장음표시 사용
321쪽
' tostia ellet poenaeonstituta, lege , si iudiei absqtie
causa lilaetet illam minuere . vel temittere t albitrio enim iudieis factum committitur,non prana; haec enim legis authotitati reseruatur, ex cap .itiareetis qu6 .ct- Ls qua panislsae verborumAn c.Posterioremsa tem eonclusionis. scilieet eausa intereedente, pos iu dieem poenam , lege statutam remittere, vel minuere,& aliquando augete . doeet innumeros resetens Fati-nac.in praxi qua .i .num. Menochius lib. I ηαώ. ss. γνω m. ct με. Basilius de Leon lib. 8.da matrim.eap. . nam s. Iuli ut Clarus quaest. 8ι.vers vitreius quara.de colligit ut apertὸ ex larsis erior, ubi glossa, fle Doctores,Cax quibus e si hodie f. depren.ι. Mid ergo .paenas ν vitaris de his qui notantur infam .eap.quomam frequenler,sIn. t Iιre non eantes.ev.aι Aeseriei 4.ae adiatieres, Livi de alibi sese Rationem subdit prae omnibus Fatin. quia delicta diuersiis eircumstantiis,& qualitatibus per Petrant ut, pro quarum diaet state aliquando sunt excusabiliora, aliquando grauiora. Expegiebat ergo iudiei pro grauitate, vel leuitate ἡelicti poenam temperirare vel augete, fi quidem a lege temperari, vel restringi non potuit. Neque inde fit inquit Fatinae. iudieemen benigniorem lege, nec contra te em venire, vel ab eius dispositione reeegere , sed potius legem seruare, quae ita vult,atque disponit non solum in pr allegatis tutibus, sed etiam in genere per illam regulam , quod poena est commensuranda delicto Idane ira, C. de ρα-κis,eseiat aunum. Δ iam id.e ut eloicorata, de vita,cthone sate Herie. 3 Muius eonelusionis varias limitationes ad dueit Farinacius suprad aquas i ire totam, qui omnino vi deis dus est. Tres tamen sunt praeeipue. prima, ut procedat in maioribus magistratibus , secus in minoribus, qui etiam ex cassa non possunt ordinarias poenas alterare, nisi vel eonsulto Principe vel nis causa cohaeteat delicto. se Farinae. num. 6 . Menochius lib. 3 de arbitraν. que .ssurumis. Iulius Clarus qMan. βόων scυθerius quare.seeunda limitatio, ut procedat,nisi statutum explessὸ prohiberet iudiei ne poenam alteraret, vi in c. inquisionia, de accusat.in princ. & alibi saepe, tine nequit eontra legem Reere, alias seu sttanea e&t prohibitio. se Farinae. m 68.ό9. o. Tertia limitatio est
in poenis parii applicandis. Exemplum est in statuto
mandante vulneranterii puniri poena. diacentorum, quorum centum fisco, alia verδ centum vulnerato applieentur, non poterit isto casu poenam debitam vulti rato remittere, vel minuere. Farinae. nam si . Menochius usa. quest. 96arum. i .es x. ubi Menoe hius ampliat doctrinam ad ipsi mrnet Principem, qui si de plenitudine suae potestatis hane poenam remiti et, teneretur de sto propito supplete , abiis peecatutum moltaliter, cui consentit Grammat .rans se num a. Dominie. Scito Lb. . da ia 3M.quest. s. ari. . quod intelligendum est. Iando sine causa remittetet. nam eausa substinente, filicet publieae utilitatis, & bono pacis, optimὸ potest poenam hane delinquentibus temittere, ut opti-mὸ telatis aliis, docet Farinarius lib. i promtit. I.q.
fictam, siue fuerit imposita ad instantiam partis, sue ex ossieto,attento iure ciuili nullus iudex potest ineonsalio Principe poenam impostam minuere, vel augere, aut aliquo moso tollere , quia data sententia stinctus est os eici suo, nee habet vitta quid saeiat , eonstat ext.mortuos feress de panis .audex posequa fri 6 ruaac.& tradit glossa eommuniter recepta in ι. quia euod μα- magraui or,in verbo onerasset,eina prine.lsae his qui noras.. a CO repract. θώυ.e. 3 s.cirea finem, ct tib. I. r. vestia. cap. q. num. 8. Clarus in practic. 1 η.quas. 8 subversc.vitertio quoa .Farinacius quo. D . Iib. ail. 3.n.έ I. Balilius lib. g. cap. 7. num. I. At attento iure canonico potetit iudex post latam sententiam poenam minuere.
vel aliquo modo in illa dispensate, praeeipue si ex ossi-
de adulterio,& ob id depostum ab ossicio, potest Epi
ρ 24 νι. Is . . de alii apud ipsos. Aduertendum tamen est, hane potestatem competere Capitulo Sede vaeante, & omnibus aliis,qui Eoiscopali potestate gaudent, quales sunt Praelati et igi num , respectu suorum religiosorum, quia hi nomine Episcopi veniunt intelligendi r & tradit Main. supra,
cap. 8.num I . satis de Iegi, disp. g. s.ct. i6.8 Ex quo fit, si Praelatos alicuius religionis ob furti ianum e monastςllo discessum , vel mulietis ibi ingres.sum , vel fornieationem, aut adulterium ibi. vel foras commissiam condemnet religiosam in priuatione vocis activae , & passur . & inhabilitate ad omnia honoris ossicia, potetit, si rei giosus respuetit, cum illo mi se meorditer dispensare, se docet expresse Man. Rodrique et supra. Nequς obstat, si poena priuationis,& inhabilitatis Oppolita per sententiam fuerit, etiam lege aliqua statuta ipso tacto,& sub uerbi 4 perpetuo, mnino, eccadhue poterit Praelatus dispensare, ut telato Abbate, Decio,&Marsilio docet Eman. RodiiqueΣIupra, q. -
s Limitanda tamen est tale quarta eonesuso. Prim ut intelligatiar posse Praelatum dispensare eum elerico verbalitet deposito ob adulterium, flee. si poenitent lam et it,quia ita cauetur in isto capiast si clericidiam anteis quam clerieus per aliquot dies poenituetu,non videtur causa adesse gispensationis,nisi sortὸ a populo expostulet ut dispensatio, quia tune videtur necessari h concedenda . vi tradit Manuel dia suo. 24. f. a errendum, Q eo quὁd videatur populo necessarius , vel utilis talis minister , & utilitas publica honestat dispens
to Meunὰδ limita non posse Praelatum secum dispensate , s sorte ipse per sententiam priuatus offeto ut, aut alia poena mutela ius,qnia licEt possit cum aliis dispensare non tamen sic im in si quae iurisdictionem eoactivam,& sententiam concernunt,ut fit in praesenti, alias inutilis, & sit uola e Ct sententia , si ab ipsomet sententiaio tolli potat. sc das lius eat. 7. num. ι . de
a i Tettid limita,ut proeedat dispensatio absque praeiudicio te iiij i s ensin tertio ius emi quaestum , non post e3 dispensatione tolli, veluti si pendente acetis tionet impetrasti benefietum eleriei in euento priuatio nis, vel post condemnationem illius impetrasti, non potetit Episcopus a te beneficium tolle te, & dispensatio ad benescium eletleo delinquenti secta de benefi-eiis obtinendis debet intelligi, non de habilis,N alteri
dispensat. p. 7 . m. 3.i a Quarto limita , vi intelligatur pos Praelatum dispensare in poena pro adulterio, & minotibus crimi-- nibui
322쪽
Trach. III. Disp. V. Punct. VI I, 293
nibus imposta seeu, si pro grauiori etimine impon
retur, constat ex atrio cat si clerici, 3.ri aiatier, Ae iu- ais ibi; ne aritiose ver ris a*s reaminiam,quasum ma nora ories Episcopus eum eleri. ιspos, aliam paenitentia assipensare. Vbi glossa ait, cum concedatur de minoribus . de maioribus pet consequens denegatur & cap. qualis, 1 s. Δὶ ιnct. Neque obstat textus in eap.presbi νώm. so. aestio. ubi Episeopus Aispensat cum haeretico quod erimen est longe maius adulterio ; quia non dispensat nisi simul cum Itiquis tole, & ex speciali commissione illi facta n e.- commuls.s.neenon. δε hemeritas, in s. deque etiam obstat textus an caps quis presbyter, isdem ἁisinu. quia sacrilegium no reputatur ita grai e. ει teipublicae damnosum , seut adulterium , vi traditolos supradicto cap .ars Heriei. Quocirca iuxta teguis iam Alexand. III. in supradicto eap.arseseries, potest Episcopus , de quicumque alius Episeopalem iurisdi ctionem habens , dispensare in poenis debitis adulterio, fornicationi stupro,& peti utio simpliei,& aliis s-
milibus ; non tamen potetit in punis ob periurium qualis tum,simoniam,incessum, sodomiam, assas natum ι quia hae inter grauissima elimina reputantur.
