장음표시 사용
331쪽
4 mo i s dispensans inferior legissatote sit,& in lege sit, o totis tibi concedit dispeniationem , probabinius existimo non polle sub onere aliquo,& pecuniaria
tibi eoucestim in lege imponeretur obligatio pretio aestimabilis. Neque etiam ex lege praee edemi obligari potes,quia insitioi non valet legem praeexistentem ad
aliam materiam extendere, neque de nouo legem, aut piae ceptum imponere. Vnde enim e stat talis potestas Quod si dicatur a ligi satore illam habere . eouod debet piae suini legi satote eoneedete potestatemispensan ii in lege prout melius ips videbitur, abGlute, vel miscendo commutationem. Negamus id posse praesumi, alias praesumi posset datam esse potestatem anseriori commutandi superioris legem, in aliquod
opus pium,quoties viderit subdito conuenientius esse. Quocirca inferiori praelato soluin eommittitur potestas telaxandi legem causa iust a intercedente: at subrogandi loco illius aliam nullo modo.& in legibus, quae non imponunt onera subditis , sed ad vitanda aliqua inconueni: ntia, vel ad seruandum debitum ordinem seruntur, assa imat SuareE l. 6. eap. is . num. 9. imponi non poste maectam pecuniariam,& hinc inseti pio re mittendis denuntiationibus ad matrimonium, interstitiis ad ordine , pto lieenita suspieiendi oldines ab alio Episcopo non posse mulctam pecuniariam imponi ; &sa uel Cooeil. Ttide nisi a . p. i. r1efas. U.l8. ct As ii . p. I .de reform.
1 sed obii ei es, Praelati inferiores saepe dispensant in
obteruatione festorum , ieiuniorum , imponendo ali quod onus, de pecuniariam mulctam pauperibus, vel sa-blicae Eeclesiae applicandam,iuxta ea luet,deferys. Esego signum est a leg:satote supremo commi clam illi esse potestatem hoc modo dispensandi.
Respondeo eum sanctio tib gae marrim .d Jut. ι .num. 2. hoe esse s gnum sequi sententiam plobabilem sibi fauentem,de iurisdictionem extendentem,non tamen esse certum eommissam illis esse talem potesta
Obiicies secundo .eui commissa est potes a Hispensendi in votis, di iuramentis, commissa est etiam potestas commutandi,eo quod maior sit potestas dispensandi , quam commutandi. potestas enim dispensan/i tollit integre obligationem et potestas uerλ eommutandi ex parte tollit. Ergo .Similitet concessa potestate
3 spensandi in lexibus, censebitur e missa potestas
Respondeo negando consequentiam. Et ratio differentiae est, quia potestas commutandi vota , censetur sub potestate dispensandi inelusa , tanqiram quid minus in maiori : at potestas mutandi legem non potest in eludi sub potestate dispensandi.quia maius est ; maius enim est tollere legem, & al; am denuo impone te quam lolum tollere absolute, se i non est maius commutare votum,quam votum dispetitare.quia licet commutans tollat aliquum votum, quoad materiam prae- existentem subrogat allaira materiam, ob quam votum eaten aitur ex voluntate ipsus eui cst iacia commutatio : at in commutati ne legis tota subrogatio,non ex
voluntate illius, qui est ligatus per legem, sed ex voluntare legissatoris piovenis, eaque dec usa maius quiu est commutate legem. quam in illa dispensaic.
Ait asserenti se habere potestatem dispensandi debeas illi fidem adhibere.
bi Diseesiastis esse pol sat an absoluenus a res uris.1 CI sermo sit dis soro conscientiae , sdes ei potethc Iadhiberi .expetientia cnim testa iureridi Consen ii dicetiti te habere potestatem absoluendi, ves dispensati di . si e Sanchez Lb.s siqui.I7. m. o. imo non solum Consessoti dicenti se habete potestatem , sed etiam tibi asserenti potestatem, & pii uilegium habere.
