장음표시 사용
311쪽
gentium mutate possit ius, seu gominium gatum , na-
aura,non tamen rus praeceptiuum illius; quia piaecepta natotae fundantur in intrinseea eorum recti uidine . dehonestate , seu necessaria vetitate di & eum essentiae re- .um vatiati iann possint, non potest illorum praeceptu aeum honestas. de rectitudo variati. At ius dominatiuum, seu domin a retum sun/antur in ipsis rebus, quae
eum sint variabiles,dominium in iliis sundatum v tiari potest.
cepta n turalia integrἡ mutari non possint, possit; tamen in aliquo casi dispensatLvel ab ipso Deo, vel ab
Ratio dubitandi est , quia quilibet legis ator in suis legibus dispensite potest , steti vico dispensandi
committe te: clim enim leges ex legissatotis voluntate ebligationem sottiantur, potetit legislator obligat onem eoaviare, ae Proinde escere, ne omnes aequani miter obligemur. At praeceptorum naturalium legi si
ror est ipse Deus: ergo potes it in ipsa cum aliquibus
dispensate, & alleui hane potestatem committere. Et confirmo. Saepe Meurrunt easus hanc dispensationem expostulantes, ne gubernatio communis deficiat. Ergo eo ne edenga est:has enim ratione cogitur saepe legista- tot humanus in suis legibus dispensare ; quia ea, quae
pro eommuni utilitate omnibus imperantur, non omnibus expediunt. Deinde probo variis exemplis Deumpet se in his naturalibus praeeeptis dispensasse,& vicessispensandi commissts .dispensavit enim cum Abraharao in oecisone proprij filis Gerasa a b cum Osea in x eopula Arniearia, osa a. & eum filiis Israel in Goliatione AEgyptiorum , Exod.ra. & poterat dispen rate in
pluralitate uxorum an matrimonio eonsummato, & in matrimonio inter fratres,& inter alios,qui tute naturae
sunt contrahere impgditi. Peinde pontis et eommisit potestatem Aispensandi in votis , & tutamentis. A in matrimonio rato,de in residentia Ecclesae quorum onynitim obligatio ex iure naturae prouenit. Ergo dari potest dispensatio in lege natu tali r & ita defendit tanquam probabilius Thom. Sancher plures reserens tib.
non de omni tute naturali intelligat ut sed de eo. cuius dispensatici censetur esse tectae gubernationi expediens. Quo3 autem hoe sit, non satis explieat, sed apponit exemplum voti residentiae, & sacrificia in vitaque sp eie. Vnde videtur ad haee sola limitate.
eadere proprie & dilecte posse dispensationem, neque a Deo, neque ab alio vices ipsus habente. 6e docent
arisIib. 1 p. 3 4 . s. vhi quamplures refert,er cap. I s. 16. vasque 2 di'. i s.cap. a Basillae Leo ι.ε. p. I rum. 4.Naviarraonsi. 4 de deson .smptis num. 36.plurςs,qu refert Thom. Sanche Elab. 8 emat .aιλ 6. .& tradit glosa n capstinι qaidaem, ex text. ibi,ct in eaperaposivit, de coneus pratenda. Probatur eoneluso. Dispensatio est relaxatio legis,eo ea quo lex obligat absque mutatione circunstantiarum causanistium obligationem sed nunquam Deus in iure naturali dispensate potest , quin circunstantiam aliquam obligantem mutet . Ergo nunquam potest in iure naturali dispensitio eagere dilecte Consequentia Ze maior proposito ab omn4bus admittitur. Minorem probo; quia ea,quae sunt de iure naturali ,habent intrinsecam honestatem, & debitam decentiam per concirmationem ad rectam rationem, seelusa omni lege extrinseca; sed te-hus omnibus in mytatis hane eonformitat ε Deus mutate non potest a quia gentia terum est inuatiabilis.sbἱque esset eontrarius. Ergo neque potest immutaregebitam honestatem illatum i ergo neque dispensare: quia dispensare ea ex voluntate superiotis sacere liei tum, quod alias illicitum est rebus omnibus Immut ti,. Qtiδd s Deo in tute natu tali dispensatio non eonis cedatur, a sortiori neque humandi potestati est cone denda , quia homo ex se hane potestatem habere non poterat, sed ex Deo: squidem insitior in lege superioris
dispensate non potest, s ne eius commissione. cap.ins Hor dis.1 i. ct Cirment. ne Romani. de electione. Vnde consuetudo aduersus ius naturale praeualere non pota
nem enim dubitandi respondeo, nunquam contingere posse casum , in quo conueniens sit in tute naturali dispensare ; quia numquam potest esse conueniens sacereid.quod de se malum est, vel omittere,quod per se debet ut in legibus autem posui uis conuenit sepe dispensatio;quia causa,Ob quas fuerunt appostae, non aequanimiter circa omnes plocedunt. Exempla item adducta non probant δispensare Deum in iure natulati,sed mu' a re circunstantias rerum.-eonditiones,in quibus ius naturale obligat. pto quo supponendum est aliqua esse pracepta naturalia immutabilia , quaeque in qualibet cir nstantia pracepta sunt Hre censentur esse omnia illa,quorum materia non pendet ex dominio Dei, qua lia sunt mentiti salsos Deos colere.odio Deum habere. Alia veth sunt, quorum materia ex dominio Dei pe dei:haec, inquam, s Deus vii velit suo absoluto dom, nis,non obligatriint;quia mutabitur materia chligatio. nis , haec autem mutatio, dispensatio non est. Noo enim dispensat respubliea in lege reddendi de postum, quando ob eo mune bonum redditionem impedit, neque dispensat in lege naturali Oecidendi hominem, quando ob punitionem delicti commissi mandat Mei di. Sic ergo cum Deus Abrahamo imperauit filium o cidere,& Oseae copulari mulieri sorniearia, & Israeliatis, A g, ptios spoliare, non dispensiuit in praecepto navi tutati occidendi, sornieandi, aut surandi; haee enim semper inuatibilia uanserunt . sed apposuit conditi nem,qoci illo D mobligatio eessabit,& qua posta numquam ius nai ui ale negauit occisonem eommixtionem corporum ut spoliationem. Haec autem cpnditio fuit usus suae potessatis dominatiuae; cum enim ipse domianus sit absolutus omnium ei eaturarum , tam rerum,
quam corporum,& uitae a potist pro libito illis uti, ae proinde spoliare quosdam, aliosve ditare,unum occideia
re, alium conseruare, unum commiscere, commixti
ne alteri denegata. Eodem modo dicendum est de aliis exemplis in illa ratione dubitandi allatis : murati , inquam,materiam,qua Obligatio naturalis cessat,non tamen dispensat i directe in illius obligatione, & in votores videtur esse manifesta:non enim potest Deus luce
re, vi manente voto,& eius acceptatione , non debeat
vovens votum implere . quia hoc est intrinsece debitum rationi, at quia potest nolle oblatum aeceptare, vel accepi atum remittere; ideo potest obligationem relaxare: remissio autem huius aeceptationis dispensa. tio ptpprie diei non debet, quia haec non est actus tu risdietionis, sed domini j; aliti clim Petro promittere . hereditatem aliquam , ipse vero cederet promissioni, Aspensare tecum dieeretur,quod est improptia locutio, At ita non debet coneegi, sicut non concedit suareΣ
num. p. salas di A1 .seas his. Exemplum de res dem tia eodem modo soluitur. 3dmitto inudentiam de tui enaturali esse, quoties si pr*mtis pastor, de rector illius non cessetit obligationi , te contractae at si ipse cedat,& subeat in se onus pio uidendi Ecclesae necessitati bus; eessat tibi obligatio non per gispensationem propriam . sed per remotionem materia . ex qua obligatio
8e Basit n. i s. similitet dicendum est de dispensationei in
312쪽
in matrimonio rato; est enim matrimonium illud a natura in dissolubile , ita ut ex voluntate contrahen tium dissolui nullatenus possit: at ex voluntate Dei, qui suptemus Dominus est voluntatis humanar,& viniaculi inde eonsurgentis, dissolui poterit, quod quidem
non est proprie dispensare in matrimonio, cum matrimonium non maneat, sed tollere matrimonium,& eoru
sequenter illius obligationem : sicuti quando solet respi, bliea dissoluere alios contractus legitime factos, non dicitur tune dispensare,sed potestate sua domina tina uti. se VasDe et disp.i 9.cap. 3 trusum.Itasilius
sitis inquires. Quorum praeceptorum naturalium habeant Praelati potestatem mutandi materiam , aeptoinde tollendi obligationem quod est inquirere, in quibus praeceptis natur libus possit eadete humana dispensatio indite 1aa Respondeo breuiter , poste cadere dispensationem indirectam in illis omnibvi,in quorum materia habent Plaetati potesatem dominatiuam, quia si illa potestate
tantur , cellat praeceptorum obligatio. Exemplis declaro. Quia habet respublica potestatem dominatiuam citea bona suarum subditorum, ut possit ob necessita rem boni eommunis ea expendere, datur usucapio, &Prx scriptio in alienis bonis. Item potest tem ab uno ausette , & alteri tribuete. At in illis rebus, in quibus non habent stitiei pes potestatem dominatiuam; ne- aueunt etiam in directe dispensare, seu naturale ius va are. Quocirca eum in corpora humana non habeant liberam saeuitatem disponendi, non poterunt mulie- em sne eonsensu illius alteri applieare.& eommixti mem earnalem licitam emeete. Neque Deus censendus est hane potestatem Principibus seculam bus, neque Pontifici summo reliquisse,quia non videbatur expedieris hane illis potestatem relinquere. erat enina non leuibus ineo uenientis exposita. Quia ratione Ateit Thom Sanehez tib 8.άi0.3 6.nu C. cum innumeris a se relatis Suareet tis.1.de regibus p. 4.num. 13. Basilius lib.8.ae matrim cap i. m. i s Pontiget summotelictam non esse potestatem dispelisandi in impedimentis iure naturae dirimentibus, qualia sunt impedimenta erioris. impotentiae, ligaminis,de eo sanguinitatis in ptimo gradu. Qilia licet in aliquo casu hane dispensationem eo cedere videatur expedire: at conuenientius esse videtur hane potestatem omnino dene galam esse, ne frequentius, quam par olet. illa Pontifi ces vrerentur,& via incestuosis nuptiis apetitetur.