ε Aspensar eum inesuos. MacedOractic crimis. φ.86. In his, inquam , poenis potetunt dispensare, si agsiritaeon ditiones requis e a Trident .seg. 14. ωρ. 6. δε ν
13 Dico vhimo pro religios s specialiter post latam
sententiam, & condemnationem saltim a iudice oradinatio v. g.a Rectore Conuentus. si velit prouincialis dispensare vel post latam sententiam a prouinciali, velit generalis , id efficere non poterit renuente iudice ordinatior eolligitur ex Trident.M. 14. p. .de reform. vhi suspensum ab ordinatio non potest Metropolitanus, neque alius contra voluntatem ipsius Plaetati ius pendentis promouere. Ratio est,ne aut holitas iudiean tia eontemnatur a subditis. se expressὸ Man. Rogriq.
finierit os tum tuum , posse tune prouincialem , aut generalem subgitum condemnatum a Rectore absollaeie . nulla requisita licentia a Rectore moderno, seu ab eo,qui reum condemnauit, quia tune aut horitas Prae I ii , qui congemnauit non contemnitur , siquissemiam des nil esse Pi latus: quae erat ratio prohibitionis
VNo verbo respondete possemus,asserentes necensatio ei tea sub/itos exercendam esse ; cum enim actus sit iurisdictionis, & superi titatem ex parte Aiaspensantis, & subiectionem ex parte dispensati impot-xat. Et bine oritur latio dubitandi. Qusnam possint indueeto hane subiectionem , an idem tespectu sui ipsius. An vapi.& forenses respectu superioris illius loei. An suffragati ei respectu Metropolitani.
An religiosi te spectu sui Episcopi. De hia ergo sgillatim est direndum.
Quilibet superior secum dispensare
potest. i D. aissos rima anairecta non est dubium
a Guoad leges vota auramenta , probabilitis est at recta
a V E dispensatione indilecta nemini potest esse I dubium , secum posse superiorem dispensare. Quando enim praelatus in lege ieiunij , vel festi concedetet dispensationem pro tota ciuitate,vel Conuen- tu; nee Hlat id in illa dispensatione includitur,sicuti in- eluditur , cum distribuit indulgentias pro tota communitate, quia ipse est pars praecipua illius; debet ergo in illa distributione includi. se solus 4. Apin rear.
dubium positi alteri uices suas committere,qui dispensationem ei concedat: tum quia in eap. .ae panitenties remisson. datur faculta Praelatis exemptis eligendi Consessorem, qui eos absoluat, ne e gantur superiori rem absentem adite. Sed haec ratio est ea dein in dispensatione. Ergo. Tum quia congregatio Concilij decreuit iacultatem datam Episcopis segrη c. s. de re
se absoluendi,& dispensandi s bi subgitos posse eum ipsis Episeopis a consessitito ab illis electo exerceri. Tum denique , qui , Ρtae lati non debent esse Aeterioris conditionis , quam subditi, qui prae manibus habent , quo cum possint absolui.& dispensati , ipsi vera debeant absentem superiorem quaerere. si e doeet i
a Sollim est dubium de directa dispensatione,an sei- licet quilibet Praelatus possit seeum dispensare in legibus,votis, iuramentis, irregularitatibus, & aliis poenis. in quibus pollunt eum subditis rRespondeo, quod ad leges, vota, & iuramenta attinet . probat ilius credo superiorem seeum dispensare
Iosse, sevit potest eum suis subditis ; est eommunior
Alficult. 3. et L ia. suareet ibi pra, de legi Vib. 6. cap. II. a num. 3. Basiliis lib. 8. e . . num. s. B acinario. I aqua'. altinct. i. num.9. & alii apud ipso . Ratio est, quia neque ex iure naturali, neque ex posti repugnat aliquem neum dispensate. Ergo non est ii gandum viperiori. Non , inquam , ex iure naturali,
quia si inde tepugnaret, id ellet, quia dispensatio requirit distinctionem personarum; eo quδd sit actus iurisdictionis , & nemo uidet tit in se istam iuitia telionem poste exercere. & sibi ipsi subiici. seil ex hoe capite nulla est repugnantia, quia iurisdictio,quae requi-tit distinctionem personarum , est iurisdictio eoactiva, nemo enim a se ipso cogi potest. Item iurisdictici contentiosa quaei mei partes fieri debet. Item est tutisdictio in chu sententiae, nemo enim se ipsum se
tentiare,eondemnare,vel absoluete in aliqua causa potest Ai iurisdictio, quae in dispensatione exerretur, neque est contentiosa, neque condemnatiua, aut absolutiva, sed omnino voluntati a. Ergo non repugnat, tin se ipsum quis illam exereeat. Explico hane rati nem Hre dispensatio esse potest in lege propria, vel in lege superioris. In lege propria non est propria diaspensatio: nemo enim sua lege proprie.& diteAὰ ligatur, Pt ligatur lege natu tali dictante non esse excusandum ab obseruatione sua legis,eum honestam aliquam causam excusationis non habeat : & posito, quod di
323쪽
recte propria lese esset ligata facillimo negotio se ab illa soluete pollet. nolens obligari,siquidem ex propria eius voluntate obligatio legis pendet. si vel δ dispensatio saetenda su in Iege superioris,& ex illius eoirami sone , quid obstat superiorem committet e suas vices inseriori, ut quoties sibi visum fuerit dispensare cumsu itis, vel seeum in obligatione legis id faeete possii
Sie ergo creditur esse commilium, ne superiores deterioris eonditionis sint,quam subditi. Et eodem modo dieendum est in voto,& iuramentomomine enim Dei obligationem superiores remittunt, quibus a Deo haec
potestas non solum quoad subditos , sed etiam quoadsis ipsis e ensetui eoneessa. Ex tute autem postiuo nul- tibi inuenit ut prohibitum generaliter,superiorem non posse seeum dispensare in his quae potest eum subditis. Quoeitea, si alieubi reperiatur probibitum , ne in sei plum quis iurisdictionem voluntariam exereeat,id est,
in maletia ambitiosa,& haudibus subiecta, non tamen in dispensatione legis, voti, de iuramenti, vi notat ex pler nosos e sura patra tim. ibi, divise inexere δε- ιιι heel fame prautionuossctys.ct cap.M. de institus ιο-no. ubi diei tui eum, qui beneficium conferre potest, non potest se ipsum instituere Et licet ibi subdat ut tatio, cum inter dantem, & accipientem debeat esse distinctio personarum , non est illa ratio generaliter sumenda . sed in illa materia beneficiorum ob in conueniens maximum, quod esset, s Praelatus bene seiorum distributor sibi ipsi consectet, ut recte doetiit Abbas
harionis. Ae idem constat ex Clement. 1. de rebris Ecclesnon alienaad. v bi unio Eeelesa alteti iacta de eonsensu
Episcopi.& Capitoli valet; secus s ipsi Capitulo vnio:
fieret,eo quod in proprio facto, ut ait glossa,in materia ambitiosa nemo ius sbi dieere posset. in quo sensu explicanda est lix L .ae authoris. 9 consensιαιον. ubi reginta iuris est , in tem suam tutorem authorem fieri non osse ἔ & alia plura,quae tragunt ut 1 Goto redo ibi, cts ima pactis. Neque obstat aduersus hane doctrinam
extus in e magne,cie vasa,vbi laudatur Episeopus Τt
eenss, eo qu/d noluit se voti obligatione exemptum iudieare absque eonflio sedis Apostolicae eum videa- tui id posse, eo quod eausa voti cessarat, uti glossa ait, verba consitio.Quia nemo iuramentum, vel votum suum debet interpretari.Non,inquam Obstat,quia ibi laud tur,non quia seeit opus neeessarium, sed quia Deit opus supererogationis,& maxime decens. Supradicta doctrina extendenda est ad praelatos te. ligiosos, generales, proiiinciales, priores, rectores, &vseerectores . & qui illorum vices in absentia gerunt; quia hi omnes hirisdictionem habent qnas Episeopalem. sie Sanchez relatis pluribus num. s. Suareae
yt generaliter idem dicendum est de quolibet habente potestatem dispensandi eum aliqua communitate , c ius ipse pars fuerit, censetur & secum posse in eisdem dispensare,ne detericitia conditionis fiat.