ut absoluaris a te seruatis. vel dispenseris,poterit Consessor cieaeie, quia sol imi de tuo commodo, vel praeiu-δicio agitur. Neque tamen videtis obligatus credere; quia nemo in propita caula censetur testis omni exceptione maior. 1 si autem loquam ut de soro ex te ino,rcgula generalis est, nemini eredendum else habere piestatem delegatam, nisi instrumentum commilitonis Ostendar, quia
est res sam,quae non ab ipso sed ab alio, scilieet a delegante pendet,eaque de causa probanda est, alias quilibet ptiua ius ostietum iudiei, assumete sibi posset se
pertim,de offaeleg ubi statuitur non credi delegato.Dis de suae cbligationis mandato fidem faciat ; quia estim non constat de mandato dilegationis , in loco piluati habetur. Quae ratio probat de quocumque delegato, etiam in magna dignitate constituto, ut relato Decio,
n. 11.ut intelligatur in his,quae graue praeiudicium ge-iretare post uni ieeus vero in his,quae nullum vel minimum pia iudicium asserunt quia tune praeiudicium ii seires assertori, si absque causa ei fidem non adhibeas. Ees qua limitatioue itiseri sanchez n. 19. cum Iasrepti Ia Meniui s. de aurotiri di Ginieci. o. a. φρ. canon. p.rr .assi renii u habcre potestatem dispensandi absoluendi, eonec dendi indulgentia, credi posse; quia agitur de nullo.vel minimo piae iudiei .caut et meti liaec illatio accipienda est , non enim collibet in hae palle credi debet, sed viro timorai & in dignitate constituto.& de quo piae utimi non pollet saliuni di-eere Tum quia ello hec potestas nullum vel minimumpta iudicium etdinatii, aselairat assert habenti illum specialtim honorem &' alit holitatem. ob cuius causam
praesumi potest tibi fals/, arrogate. Non ergo cli credendum,nisi probet.1 Secundo innit Sanelier n. 2o.credi Episcopo pi mouenti ad ordines non subAuum , ii dicat in iitulo eollationis δe lieentia pioprii ordinaris secisse conici
sotest quia illa oldinatio non subditi cedit in modi eupidi iudicium Episcopi proprii, & in graue damnum Episcopi ordinantis, siquidem manet sis pensus. Non
ergo praetumi potest mendacium committi . Placet. 6 Tetii 3 iis it sancher,& bene,alios reserens,n. II. credi
332쪽
elegi summo Poenitentiatio dispensanti in aliquo easii reseruato, si asserat uiua uocis oraculo sbi eoncessames le potestatem, quia non videtur haec eedete in praeiudicium alienius r s enim dispensatio in alterius proe iu- Ateium cederet eresi ei non debet, ut pluribus telatis
Quae forma seruanda sit in dispensatione
expressa. r mlti os praeseripta forma verborum sedilia fossicis,
3 Non tamen habet essectam, qώο que distensando innotescar. 4 gratia impetrata valet absque rvio mandato, seus diatim acceptatis.
