construerent, ut videre est apud sanctos patres: rerum Ecclesiasticarum scriptores, ut puta Eusebium, Nicephorum, Socratem, profanarum historicos,& huiuisiodi alios quorum dicta pluribus prosequitur Ioannes Stephanus Durantus in suo de p ritiabus Cathol. Eccl. libro Item est contra ius Canonicum, quoq Ecclesiae, de Menasteria constriti permittuntur: immo extat expressias in
libris nostris titulus de Ecclesiis aedificandis, qui etiam L habetur
87쪽
habetur apud Graecos,vt auctor est photius in r Deo tali, qui inscribitur Nom anone quod in Latinum s nat lex canonica. Exinde haud male petrus f Gregorius asseuerauit. Qui prohibuerit, vel non permiserit E clesiam aedificari, vel ordinari sacrilegi utri committit. Maxime quias boni principis est Ecclesias conscissas, &contritas restaurare , nouas aedificare , Dei Sacerdotes honorare, & tueri. Denique contra ipsum ius Caesareum , namque Imperatores Constantinus, i Valentinianus Marcianus ,&pol eos Iustinianus x sanxerunt , ut unicuiq. licitum esset, Ecclesijs haereditatem relinquere, bona propria d nare,aut illa legare,quae fieri inane tesset praecipere, nisita qdificari potient Ecclesiae. Quinimmo idem Iustinia nus lege cauit a expressa, ut si quis , vel nouam caeperit aedificare basilicam, aut veterem renouare,& opus dilli terit, eam perficere ab Episcopo compellatur. Neque lai- eis b quidquam prohibet nisi prius a d opus non appon rent manus,quam ciuitatis Episcopus orationem in loco faceret,crucem figeret, publicumque ibidem procesium conliceret,& caulam manifestam omnibus statueret, etsidemque ritu, de caerem ijs erigi monasteria ς iussit. Ex quibus facile dignoscitur aedificandarum Ecclesia rum munus iuris esse Ecclesiastici,& ad Summum Pontia ficem , & alios Ecclesiae Praesides, non aeque ad seculares principes attinere , sin saeus actitatum fuerit eas consecrari non posse decreuit d Gelasius huius nominis primus . Neque antea constraere,quam loci Episcopus veneri crucem,ut etiam ex Iustiniano diximus,fixerit publice atrium desisnauerit, S. alia fecerint, de quibus i Concilio e Aurelianesi . Item Alexander iij. Caelestinus g iii. atque Bonifacius viii. id perlici suae tantum es.se iurisdictionis clare demonstrarunt Quod, & ratio su det manifesta, nam Principis seculi nulla est, ut pluribusi fuit ostensium, rerum sacrarum notio, ita, ut nefasi sit illis se immistere idcirco B. Ambrosius Caesari Valentiniano in haec met verba L scribit. Noli grauare Imperator, ut putet te in ea,quae diuina sunt, imperiale aliquod ius habere, & post, publicorum tibi moenium ius comis
88쪽
Mesellas porro monasteria, hospitalia,Xenodochia, de alia id renus saera Iesse nemo insciariar, quod Abbas m, de Cardinalis n Zabarella amrmarunt. Idcirco Couar- maias o post Archidiaconum, Baldumolexandriim, Felinum , de Guliermum Mamerium tradit idem immunitatis ius hospitalibus auctoritate Episcopi constrii iis competere. Immo de oratorijs etiam an priuatorum do. biu erectis, ut eum Remi ici contra Hostiensem, Ioannem Andreae, Henricum, charanum, de alios probaui; si Epis pali auctoritate fuerint aedificata, quia tunc locus ille desinit esse priuatus, sed publicus,sacer, ligiosias fit, de in nullius q bonis esse desinit. Ea igitiis omnia, postquam sent ita constituta,eorii soli r Episcopo, vel eius ministris incumbit cura. Et quod die inius de aedificandis templis. Monasteriis, aliisque locis piis, idem planes de institutione , approbatione, & reprobatione Religionum, di Congregati num oportet intelli . His ergo pro aedificatione ecclesiarum iactis landamentis, reliquum est, ut obiectis respondeamus, ac primum mihi non facie dubium, Venetiarum principem respectu territorii. Ze locorum eius dominio subiectorum omnem habere iurisdictionem. atque ideo areae, plateae, B: praedia, in quibus Ecclesiae,& monasteria possunt aedificari, profana sint, Ac in hominum commercio pos a, a quo postea t eximuntur, cum sacra, & religiosa se et inteisiecta, suae die tura esse iurisdictionis, atque de iis libere disponere posse. 'Respondetur verum quidem esse no modo Principem,& Senatum Venetum suum habere territorium, sed quu- libet etiam alium princidem, qui superiorem non recognoscit, sed quemadmodum illud ad omnes sui Priticipatus, autRegni terminos extenditur, ae certis tandem circum2ribitur finibus , ita dioecesis Romani Ponti fieis per uniuersum Christiani orbis tractum a adeo protenditur, ut nec coarctetur, nec Illis definiatur terminis, testimonio S. Thomae Aquinatis, de Felini, quos reserunt, & soquuntur Troilus b Maluetius, & Petrus e a Monte. Princeps igitur suum habet rerritorium, atqui in eo ponti sex Romanus, de alius Episcopus suam habet dioeee sim hic L , sacra rn