per totis,& in votis, aut iuramentis a se factis,quae potest eum sibi subditis , nisi expresse prohibeator. Decensetis autem aliter dieendum existimodis enim censita aliqua ligatus si, v. g. exeommunieaticine, suspen- sone, aut interdicto. non potest nisi medio siseidote se electo absolui; quia haee tolli non possiant nisi absolutione, Ae absolutio est quaedam sententia, quam in seipsum quis exercere non potest. Deirtegularitate,de-ositione , & qualibet alia inhabilitate maior est duitatio, an possit seeum dispensationem sacere: Et quidem 6 pet sententiam eontraxerit,eertum est noάposse
illam , se immediat/, de 3 irecte nee medio aliquo a se electu tollere a quia illam tollere non potest nis ex
commissione imponentis,qiram non est praestimendum concedere, alia frustranea esset oius coactio. Et in hoc sensu velissimum est eius esse soluere,cuius est ligare,
ligitul ex cap.ars eleriei,de Duuic cap a ae bigamis.1 At s poena, & inhabilitas non pet sementiam, sed ipso iure incurrat ut . credo poste Praelatum secum dispensare scut potest eum sbi subditi,ι quia licet per i risductionem eoactivam ligatus suetit, solui tamen potest, ex iurisdictione voluntatia, & directiva Item non tam se ipsum soluit, quam soluit superiqr, qui poenam imposuit . ipse enim potuit Praelato committere vicea suas, ut dispenset in omnibus poenis, & it regularitaliabus tam secum, quam eum sbi subditis. ex qua commissione ipse secum dispensat.Et ita in hoe casu viden tui sentite omnes Doctores in princip. huius s. relati. Siquidem absolutὸ eontrouettunt. an Plaetati seeum possint dispensare in omnibus, in quibus pollunt eum
subditi, & speei alit et nominant irregularitates, ut vis dere est in Sanchaisp. 3.eirata nu . . Quare solum in easu , quo lex tantum esset pro Pralatis lata. & poena tantum ipsis imposta censerem restringendam esse po testatem,ut relatis aliis docet Sanchia o I .num. 3.
g. I l. An vagi.& sotenses possint dispensari aso petiore illius loci n quo de praesenti resident.
a De magia nastiba habent ias domicilitim es eorum.
non fici E uagis nullibi habentibus domicilium ee I tum est dispensati posse ab eo loci superiote . ubi res dent, se uti de administrati reliqua omnia sacramenta, ratione enim habitationis subduntur, ut bene dicit Sanch.lib. d. matrim.disp. a s . m. Dedi lib. a.
capa I .num. 8.or ιι b. .sum. cap. 37 etiam , i. Leuius lib. a. cap 4o..tib. 8. num ira De solens bus autem res dubia est.
a In qua re est prima sententia, peregrinos , & s renses , etiams breui tempore commotentur, polle adioecesano illius loci dispensati in legibus .votis, & iuramentis , scuti possunt teliqui alij subditi. se Basl.
hs. 8. cap. s. nam .7. Mouetur, quia peregrini ratione
habitationis subduntur legibus illius oppidi , qua transeunt.Ergo non descit illis subiectio necissaria ad dispensitionem obtinendam. Qu/a s congregatio Conei iij, prout refert Farinac 1 .a- Ndem. cap. 6.deelatauit serenses, cle peregrinos polle absolui ab ot dinario loci, quia transeunt,non tamen Aaspensari; non est . quia desciat iurisdictio , & potestas ad concedeti-gam dispensationem . sed quia regulariter deficit cati sarequis ta. unde, si causa a/esset credit dispensari polIe. 3 Seeunda sententia requirit, ut peregrini, & serenisses possint dispensati in legibus . votis, iuramentis, Mittegulatitatibus,ut illo confluant animo ibi habitatissitempor
324쪽
tempore diuturno , qui animul eolligit ut satis , s itideonfluam expediendi alicuius negotii causa, ouod hi eis ui expediri non potest. Qua ratione dicunt sebolassicos Α eademiae ab Epileopo illius loci posse dispensati, sieut possunt reliqui. sie doeent pluribus relatis San
praeeipua est quia ratione habitationis diuturnae. pr*eipu/ si eonducta sit domus, eontrahit quis quas domicilium sottitur rum ita ut posit ibi de alibi gestis eonueniri, vi probat Abbas e . quia elemeia,n4. vi Iora compete . Innocent. aliis relatis cap .ex pane, α .eea.ta . de constat ex thoes assens, σφνrinde, in fine,=de
iudie. I. 1.Crahi de eνimine vi oporter. ct ibi glossa verti degit,c ι. qu aud se certum petatur. 9 1bagio fuerb. vos iras. Ergo etiam in rebus spiritualibus quales iant dispensationes, acquitet ut quasi domicilium ex haediuturna habitatione. Tertia sententia assereat ad dispensationem obtinendam in legibus, votis, iuramentis,& pcenis contractis nectitatio requiti domicilium, neque alio modo
subdi potestati dispensandi peregrinum, ti sorensem. se dorent Abbas sylvest.Tabiena. Angel. & alij telati
subditum illius Alcedesini,quoad dispensationem obtinendam a bene tamen qo ad absolutionem a peccatis, de censuris;quas declarationes refert Garcia de Mae fcra inart. R. 1 .nnaria 3 9. Ratio est , quia usque aequirat domiellium non censet ut vete subditus illius,quia non censetur esse illius pat hianus ἔ ut enim esset partam chianua ill us, deberet habitate animo ibi perpetua manensi sicuti habitat, i haesi domicilium thie enim animos ad aequirendum domicilium requiritur ι ex Lmsil interest, is AEde capi viti,ct posti .reuersibi, neque ιυi,et aura ὶ eo pore dunum quem Nauseo mente alienus est; Ae tradit innumeros teserens Saneh et supra n. I.
i m e libet ex his cententiis est satis probabilis: at ut veritas ctiguoseatur, alit et de dispensatione in lege nauti ieipali,& eommuniae silet in dispensatione voti. iuramenti de euiuslibet alterius specialis impedimenti dicendum existimo. Et quidem de dispensatione legis municipalis, S communis assit mo eum prima sententia, dispensati posse solensem a superiote illius loci, sicut i quemlibet alium ciuem: quia ad superiorem illius
loci pertinet, ut Omnes ibi commorantes leges obsit. uerat. Ergo etiam pertinet causas perpendere, quae e rum . obseruationem impediunt, vel excusant. Ergo
etiam perpendere causa, , quae petunt dispensationem concedere ; ergo Ae dispentate. Consimo. Fotensem Aiximus obligati legibus loci illius,qua transit, nod formitatem causet. Eigo superior lo ei illio, iuiisdictionem habet eogendi illum G talem obseruationem. Ergo Be iotisdictione ut possit ex causa obligationem rei akate. Alias forenss deterioris conditionis esset quo libet itie la squidem esset obligatus legibus,seut sontineolae , es non haberet tecutiam ad obtinendam disperitati ciuem illatum.1 De dispensatione autem voti . iuramenti, aut alte cius singularis impedimenti, nullo modo eredo ex habitatione transeunte aequiti subiectionem suffieientem, ut possit a superiore illius loci gi eoari;quia haeeluti victi Q multum pendet ex consuetudine. At haeeonsuetia do sufficienter declaratur a congregatione Carsinalium admittente absilutionem propter eius necessitatem,negante tamen dispensationem , quia ita necessaria non est. Ergo non aebet admitti. Item ex transeunte habitatione non conita hitur parochia , ut possit parochus illi os parochim matrimonio solens s assistet e. Quod non leuiter eolligitur ex eisp.M qui i de sepule.iri 6. ubi is qui habet domiellium in ei uitare, vel castro . quandoque ad villam ruralem se transfert recreationis gratia , vel ut tu talia ex eleeat, s Non elecia sepultuta decedat, non in Ecelesa dictae villae, sed in sua paroehiali lepeliri debet. Eeee qua ratione non reputatur parochia ea,in qua breui , de transeunter quis commoratur t de docet multos reserens Menochius vor. aeonin. 398. Nauarr. cons I g.l b. . o fuit.vi Mamis'.desponsat. Denique ordinatius illius loci ,etsi possit
forensibns, de peregrinis hieoi tempore commoranti hus saetanientum Eueharistiae S Poenitentiae ministra re, id habet ex eoncessione proprii ordinaris , rioptet horum sacramentorum Decem talem; secus veto de saeramentis voluntariis dieendum est. Quapropter Baslius , qui affirmabat eum his dispentire polle ordinarium loci ubi e sim mantur. subisit id fieri debere vinetate eausa ut si eontrahendum ellet matrimonium ad testaurationem alleuius damnitillati se ininae , vel ad legitimationem filiorum parente existente in mortis periculo , in quibus ealibus coneedetem eos dispensari posse non es iurisdictione quam per se habent ordinarii loel eirea solenses ad hoc voluntatia , sed ex praesumpta voluntate suorum ordinatiorum . .