An in iure diuino positivo dati possit dispensatio,& a quo.
3 Approbatur rarita,negans posse dispensare.
a Dono primo, posse Deum dispensire: si enim pol testa, dispensandi in propriis legibus cuilibet
Iegi gatori humano conceditur ἔ quomodo supremo legis toti neganda etat Et licὸt humanus legissator non possit pro libito dispensationem etin cedere, sed di beleausa adesse dispentandi. At legissator ὀiuinus pro libito suo illam eone ere potest ; quia eius voluntas est suffetentissima eausa honestandi dispensationem ; tum
quia est supremus Dominus:tum quia eius volunta. estiti fallibilis tegula bonitatis. a Dono seeundo,hane dispensationem non esse eredendum Deum coneedete, nisi per Ecclesiae aut holita
3 Pono tettio hanc potestatem non essς ςoncessam
Regibus , & aliis laeulatibus Ptincipibus , quia ipsi
moti est eoncessa alia potestas, nisi tempor ilis,quia haee. sussieit ad gubernationem politicam. Haec autem p testas est spiritualis in supernaturalis , utpote circa spiritualia di supernaturalia versans. Ergo. Deinde in imo non esse ccineessam Praelatis inserioribus a Pontifice scilieet Episcopis, Patriarchis, &e. quia usus huius potestatis ratissimus esse debebat, easu quo concessus esset: ae proinde necessarium non erat penes quemlibet Praelatum residete. Adge dispensationem hanc esse ex grauioribus causis, quae in Eeclesia continge te posisunt. Ergo si ad aliquem pertinet, solum debet este inmus P inti sex ex cap. maio=es, de Bapti'. se suareΣsvra n. 2. & supponunt omnes alii Dcriores. Quale solum de Ponti fee mouent quaestionemὶ An,
inquam dispensare in hoe iure diuino posit rs In hae te triplex est sententia. Primu a firmat in omni tute diuino positiuo,seclusis fidei atrieulit, posse ex causa graui, de vigente Ponti fieem dispentire. se
supradictam. Afirmat namque dispensare Ponti fiee' pqsse non in omni iure diuino, sed in aliquo, in eo scilicet, in quo maius Dei obsequium videatur esse , dispensationem conradere , quam ius Biumum integiὴ obseruati. se docuit Cano relin de poenitens lari. s..ad finem sanchez de mareim.lo. g. ἀοut. 6. m.6. Fung menta vitiusque sententiae ex prosationς nostrae con
eltisonis di soluunt ut:quad si aliqua suetint, quae speciali indiguerint explicarione,postea subiiciemus.s Tettia sentςntia eommunis, de verissima est Amt-mat in nullo iste postulo diuino polle Pontificem dispensare. sc D.Tho m. quem eommunitet Theologi s
in aes in .ct s .dissenti.& alij apud ipsos,& saeit textus in eapsunι quaaam, ct cap. mra φιAta patrum, ct cap. omne quod, 5e alii as. ΛU. i . hi asserit ut non esse segis Pontificiae aliquid condere eontra Apostolorum statu-ta,vel aliquid illorum mutate, Rario est, quia Pontifex non habet hans potestatem, nisi a Christo Domino illi sit speetalitet eommissa. At haec commissio non cotis stat pri md ex illis verbis,qώodcumque iuraueris super te ram ; tum quia ilia verba nimis genet alia sunt. Ex veris bis autem ita generalibus non debet inferti concessi rei ita grauis, te extraorginalia aquia Nopter eius gravitatem specialem eoncessionerti desiderabat. Quo citisca nunqqam intellexetunt pontifices illis vel bi, esse talem potestatem eoncessam ali s saepe si illa nigentiscuti utuntur aliis potestatibus sibi datis, qu sque habete agnoscunt. Item haec potestas non eedebat iii Egificationem Eeelecae sed potises in illius destructionem; destruebat enim unitatem, de firmitate Ecelesae: Ecelesa enim per totum orbem terrarum est una,non so-ltim in altieul fidei, sed etiam in religioso culto , qui
313쪽
in saetificiis de aeramentis eontinetur:si igitur hie teligiosus cultu, uatiati posset decursu temporis vix viai tas Ecclesiae agnosceretur. Ad te Christum Dominum nulla alia praecepta politiua Ecclesae imposui it praetet illa,quae pertinent ad fidem de ad saetam ema,Ac sacriseia i s igitur in his admittatur Oispensatio,facile Ecclesa eorruere potetit . eum eius sundamenta corruant.
Denique nulla potest eYcogitari eausa legitima dispensandi in aliquo praecepto diuino quae in omnibus prae ceptis locum non habeat: at concedere potestatem dispensandi in omnibu1.videtur Eceles ae υnitati, δe stabilitati omnino pernitio sum. Ergo etiam videtur per Ditiosum eoneedere potestate dispensandi in quolibet ex his prreeptis diuinis.Maiorem probo exemplis, sepe eontinget ea sus,ut ob desectum aquae paruulus ab Gque Baptismo moriatur, pe,ut sacergos non adsit a soluendo.Poterit ergo in his eas bus dispensare,ut aqua Iosaia pro naturali apponatur,& laicus nomine sate dotis absoluat Abst. Item in aliqua legione esse potest summa penuria tritici in alia vini. Dispenset ergo Pontifex,ut in pane hoideaceo, vel in scera eonsecretiat ' item eae obseruatione solli consessionis, graue damnum sacerdoti vel regno imminete potest. Dispenset ergo Pontiliet in tali praecepto a Quod si in his, de aliis dati non possit dispensatio, in nullo praeeepto di-- uino est eoncedenda. Quia firmitas horum piaecepto
tum magis expedit Ecclesiet,quis quaelibet alia causa, ae pro dispensatione illorum exeogitari potest. sed obiteles primὁ , ex verbis Christi Domini
ligunt Doctoies Potitisseem dispensare posse in voto,
iuramento . N in matrimonio talo. 3e in matrimonici
spirituali intes Episeopum, de Eeelesiam;sed haee omnia sunt iuris diuitii. Ergo iam in iure diuino dari potest
dispensatio. Respondeo primo In i. te diuino fundat in humano contristi bene potest dati dispensatio;quia hoe non est dispensate in tute diuino, sed in fundamento illius.
