장음표시 사용
61쪽
sita tamen . semerso arrea tria
videri non debet , si possit pacisci , vel testamento cauere , ne bona sua in Ecclesiam non transeant: alioquin nec esset,nec diceretur,ut ait x Constantinus Imperator, rei suae moderator ,& arbiter. Quare priuatus potest pacisci, de quam maluerit, rebus suis legem imponere , non aeque legislatori,cum noli sit dominus rerum priuatorum , neq. legem in detrime tum libertatis ecclesiae condere, quod priuatorum pactis seri potest. & ratio est pene elegans, quia in pacto ille, qui Paciscitur, habet potestatem ad hoc necessariami, quod non est in legislatore, ut bene notauit Decius y . Nam, & tu Peregrine et fassus es bona singulorum a principe auferri minus posse, nisi ex causa. Neq. valet argumentum, quod si princeps non potest prohibere: ne laicorum bon in Ecclesiam alienentur, non posset etiam prohibere alienationem stabilium in s renses, quod tamen fieri communem esse interpretum sententiam auctor et est Iason, si quidem non disputamus in praesentiarunt, an Princeps possit legem condere, qua prohibetur alienatio immobilium in forenses, sed an eandem, Mi maiorem, aut minorem in re priuati habeat auctoritate . Nec enim dubito,quin Princeps queat illam facere legem, non item , ut non fiat alienatio in ecclesiam, quia illud fauorabile,hoc odiosum, & contra libertatem Ecclesiae. Quare Ioannes a Andreae, cui se subscribunt Petrus b de Ancharano, Geminianus c,&Francus d , dixit huiusmodi staturuin, ne alienentur bina immobilia existentibus extra iuri ldictionem non comprehendere clericos , non Ecclesias. Idem quoq. supra confirmaui ex actoritate e Alberici in suo de statutis tra
Neque aduersetur illa,quam inuciunt, aequiparatimo quemadmodum sacrorum canonum latores iuste, ac recte vetarunt, ne bona profana semel sacris locis delata ,
iterum in laicos alienari possent,nisi ex quodam praestriapto, & seruata s solemnitate , habita videlicet summi Pontificis licentia, praeuia necessitatis,& euidentis utilitatis causa, ita quoque iustum,aequumq. videtur , cus Princeps pro dignitate principatus , & utilitate su ditorum libere possit decernere, ne bona immobilia laicorum
62쪽
emuri per ipsos laicos subditos in Ecclesias transferri valeant sine ipsius Principis licentia , prohibentis id ex causa maioris boni,quam sit illud,quod Ecclesiae in rete tione stabilium facere queunt, maxime quia habere pos. sint pretium, quod g siiccedit loco rei. Nam ratio naturalis suadet, ut quod quis iuris in alium h statuerit. is r in m. eodem utatur tu . fi Quibus respondetur nullam dari posse similitudinem, cum sit quid omnino diuersum,siquidem bona Deo semel luctum dicata, adeo sacrosancta efiiciuntur, ut absq. a sacrilegii vitio ab eisdem auferri nequeant. in Secundo non abs re Summi Pontifices sapienter illas
excogitarunt λlemnitates, prudenterq. sanxerunt nullas sic esse alienationes etiam i in euidentem Ecclesiae utilita-tem factas,prout lus it. non solum natione, sed etiam patricius Venetus in citata extra ganti ambitiose deo adrita , ' d. reb. E l. non alienanae cum tanta sit in lacis auri sacra serico . , can. fames, ut perpetuo ad se bona ecclesiastica trahere haud μ' exceptvereantur,& in ecolesiasticis tanta facilitas distrahendi, Iacteum in illis bonis non habeant legitimam , de naturalem successionem, prout habent laici, ut plero'. non pudeat, sederia rea non Ecclesias expilare, & in consanguineos.& alios sibi ami- cos bona transmittere. Quod non accidit laicis hominiabus,quippe qui, cum, ut plurimum filios procreaverint,