Ex habitatione autem diuturna, si domiciliaris notast, plobabilius eredo non suffeete , ut loel illius ordinarius dispensationem eone edat. Moveor praeeipuὸ ex declarationibus Caldinalium relatis a Gates a.& Farinae Inpia quae de hoe eas, express h loquuntur inquit enim congregatio: Ab luere ordinatius potest ex deerato Tridenta in sacramento Doenitentiae forensem, qui gerit osseium Praetoris, Medici, vel Offetalis 3 alhabet domum,3e commoratur th ciuitate. vel dioecesi. de in eis Eeelesiastieatae tamenta pereipit, non tamen potetit eum eisdem dispensare. Item est alias declaratio: Qui noti est subditus Episeopi .piara Medieus , Praetor.& limites exteri, qui tantum habitaneiti ei uitate, hoc deere: o compri h nduntur etiamsi eommiserint erim na in aliis ciuitatibus. Habita tamen hac distinctione, quod allicit possim absolui in saetamento Poenitet, laea suis eliminibus, non tamen dispest sari. Et ita S. D.N Gregorius XIlI. audita telatione congregationis declarauit. Neque obstat dicere non posse dispensate,deficiente causat eus illa intercedente: Nam vel est ca si suffieiens, ut ineedatur Aispensatici ab habinte ρο- testatem, vel non 3 si non.nullus potetit dispensate , si adest causa, & est ordinatius, seu ti est ordinarius ille. t hie sorensis habet domiellium Aur non potetit diis Deo sati a Quod si δicatur ultra causa in requis tam ad viqiensationem adesse causam specialem,ut ordinarius illius loci dispenset,lunc ex praesumpta voluntate proprii oldinarii eentei era dispensationem esse comeden Ham non ex ptoptia iurisdiictione: ut dixit Suare b. c.
dicitur,nullus clerieum alienar parochiae debeat praetexsuperioris licentiam otilinare. perim in hoc casu in telligitiit , in euius dioeee si proinouendus domisilium obtinet. Cum ergo singulatii ex de sieramento ordinadieat in Loe casi lisperiorem debere esse,in cuius did cesi promouendus domi ei lium habet, tacite censet ut ad reliqua saeramenta recipienda , de dispensationes obtinen Has superiorem habitationis saltem diuturnae sufficere. Non. inquam, obstat, quia pet illa verba inhoe rasu voluit Ponti sex distinguete sacramentum C dinis, a reliquis sacramentis, praeeipue poenitentiae, dc Eucharistiae, citra quorum administrationem ex habitatione etiam transeunte acquiritui tutisdictio. δddo
325쪽
nihil ibi Pontifex de aliolum saetamentorum adminitatione intendit disponere, sed solum, quid in adini, hi sitatione ordinis seruandum si deeiditalia relinquit dispositioni viii S.
I. III. Quid die endum de subditis suffraganeis, an possint a Metropolitano dispensati
, sitiitur non posse. 2 Enti eramur casus, in quibus palest. I leendum est non posse ; quia Metropolitanus non habet io suffraganeos potestatem , nisi io
depaenitens. Erremiis ubi conceditur tanquam quid spe, ei ale pos in suffraganeis Eecte suis indulgentias com cedere. Signum ergo egeax est alia non posse. & ita
radunt ex communi sententia sylvest. verbo votum, . s. l.Sayrus ιιά. 6. cap. s. num. s. Sualeae lib.s cap. o.nu. 8.
a Casus autem, in quibus Archiepiscopus eum suffraganeis subditis dispensare potest, sunt. Primus, si per appellationem ad ipsum causa deuoluta sit . eo quod
nolit ἰnset tot dispensationem concedere se eo munis sententia iη cap. 1 .da scis legati,ct cap duo osseto omai ν. seeundus, si in tiot temissus sit in eonee Aenda dispensatione,& ob eam causam ameloretur Metropolitani potestas, & istisdictio. mistrisi legitima appellatio non interueniat, & hanc causam sufferae, ut Archiepiseopo iurisdictio delitatur. videt ut docere glossa in cap. Gmna , desvplendia negligentia 'ular. R P norm in e/8.ex frequentibas,ae instiιωriona. At hoc sustianendum non est,nisi eausa concedendi dispensationem, si ita neeessam, . t teneatur suffraganeus illam eonce- Aere idque manifestissime eonstet,& notorium tis;tunc enim illa negligentia sie manifesta vicem gerit appellationis , alias ad Metropolitanum deserti non poterit iurisdictio. Seio tamen non deseere aui hores . qui solum ex eo quod inferior renuat Aispensationem concedere,causa dispensanda ira erueniente polle Metropoli-4ani auxilium implorati, ut ex itiitericordia dispenset,ves faciat , ut inferior dispenset. se doeuit HentiqueΣ
rens,& sequens. . sumes. 8.uam. i 1. Sed quod diximus tenendum est ut probabilius. scilicet non post 1, nisi causa ita necessalia sit, ut male faciat inferior di- spensationem denegans,idque manifestum sit quia alio modo negligens reputari non potest inferior , ut loco illius Metropolitanus subrogetiit.Tertius casus est dum Metropolitanus visitat,quia tune videtur esse superior. At tune non est supelicat ad dispensandum . sed solumia absoluedum A sin.do eo an s. A lias posset dimitto
Sanchea num. 1 4.Qu irrus eatus est respectu Episcoporum, qui ei suffraganei sunt, quotum eo paratione dicitur superior i cum his enim potetit dispensare, non solum dum .istat, sed etiam alio tempore. se tenet Hentiqueet Lb. 1 de ireviati jit cap. ag .num. s. Angel. Anton Paludan. Sayrus relati a Sanchea ti,. intime. 38. m. i 6.quam ipse probabilem reputat consentit Auila ecansuriae. p. .dιθ. a .rib. io. nctas 3. Te 7.dis'. i dab.ε. natab. a. eirca iamclus lichi limitet tempore vis-tationis. Aa credo hunc casum aἡ mittendum non esse,seoti neque admittit Suare et lib.6. de vaso. cap. Narum. 3. Basilius tit 8.ev. num. io. 'rum , quia ex iure non constat haec potestas. et re quia non est necessaria Nam
vel disperisatio eo cedeta est in legibus Archiepiseopi,& his non ligantur Episeopi neque illius suffraganti adi sic pio his nulla est dispensatio Deeessalia el eonee denda est dispensiuio in legibus Pontifici ix & Concilii
generalis , & in his aeque omnibus in selioribus est imterdicta dispensandi potestas. Quando vero Archiepiseoptas eum suis subditis in his dispensare potest Ae pintest etiam Episeopus cum suis subditis, e lacum. Ergo nullo casu haee potestas necessaria est. Et idem est de
votis, iurauatiniis,& iri egula litatibul . .
g. IV. Cum religiosis quἱnam possint dispensare
tantrum,s ibus non comperia patet Ias absolviendi, est
I π Qquim ut He religiosis exemptis a istisdictione I Episcopi, quales communiter sunt hodie -- es. nam si aliqui sititi h piseopo subiecti . reputanturae alij eletici sis tales in ordiane ad dispensationem, ita vi nihil in hae parte poterit Pi latus re gularis,quia non gaudet tutis dictione quas Epis sali,quae ad hane dispensationem concedensam requiri utile suare: LA
Thom. Saneheet lib. 1-m,cap. 9.num s. a De teligiost ergo exemplis tenendum est posse ab ipserum pia latis dispensam, quarenos est ex parte tuistisdictioni 1όquia hain habent respectu suorum religi lotum sicut Epi se pus in clerico ,docuit Santhra n. 3. Nauarr.suareet, Lessius,& alii plures ab eisdem relati. Quod iion solum de sui erioribus Praelatis . sed etiam de insertoribus,quales stim conad uales Praelati. R
isto res,vieeiectores,dum rectodes abis Di respecta sumtum subditotum ι quia hi tutisdustionem quasi Epitem palem habent in subditos,eum liae tameti soboediretiatione .ut possit eorum iuiisdictio a sit perioribus Pt latis limitari. se Sane hea lib. summ .east 30.Nu.I. Quo ei rea eum religiosis lubiect1O Em praelato amittit . eo ipso Praelatus non poterit ullam eum illo dispensatimnem exercete . vi pote quae in iuriseictione fundatu . Sie non potetit religionis Praelatus dispensate in votis, poenis .vel aliis inhabilitatibus su religios iam Epi sempi,qDia exemptus est a iurisdictione religiosi. Simili- er non Poterit dispensare eum eiecto in perpetuum, quia
326쪽
Trael. III. Disp. VI. Pulich. VIII. LI. 299
quia teligio illiut iurisdictionem abdieauit, & si e suta duut Episcopo, stetit quilibet alius elericus iacularis.