Atiniure diuino absoluto de independenti a voluntate hominis . qualia sunt, materia, de formae sacramento
rum, de facti fies,de praerepta fidei,spei,charitatis, nullo moὸo eadit dispensatio. secunAd respondeo ex illis verbis Matth. colligere
Docto tes, posse pontificem remittere nomine Dei obligationem,voti,dc iuramenti.& matrimonij tati a quia ex pinai,de usu Eeelesae id eonstat: at ex usu,& tradisone Ecclesia cεtratium colligitur in aliis diuinis praeceptis. Ergo in illis non est admittenda talis dispentatio,
se uti non aὀmittit ut in mattimonio consummato.
Obi ieies seeund3. In solemni religiosorum, prosecsone solet Pontinae dispensate; sed haee obligatio vide- tui esse ex iure diuino. Ergo in iure diuino debet ad mitii dispensatio 'Respondeo solemnitatem in professione non ex iure diuino,sed Eeeles asti eo esse, . t eonstat ex Bulla, Ascendete Domina prasaeiaetare Iesu expedia, atque ideo scolpotest causa existente remittere obligationem cuiuslibet voti Deo facti , ita potest remittere obligationem professionis. Deinde Pontifex est supremus, de immediatus Praelatus religiosoru eui in o Aientia subduniatur religiosi. Si ergo Pontifex hane obedientiam remittit, cessat obligatio voti ; se uti s tibi promitterem
haereditatem sub Qoto, de tu nolles eam aeceptare , vel acceptatam remitteres, cessaret in te voti obligatio, quia cessabit materia voti. Deinde sublata obedientia, tollitur etiam votum parapertatis de eastitatis, quae ta- ei tam habebat eonditionem , dum sub obedientia existerem se explicuit Basil. Ae Leon lib. g. A matrimon. cap. 3 ra m Dis Lb. .cap. II. in a.Salas ἀψ.24.ses. s.
Obiiciet terti3. Aliquatido Pontifex dispensat, ut
ministit confirmationis sit smplex sacergos , eum tamen videat ut esse de iure diuitio, quhil si Episcopus. Respondeo. De iure diuino se .um est quoes ministet ordinatius eonfirmationi, si Epi scopus,non tamen a solute ; absolute enim quilibet simplex sacerdos est ex institutione δiuitia eonfirmationis, de Ordinis minisset: ac proinde cum ex commissione Ponti scis smplex sacerdos confirmet, non censetur in tute diuino dispen. satus. sc Basilius su eap. n.6. M. lab. o.eap. 6 n. IO.
Obi ieies quartλ. Pontiseem dispensare posse , imδdispensasse in saetificio ob urgentem aliquam causam, ut fieri possit in una tantum specie vini scilicet,vel panis. At feri saetis ei una in vitaque specie est de iure
diuino. Ergo iam datur in iure da uino,immediata , dedi tecta dispensatio: si e docuit de hoc effemplo expresse
Respondeo primo negando Ponti seem unquam dispentasse; quia de tali tacto authentice n n eonstat. imo neque dispensare posse. se Vasq. rom de Eucharist.
d. Eueharis dist. 3 Qi . ct ri legi, tib a .c.6 num. XI.& alis apud ipsos.Tum quia non potest a saetificio expressam signifieationem moltis Christi separare , quae videbatur separata , s in una tantum specie seret consecratio ; quia in consectatione unius ramum speetes non satis aperih fgnificat ut separatio sanguinis a corpore. Tum etiam quia non appatet quate magis in hoc
iure,quam in sigillo confessionis, di matrimonio consummato,& in materia Baptismi ,3e aliorum sacramen. torum,non detur dispensatio si semel ponamus de tute diuino esse consectationem fieri in utraque specie. Seeund3 respondeo probabile esse posse aut horitate Ponti seis in una tantum specie sacri seium osse tri,v genti,graui de eommuni bono alleolus prouinciae . sed tune Pontifex non dispensabit in tute diuitio . sed declarabit doctrinalitet ad illum casum non se extendere. Plo quo supponendum est in hae sententia ossetri sacrificium ex iure Aiuino esse atquod si in vitaque specie. non esse per se ex iure diuino. sed ex iure naturali dictante,s offeratur saetis elum Deo, integrum, de perfectum esse offerendum. Cum ergo Pontifex permitia teret in aliqua prouineia factificium in una specie OLserri, declarat utique praeceptum naturale sacrifieandi integrὸ ad illum easum non se extenge te.sc Suar tib so. cap. 6. e. ubi aduertit hanc declarationem fieri non posse ab alio praeter Romanum Pontiscem,quia est tes grauissima.de satis dubia.
An in lege humana legis ator illius possit
sint anferiores dis emare Proponitur prima fer
314쪽
I . onstat legisatoti eompetere potestatem di- spensandi , quia ab eius vol in are pendet is guin obligatio. Et taem est de suecessore in iurissiactione; quia reputatur eadem persona cum legislatore. Et idem est a fortiore de supello te legista totis , ut extetminis liquet. se Vasqueet disput. ιγ 8. de legibuου, e. a.
capa s . qu .s . Salas plures referens diis. 1o. se a. 3 .n.i vi alij statim reserendi. a Eae haedocti itia si posse Pontificem dispensare in legibus a se latis, quia est ea tum legissator, & in legibus Cone isti generalis, quia est superior, & in legibus
aliorum Pontificum, quia est aequalis aut horitatis; nul. Ius enim extra Deum limitare Ponti seis aut horitatem
potest. Adde posse dispensare in lege qualibet Apostolica humana, ut in lege ieiunii quadragesimalis in obseruatione diei Dominicae . in bigamo non ordinando.
Quia lieet Apostoli in diguitate Apostolica , aliisque
praerogatiuis fuerint Pontifice superiores, & exceἰ lentiores , at in iurisiictione illis Ponti sex inferior non est, squi de ira non est in seriot Ρetro . in cuius iurisdictionem suecedit. se alios referens tradit Couarr. a.
3 Secundo fit posse Episeopum vel Archiepiscopumis legibus Srnodi dioeee satiae dispensare;quia leges synodales sunt leges ab ipsomet Episcopo latae: paroe hi
autem solum sunt eonfli alia. non legissatores. sic Na
me te Episcopi,alari .astetar. 34.nkan. 3.Quocirca his legibus, quoad vim eoacti iram non arctam ut Episeopi, ut bene notauit Baslius supra. Aduello non requiri Episcopum elle constetatum, sussicit, si electus,& confirmatus si; quia potestas dispensandi non est potestas ordinis sed iurasdietionis. sie Basilius c. . num. 4. Sanche E pluribus relatis lib. in Decalog. e. 3 . num. s.cta O. Barbosa a. pari. de potestate Episcopi, alligat. 36.n. 8.& eoli igitur satis ea es eunctu, g .eum veνc, uncta It finia. Aministrarionem, da Me t. 4 Limitant tamen aliqui, dummodo constitutiones non sint a legi satote iuramento firmatae,quia eum ipsesbi relaxare iuramentum non Dossit, neque poterit dispensationem legis eoncedere De Sylvest. verba dispen. satio, quast. i s. num. 19. sayto Thesini ea um
mii tenda non est haee limitatio, sicuti neque illam admittit Sanchea pluribus telatis lib.8. disput. 1 .inuari. r.
Salas diotis hosesi . . n. 1.versu. tertio temperant. Bas. hius lib. 8 .cap. s. num. i. s s .Ratio est,quia iuramentum
semper habet subintellectam conditionem aequitatis, hoc est,non esse dispensandum in lege, nisi eausa iusta dispensand4 interueniat, ut multis probat Fatinarius Io.I. ρ Ati . qua T. I . n. is. Item tecum Episeopus diis spensare potest in iuramento .se uti potest eum suis su ditis, ut tradit saneher ἀθώι. 3. niam. 8. R nos postea diemus. Ergo non obstante iuramento poterit legissator in constitutione iurata dissensate, dispensato prius iuIamento . Denique iuramentum solum imredi. EDd.d. Castra Sam. Mo. Pars L
re notest .ne lieite dispensationem concedatrat ratorem Aispensatio iis impedire non potest , quia valcit dispensationis in lege propria ex voluntate solum dispensantis pendet. s Limitant secundδ. Nis illa eonstitutio transerit in contractum,& eo nam dum alterius ; vi s eonstitutio facta sit, ut gaudeant immunitate a tributis omnes, qui ad ciuitatem venerint, vel in ea habitauerint. non poterit legissator venientes, vel habitantes legis bene. fieio priuare. se Sylvest. υινιο di pensaιis, quast. I 3.
num. I9. sancher plures reserens num. 19. Balbo sanum. 6. Addit tamen Sancheg, & Bathcisa ex legitima causa superueniente poste tali constitutioni contraue ni re legi satorem. Vetum indiget explicatione haee limitatio r s enim Episcopus, vel alius Princeps animo se obligandi illam eonstitutionem promulget, absque dubio posta conditione ex parte subditorum obligatus manebit, neque poterit postea resilire, non quia non possit in sua lege dispensare, sed quia non potest dispensare in lege naturali illum obligante seruare eontractum initum. At si Princeps nolit, vel non posist se hoe modo obligate : tune equidem dispensare posset, quia esset Gispensatio in propria lege , non in contractu sie Salas LO.isses. .n. a. timit. I. Baslu.