aut procreare intendant, quorum amor tantus est, ut dieatur h paternum nullum vincere affectum, pro iliis con ac I eis Uuislium I capiant. Nam, & Christus m apud Ioannem, Pa- C. de Cinara.μ-
ter diligit stium,& omnia demonstrat ei, quae ipse facit. f. t. noea Et Apostolus ad Corinthios scribit, no filios parentibus thetaurirare, sed filiis parentes,& ob id bona non dant, sed mirum in modum conseruant, quia magis diligunt filios , quam se ipsos.& magis in Hijs, quam in se
terrent,ait Socinus nilunior. as
Praeterea laici bonorum suorum sunt domini, & sic di--o sponere, ut narratum est sepra,de eis libere possunt, non item Sacerdotes, alij q. sacri ordinis ministri, cum bon rum Fcclesiasicoriam dominium penes Christum esse tradat Innocentius, o atque ipsius Christi dicuntur p patri. ρ φυ- cum ex amonium, sed tantum administratores procuratores,vsi re /ςa i
Ductuaim,veLxlviij malunt, usuarij. Cum igitur dominii H non
63쪽
non sint, alienare propria non possunt auctoritate, ialienatio praesupponat dominium, atque ideo apud vetores q Romanos nulla etiam erat rerum sacrarum, S retiagioiorum locorum venditio. Idcirco, ut fieri possit, di te neat alienatio requiritur r necessario summi Pontificis auctoritas, quam plenissimam I habet, di liberam facuntatem in beneficialibus,& super Ecclesiarum bonis. Neque facit, quod loco rei succedat pretium. ex eo enim iacteliarum indemnitati minime consulitur , sed longo consultius erir, si immobiliat retinebuntur,cum pecuniς,
di mobilia alia de facili labantur , & peridulis subiiciun
Pecuniae de sui natura sunt steriles, nihil pariunt, & sie
non esset neque Ecclesijs, neque testantium voluntatibus consultum, cum huiusmodi bona a laicis relinquantur Ecclesijs, ut ex eotum fluctibus se alant, clericos, de paupe res conficianturq. ea,quae pro Dei seruitio , & cultu videntur necessaria, quae non utique possent fieri nisi ad loenus constituerentur. quod quam iniquum sit, alijs considerandum relinquo, in non Ecclesiasticis modo, verum laicis etiam omnibus diuino , humanoque iure prorsus uvetitum sit, ut etiam vetitum x est, ne negotiationibus, alijsq. secularibus negotijs se immiscere valeant Clerici. . Quod autem pecunias ex pretio illo redemptas possine in alios agros extra dominium Reipub. Venetae emptos dare , ridiculum penὰ est. Nam si Venetiis admitteretur
ista prohibitio, A. id quoque sacere posse crederent alii Principes , & sic nulli bi EMesiae stabilia possidere pos
sent contra ius omne, omnemque aequitatem, cum non
semper reperiantur, qui censuaria eorum praedia velint constituere. Quare sanctE sancitum et suit, ne cogere tur Ecclesiae bona acquisita, & quae serent deinceps a quirenda, quoquo titulo alienare. Neque defendi potest Decretum, cum eius virtus non se extendat ad praeterita, sed ad futura,videlicet ad bona acquirenda, non item ad acquisit de Ecclesijs iam incorporata , tum facilius praeiudicetur alicui in acquire dis, quam in iam acquisitis . Et inter alios Praelatus si Ecclesiae conditionem mere potest deteriorem in Mouirendis,quam nequit in iam acquisitis.Idque videtur sen- sisse
64쪽
Bartolus,ac sere ceteri iuris e ciuilis interpretes,exeentioribus Io. Petrus f Surdus,&h nc elie communςm M .. - elisa opinionem post Federicum tenuit .e Iason . d. allespondetur etenim primo opinionem hane,anRector Ecclesiae ei positi in aequirendis praeiudicium inserre,eDA .alde dubiam , adeo ut idem Iason b lateatur Alexa' .... - δε drum contrariam,tanquam magis conlinunem sententia . . urum iuisse. Sed an vera, an falsaarommmunis , aut τ'