et 'T, Vpliciter dispensatio concedi potest, tacite,inis L quam,vel expresse. Expressain dispensationem
voco eam , quae verbis expressis coneeditur. Tacitam,
quae ex fgnis aliquibus, vel factis inlittur, & praesu
Nulla est praeseripta vel borum forma pio dispensatione concedenda, ricqiae ex natura tei,neque ex iure;
sed illa erit se iselens,quae satis expresserit & voluntatem dispensaniis, S essectum dispensationis. Hie autem effectus dispensationis potest &specialiter, & generalitet declarati. Specialiter deelaratur . si sumatur specialiter id .euius est dispens tio ut ii supeliot dice ret : Dispenso tecum in hoe, & illo impedimento , inhae,vel illa irregularitate. Generalitet declaratur, si sub Oerbis generalibus exprimitur dicendo,in quacumque irregularitate, vel in quocumque impedimento. quod habeas, tecum dispenso. Qui modus dispensandi sat est ad eonstituendam dispensationem expresiam,vt b ne probat Titaque . de te ib eonnub tig. .n.86. seqq. It m Aebet exprimi petiona, quia dispensati oralicuius est dispensatio. Debet,inquam,exprimi,vel exprimendo eius nomen, vel aequivalens Item non est necessalia
scriptura ad hane expressam dispensationem; sussieit si verbo tenus sat . ut late diximus in dotii. Apriuileg. Et ratio pro dispensatione est manifesta ; eum enim dispensatio legis, si relaxatio Obligationis, quam lex indueit,& haec obligatio ex voluntate pendeat legis' aistoris, s legislator cessat a voluntate obligandi, tibόque manifestaceessat tibi obligatio legis, de consequenteres in lege dispensatus. Exeipiuntur tamen aliqui casus, in quibux ex tute non prodest etiam in foro fonsetentiae dispensatio, nis in seriptis sal. aliquos enumerat glossa in cap. t . 1. postquam, de censib. lib.6. verbo inseri UM. se Tridem. 2 cap. a. resemat.de nos visimus illo loeo de priuilegiis.1 Deinde ad valorem dispensationis, cum absenti conceditur , mandatum eius non requiritur , sed ipsi ignoranti eoneedi potest.quia nullibi habetot neeeua tium esse mandat m pro gratia, priuilegio,& dispensa tione obtinenda. Haee enim differentia est iniet rescripta gratiae, & iustitiae, quod tescripta iustitiae speetale
mandatum requirunt, ut habetur in cap. nonnullis sis deraseripi. ct ibi glossa,ct in eap.qui ad enavim, de procu- νὰιονism , in s. At reseripta gratiae nullum mandatum expostulant. Optat enim his praecidere lites,ideoque ne augeantur, hoc speetale impedimentum apposuit piore icti piis ad lites quod in rescriptis glatiae non proce-Ait Quapropter in Luniuersis, C. e preeιbus Imperat. Usrina.dieitur rescriptum ab Imperatote concessum validum esse , per queneumque impetratum sit. Neque Araeda castra Sum. Mor. Pars Lobstat textus in eap. innotuit,de oleΠ.vbi videtur annullatum rescriptum, eo quod fuerit siae mandato impetratum: inquit enim textus;cum non adpostulandam iuspensationem , sia adpetenciam eonfνma ιonem Vs fuerint num, is ciata. Quia ibi non annullatur reseriptum,quia fuit concessum sine mandato sed quia suit concessum pro constitiatione itiitae electionis, nulla dispensatione facta. Item ibi tequirebatur mandatum Capituli quia agebatur de consimatione electionis ad ipsum pertinente : non tamen inde innitur requiti
3 Aduerto tamen ,ets gispensatio. gratia, & priuile gium absque tuo mandato impetiatum, vel concessum a princip-alotem habeat; ncita tamen habet effectum, quousque tibi innotescat, & illud acceptes, quia est quaedam donatio , quae per aeceptationem completur:& licet tibi inuito, & tenuenti concedi possit, hoc tamen nunquam Hebet praesumi, nis id manifeste constet, ne gratiae Principis vilipendantur. Quapropter semper trahunt seeum imbibitam conditionem, s libiptae ita st. & grata existat, se uidetiit decisum eup.aa medium, verso parte, ae coris'.leaed. M tradunt su Iez,Salas, Basilius.& Saneher sepra. A dde neque expedite principi dispensationem eoncedere, nis petitionibus sit eoatius; quia est tutis telaxatio ad quem faeiendam non se debet Princeps Deilem exhibere. Mandos