6 Tertio limitant 1 nis illae eonstitutiones a superiore legissatore fuerint eonfirmatae. vi s Episcopales constitutiones constra et Pontifex, non videtur tunc ile Episeopum in talibus eonstitutionibus dispensare , quia ex illa eonfirmatione nouam authoritatem receperunt.& factae sunt, quas leges Ponti fetae. Vnde eum leges Ponti fietas neque abrogare, neque mutare potest Episcopus)ta neque poterit has a Pontifice conis
intelligenda est de vera confirmatione , qua Pontifex velit eonuitutionem inferioris p toptiam sbi iacete, saepe enim solum intendit eonstitutionem factam approbate in quas laudabilem elle iudicare ; non autem nouam vim obligandi tribuere. Quod ita praesumendum est, quoties ante apptrabationem Ponti fietam habebat constitutio vim obligandi. nam s nullam habebat . eo quod non erat lata ab his, qui legem statuere poterant, praesumi debet approbationem Pontificiam expostulatam esse pio vi obligandi. Quapropter tenor confirmasticinia semper inspiciendus est. se Salasdsoul. 1 .sect. 3 .nam 29.circa finem. Basilius Id. g. p.
Dissicultas etgo est, an in legibus superioris non te seruatis explesse habeant inseriores praelati potestatem dii pensandi ex suo offeto 3 Prima sententia doe et Plaetatum in tiorem posse in legibus superioris dispensate, si ei interdictum non
pari.de potesate Episcopi illegat. 3 3 .num. 17.Et probant ptimo, quia sne hae facultate non possunt inferiores gubernationi ebnsulere; quia non debent pro quo eumque casu aa principem recutiere; est enim nimis molestum. Ergo censetur illis eoncessa. Secundo saepe reseruat superior sbi dispensationem legis a se constitutae. Ergo cum non reseruat, censetur illam eone ed
re;alias frustri testiuaret, si ex positione tantum legis
reseruata esletaei confirmo ex eap. nuper,defantem. excommunicar. via dieitur,esim Pontifex non reseruat sibi absolutionem exeommunieationis, ipso censetur in
setioribus Praelatis concedete. Ergo idem et it diem-
315쪽
in sacrificiis & saetamentis eontinetur: si igitur hie religiosus cultui vatiari posset decursu temporis, vix uni eas Ecclesiae agooseeretur. Adbie Christum Dominum nulla alia praecepta positiua Ecclesiae imposuisse praetet illa quae pertinent ad fidem.& ad saetamenta,& sacria fieta ; s igitur in his aqmittatur Oispensatio,facile Ecelesa eorruete potetit. cum eius sundamenta corruant.
Denique nulla potest excogitari eausa legitima dispensandi in aliquo praeeepto diuino,quae in omnibus prae ceptis locum non habeat : at concedere potestatem dispensandi in omnibus, uidetur Ecelesae unitati, Be sta- Lilitati omnino pernitio sum. Ergo etiam videtur pernitiosum eoneedete potestate dispensandi in quolibet ex his prseeptis diuinis.Maiorem probo exemplis, sae-pὸ eontinget easus,ut ob desectum aquae paruulus absique Baptismo moriatur, pὸ,ut sacergos non adsit abis soluendo.Poterit ergo in his casibus dispensare,ut aqua rosita tro naturali apponatur,& laicus nomine saeeris actis absoluat a Abst. Item in aliqua legione esse potest summa penuria tritici in alia vini. Dispenset ergo pontifex,ut in pane hordeaceo, vel in scera eonsecte tur ' Item eae obseruatione sigilli eonsessionis, et auedamnum sacerdoti vel regno imminete potest Dil penset ergo Pontifex in tali praeeepto a Quλd si in his , de aliis dari non possit dispensitio, in nullo praeeepto di-- uino est eo needenda. Quia firmitas horum piaeceptorum magis expedit Ecelesiae,quam quaelibet alia causa,
uae pro dispensatione illorum exeogitari potest. Sed obiteles primo , eae verbis Chtisti Domini
ligunt Doctoies Poniisseem di peti sare posse in voto,
iuramento , Ae in matrimonio talo.& in matrimoni
spirituali intet Episeopum,& Eeelisiam; sed haee omniarime iuris diuini. Ergo iam in iure diuino dari potest
dispensatio. Respondeo primo. In ill te diuino landat in humano contractu bene potest dari dispensatio;quia hoc non est dispensate in tute diuino, sed in fundamento illius. At in iure diuino absoluto.& independenti a voluntate hominis . qualia sunt, materiae, de formae sacramento rum,& facti ficii,& praerepta fidei,spei,charitatis, nullo moEo eadit dispensatio.' Secundδ tespondeo ex illis verbis Matth. colligete Doctores, posse pontificem remittere nomine Dei obligationem,voti,&iuramenti.& matii monii rati ; quia ex praxi,& via Eeelesae id eonstat: at ex usu,& tradi sone Eeclesiae editatium eolligit ut in aliis diuinis praeceptis. Ergo in illis non est admittenda talis dispensatio,
seuti non admittitui in matrimonio consummato.
obii elea seeundλ. in solemni religiosorum, proses.sone solet Ponti ex dispensi te; sed haec cbligatio vide- tui esse ex tute dioino. Ergo in tute diuino debet admitti dispensatio 'Respondeo solemnitatem in professione non ex iure diuino, sed Eeelesastieo esse . t constat ex Bulla, Ascen- ἀιe Domino prosae, rate Iesu /xpeiura, atque ideo sempotest causa existente remi itere obligationem euiussi-bet voti Deo acti . ita potest remittere obligationem totasonis. Deinde Pontinet est supremus , de imme-iatus Praelatus religio tu ,cui in Aegientia subduntur religiosi. si etgo Pontilia hane obedientiam romittit,eegat obligatio voti ; sicuti si tibi promittetem
haereditatem sub voto, 3e tu nolles eam acceptare , vel acceptatam remitteres , eestaret in te voti obligatio,
quia cessisit materia voti. Deinde sublata obedientia, tollitur etiam votum paupertatis,At castitatis, quae ta- ei tam habebat eondstionem , dum sub obegientia existerem. se explieuit Basil. de Leon lib.8. de matrimon. capclarum. Ib. .eap. 3 1. in cssas dis F. I .ses. s.
' Obiiciei terit1. Aliquando pontifex dispensat, ut
ministit confirmationis si s mplex sacergos, cum tamen videat ut et se de iure diu tuo. qudd sit Episcopus. Respondeo De tute Aiuino solum est. quod ministerordinatius confirmationi, si Episcopus,non tamen a
solute ; absolute enim quilibet smplex saeerdos est ex
institutione diuina,eonfirmationis de ordinis minisset: ac proinde cum ex commissione Pontificis smstedi sacerdos confirmet, non censetur in iure diuino dispensatus. se Basilius sura cap. n.6. Scin .las. O.eap.6 n. o.