test Melesiae praeiudicare in acquirendis', ergo Prim i MI D. iis ceps laicuia Vnde haec armimentativi quia si Praelatus potest non acquirere, potest tamen etiam acquirere, oues semper velle praesumitur cum bonum. de dulce sit, sed si Princeps prohiberet, di teneret prohibitio . non posset Praelatus:etiam fi vellet, acquirere, ideo forsan posset va- . Iere eonstitutio, si disponeret Praelatum posse acquire etsi velit, di non acquirere, si nollit non autem,si disponat. quod non possit, etiam si velit. De tacto quidem Ecclesiae insere praeiudicium Sacerdos: si delatam sibi haereditate. aue legatum relictum, aut bona deuoluta acquirit, non tamen praeiudicat honori, dignitati, existimationi. . α priiuilegiis diuina ordinatione,& sacris canonibus Ee- cles , Ecclesiastici'. rebus concessis, secus vero legisla- ν Δ, tor constituendo , ne eius subditi in Ecclesias alienare possint praedia, aliaque immobilia, cum hiliusmodi constitutio sit directe contra ipsius Ecclesiae libertatem , vesaepius dictum. repetitum fuit . . . Id. ea pMaxime cum expressein aperte suerit iure cautum ι, non illis licere ipsas Ecclesias , vel personas, ad distrahendum,vel alienandum, ant extra manum suam ponendum acquisita iam,vel quae deinceps a uirent,aliquatenus eoarctare. Cum erso adsit lex, eademque clara, ut diuersos non patiatur sensus, seu intellectus, inane est, ne dicam impium.disputare,quae sit communis opinio.Nam B. Augustinus in libro de vera k religione dicit; In illis x temporalibus legibus, quamquam de ijs homines iudi ' iis dis. Cen cum eas instituanti tamen cum i rint institutae , &firmatae non licebit iudici de ipsis iudicare,sed secundum incas - ει quibus tolluatur omnes , quae ad hoc propin ut his tum
65쪽
tum illationes fiunt , ne de singulis coniiciatur cismira eri
Nenue ab huiusnodi sentent a me remouet illa utilitas publicas, nec illud commune bonum, ob quae licitiani aliquando est a priuatorum commodis recedere,&conimunt Ireirublicae utilitati impune ac dere. Nanctu conseruare immobilia iubditis, ad rationem publici,& fuersalis boni s erat,quoniam si sit iti pluribus pollent si ilibus,de ipeciosis rebus, ditiores quoque erunt: Ee sie in subeundis muneribus pubis: is longe meliores, aptiores,& poetentiores,atqpe etiani in siportandis m oneribus priuatis, ut puta matrimonii, re aliorum,inde promvenientium coni odiores, ta faciliores .Quare haud p irum interest 'Principis bona immobilia subditis coni uari. Namque illis salvis, facilius n valent publica subire
munera,ex quibus principatuum,di Regnorum iura constant,ex eisque Principes, de Reges eortuti dominia eo seruant, M tuentur, piratas pronion hostes expellum, rapinas, incendia, &huiusmodi scelera evitant; bonos fouent, malos deprimunt, rempublicam sartam, tectam .
retinent, quo bono publico, de publica securitate, Sc si licitate gaudent non laici modo, sed loea etiam religi is, eorumq. sacri Praesides, At ministri . At si stabilia non possident subditi ad onera tam ordinaria,quam extra dinaria subeunda nec o suifieientes sunt, nec idonei,&se Respublica intacta, de illibata minus poterit custodiri, cum Clerici ne quid gravaminis imponi rebus suis posse arbitrentur ex nouella Iustiniani p constitutione, de Al xandri iiij. q sanctione. Ad quam notant omnes . Item Bartholus M Curtius f Iunior,Paulus det Castro, Alexander u, Decius ae, Boerius a, Calderinus b, ob quam potiGsimum rationem Signorol. e de Homoleis istius opini nis antesignanuscire sipondit per statutum civitatis Mediolani, vi nullus sabditus possit rem immobilem in non uum alienare,censeri prohibitam etiam esse alien tionem in ecclesias, de personas Ecclesiasticas absque periculo incursus censurarum . .