ι Disti euitas autem est de Epistopo, 3e Arehiepiscopo, au in resigiosos exemptos potestatem habeant dispensandi. seu i habent in saeculares elericosὶEt primΛtanquani certum tenendum est absque lieentia sui λα- isti non posse teligiosem ab Episcopo dispensitionem ullain impetrate ; quia illa exemptio . quam religiosus habet ,b Episeopali iurisdictione non tam est in sauciis tein ipsius teligios concella , quam in savorem totiusi eligionis. Nequit ergo pro seo arbitrio sne volumia te Pia lati huie priuilegio cedere,& iutisdictioni Epise pali se submittere. Adde hane renuntiationem cedere an non leue det timentum religiosis status'; esset enim contraria quieti,& tranquillitati.& subiectioni debit religioso Praelato. non ergo est concedenda.se Sanch.
subdito dispensationem petitam eonetaere poteritne tune religiosus Episeopum adite Respondeo primo, si iniuste neget posse, quia tune presumit ut Ponti sex lirentiam concedere , de exemptionem tollere ἔ cum enim hae exemptio pro bono religionis, Ae teligiosi coneessa si non debet in eorum
clamnum vetti, esset enim non leue damnum tum teli.
gioni, tum religioso . si negata iniuste iteratia eotere t ut teligiosus pio dispensatione, vel absolutione obli nenda euagari, & Pontificem adire. Debet autem , ut per epitheiam h ae licentia pontifieis praesumatur,eon- state subdito lieentiam , stalato tegulati iniussὸ ne garimam in casu ἡubio an iuste, vel tui iste neget, ponsidet lex exemptionis in fauorem relisionis iacta, aepto inde non poterit adiri Epitapus. se Mol. imis. . de auctisa es disp. si .num. s. Thom. Sanc Σ Id. fa .
1 Dieo secundo , si non possit Praelatus dispensare cum religioso, eo quod excommunicatus denuntiatus sit,aut defunctus, aut longe abest, neque est alios, qui eius vices telai quod ratis potest eontingeret tune ρο- texit Episcopo m religiosus indigens dispensatione adire ob rationem dictam i quia praesumit ut pontifex obhonum religionis, & teligiosi in hae parte exempti rem tollete,se relato Hontiq. Antonin. Sylvest. docet
Sarachez num.u. Basl.num. s. vi Vitamque eonclusonem limitat sancher num. 38. cium Mol. Itipranum. 3. Basilio num. 1 f. ut intelligatur
casu, quo in I elato superiore non esset potestas absilia vendi , vel dispensandi. nam si haee esset debebat teligiosius prius ad illum recurrete, quam ad Episcopum, quia dum intra teligionem , remedium quaerere potestre tigiosus.non est eensendum Pontificem tollere exem Prionem. tum quia id noceret debitae subditorem sub ordinationi. tum qui astust tanea esset casuum reserua-
tui facta sumtiori Praelato, si teligiosus adite posset Episcopum pio illius absolutione , de dispensatione,
quoties immediatus Praelatus non potest vel non uult dispensate. Plaeet mihi haee limitatio adhibita modoratione, quam Basl. apponit, scilicet, nisi nee essitat ut geat impetrandi dispensationem, de superior Pire latus lorige absit, de saei te aditi non possit, eui moderationi in ora videtur eontradicet e Saneh. e Mol supra.
γ Quod s nullus religionis Plaetatus possit subditum absoluere,vel dispensare.nobabilius existimo de licen-ria Loi Ptietati posse religiosum adire Episeopum ploiabsolutione , vel dispensatione obtinenaa; quia assi rehoe modo Episeopum non obstat priuilegio exemptio-mia: siquidem praesumi potest fieri ex lietalia religionis
cuilibet Proelato communieata Neque etiam obstat homo regimini illius, Ze debitae subgitotum obedientiae. cum ex lueentia superioris fiat. Ergo. Adde praesumi posse Pontificem hoe modo Friuilegium exemptionis
concedere, ilicet, nis alit et v. m fuerit Praelatis expedire. Alias in hoc rasu deterioris conditionὶs essent religios quolibet eulari eum non possint a suis Praelatis neque ab Episeopo absolutionem vel dispensa in nem impetrare ueuti possum saeculatesded ἡebent ne-eessatio eonita stium institutum euagari, de Sedem Apostolicam adite. Ne ergo hoe inconueniens sequatur, dicendum est de licentia sui Praelati posse Epia scopum illos absoluere, de dispensate se alios reserens
8 Aguetto tamen, eis de tute communi non possent religiosi ex suorum Praelatorum licentia Episcopum adire pio dispensatione obtinenda r at eκ priuilegiis 1 Sedo A postoli ea eo neessis restia pollunt. Est enim om-mibus fete religionibus hoe priuilegium eoncesssiim,ut
testatur Cot/uba in componius' legi oram mendicant. ia suis atair ωινba absolutio aruinaria quaadfratres. q. I. Ee ex illo tradit Saneheetu. 32. Basilin i g.
V Aduerto secvndδ eum Basl. de Leon sti eap. s.nu. i. religiosos,& iseu lates subiectos priotibus ot/inum militarium, quibus non competit potestas absoluendi, A dispensandi subditos in ea tibus commissis 1 Trident. Episcopis ; posse de licentia suorum Praelatotum ad Episeopum recurrere pro dispensatione, vel absoluti ne obtinenda , quia non debent deterioris conditionis esse aliis saeeularibus. Episeopus autem sinquit Basil. erit ille, in euius dicerisi commorantur, aut si nullius Atiaeces s snt Metropolitanus,tamquam ad orsinarium Metropolis vel nuntius, oi s potestate habeat Leg ti a latete, potest etiam de religioses quoiubet absolum re quia st legitimus exemptorum seperiot,ut bene dicit sane herlib. summaeap. D. m. as. Imλ existimat posse hol subditos remitti ad vicinum Episcopum, etiams illius giorees, non stit. Tum quia ista lubie ictio sit tantummodo ex voluntate Dialati,quoad hune effectum. Tum etiam , quia nis fuisset priuilegium exemptionis, ad illum tute eommuni illi exempti pedi
Ispensatio esse potest in legibus propitis, & obli- Igationibus inde eonsurgentibus , vel in legibus superioris. Item causa requiti potest, ut lieit E Aispensatio concedatur,& ut valide concedatur.
Quae causa requiratur pro dispensatione propriae legis.1 m ωalida di γε aiio iκ pro νῆι legibusβ, ntista causa
1 Sine causa cone/δεηs dissensationem pereat. 3 Proponitis obiectio, visitur. Aliquibus placer Me peceatum mortale esse. 1 Frobabilias est esse tantum mentale
Utens ne difffensatisne sine usa data n pecus 3 P .eti aliqviόtis senialiter ad minus peccare.
327쪽
l de ldgissator in popila lege dispenseti sic tenet
is . num. 6. Basilius tib. 8 .cap. 4. num. . Couarr. ιδ.da nat . m. cap. 6.9. 9 num. 8. Ratin est , quia voluntate
Principis lex constituitur,& ex illa integre pendet eius obligatio.Ergo si Princeps helit ab obligatione exim se aliquos,aliis obligatis manentibus,exempti erunt ab obligatione quae non solum verum est in 1.premo legi dato te, sed etiam in quolibet alio insetiore respectu Uoptiatum legum. Nam ratio facta aeque de omnibus probat. & ita docet Sanchea ita disp.r . num. 17. Salassecl. . num 42. Basilius mim. . Quocirca Episcopi, ZeΑte hiepiseopi dispensatio in legibus suis , vel synodi
dioeeesanae eoneessa sine eausa valet,etiamsi leges iura. mento firmatae sint, quia esto periurium committat rat dispensatio, utpote in re propria. 3e in propria v Iuntate tenet. Adde secum polle iuramento dispensate. Deinde est valida dispensatio propriarum legum . esto consimatae sint a Pontifice , dummodo confirmatici solum sit approbatiua, non authoritativa qua illas leges sibi Pontifex proptias facit,ut bene notat salas, &Baslius sura. x se ada regula sit. Legissatot dispensationem sine
Mm terminum ex cassa. νe. es ea Lyelegara in Ine, Τ.d. pania ibi Nemo potest commearu eme Iάmme dare exuti, aras Impisator ex Eurua catis. Idem colligitur ex text. in cap.quod pro remedιλ ct an eap.nuessaria, quast. . de praecipue ex Trident seg. 13 p. i.da reformat. lis. 14. p. s.loquens de matrimonii impedimentis, vel MEA, inquit, aspensatio ιιών , Dei νaro dque ex cavisa. di fessas .cap. 34. petitur Musa ad dispensandum , & e p. 13. dieitus quδd si urgens, iustaque rati ,mai Ique quan-.