Obiicies quartδ. Pontiseem dispensare posse, imo dispensasse in iactificio ob urgentem aliquam causam, ut seri possit in una tantum specie vini scilicet,vel panis. At feti sacri seium in utraque specie est de iure diuino. Ergo iam dat ne in iure diuino immediata , Bedi tecta dispensatio: se docuit de hoe exemplo expiesi ε
Respondeo primo negando Ponti seem unquam dispensasse ; quia de tali secto authentiee non constat, imo neque dispensare posse si e Va'. tom.de Eucharist.
ri EMham .di'. Iesu. . ct d. legib.tib i .c. ε num. II.& alii apud ipsos. Tum quia non potest a saeris eici expressam spiraseationem mortis Cluilli separare , qua videbatur separata, s in una tantum specie seiet consecratio ; quia in eonsectatione unius tantum speetes non satis aperi ἡ significat ut separatio sanguinis a corpore.Tum etiam,quia non apparet,quale magis in hoc iure,quam in sgillo consessionis, de matrimonio consummato,& in materia Baptismi,' aliorum sacramen.
torum,non detur dispensatio, si semel ponamus de tute diuino esse eonsectationem fieri in vitaque speete. Secundo tespondeo probabile esse poste aut horitate Pontificis in una tantom specie sacri seium offerri,u genti,graui.& communi bono alico ius prouinciae . sed tune Pontifex non dispensabit in iure diuino, sed doelat,bit doctrinalitet ad illum ea sum non se extendere. Pro quo supponendum est in hae sententia offerri sacrificium ex iure diuino esse at quod si in utraque specie, non esse per se ex iure diuino sed ex iii re naturali dictante .s offeratur sacrificium Deo,integrum,& perfectora esse offerendum. Cum ergo ponti sex permitteret in aliqua prouineia factificium in una specie o serti, declarat viique praeceptum naturale saetificandi integre ad illum easum non se extendere sic Suar. Iib.io. cap. 6. me. ubi aduertit hanc declarationem feti non posse ab alio pistet Romanum Pontiscem,quia est tes grauissima de satis dubia.
Pu Ne et v M IV. An in lege humana legissator illius posse dispensare.
γ An in Milias superioris non reseditiasti expresse , rasesnt inseriis es algesare proponitur prima sem
316쪽
t Probabilivis H hune ροι salem ἐκ ferores non habere, nisi expresse, aut taeate renodatur a superiore.s Saliose auum. m. . atautiis. ro Non potes Episeopm in Ieribus Coneiti' prouinrialis iussensere,atirer, qviam in letistia PontifUM. xi Irim aueaAra es d. Arahωριμον, ωι ιώι Cone lis prae ιι. I Onstat Iegissatori competere potestatem di- spensanda , quia ab eius volun ate pendet legum obligatio. Et idem est de suecessore in iuri ictione ; quia reputatur eadem petions cum legi satore. Et idem est ι sortiore de superiore legislatoris , ut e terminis liquet. se vasqueet disput. i g. is legibus, c. a.
Dis . quas. s. Salas plures Ic rem di p. ao. secti 1.36 de alij statim reserendi. Ex haedoctrina sit posse Pontificem dispensare in legibus a se latis, quia est ea tum legislator, & in legi-hus Concilii generalis, quia est sit perior, & in legibus
aliorum Pontis eum quia est aequalis aut horitatis; nul. lus enim extra Deum limitare Pontificis authoritatem
lsotest. Adde posse dispensare in lege qualibet Apostoica humana, ut in lege ieiunii quadragesmalis in obseruatione diei Dominicae . in higamo non ordinando.
Quia lieet Apostoli in dignitate Apostolica , aliIsque
praerogatiuis laetitit Pontifice superiores, & excellentiores 1 at ici iurisdictione illis Ponti sex inferio1 non est, siquidem non est inferior Petro . in cuius iurisdictionem sue cedit. se alios referens trassit Couatr. a.
Secundδ fit posse Episeopum . vel Archiepiscopumis legibus S rnodi dici e e sanae dispensare;quia leges synodales sunt leges ab ipsi et Episcopo latae: parochi autem sollire sunt eonsilia in , non legissatores. sie Na
quast. 3. Thomas Sanchezlιι 3. iuspue. L .num M. ioan. Salas dispus. io ject. . m. ,suageae tib 6, ρ. i sorao 8. Basilius M 8.ev.f.ntim. 3. Bonacina num. s. Barbosa da potesaee Episcopi,alari.atigat. 34.nAm. Quocirca his legibus, quoad vim coactivam non arctant ut Episcopi, ut bene notauit Baslius sura. Aduerto non requiri Episcopum eta consecratum, sussicit, si electus,& confirmatus st; quia potestas dispensandi non est potestas
ordinis. sed iurisdictionis. se Basilicis c. . num . . Sania che E pluribus telatis lib. sn Decalog. e. I. nam. s.cta O. Bamosa I. pari. de potestate Dascopi, allegar. 36 3.3. de eolligitur satis ex eapae M in eurictu, s.cum vero,iumcta glog.-γώ. admia ν asionem, de eIAE. 4 Limitant tamen aliqui, dummodo constitutiones non fiat a legi satote iuramento sim tat,quia cum ipsesbi relarare iuramentum non fossit. neque poterit dispensationein legis concedere.ue Sylvest. verba dispen. stiro, quast. i 3. ntim. t 9. sayto Thesauri casuum tam a.
las. 6. cap. s. num. i I. Azor Lb. s. institutionum, cap. 11. quas. . Barbosa aliari alligat. 3 aram. 6. Caeterum admittenta cion est hare limitatio, sicuti neque illam admittit Sanςhez pluribus relatis lib.8. disput. 7 rura. L. Salas ZOMaoses. . n. a.-ν se. terra ιemperant. Basolius M. 8.ev. s.num. i. ct s .Ratio est .quia iuramentum semper habet subintellectam conditionem aequitatis, hoe est,non esse dispensandum in lege, nisi eausa iusta dispensandi interueniat, ut multis probat Fatinaeius Io I. ρν-id , quas . i . n. i s. Item tecum Episcopus dispensare potest in iurametito scuti potest eum suis suta ditis, ut tradit Sancher ἀθώι num. 8. & nos postea diemus. Erto non obstiate iuramento poterit legi satot in eonstitutione Iurata dispensate, dispensato priua iuramento. Denique iuramentum solum imredi ει a.d. Cast a Sum. Mor. Pari L
re potest, ne lieite dispensationem concedat:at ratorem dispensationis impedire non potest , quia vescit dispensationis in lege propria ex voluntate solum dispensantis pendet. s Limitant Gennd6. Nis illa eonstitutio transierit
in contractum,& eommodum alterius , ut s eonstitutio facta si,ut gaudeant immunitate a tributis omnes, qui ad eiulta thm venerint, vel in ea habitauerint. non potetit legi sator venientes, vel habitantes legis bene. fieio priuare. si e Srluest. U.rbo dispensatia , quasi i 3.
m. I9. Sanchez plures reserens num. 29. Batho sanum .c. Addit tamen sanchee, & Balbosa ex legitima causa superueniente posse tali constitutioni ecintraue ianire legislatorem. Vetum indiget explicatione haee limitatio : si enim Episcopus, vel alius stinceps animo se obligandi illam constitutionem promulget, absque dubio posita conditione ex parte subditorum obligatus manebit, neque poterit postea resilire , non quia noti possit in sua lege dispensate , sed quia non potest dispensare in lege nai utali illum obligante seruare con tractum initum. At si Princeps nolit, vel non pos-st se hoe modo obligat e r tune equidem dispensare posset . quia effet dispensatio in propria lege , non in contractu se satis disp. io ses. .n 42. limit. I. Basil lib.
s Tertili limitant i his illae eonstitutiones a superiore legissatore fuerint confirmatae. Vt si Episcopales constitutiones confirmet Pontifex, non videtur tunc possie Episcopi im in talibus constitutionibus dispensa re , quia ex illa confirmatione nouam authoritatem receperunt.& factae sunt, quas leges Ponti seiae. Vnde eum leges Pontificias neque abrogare, neque mutare potest Episcopus,ita neque poterit has a Pontifice conis
intellige a est de vera eonfirmatione, qua Pontifex velit eonstitutionem inserioris pio ptiam sbi Aeete. sepe enim solum intendit constitutionem iactam approbatein quas laudabilem esse iudicare i non autem nouam vim obligandi tribuere. Quod ita praesumendum est, quoties ante approbationem Pontificiam habebat constitutio vim obligandi. nam si nullam habebat . eo quod non erat lata ab his , qui legem statuere poterant, praesumi debet approbationem Pontificiam expostulatam esse pro vi obligandi. Quapropter re-nor confirmastionis sempet inspiciendus est. se salas disput. Eo.sα3.ntim.19.esua Inem. Basilius sis. g. p.s.