de resignat grat.ιit. de ἀθof togrici Iez rom. I .q. 2 2.an. 3.regia. qq. & eolligitur exi. . s. i. f ae damno insecto. Non tamen inde insertur non posse aliquando absque petitione concedete, si id viderit expedire,ut recte suater lib.6.cap. I num. 8.4 Aduerto secundo. Quamuis impetrata gratia ab Lque tuo mandato valeat,at acceptatio illius non valet, nisi ex tuo mandato , quia gratiae valor pendet a tot cedente praecise r at acceptatio illius pendet ab ipso, Cui gratia consertur, arpum tedit in eaps tibi absent, is piabenaein 6.de notauit ex Petro Gregotio, Basilio isto cap. 3 .num. D
satione tacita. i Euilibeι potes iam in suis legibi , quam is legosti
6 miihabitis , est proonprio exe iam ab ullatiam non debes Absequi actuosa antecedere.. Missis vatiis dicendi modis , qui a vetitate sunt alieni , quid probabilios censeam paucis
Dieendum ergo est dispensationem tacitam . quae consistit in ratiliabitione seu praesumpti ne voluntatis
superioris dis pensantis non solum eoneedi posse 1 quo-
333쪽
Ratio est , quia pro dispensatione concedenda non est in tute forma aliqua praescripta , sed eo ipso, quo manifestetur voluntas dili ensantis, dispensatio habet
effectume at non tantum vel bis, sed etiam signis manifestiti potest eius voluiitas. Ergo dari potest dispensatio tacita
Neque obstat as dispensationem. requiri notitiame aulamam haee esse potest vel te libus,vel rei nototietate . & illa posita diei mus flati posse dispensatknem
tacitam. Adde, ut videbimus statim. Satis probabile est causae cognitione non praemissa ualidam esse dispensationem, si eae subsistit. Ergo nihil obstat. quominus Iegissatot dispensat ionem tacite eoneedere possi. 1 Diis euitas ergo est . quibus signis censeti tu epotest Praelatus velle dispecitationem concedere e innenim fit quaestio de sact a,& qar pendet ex animo Pro lati,noti est praestimenda, nisi probitur. Primum signum, de communitet ieceptum est, si tibi a praelato praecipiatur . vel concedat ut actus, quis ne dispensatione exerceri non potest tune enim censetur dispensate:q ita non eenseri debet Praelatus praecipere,vel concedere ea,quae illieita citat,& i te r pugnantia. Quaproptet , s tibi itregulati dimiser as ad Orgines coneedit, vel beneficium confert, censetur quidem terum dispensare illa n parte . & eolligitur ex ι quidam consilibas .3 sine. f. a. re iudιe ubi Princeps dignitatem concedam mirimi. censetur dispensare, ut gesta pet ipsum valeant. Debet autem procedere sciens te esse impeditum. aliti non erit dispensatio , eum ex ignorantia i npes metit inangaium procedat. sic Re- buffin ρνame tie.is ἀψ8ncar a uam s. suare E alios re
num. 4. sancti aliue a. 1 λ 4.nμm. a. er se et dicens esse commanem omnium iecitentiam in suptem a Princ i-Pe,e.linque late probat. ξt 1Mem est de inferioribus in his, in quib-1s dispensite possvnr. a Secungum signum tacitae dispensaticinis . de prael. mpi et e luntatis est, si potens di pensare videat te disponi ad operan tum contra testem, se de filao ope- Iari, & taceat, nee impediat, cum facile id impedire
possit. uia qtii taeet consentire videtur,ex NI iur. 3. in s. quae maxime procedere debet. elam ex officio tenetur non tacete, nisi consentiat. Ratio quate hoe signum vi/eatur sulseere,est, ne praesumatur in superio-
te deliretim. quZdiane esset .s sibi subgitum non coercetet . & aetinet et, cum saeile posset. ne legem sine dispensatione transerederetur. Adsse, illa patientia est rati habitio de praesenti. quae susscit ad eoneessendam iurisdictionem, ut multis allegatis probat Saticheae Id.3. 'uri .nωm.1 o. vasqueΣ to' de pa tent. q. 93.