Cuius sene dictum quamuis nonnulli perperam sequuti sunt,quosci t Decius .l, de Cephalus e, contrariam tamqn s atentiam esse veriorem, di comannem testam
66쪽
tur Iacin .s Horatiura Carpanus, Felinus Θ, Iulius Cla- f MI. uis . rus, Plotus k, Hippolytus illiminaldus ne, Alba, qui iu- s- ,ribus,ratioribus. α auctoritatibus in eundein signorm Ium ardenter inuehitur, vel ea praecipua. ea'mq- eis ' isti M LA. incicininia ratione, quoniam laici non possunt in specie deia Coisis. κeM. GAClericis quidquani inituere ex desectu, ut saepius fuit dictum,iin isdictioitis,quae necessario in Principe legem, condente requiritur . et ' :Ex qua quidem ratione reprobatur etiam Barioli o i in trah. ι im. assertio, nimirum existimantis, quando statuta lateorum Sc ssis honesta generaliterloquuntur, noncsic contra ni etesiae libςrtatem,& ligare Clerico tum quia iunt omnino contra Ecclesiam in inlinunitatem . tiuri quia ptificit potestaxui legislator laico respectu reriun, per
sonarumq. sacrarum,& hanc esse Catholioni opinionem in AI: Masseuerant Decius q, Q xander r. α Albata illi et i :Neque sumit publica utilitas, & bonum eo Irum ad L . u. nam liore lassici rad hoc, ut lex fieri sit , Icum in eo /δ. C. ' H m. consistat iustitia, ut post Aristotciem, &S.Dionurru.s in his.
hiet Molina, i atque huc spectene omnes leges, dbem I
beataque vivamus, haec est i luxu legis mens. isa est virisis , ut etiam probat Fortunatus Garatas x in tho do ν eoaef. a. b. a s. vltimo fine tractatu , publica tamen vellitas non tribuit .
non habenti iurisdictionem, at porro ubi d:ficit iurisdi
Go,ne sic quoque est, vides ad potestas ex illo vulgato α dicto, quod ubi est eadem ratio, ibi idemius estis dein lago. ean. a.di'. bet,de sic lex nullaiaut nullius a prisin s amenti.Scribit enim Marcus as Tullius . cum legem dic illis aliud bintelligi volo,quam imperium, sine quo nec domus vlla. ., biis' 'nec ciuitas,nec gens, nec hominum uniuersiam genuS ει- , L mina, is in re, nec rerum natura omnis,nec ipse mundus potest. Im- ρυnc g. δε ne Lyerium vero in persona Princieis, seu magistratus, nihil e me ob aliuis est,quam potestas, ubi igitur deest,deesse quoquo 'necessum in legis virtutem. & efficaciam. nne conclusio est adeo vera, ut procedat,etiamsi causa statuendi esset promiscue Clericis, S laicis utilis , oc quod plus es, etiamsi constitutio respiceret merum Clericorum, eccIesiamin q. fauorem, de commodum, adhuc non comprehenderentur loca religiosa,& personae sa- ε,quoniam attendi cibet,quod eis prosit,quamuis illo, Ildu δε si veru
67쪽
si v lint, uti possint.ex saepius citam Innocentii e iii. nistitutione, ubi Abbas .i, Barbatius ride metus f item, Socinus o Purpuratus b, Lamberteietus ti Nauarrus fi . Surdus h qui rationem reddit praeelegariem Nam si constitutio laicalis constringeret Clericos .non pollet di i Quorabilis, quia licet ratione cauis, vel sibi e materia posset yr esse ordini sacro moeteret tamen, quatenus ea ligaret, immo plus ei esset nocumento dum iuri ictu nem exercet,quam prosit, dum commodum tribuit ten)porale,& momentaneum, & nihil aliud esset, quam subs et e boni apparentis priuare Ecclesiam liu in substan. tiali .hoc est toti uisitatum priuilegiis.&pro modico pecuniaria commodo, emere ecclesiali cam libertatem, nullo aestimari potest pretio, inque persono ecci hasticas acquirere potestatem. l l l Et licet videantur utriusque hicis interpretes, & tum asserentia Clericosi ςri ad ea, 'Me publicam concernunt, utilitatem,&iunium respiciumcommodum, ad c mune x quibus aliquot rostro .m.&3multos enumerat Iacobus 3r Menochius,utputa euggitur de reparandis aggeribus iuxta mare, de flumi fiat ad euitandas inundationes, que sicut E praedia abst,rbere possit. ad reiectionem 1 Milum,uiarum,sontium,& aliorum id gemis. item ad eui tandas rapinas, incendia,captiuitates, ad effugandos hostes, de alia eiusmodi pericula, quae non minus Clericis quam laicis possunt esse nocumentb. 8c damno:attamen , paucis admcdum exceptis, sta ibune Clericos non obstringi lege municipali, aliaue tali ali. sed Clericos teneri adca munera,quae pro communi bono,& utilitate publica debentur, uno enim verbo ius, altero honestas signis: tur , quae insimul stare posse nemo non videt, ut bene r spondit o Surdus,scilicet, ut Clerici ad ea teneantur on ra,sed ad illa minime obligantur ex lege, e statuto laicorum, sed ex lege naturali canonica,etiam ciuili, sed a summis Pontificibus recepta, de approbata, vel habito pconsensu ipsius Romani Pontificis pro tempore existe tis,alioquin minimὰ tenetur,ut fpse notaui q post alios.& prauertim Bariolum, qui scrAit ' Eccletiam neque ad viarum,neque ad pontium restaurationum teneri,nisi praedia sint tributaria. Diuersiam ergo est dicere, μ' . .