Dissicultas ergo est, an in legibus superioris non reseruatis explesse habeant inferiores praelati potestatem dispensandi ex suo ossicio Prima sententia doe et Prdilatum insetiorem posse in legibus sepeliori, dispensate, s ei intergictum non
primo, quia sne hae sucultate non possunt inferiores gubernationi cΗnsulere; quia non debent pro quo eumque casu ad principem recurreret, esset enim nimis molestum. Ergo censetur illis concessa. secundo saepὸ reseruat superior sibi dispensationem te is a se eonstitutae. Ergo eum non reseruat, censetur illam coneedere; alias s stra resoluatet, si ex positione tantum legis
reseruata ellet Et confirmo ex eap nveride sentem. -- communieat. vhi dieitur eum Pontifex non teseruat sibi. absolutionem exeommunieationis,m ipso censet ut in
serioribus Praelatis eoncedere. Ergo idem erit dii en-
317쪽
dum in dispensatione. Tettid, quia in votis, Ac iuramentis inseri r 3ispensat, cum non interdicitur. Ergo etiam in qualibet lege Ecclesastica,cuius obligatio inserior est obligatione voti . quae est ex iure diuino.Quarto in oblitruatione sessorum , & ieiunio tum dispensant inferiores praelati, quia non interdicuntur. Ergo etiam in aliis legibus. Demique est ratio a priori,
quia quilibet Episcopus in sua dioeces potest quidquid
potest papa in tota Eecles a nis a Pontifice prohibeatur. sie Victor.ν ωλ.de pri Ecelsa, niam. 18. sane heet
pastor ordinarius. eui incumbit tegimen suae di creetis adaequate. Ergo dum non limitatur, aeque ae Pontifex habet tu iisdictionem; hae enim ratione Cooses t Ordinarius habet potestatem absoluendi ab Omnibus casibus, qui Episeopo . vel Pontisci te seruati non sunt; quia est ordinarius. Ergo idem erit dicendum de Episeopo sit dispensitionibus concedendis. 8 Nihilominus probabilius existimo nullum inferiorem habere potestatem dispensanssi in legibus f uperioris, nisi superior expresse, vel tae ite concedat i se glossa in es .eum ' uti,f. in υerso eanonici,ae rabena.
alij apud ipsos,& colligitur satis ex cap. ciam inferior emaiorit. ct obeatent. ct ex clement. ne Romani, is elect. ubi eauetur inferiorem non posse superioris tuta motare: s autem absque illius eonsensu tacito , vel explesio dispensationem concedere inserior posset , iam sup riotis iura sine illius consensu posset mutare. Deinde Inserior non potest voluntatem superiotis impegite ipso non consentiente ; alias esset ipso superiore superior. Ergo non potest concedere dispensationem ipso non eonsentiente; quia per dispensationem impeditur voluntas supelioris in tengeniis obligare. Neque satissaeis , s di eas ex vi ossieti tibi hane potestatemelle eoncessam . dum non prohibetis; quia alias non
bene argueret textus in eap.ώιIHλυ, ae temporibus orat-nat. eondemnans Episcopum,quod uno Aie plures ordines saetos conseiret, etiamsi de mandato Metropolitani sacerat; quis tute ei non est permissim. poterat enim replieate, lassicit, quod mihi non st prohibitum. Adde plures este irregulatitates, & inhabilitates a tute statutas, in quibus nequeunt Episcopi ex proprio munere dispensare,quia n n inueniuntur e laces.sae,etiamsi non inueniantur pio hibitae. Requiritur et-go expressa, vel tacita cone essio. Denique ei si stollasn svradstyo e. datietivi. verbo permissa, censeat in criminibus posse Episcopum dispensare,nis explesse ei prohibeatur. At in eap.alsi Harim, β. de ad iterim, de iciZelia, cum eommuni sententia docet in criminibus adulterio maioribus dati non poste δ spensationem, eo quod non teperitur concessum; bene tamen in minoribus. 9 Neque obstant argumenta contraria.
ω Ad primum dico plures este casus. in quibus conceditur inferioribus potestas dispensandi, quibus suff- cienter prouisum est gubernationi, de quibus statim
Ad secundum resetuat quidem dispensationem , ne veniat intelligenda in generali concessione. Ad confirmationem,ex cap.nuper, dico absolutione excommunieationis concedi, quoties non reseruatus; secus vero dispensatio . quia absolutio non est contra 4us.sed potius iuri consormis; ius enim praecipit dispositum abloluete:at dispensatio semper ius violat. Item absolutio ab exeommunione, fle peccatis ad bonum animae ordinatur,ide ue expediebat sacilius concedi, qu m dispensatio. Quapropter non solum Episcopo, sed palotho est concessa,dum non teletuatnri ut comstat ex suprad. p. nuper. Ad tertium dico dispositionem in votis,& iuramem iis non esse Aispensationem in lege superi citis,quia nullus dispensat,ut manente voti, cesset obligatio, seὰ est remissici materiae per votum promissae, quam iemissi ianem possunt omnes piae lati sacere nomine Dei quo isties sibi non interdicitur, quia hoe vigebatur expedire communi bono, eo quod stequemiissime occurrat Oe,
Ad quatium eoncedo ex tacita eoncessione pontifi- eis eonsuetudine manifestata habere insciis tes Prilaiatos potestatem dispensandi in obseruatione sessortim di ieiunii. eo quod hieensentur casus satis sequentes. Ad ultimum nego illud axioma uetum esse, Epi se pum in sua Aioecesi habere eandem potestatemne stiminii in Ponti seem pro tota Ecclesia i mim quam enim Episcopus potuit committere presbytero saeramentum ordinis , aut eonsrmati Cnis . quod tamen potest Pontiliae,neque potuit dispensare in matrimonio rato, neque definite res fidei,canoni Eale Sanctos concedere indulgentias absolute usque ad plenatiam remisso nem, nstituere censuras, approbare religiones , Ae alia
huiusmodi; solum enim illa propositio habere potest
vetum in his, quae ad commune regimen spectant. &antequam a Pontifice lex aliqua conmtuatur. Nam illa lege constituta ex vi illius limitata est inferioris iuris dictio, ut non possit circa illam se intromittere. Α M. quoties non concedit ut inferiori potestas dispensandi in lege superioris, expresse censet ut denegata. nam licet non denegetur in particulari, denegatur tamen in genere; eo quod generaliter ius statuat praecepta sup tiotis ab inferioribus obseruanda esle.capsveν his,cap. eum insistoride maior oe obea ct e. .de constit.
io Ex his inseri ut primδ, Episcopum non posse dispensate in legibus Concilij prouincialis , alio modo, quam potest dispensare in legibus Pontificiis, quia sistit
lege, superioris se Basilius Itb. 8 .c.s n. c. suare et L, 6. eap. t s. num. .& Doctores Ieserendi corollario sequeti
ti. Concilium enim prouinciale superius est quolibet Episeopo, ut constat ex tota dis. i8. oe ex cap .s i ,s. q. 3 .ct cap. ρυώe mmu de praebend. Item Concilium prouinciale potest condete leges,quas Episcopi obseruare
tenentur, Se sacere obseruari, ut dicitur cap. seMe olim, da areas Ae in Trident ksi . cast.2. R dde, tempore antiquo Cone ilium prouinciale potestatem B..hLbat eo
gnoscengi de causis Episeopotum, S illas terminandi. usque ad definitivam sententiam. quod est sati, et tum Conei lium prouineiale sempet sutile quoLbet Episcopo superius. ii Innit ut secundδ. Idem quod dictum est de quo libet Epitcopo , Alcendum est de Archiepiscopo, qui Cone ilium prouinciale congregauit, ito polle, inquam, dispensate in his legibus quia hae leges non sunt lege, lati a solo ipso, sed sint leges laim a Coneilio similo te illius ι sunt enim latae ab aliis Episcopis per modum
vilius, omnes enim habent votum decisuum. cap. sextolim is Meus. Ite Metropolitanus solum habet potesta tem supra alios Episeopos congregandi Concilium:vt constat ex Trident. hsa . cap. 2. Deiliae, qWia ab At-ehiepiscopo ad Conei lium prouinciale dativi appella tio, taliquam ab inferiore ad sopeiiorem , tradunt gl6 n.ine.. eo tisione e appestat.is s. Carditiata et cl/
Neque obstat Archiepiscopum esse caput Coneilii; quia non est eaput Concisi quoad 4urisdictionem i
318쪽
rion enim est in iurisdictione stiperior ipso Conellio conglegato; sed est caput illius quoad votandum , 3e conregandum C tauim , & quoad locum sedea di anellio, seu i Deeanus. α Castoni eus senior in Capitulis Ecclesiae cathedralis. Neqse etiam obstat et extus in cap graue, di ρ sonatis, ubi dieitur: Metto volitani delictum superimis Iuditio relinquitur ex parute Coneilii nomiandum. Eiso Conei liuinmoti in b. perius Archiepiscopo. Non, inquam, osestat, quia mondie iniux Concilium superius esse Archiepiseopo magramnes actus, suffieit , si qu6od constitui tot a Moldio naias superitis sit , ita ut possit Arctinisse uim ρο pellere ad illarum obseruatione n. AMe, Conei sum non posset eompellese vitehiepiseoptim ad eo aitutionitin obseruationem prepte eius dignitu trite et remiani; si1ssieit ut eius bditi compellantuae a C
P v Nexv M v. An sint aliqui casus, in quibus inferiores potestatem habeam dispensandi in superioris legibus.