89쪽
sacram,aut spiritualem ille prosanam aut tempbralem exercet iurit lictionem. Hinc eleganter d Alciatus, sicut territorium dicitur quatenus iudex ius terrendi habet; sic dioecesis dicitur quatenus Episcopus ius administraa di sacra habet. Quae licet inter se divinctae sint, simul t men stare possuntes quidem Princeps temporalibus prae esse poterit, Episcopiis spiritualibus, &noo Eco a , quoniam Princeps laicus,ut non raro fuit e expositum , est rerum sacrarum Omnino incapax,quocirca prohibere nequit , ut in suo territorio tandari, di erigi non possint
Neque ossieit illa eiusdem Alciati animaduerno, qualia, ut singularem animaduertit g Scaynus , ut dioecesis ad F pii copii in pertineat, cum territorium alterius Principis iurisdictioni subijctitur. Ita etenim Alciatus, Acciditq. in limitaneis v icis, ut non eiusdem. sit dioecesis castrum, cuius est territoris sed rogo quid haee sibi volui sequitur fortasse, ut sit aliquod castrum , quod nullius sit dioecesis nequaquam, sue sit in hac , siue in illa dioecesi semper esse necessiim est, hoe est alicui Ecclesiae Praelato in spiritualibus sebiectum . . . Potest quidem esse exemptum, vel esse nullius, nulli appellatur, quando inter limite&li quibus clausa, & distincta,est dioecesis,non continetur castrum. Dii serentia enim constituitur inter exemptum,& nullius.Nam quardo aliquis est nullius, locus non est in dioecesi,nec de dincesi,quando est exemptus. licet non fit de dioecesi, adhue tame est in diocesi,ut Abbas i, Felinus k dc Petrus I do Vbaldis scripserunt , quam distinctioncm approbauit etiam Concilium m Tridentinum. . Neque valet argumentum, quo utitur Peregrinus lut quemadmodum paterfamilias non cogitur aliena iundum suum pro aedificanda Ecclesia, nec in loco alieno licet inuito Domino aedificare Ecclesiam. dc Iocumo irsum sacere religiosum, m& iure p pontificio vetiti st, ne liceat in aliena parochia Ecelesiam aedificare, se Princeps uniuersalis Dominus,& paterfamilias pati non cogitur,nec cogi debet, ut eo inuito , constituantur Fo
clesiae , di monasteria in loco suspecto, di praeiudiciali suo
90쪽
habere pri iratum , quam habeat in uniuersali Princeps , atque adeo rebus suis legem imponere, quam maluerit 3 ν Me..ceLS. M. posse quia nequit Princeps,cum in eo non adsit auctori- n. μres notivis ad hoc necessaria, ut bis,aut ter ex Decior diximus.. ed praeter haec ignorare non deber, quin priua S, Db , G. 1. utilitatem publicam,quae ex Religionis fisauore prouenit, vendere omnino cogatur proprium agrum, fundum, ι a i. i. c'. δε muniue, si ea fuerit necessaria ad constructionem , aut ampliationem alicuius Ecclesiae, seu Monaster ijν soluta . . videlicet domino iusta ipsarum rerum aestimatione. Ita ἡ-adnotarunt Bataus,t Angelusu, Felinus x, Florianus y, csade. nam .ec olla a, Matthaeus h de Amictis, & ante eos Guilier- H - 23- cons
hius ae Rubeus, Decius b. C arruvias Hancq VHan. ρ-diori communem sentetiam scribunt Rocchusi Curtius, Feli ea .b ad res . nus k, ct idem Didacus I Couarruvias, qui etiam si contendit frequentiorem praedictam opinionem non polle,
recte colligi, di probari ex iuribus per ipsos iuris inter--s a. pretes in hanc rem adductis, confitetur tamen non Prin ad L Barbat. nu. -cipem modo, verum etiam quemlibet interiorem iudi- 3 st de cracem aequissime facturum, qui usus rum sententia coegerit quempiam ad venditionem rei, agri,domus, aut filii di, quoties is iuerit utilis ad Eccle- . fri constri: monem,uel ampliationem,atq. postea m con /H.I. scenssa.
eludit, iustissime in praxi admitti posse priorem , quae .
-communis est. - , , . νί. s. r. ς 3.
Neque aduersatur quod ex iure noltro deducere inten i ..ia...dit,ut non liceat in aliena parochia aliam construere Ec- cms,--. K ad clesiam,quoniam iure pontificio rite, recteq. potest -- in Oles Meri,non aeque municipali, aut principali ob iurisdictio nis defectum ut paulo ante fuit Ostensum san.M.A. . . Secundo Iura illa loquuntur non de omnibus Ecclesis riar. νεθω. msed de Ecclesijs parochialibus, ut bene probat glossa, & uua n Mm e. post eam in Abbas, quia si una inter limites alterius parochiae fiundareturalia huic maximum iniςr t o praeiu . . . ,-riar. dicium, di eius iuribus fraue damnum, cum antiqnae Ec' o eo. Eccl. eum clesiae nullum debeat inferri gravamen,nullum detrimentiam,vt ibidem etiam habetur ρ expresse, nulla Ecclesia . p 'in praeiudicium alterius est construenda.