AOque expostulauerit, cum aliquibus dispensavdu esse. id causa eognita,& summae si maturitate a quibuscumque ad quos dispensatio pertinebit,praestandum est. Et ratio est manifesta, quia si Piineeps sne causa ab obligatione legis communis te Oximit,inaequalitatem facit, di aliquo modo vitium Meeptionis personarum committit,& octasionem aliis praebet quer astabim angi. eum videant se esse sub onere legis , a qua tu sine speciali causa exemptus es : quae Omnia sunt contra eationem. Ergo non potest Princeps, qui debet esse Melis, de prudens obligationum diipensator, hane facere i
3 Neque obstat si gleas obligationem pendere ex vo-Iuntate legi satoris . qui scut potuit pro libito illam imponere ta potest eam abrogare,vel dispensare Quia dispensator bonorum communium , eui tamen bono Deus non tenetur attendere , suffieit. s bono speetallati ius prospiciat, quia est dominus omnium. Neque obstat etiam posse Principem tributa sbi debita ἡebis toti remittere absque ulla alia causa,praeter eius voluntatem, de ut illi bene aetat,ut inde inseras posse a legis obligatione debitorem remittere , quia in remissionei libuti debili habet se Princeps ut priuata personatat in exemptione a lege non pet nam priuatam, sed eommunem induit. Tandem non obstat plutes dispensationes in gradibus prohibilis a Pontifice expostulati, nul Ia tamen eausa assig ata , quia licet non assignetur causa , non tamen sine causa conceduntur; pro eausa enim concessionis suceedit eotiiosior eleemosyna a diaspensa io donata insumptus publiecit, sicuti pro causa concedendi priuilegium Bullae succedit eleemosrtia a quolibet Bullam sumente tributa. U
Sed inquites,quod peecatum si dispensationem s.
ne causa eo ne ere plures assimant Ex genere suo esse
ex Tride M. sejsi s Aap. 1 .de reformiat. ubi grauiter prohibet dispensationem sne caula datam 1 & ratio assignatur in Actsessas .es. ig. eum dicit,dispensare sne causa nihil aliud esse, quam unieuique ag leges transgrediendas aditum aperire. Negati enim non potest inde sumi oceasonem minoris obseruantiae. 3 Caeterum verius credo solum esse peccatum veniale ex genere suo,s seeludamus scandalom, & damnum notabile aliorum. sic docet sanehea plures reserens.
ntim. . Salas ἀθώι. aci ses.s. nam. s valent. I. a.dιος. quasi .slunct. 9. ad M. N arr. praeiad.9 m. r. re p. inarum. 17. Basilius de Leon tib g. p. 4.num. 4. Ratio est , quia non vide: ut grauis deformitas partem toti non se conformare. Et go secluso standalo,& damno aliorum non est graue peccatum sine eausa dispecisationem concedere. Quocirca s ex eoneessa dii pera- satione sine causa, sumetent dispensati occasonem grauem contemnendi legem ; tunc certe teneretur Princeps sub moriali dispensationem talem negare. Et idem est, si graue damnum Eeelesae vel stibaitis ex talidis ensatione prouenii et, de s ne dubio proueniret, si eum Sacerdote absque .lla eausa dispensaretur in Gellia hatu. υε lin te eitatione continua horarum,uel in plur litare benefieiotum. Et ex his soluit ut sundamentum eontrarium. Ideti enim Concilium prohibet grauitet dispensationem sne eausa. quia ex illa oriuntur supta' diba in euenientia Quare ineati,in quo illa sequum tui . erit mortale. Adde inferioribus praecipi grauite posse ne dispensationem sine eausa eoneedant, quia hi mortaliter peceant, ut dicemus, eo quδd nulla se dispensatio.
s Ex his insertur riincipem seeum sne eausa dispensantem in legibus, quas ipse debet ex honestate obseriauare,peeeare mortaliter,uel venialiter . iuxta diuersas sententia a nuper relatas quia iure naturae tenetur nonnunquam potuit absque eausa boni eommunis leg- discordare a iubditis sne eausa. QMd s di eas, posta imponere, neque absquet illa ut m illi doeent )ahlog re,neque eum aliquo dispensate, si causa , quae saltem
mediate .cedat in bonum commune, non intercedat;
quia iure naturae obligat ut bono communi prospicere, eui non satis eonsuletet.s pro libito ab obligatione te ius aliquos eximere pollet. . Item neque obstat Deum posse pro sola sua voluntate a legum obligatione aliquem eximere, ut dicamus etiam legislato e humanum idipsum posse. Dix voluntas diuini est summa regula nitatis, quae tamen non est humanαItem legista tot humanus tenetur tam in legis impositione, quam in il
lius dispensatioue bono commuri prospicete, qgia est
iaeum dispensatione , iam discedit eum causa. obstat. quia hane dispensationem comedete sita non potest,& eoncessam tenetur reuocare. Secundδ insertur si gitum petentem dispensationem sine causa peccare eodem genetie pecc*ti, quo peccat superior illam concedens: quia petit rem intrinsece malam. Contingere autem potest, ut teteusetur subditus, s ignotantia inti in-eibili laboret . Ee non excusetur superior cognoscens causam non adesse. εt econtra contingere potest , ut excusetur superior putans esse eausam,cum tamen se ditus non excusetur,qui optim h nouit eausam non adesse. sic Suatea lib.6.cs.13. m. a.zr I 3. Basl. de Leon
328쪽
s h. g eap. 14. num. s. Cum autem superior cognoscit
causam non adsuilla ad dispensandum dispensationem
datam tenetur reuocare , quia semper tenetur consules e . vi subditi uniformitet vivant, & legi s communibus aequaliter obligemur, nisi iusta causa excusatis intercedat. se Basilius spra. Inquires seeundo, an 'tens dispensatione sine cauia L a legislatote eoncella in propria lege peccet ' Aliqui existimant peccare ad minus venialiter . tum quia e operat ut dispensationi iniquae superioris, illam aec piando, tum quia non se consormat aliis subditi Tum denique . quia superior ipse viens tali dispensatione
ld.8ώιθ.Ia .num. r 1. Salas des'. iosin.6. num. 19. & alij apud ipsos. 8 At credo satis mobabile esse se utentem dispe satim
lis sa . 39.num. 14 vasti leae .lo. 78 cap. . salis.n. so. Ee alii plutes ab eisdem relati Et ratio est efiie ax quia nee peccat contra legem positi uam . quae iam non est, neque etiam eontia naturalem, quia dispensatus non tenetur ex iure naturae se aliis eo formate; habet enim
causam legitim exemptioni scilicet dispensationem validam,etiam s illicitὸ obtentam. In quo est valde di- Dessa ratio subditi in supericitis. Superior namq; utens dispensati one sbi sne eausa in lege eoneessa, peceat quia tenetur dispensationem reuocare, de potest : at subdito non incumbit tale onus Neqoe etiam esse po test peccatum,quia cooperatur dispensationi iniquE superio te conoessae quia solum eo operato t. cum petit, petita iam . & eoeessia utitur illa, qui usus non videtur
Quae causa requitatur pro dispensatione legis supeliotis.