ria f. Et insinuntur aliqua natalitia.
r 3 μου pendes hae passas a Capitulo. i IJ Espbn eo plutet , Doctoribus assignati. filia
1 in ut est. I generaliter eone edatur siculta si haedautem contegi potest .erbis expressis ,& de his milia est dubitatio ..ti eonceditur in Ttigent. Asa . ca b. pio cassus Oeeultis etiam pontifiei reseruatis. Pἡtel item concedi verbis aliquo inodo dubiis qualia sunt. si'
in lege ipsa addit ut impe senesi et dispensari posse;
tnne enitii censeo inseriotibus conee si saeustatem,
quia illa verba ad alium prae et tigissatorem referri debent, ne superflua sint. De leetissatore namque dubitati non potetat posse in lege tua dispensare. Ergo iis non est intelligenda eommissa saeustas. Ergo pro aliis venit intelligenda. Item potestas dispensanfli ample est interstetanga , ut in fine huius disputationis di-eenius. Ergo pro aliis a te citote luteipietati debet Hiai castra sum. Min. Pars L& ita tradunt stigat In in eisplom. .ri paenis es ta ea
telligat ut in eonstitutione litante sistis bi . heui hipsum dispoisaturum ligaret. Q limitatio admit tenda in 'hegi Eamsi in proprio facto, de ad propria thutilitatem disteritat e. ' Quod est titioni dissonum ι'
tradit alios referens sane heκ 3. pactos huiω ε. Ex quo vehit in Elligendus te,ttidi in cap. a. δε beami, ubi eum Episcopo promoueriti ad Oidilies bigamum,
dieitur dispensari potu, non quidem ab ipso spino po, sed a Pontifee, qui illi depositionis poenam imposuit.' Seeundus ea sui est, s materia legis leuit si, praesumitur enim legissa tit inferioribus i ne IsIbus potestatem dispensandi eoneedere. Ratio efi, quia esset ni mis onerosum ad principem in minimis reeurrere ι vel quia in moralibiit parum pro nihilo reputatur vel tandem,quia ebmmissa iurisdictione in minoribus, videntur haec minora eo neessa. Et idem est, si sex non obligat ad culpam morialem, sed solum ag venialem , vel ad nullam , ut eontingit in teligionibus. quia eo ipso, quod legislatot noluit obligationem rigorosam pone
319쪽
s . Tettius casus est, s eatis frequentes snt; quia non est praesumendum ustilatotem velle vi pio ipsis deese decidia ag ipiam si te cursus, esset enim nimis onerosa gubernatio, si gubernatores in impotestatem dispensandi non haberem. Vnde in his admitti potest illa uti, uersalis propositio. Episcopum posse dispensate in omnibus sit non prohibitis. Qua ratione dixit vis habete potestatem dispensandi in votis omnibus , obseruatione festorum .de ieiuniorum. se Caietan. 2.2.q. I 43.
sonuina, BasiliusI M. 6 Quattus casus est. Quango leges non sunt communes aliis prouine iis, sed propriae uniusMune gube natori illius prouinciae censetur ὀata saeuitas ita illis dispensandiaum,quia ea,quae sunt propria alicuius lo-
ei vel eommunitatis, sunt minus nota Prine ipi. cap. . is ransiriai in s. Ergo eredi potest commisiam esse guis
bernatori proprio, qui pleniorem illius loci habet timitti m. Quia eo ipso , quod arctat ut lex pro sola illa
prouincia,vel congregatione, censetur induere condi.
tiunes legis, illa mouineia factae, ae proinde dispen--4 4 gubernatore pqsse causa intercedente. sic Caieta
eap. s. quasi . Verii in mihi probabilius apparet non inferti satis potestatem dispensandi ex eo solum. quod lex pro illa tantam communitate lata sit, quia lata est absolute k legislatote supremo , neque ici/uiteonditiones legis municipalis,siquidem abrogati a gubernatore non potest; scuti poterat lex ab ipso facta. Item etsi ea , quae piopria sunt alleuius loci, supremo Prineipi nota satis non sint r at eo ipso, quod legem
posuit pro illa communitate , eognouit eommunit
tem indigere illa lege. Ergo etiam potest velle eugnoscete , quando egeat dispensatione:ahlas in omni leue uniuersali ex hoe argumento possit inserti quemlibet gubernatorem dispensare posse; quia dispensatio
Hon generalem conuenientiam totius communitatistisatae per legem,sed speetalem illius . quo eum est dispensangm,stendit; quae tamen conuenientia supte. trio Prineipi minus nota est , quam speciali gubernatori. sie docet suareet lib. 6a p. 4.n m. o. inclinat S las di y.ao H. 3.nAmaa. O 23. intus eastis est in extraordinatio aliquo euenis tu,quango urget necessitas dispensandi eaque periculum in mota, neque saei te ag legissatorem potest re- eurri: siue lex si ἁe matrimonio impegie do. vel de aIiqua it tegularitate, vel r si ruatione voti, aut similium. De omnibus his asseritui posse insitiorem dispensare , s vrgeat ne eessitas ; quia tunc ex praesum-sa lagi satotis voluntate censetur inferiori commissa 1 spensandi facultat. Negare enim in his casibus potestatem dispensandi, videtur esse contra charitatem,& naue heclesiae tegimen, & commune bonum,quod non est piaesumendum. Adde.saepe absolutionem alicuius criminis testiuat Pontifex sibi, praeterquam in mortis artienior & tamen si ad ponti hcem reeursus non sii,potest Episcopus absolutionem conce3ere. Ergo ex necessitate urgenti praesumi potest potestas con-eesta dispensandi. se relatis multis Aocent Thoma
a Hine eastii adhibet Uuqueet sipra limitationem, ut intelligatur, nis tota illa necessia, suppleti possit aliqua moderata eleemobna , vel diligentia facta ab ipso Episeopo: tune enim Mimat Vasqueet non posse
Episcopum dispensare in lege Pontificia , sed debere
paupellem dispensandorum supplete 1 consentit Bonaci nasuraQuia .rairca finem. Mouentur, quia illa nore
repotaret necessitas squidem ita facile suppleri potest. Et confirmatur exemplo smplieis Saeerdotis . qui secundum probabiliorem sententiam non potest periclitanti benescium absolutionis impendere praeis sente proprio Saeerdote, et non petita ab illo prilis
s At haeo limitatio mihi non probatur , fruti neque
prohattit a Thoma Sanchea tib. sammas. 4ci. num. 39. ωese. Dunao timitamur. & Salas aspis. Moueor, quia nullus ex innumeris Doctoribus. qui hanc potestatem in setiori concedunt, huius limitationis meminerunt, praΣΙsque Melesiae illi ad ueti luI.i Item , quia licet Episeopus supplete suis sumptibus possit neeessitatem illorum , auibus concedenda est dispensatio : at non videtur obligatus illam hoc modo lupplete , quia n se obligatur ex vittute miis sericordiae , cum dispensandus non indigeat. ut suppono ad sui sustentationem illis sumptibus, neque oblistatur ex proprio munere Episcopi ; quia munus Episcopi est dispensare eum subditis , quando ipsi necessitate dispensationis urgemur . non tamen illius
munus st impedite ne eessitatem dispensationis sita sumptibus. Et pht hae solutius ratio eontraria. Meonfirmatiotem eonectis melime proprio S cerdote,
non posse simplicem, is nescium absolutionis impe dere; quin ptius seriplici constet nolle Saeerdotem
proprium absolutionem concedere , quia usque tune non constat absoluendum vigeri neeesstate. At scutaeolente proprio Sacerdote non tenetur samplex pecu-nua infletate, vi velit,neque s absens st,tenetur sum plus facere , ut veniat , quia ips non ineum bit tollere necessitatem , sed solum ineumbit posita necessitate absolutionem concedet/. Ita in praesenti dicem dum est. Io Sextus ea sus est,eum dubium est . an rasus indigeat dispensationes Et quidem si dubium si positiuuin , non excludens probabilitatem , eertum esse
debet posse dispensuidum absque dispensatione ope ri , nulli enim morali perieulo se exponit, sequens opisionem probabilem. se ponacina dia Λι. i. quasi L
restate Episcopi, allegas. 3 s. n m. 18. Ai s dubium se
negativum, neque valet iudieium probabile etaim, te tibi dispentationem superuacaneam esse in tali casu;
stimat sonaeina supra, dispensationem petendam et se a Sede Apostolica, ne te exponas periculo saetendi eontra legem superio tisi & quia praxis ita obtinui;. Caeterum mihi probabilius apparet ; si aeque dubium sit.an casus indigeat , .el non indigeat dispensatione, reputandum ege laon indiget ei quia tune est praesumptio pro libertaterneque alicui motali peliculo iaciendi contra legem exponetis;si veto inclines te indigete dispensatione di adhue existimo te reputari posse non indigere illa , quia non debes censeti lege ad Mictus. quousque de lege tibi certὸ motaliter consset. Conis cesso tamen statis in illo dubio tibi esse neeessariam dispensationem . existimo Episcopalem sussceler tum quia non videtur Ponti sei reseruatus casus dubius,sed certus:tum quia potestas dispensandi late in inierpretanda , & ita tradit Emanuel Saa in tr qtie edatione,
veria a spensatia , niam. i. salas reputans probabilem a septis.1oseis. num. 18. Balbo si supra na'. de loquentes de voto reseruato tradit Silatea rom. a.de retitio si de volo, eap. 16.num s. sancheae M. .in Decalog cap. . m. 6.