68쪽
te obligari ex lege, unum quidem respicit qualitatem'
oneris, alterum re icit potestatem edenris, vel ,vidi i ν I ris istis,os unum ius, alterum honestatem. unde ex diuersis A, & in- minor. ter se quodammodo pug rantibus non inscrtur. Et quai in sint nonnulli,quos resert idem e Meno Chius,ut e otiis,Messias,Molina, V ictoria, iniedonus,& id genus alii, qui putat absolute,de indistiniste obstringi Clericos lege municipali, quoties commune bonum, de paνblicam continet utilitatem, tamen debent intelligi, non quod Clerici teneatur ad id faciendum, vel Omittendum ex eo,auia ea sit lex, sed quia in ea praecipitur, quod iu- sum est,&aequum,& utilitatem respicit publicam, atque ita ligantur non lege, sed ratione legis, & dictamine rationis naturalis,& canonicae aequitatis, ut supra u dixi ex
Plutarcho in libello de Doctrina Principis.' Nam etsi Princeps non subiicitur legibus vi coactiva, alioquin a smiatipi0 cogeretur, cum vim non ab alio , quam a potestate ipsius Principis auaeipiant, tum nemo a enistipis eosi possit, ut animaduerti x alias quoad via istamen dirigeni:,qua Princeps subiacet Iegi auctoritate -lMoses a. 1 propria , dicitur lesibus non esse solutus. Nam si lex - ν f. qua. ae iuxta ei visa sit quoad subditos, ita quoque videri debet aequa, & iusta quoad ipsum . Eadem porro ratione Clerici via non coactiva, sed directauae deberent il--, , , C . D-las seruare constitutiones, cum bonum respiciant com , extor .-mune. Eodem fere modo respondit a r Purpuratus, dicens, quod lex ciuilis quantumcunq. rationabilis,Ecelesiam non ligat vi coacti ,sed cum iusta est,sustinetur per viam diretarum rationis,le tune Clarici ligantur non lupeaed naturali iustitia, aqua nemo subducitur, quamuis
Imperatori legem serenti non subiiciatur. i. Idem quoque tenet b Nauarrus, nam dum loquitur , h, Mainia αde lege talai pretia rerum moderantis,addit. Quod, etsi as. mo.
Clerici tali lege condita a seculari non ligantur, neq ei subiiciuntur,subiecti tamen sunt lepi naturali, & diui--,quibus interdicitur,quilibet plus iusto pretio vendendo exigere: tum conuenire Christianae charitati quod i .PPrincipes Ecclesiae huiuimodi leges iuuent suis edictis. Atque ita vult aliud esse ligari vi legis , aliud teneri vi
69쪽
Ilem etiam seniisse videntur Fortunatus e Garalis; Vasquius. , & Surdus e, qui rectissime scribit . hane diastinctionem non esse nouam,sed antiquam, verbalem, sed etiam substantialem, ac plurimum interesse, an loliget visua, an vi rationis obliget. Nam ubi Clericos Vipropria ligaret . . utique posset contra eosdem idem tuens, cognoscereanaxime quia paria sint serum sertitu
Ae nemo quod sciam,mquam dixit Principem seculi. rem posse Clericos,qui non obediunt legi ob publicam , utilitatem,ae etiam necessitatem latae,aliqua rima , aut multa assicere. Immo f Sotus, cuius auctoritate sepe exaduerso scribentes utuntur, tradit teneri quidem Clericos lese Resia publicata ad moderandum pretivmbladorum, sed esse exenipeos a poena temporali, eui se se stribunt sedinam & Franchus b. Hinc Nauarrusi, ait bene facere tali cassi Principes Ecclesiasticos, si iudicesseeulares suis edictis iuuarent, quia inferre voluit, hoc modo Clerici contrauenientes punirentur pinna tempo rati, qua non possunt alioquin coerceri, si ab Emesiasti
co non sit ad hoc promulgata. . ..