G diserior dissensans in tua superioris absque causa,
na causa inualiga est. QuMe si Ponti sex in voto,iutamento,matrimonio rato , de teli dentia pastorum . sine Aia. d. 'νο Sam. Agor. Pars Leausa dispenset, nulla erit eius dispensatio. Quia non accepit a Deo potestatem dispensandi pro libito, sed
iusta causa intercedente; alias non esset potestas in aedi- stationem,sed in desti uctionem eoncessa, neque cenissendus esset Aispensa tot fidelis.& prudens, sed potida imprudens, de infidelis & ita Theologi Aoeent eum
a Dido seeundλ. Dispensatio inferioris in lege sup tiotis in lida est, s sacta si absque eansa legitima ita
Episeophallet. 33 n. Ioan. sanehra ἀθ44 Aect r. 3 p. Ratio est quia non censetur superior potestatem con-eedere, nisi pio dispensatione rationabili. Ergo inse-tior alitet dispensins excedit commissionem, S mandatum ; 8e consequenter nulla est eius dispensulo. Eae quo fit dispensationem Episcopi vel Archiepiscopi. in leobus Concilij pto uinetalis sne eausa datam nullam esse; nia est dispensatio in legibus superioris,ut docet multis relatis S,cheκῶψ.i .n. 36. Satis ae Ierib eis. 4.n 4s & nosci irimus supra 3 Temperant tamen aliqui hane doctrinam, nisi in se rior habeat plenitudinem potestatis a superiore concessam qualis habeat Legatus 1 latere in easbus sbi a
ipse legis ator euius Hispentio absque eausa vali Aa est. Sed h e limitatio metii, reiicitur a saneher pluribus relatis,asse tua i .n s. quia non esutae sumendum siee Mestam esse potestatem, esto possit illam se eoneedere i posset enim Pontifex eo needere iacultatem dispensiuidi in sui, legibus taliter quod data /ispensilla
sine mus, reneat. s,e salasas. rosas. . n. 3 a. est enim dispensitio in re propria.
Seeundis temperat alij nis in potestate dispensandi exprimantur nomitia eorum, quibus gispensatio estem cedenda . nulla facta mentione eognitionis eausae; 'quia tune dispensans censetur merus executor,& prae sumere debet eommittentem eertiorem esie factum de dispens tionis causis, se relato Felino,speeulatore,GKribay, Mere sanehra num.s. At licet hoe si probabile, mihi tamen probabilius apparet teneri causas dispensationis investigare,quia absoluiὸ ipse dispensat Quδd vera potestatem eo needent nullam secerit mentionem de causarum ennitione non arguit omittendam esse; euti tute ipso moneat ν dispensans de id musas dispensationis examisiste idque trahi ii h Princeps debebat supponere. 1 Tetti δ temperant;nis bona fge isset lor praelatus providat,existimatis adesse eausam legitimam cum tamen non st. Quia non est ereden/om aliam esse Pon. ificis mentem ei rea suas leges,& Dei eitca suas; sqiii dem hae ratione simpulis obviatur, fle conscientiae se entat redduntur, de gesta 1 Praelatis sima permanent quae omnia rectae Eeclesae gubernationi conduώ m. se doeet Saneher Γι.ε..issis .ilia , .num p. cum
Ioan Sichea in IV. 1. Jus . num 3 s. At hae e limitatio mihi non probatur. Tum quia ad restam gubernationem Etelesta non pertinet firmare dispensationes sne eausa , sed illas excusate;aliis peltineret etiam ad rectam gubernationem , yt quoties dispensandi putarent botia fide nullam sibi dispensationem esse ne-eessa iam , validos actus essee tene . nulla adhibita-
329쪽
dispensatione , &se eontrahentes bona fide in gradibos pio hibitis valide contraherent, quod non est ad inmittendum. Tum quia allegantes superiore i absque Jegitimaraula dispensasse audititit ut,etiam si superior bona fide pt ellerat. Ergo sgnum est malia festum, bonam fidem dispensantis non firmate dispecisationem.& ita tenet illa secI. . num. 37. Basilius tib. 8 p. a
6 Dico tertid Dispensatio inferioris in lege supeti
tis data sine causa peeratum mortale est, de cosequent et illam petens, & viens peceat mortaliter. Et idema sortiori est in dispensatione de votis, & iuramentia,& omni iure diuino, & naturali,quia usurpat alienam iistisdictionem, de saeit actum irritum: sic Omaea DO- hcites. vi testat ut Salas ἀψώι 1 . delegabsia. s. num. 39. ubi aduertit ex leuitate materiae aliquando poste esse veniale petete. & eoneedere talem Aispensationem,seuti esse potest violatio voti,de euiuilibet altatius legis sub mortali obligantis. γ Sed inquites,qtiae sit legitima eausa ad dispensati
item in legibus ecincedendam Respondeo non posse eeita regula definiri .sed multum ex albitrio prudentis pendete , qui ponderate debet qualitatem personarum, ex qua saepe oritur sussi ciens eausa dispensationis , eo quΛd ad commune bo
nuin pertineat pelsonas excellentes gratas habere , ut dixit L . Thomas a. i. q. 63. art. 1. aa a. de Trident. refrem. attendete etiam debet pietatem, neeellitatem,utilitatem dispensationis: nam pio maiori, vel minori utilitate pietate, & necessitate dispen satis facilius eoeedi potest. semper tamen dispensatio cedere debet in bonum publicum , 'quia est actus potestatis publicae, & iurisdictionis communis. At eum
lex pto bono publico statuta sit. pro bono publico est
relaxanda, & tradit Panormitanus in cap. de multa , Δ
equiritur, ut eausa. b quam conreditur dispensatio. immediate bonum eommune respieiat. suffieit si mediatὰ ad illud oxdinetur, quatenus bonum particula ris personae in bonum communitatis refertur I expedit enim reipublieae aliquas gratias , di exemptiones aliquibus sacere,ut sie alis excitentur ad bene merendum da republiea. Adde legissatori competere singplorum necessitatibus subuenite, quia id comuni bono expedit. Quoei rea se ob inopiam mulieris dispensatur in consanguinitatis impedimento, & ob perieulum inconti nentiis in voto castitatis,& ob vitationem maioris mali in aliqua lege;quae sunt eausae personam singulatem attingentes: at mediate ad bonum e-mune ordinant ut . sie aliis relatis doe et sane he Ela. 8.disp. i 9.in prine. salas ἁ θ. Eoseel. 3. m. s . Basilius tib .cap. 14 n. a. de colligitur satis haee doctrina ex cap.,-
3 Inquites secundδ an stante iusta eausa dispensationis teneat ut superiet dispensationem concedere, vel possit illam denegare l. stima sententia affirmat peccate Praelatum , si non
dispens*t. uoile, subest insta eatis dispensandi .glossa
nam. a. quamque ipse reputat probabilem, de veth pro babilis est Ratio praeeipua est,qui potestas dispensanis di eo immissa est Praelatis in bonum reipublie ae subditorum. Ergo si causa iusta adest exereendi hane potestatem videlut Praelatus teneti illam exercere ; alia se ita debitum sui muneris Aeetet. Et consimo. Ex iustitia distributiva tenetur Ptielatus in distributione obligationum communium , de exemptione illarum
proe ere. Ergo tenetur merita personarum attendere.
Ergo si existentibus meritis alicuius , ut eximatur ab onere , & obligatione communi illum non eximat,m,lὸ dis libuit. Quod si negata uni exemptione alteri aequalia metita habenti exemptionem eoncedat, iam videtur personarum acceptor. Ergo peccat.Non declarat autem hare sententia quale peecatum st:at attenta matetiae grauitate videtur dicen/um graue esse. 9 Seeunda sententia , evi tanquam probabiliori as haereo , asstinat aliquando teneri Praelatum dispensa tionem concedere, aliquado non; sed posse illam iustὸ denegare. tenet sane heg supra, plures reserens num. 3. Salas disp. et sea. .num. o. SuareΣ 5b.6tae legi, e P. 1 f. nam ah Baslius lib. s. p. 4. m. m. s. de alij apud ipsos. Prior pars conelusionis, scilicet aliquando dispensatimnem esse debitam.videtur colligi ex cap. Dominosancto,
qui per strenuentem recociliationem recepisse mereor es eae eap.quaota In a quas. 4.3c ex Tridem. As 24xv I.