a Septimus casus esse potest , si eonsuetudine praeseribat ut inferiorem in lege supelioris dispensate.
320쪽
Nam eonsuetudo legitime praeseripta iurisdictionem concedit, vi eonstat ex dictis de eonsuetudine , & traditur c. eum eontis ai, de fora comperenti, Ae aliis ibi per glossam Ex quo fit par hos quibus de iure non commpetit dispensatio,dispensare solere in se stolum.& iei niorum obseruatione ; videbatur enim maxime neces satia illis hae potesta ob stequentes easus expostulantes hane Aispensationem. se Saneher lib. 8..ispin. s. num. 17. Suarer li5.6 p.r infine. Basilius eap .ntimI.
Id. 8. Ad huiusnodi ea sum reduci potest potestas, Quam singuli Episcopi habent pro sua dicereti dispensandi in legibus Concilis prouincialis. Erat enim ma-aei me expediens hane illis Concilium facultatem concedere , ne subditi obligati essent pro dispensatione obtinenda ad pontificem recurrete, vel aliud Conetialium prouineiale expectare. si e docuit suateE lib. s.
Neque valet dieere Archiepiscopum hane potestatem habere, quia neque 1 iure illam habet, eum sit inserior Conei lio , seuti teliqui alij Episeopi. Neque a Coneilio inuenit ut ei aliquo mo3o specialiter eometra illa. Quoeirca dieendum est cuilibet Episcoporum pro sua dioecisi eommissam esse. se Suareet,& Bonaei ria supra, de multis exornat saneheae disp.I .n.D. Oseq.
Ex Aduerto hane potestatem inferiorum dispensaniadi in omnibus supradictis eas bus debere diei ordin xiam , potius quam gelegatam t tum quia e ceditur ratione muneris,& osseis ; tum quia est perpetua,quae sunt eonditiones iurisdictionem ordinariam eonsti tuentes, ut tradit glossa in cap. tale oscintin. Felin. in
m. s. Ex quo innitur ptimo potestatem , quam habet Legatus ad dispensendum in legibus,& votis,ordi. nariam esse, quia est annexa illi ossicio . & muneii in perpetuum. Sumitur ex eap. quod transatio. de ast is ti tradit Panormitanus in cap.vir. de transactionis. num. s. Speculator t. a d. dispensationis- s.consaqaisuri Suarer,de Basilios fiastra. seeundd insertur potestatem, quam habet ex ptiuilegiti supeliotes religionum ad dispensandum eum teligioss,& ad illos abioluendum, esse etiam Ordinatiam . & non delegatam , quia est inpeapetuum coneessa di se ex Colle te priuilegiorum atrum minorum, Uaνbo absolutio ordιnaria quoad stmeres, in fine. num. x .dub. h. tradit Basilius supra nam s. Tettid in et ut posse hane potestantem delegare. se Sua te et, se Basiliu sopia.Eman .ROdriqueΣ rem. i. qq. r
I 3 Aduerto sicundd , hane potestatem ἡispensangi concessam Episcopis, & omnibus illis, qui Episeopali
gaudent tuti lictione, non pendere 1 Capitulo in eius usu. Ratio est, quia nullibi inuenitur apposita talis dependentia , sed potius eum Episcopis conceditur di-ipensansi Levitas, illis absolute eonceditur, nulla δε-cta mentione Capituli,uteonstat ex ev assi clericio. de adulseri , da iaci cide aliis multis a glossa ibi,&Trident. fessi cap. .essus 1 .cap.6 da reformar. Adde etiamsi a iure consensus Capituli tequisitus esset ad 3ispensationem squod non probo J iam eonsuetudine abrogatum est. sie aliis relatis d et Suater lib. s. cap. s. m. o. Baslius lib. g. p. tintim. . Neque obstat, si dicas in rebus arduis debete Episcopum Capituli consitum ex
ea de his,qua ηι a Pν Iaio sine ransensu Capabuli.Nam, ut supradicti Doctores doeent. dispensatio non est ex rebus arduis . quae huiusnodi consensum. vel eontalium requirunt ; solum enim eo sensus Capimii re- qnistus est, quando vellet tuti proptio, & indemnitati Ei;elesiae seu Capituli detogare i quod non est,quakoia.de Ostro Eum . Mor. Pars I.
do dispensat eum irregulari ad ordines , vel benefieta& alia smilia.
Ρv Nexv M VI. Qui habeant potestatem dispensandi in , panis a lege statutis, vel ab homine latis.
Mum,ct post, ill a dispensare potes.
8 Inferiare rassarium ma me norandum pis Prael sis retigiosorum. 9 Limitaιών doctrina, aummodo di pensana,M panism-tiam per aliquot dies egerit.
IO Halinus se m dispensare non potas in pana, qua illi per senio iam es imposta. it Bem debet seri a pensatio absquo tere, praeiudicio.
33 Religioseia condemnativi a Rectore non potest prouincia
tis ramenta Rectora poenam toltire.
Ion est animus per omnes poenas sigillatim di oriete a esset enim omnes materias morales huic disputationi immiseete. Soltim intendo tradere generalem Aoctrinam Aispensationis pro minis contractis. Potestas ergo dispensandi, & sumi potest ante poenam contractam,vel post illius in tu tuonem Dei nisde loqui possiimus de legis atote imponente illam poenam, vel de inferiore,aut superiore illius.1 Dieendum ergo primo est legissatorem supremum,qusque poenam delinquentibus impossit, ile dispensare , sue an topatratum delictum, sue post illud eum delinquentibus, ne poenam a se statutam contrahant, neve contractam tetineant: quia dispensat in sua lege. cuius obligatio,& punitio ex voluntate splius pendet. 3 Dieendum feeund h. Si poena sit 1 lege, consuetudine, vel statuto imposta ipsis iure pro aliquo delicto,
quaeque nullam iudieis executionem requirit, nulliis tu serior legislatote impedite potest, ne committens illud delictum ttilem poenare contrahat,tum quia nullibi habetur talem potestatem inferioribus esse datam: tum quia id non erat expediens, cum porna ante Om- mi illim delictum detinet . ne eommittatur. Quapropter nullus dicet posse Episcopom impedire,ne percutietas cleri eum eontrahxt excommunicationem,& homici gium committens it tegularitatem 1 sunt enim hae poenae delicto annexae, nulla indigentes executione. sic communiter Doctores.Neque de his est dubitatio. Dicendum teri id, quando poena executioni man danda est per iudieem , & pcena est , lege statuta,non licet iu/iei absque causa poenam minuere, neque augeare , bene tamen causa intereeὰente. Pliorem partem probat textus , quem mirabilem dieit Aeetitsus in g. Vortet,in othem ae itiatae.vht iudex non debet esse lege ipsa elementior:& sumitur ex eap.de ea sisti o f. deler. ct in αιυι .ctibisti .imbominam pectiniariam,de ρα--.de ptobat alios referens Tiraquel .de poenis,inprafat.