Si ergo Princeps non potest vi , & auctoritate propriale em contra Claricum, &a se conditam exequi, multo minus poterit iacultate,&potes are propria eum seae legi subiboere,& obstringere. Qimcirca fateri necesse est, quod ubi clerici ad aliquid tenentur , quod statuto m nicipali,aut lege principali prohibetur,praesertim quampo publica intcruenit utilita aut urget necessiras,tunc, de eo casu tenentur, non quia lex per Principem promulgata iaciat illud illicitum, quia ratione naturali, vel lege charitatis aut iustitiae illud ipsum est vetitum, α
Neq. ab his videtur alienus Ioaehinu eamus in suo hresponse pro Decretis serenissiliis Reiputa venetae . de quibus nobis sermo est qui scribit dispositionem illam , quae tendie ad ossiciumςharitatis non eis: improbanda, tanquam illicitam; immo laudabilem lexistimandam,&post concludit, verum ex quo lex utilis est Reipubli ex.&labditis salutaris ,rnod deber,s nec 'potest redar gui princeps,qui talem legem tulerit aequissimam, a
70쪽
derata eius principali intentione , N ordinata, charitate, quanuis per accidens in quandam consequentiani aliquid ex ea praeiudicium personis Ecclesiasticis inseratur . Quasi inferri velit, Clericos non vi Decreti, sed ex quadam , aequitate,& chiaritis lege teneri ad illus obseruationem, inobediens tamen nulla temporali poena coarctari. Na,& si Sotus, Victoria, Molina, Franchus, & alii haud male existimarunt peccare e Ierici in legis non o seruantem, non dicunt tamen eum aliqua temporali poe na assies: siquidem regula chiaritatis, S: iustitiae obligat ' 'ad peccatum,quae etiam procedit in eleemosynae distributione, vi post Abbate, selinum, & alios, quos citat, te- ... net Didacus m Couar uias , cui adhaeret, & Surdus n. poena vero temporalis non Infligitur, nisi legeo cautum nisi a. d. ali. sit expretia. Et ratio esse potest, quia licet Clericus non ε. se.
diens legi chiaritatis , & regulae iustitiae, Dei maxime ostendat maiestatem,& illicitum quid facere videatur, attamen temporali poena mulctari, aut plecti non δε : potest ; cum non sonet in delictum, Baldo p. adstipulan--O sum ..te, & dicente, non omne in honestum est delictum, & qalibi,non omne illieitum punitur, sed illud tantum,quod p. go. i,
Iex statuit esse delictum . cuius sententiam Pluribus con- rc. . s. s. n. firmat Natta r.
Quibus congruit illud Apostoli ad Romanos , Per legem enim cognitio peccati, de paulo t post: sed peccatum
non cognoui nisi per legem. nam concupiscentiam nescie sis. 'bam , nisi lex diceret,non concupisces. punitur ergo Cle rieus a Deo rerum omnium factore poena spirituali, sed non ab homine, poena temporali, non igitur vi legis pu- nitur, at si vigore lagis mulctaretur, poena item tem- porali assiceretur, vel ex praescripto legis, si extaret . lex, vel iudicis arbitrio, cui u standum, quando in lege Μιδ.cstor, m. I. certa non est constituta poena. Et haec sussiciant pro utili δε extraor/. --tate publica ,& bono communi.
Ne l. dubium facit, si dicatur praedicta esse vera;quan
ido lex municipalis multum in serret detrimenti, aut laesio nis plurimum Ecclesiis, personis l. Ecclesiasticis , non aeque si parum , aut modicum damni illis asserat: quia de minimis , ut in prouerbio est, non curat Praetor. Quonia