ubi prudentiae, di iudieio ordinarij mmmittitur di spensatio in denuntiationibus , quando est probabilis luspieio matrimonium malitiose impediti posse. quod iuAteium,& prudentia ad eximendam suspicionem via
detur expostulari, non ad negandam, vel eoneederadam dispensationem cognita suspicione malilios impedimenti. Idem etiam colligitur ex seg. r . p. .ubi
δε Meldente in defensonem propriam .excedente i men moderamen ineulpatae tutelae,ait Coneilium di. pensationem ei quodammodo debeti Fateor has tutis
robationes Deith solui posse. Quod ergo essieaciterane conelusionis partem probat, est ratio pro prima sententia facta,potest enim contingere ita urgens ean si boni eommunis,vel speetalis alleuius , ut Princeps, euius ossicium est haee omnia respicere,eenseatur conistra debitum sui muneris procedere, s dispensationem neget; s enim media dispensatione par reipublica o tinetur,& negata destruitur,quis negate notest debete Ptincipem, Ae reipublica gubernator ε dispensationem
eoncedere ' Item si dispensandus dispensitione sibi
concessa reparat honorem sbi ablatum , quia alla via reparari non potest , ut contingit in s mina staptata, quo mo/o negari absque iniustitia dispensatio pote inrSecundam patiem conclusonia. sei licet non semper debitam esse .probatur ptimis, ta sale in iure di*en
dia . de gratia non sonant debitum. Ergo. Seeundδdispensatio debere potest vel ex aliquo praecepto po,
sitiuo, vel naturali. ex praeeepto postituo non semis pet debita est r nam dispensatio concedenda est a suis premo legisatore, tune eertum est ex pta cepi postilici debeti non posse , cum nullis legibus posui uix
humanis arctetur. Si autem ab inferiore eoncedi nda est, sape eius voluntati eommittitur dispensatio , ut in eap. vi selerici, g. Ladaliri se , di itide. Ergo. Tetti3 quia esto princeps teneatur ex suo munere dispensationem concedere, si urgens causa boni eommunis,aut alicuius partieularis intercedati at iapE non ita urget, quin etiam urgeat ferὸ aequalitet causa negandae Aiseensati opis. Ergo in tali casu & poterit concedere dispensationem,& illam denegare, sicuti eo tingit in fetenda lege. Non enim semper Princeps eum legem sera obligabatur illam sene, poterat enimalia via bono eommuni prospicere . alias quidquid
posset suere , ex necessitate sacete r eontra Ieg. quia .
330쪽
Trach. III. Disp. VI. Punct IX. δοῖ
iudiri permittitur id necessitati iuris stibi ieitur,& no tat glosia in consuruιι verbo ρνariam,deogdelet.Quatiat elle potest probabile , adesse causam dispensationis,& non adesse. Ergo in hoe casu non tenetur dispensare
petior, etsi possit. quia sequi potest opinionem pro habilem. Io Quod si inquiras, quando si debita dispensatio
uno verbo te spondete possiim:quoties bono communi, vel speei austrauit et conducit, neque alia eausa in contrarium praeponderet. sie Doctores pro sententia secunda telati, specialiter Sancher, Salas, & Suarer: quando autem id eonducat, prudentiae,& iudicio stiperioris relinquendum est. Adde, quoties in iure denotatur effusa ad dispensandum,tenet ut in selior posita tali causa dispensare quia tune instruitur inferior, cui comis mittitui potestas, quomodo illa debeat vite sie docent
num. II. Salas Asp.rosin. . eirea inem Quapropter i metur Episcopus dispensate cum clerico , ne res deat ratio studii, ex eap. cum ex eo, de elect in s. quia ibi apponitur haec causa, ex qua potest dispensati se relato Ioann. Andr. Decio. Franeo docet Sancheg . Suarer,
ει Salas sura. item tenetur dispensare in denunti tionibus matrimonij , si probatur adesse suspieio-riem malitios impedimenti. Item in interstitiis , sid utilitati Eeelesiae viderit expedire, ob eandem ra
a i Ea his insert ut, quid dieendum sit in delegatis.
AEn, inquam, hi teneant ut dii pensatioι em concedere,ciam viderint adesse causam fossicientem l Thoma, Sania chratis summas. 14.ntimi loquem de volo distinguit inter delegatos habente, priuilegium dispensandi in sui fauorem concessima,vel in fauorem dispensaturi Et di habentibus priuilegium in sui fauor m. nesat ie-neri dispensationem concedere postulanti, eo quod nemo teneatur suo priuilegio uti,& se excusat regulares nolentes dispensationem votorum concedere poenitentibus ἰquia ipsi non adstringuntur uti suo priuilegio at si privilegium concessum sit in fauorem poenit is, ut est ptiuilegium Bullae, D lubitri, affirmat teneri electore Cousellarium dispensatione concedere, quia poenitens petitias ex priuilegio sibi concessum:consentit quoad hane secundam patiem Aragon. 1.2. q. 88.am. io dubio quod ino uel circa i. iactu se i i. Vivat d. candelas cram. 3 p. cap. i4.n. s 8. C hapeauila ae casu. ν
ia At existimo alite te me in hae parte distinguendum. aut enim loqui possumus de Coiiseisitio litequam pici dispensatione votorum , vel impedimentorum illum eligat, vel facta electione,& ab ipso aceeptata : s post factam electionem , & aeceptationem deneget tibi Consessatius dispensationem. pro qua obtinenda causam iustam habes, insidelis est, & iniustus; quia iam quas ex iustitia latione aeeeptatae electionis obligatus est concedete. Et hoe siue eoncedensa si dispensatio ex ptiuilegio in tui fauorem concesso, vel in fauorem dispensantis .Quia iam ipse priuilegiatus se ipsum obligauit uti ptiuilegio suo.eo quod electionem acceptauerit.Verum s loquamur antequam ipse Consessarius Meeptet electionem sui ad dispensationem concedendam, nullo modo tenetur tibi dispensationem concedete , etiamsi consessionem audiat . qua pilis ilegium ι concessam per Bullam non est ad alchandum Consessirium ad dii pensationem concedendam sed est priuilegium concedens facultatem dispensandi Consessori v denti, non renuenti, alias quilibet Sacerdos appro b itus requi litus per Bullam teneretur consessionem euitaribet poeta itentis,qui illum requirit,auscultare. quod est sine sutidamento dictum. Ara.d. Caetro Sum. Mor. Para LAduerto,aliquando posse delegatum teneri consentite electioni de se factae,& dispensationem concedere nempe, si id iudiea uerit grauiter bono dispensaturi expedire, eo quod ab aliis repellitur,& ob repulsam tri statur grauiter,& in perieulo peccandi existit. se Ioan. sancher ἀθ. 34 seleel.n.trairca finem.
An liceat habentibus potestatem dispensandi
imponere aliquam malaam pecuniariam, vel onus personale dispensaturis.1 si di*ὸnsito es in isto eripsis. Et id/m est quo
ties ex onere imposito integrattir causa ius Uationu. a Cassa tigitima aci dispensanrim iχtercedente neqviis Praelatus, siue anferior, siaesuperior mutiliam amponere qui definiant.
s Proponitur obiactio, si illi Iutis. I dispensatio sit in voto , nemini est dubium id D fieii poli. , quia tune disperasans non imponit obligationem .sed ipse dispensandus sbi illam assumit. Item si eausa iusta dispensandi non intercedit, nis posita illa mulcta pecuniaria : potest quidem imponi, de ex illius impositione resultat sussciens causa dispensaiationis , ut in dispensatione impedimentotum matrimonii fieri solet, de tradit Lege sma a .part.4, quasi i7. an. 3. in fine. Suareet Ib.ε. de legibus, cap. 6. in princi ct eap. 18 ne,ct rom. I.dere aras 3 ib.4. de on.c. IO.
1 Quare disseultas solum est, an eausa legitima intercedente possit si perior nolle dispensare absolute sed sub aliquo one te Et procedit quaestio tam de Plancipe
supremo,qtiam de inferiori. De vitisque negat Ioan.Sanchra aisp. stis.n. 4o. Mouetur quia eausa legitima intercedente tenetur superior dispensationem concedete ex vi sui muneris; sed pro exeicenda actione debita non potest peti pletium aliquod, neque onus poni. Ergo Et confirmo. Vel absique impostione illius onetis est causa sussi eiens, ut superior legem telaxet,vel noni Si non est susscienseamia,non est de illo quaestio: si autem absque illius one-tia impositone est eausa sussciens, ut legis a tot dispenset ni iste videtur glauate dispensandum, cum ab useausa onus imponat Non ergo videtur onus imponendum, nisi pro eomplemento causae ad dispensationem necestariae.
3 Dieendum ergo existimo illis in easbus in quibus
diximiis dispensationem debitam esse, nollo modo p terit legislator multam , vel onus aliud tibi tenuenti imponere, quia pro actione debita onus imponi non potet .se Filliueius 1. om tract.1 .c .n. 119. 3c in hoc sensu est verum, quod dicit Ioan . Sanchi et At chm dispensatio debita non est,sed potest absque iniustitia negati potetit, si legissa tot st, mulctam i ecuniatiam,vel aliud onus imponere alias nolle dispensare. sic sua terlib. 6 es.16 prine. bi tistatur esse omnium.supponit Sanch iis . .de mair.δο. Io. n. s.fle videtin satis colligi ex cap. κει defer. v bὲ conceditur diebus sesiis posse vacare piseationi haleciae , ita vi post factam captu tam Ecclesiis circumpositis,& Christi pauperibus congruam faciant potiionem. Et ratio est , qtita eum non teneatur suam legem absolute te laxate , . potetit illius obligationem in alia maletia subrogare.