video tamen gram Imos Dostores asserere taet- turnitatem praecise , & dissimulationem , eum milit a superiore effectus impediti, non esse susscient fgnum eoncella dispensationis se glossi, Carduial. Ancharan. Imola,Bonifacius,Innocentius, tostiensis, Anton. Panormitanus, HenriqueE. Bellam eta. Anania, Felinus, Sociniis senior,Selua, Anton. Gabriel, Menoch M y l.& Saytus locis telatis a saneheet lib. 8 .vi matram H . 4
num a r. maxime in hanc partem inclinet, inquit .enim solam taeiturnitatem non sufficere ad praesumendam dispensationem , nisi aglantur aliqua aliae circumstantiae , videlicet quod desectus illius esset utrique, esset' que eausa sussi eiens non petetigi eYpressam dispera sationem, & inter dispensatum,&dispensantem esset δε- miliaritas. Mouentur, quia ad dispensationem concedendam requiritur non tam perm issiua volunta ,quam
coneessiva. si qui dem est eoneesso alicuius priuilegii
at ex taciturnitate. re dissimulatione solum inseri ut permissio , non tamen concesso. Quod videtur es arὸ
probari ex texi .eap super eo .ae cognataone θιννtuali. ibi. id in Getis a tua . O mvilare ροιeris, ita quod nec contraducere nee tuum τιdearis ρractare asensum. Idem colligitur ex eap. cum desideνes, in responso ad primam quasti nem, sententia exeommtimeat.vbi Episcopus admittens ad diuina excommunieatum,non censetur illum ab iis uere. Ergo ex taciturnitate, α dissimulatione non imnit ut Aispensatio. 3 Respondetur praeelsam taciturnitatem, & dissimulat ionem non esse sum eiens s gnum concessα dispensationis nisi aliunde etiam constet Praelatum sam lepos, se effectum impedite : haee autem saeuitas , dum non probatur nullo modo debet praesumi, quia potius stat praesumptio pro per silone Disti, quam pro illius eo eessi me eo qu93 saepius piae latus permissue se habet, quam concessive;euin enim saepe ex subita resistentia, subditi audaciores sant,ob hoe damnum praelatus dissimulat,esto non dispenset. Adde,eis in hae dissimulatione at quam e talpam eommitteret pusillanimitatis avnegligentiae. forte grauiorem saceret, si absque causae examinatione dispensati mem concegeret, & ansam non me/ioerem pluribus da et transgrediendi legem eoram superio e. ut se superior dispensite eum illis censeretur q iando autem duae prael uir ptiones con-eutrunt, illa praeserenda est, in qua minor culpa intercedit, ex Is a utier m eum incestu,4. t . 1 3 . f. ad legem L iam,da adulto 3e in hoe sensa dixit textus incap aemiam ducium,dis ρνHeia. multa per patientiam esse tot
rata, quae si deserantur iudieium, non subsistunt. Quia non praestimi debet adsuisse superiolis coti se sum,sed permissionem eo quod non possit ob ine nusnientia facile ex pessire, vel id non aduertit. At si sub dito constet saei lea superiore impediti posse, & obligationem impediendi aduertisseti une certe nescio qua ratione, talis dissimulatio, non sit absoluta concessio:
sicuti est , cum praesente proprio paroebo illitis subditum absoluis. Et per hie soluit ut tandamentum comis munis scientiae eanoni statum. Fateor namque praecia iam dissimulationem , & taciturnitatem non arguere eoneellionem,maxime,quando in tali concessione sunt non leuia inconvenieritia, ut in risitio evivo eo, contingebant. Verum si constet nullum esse in conueniens in eoncedenda dispensatione , quia eausam adest sussciens, si piae latus videat subditum contra legem plocedere, di non impedit, eo di facile possit,At ad uettit ; tune eet te dissimulatio erit concesso ne delictum in supelitote,& subdito praesumatur. Ad textum is cap. cum dos res, etsi Sane heΣ tis. 8.dio. n. I . dicat non
praesumi ibi absolutionem , quia absolutio a censura non potest esse latita, sed expressa. At longὸ probabilius est nullam esse pro absolutione excommunicationis , aut alterius eensurae sormam praescriptam ab Ee- cIesia, ut relatis aliis doeet Nauarr. de poenis das A. s.
334쪽
L p. ses.s .niam. 1. Salas a λα sin.9. num.8s. Quapropter non ex desectu sor di signi sumes enit, ad exprimendam absolutionem , non praesumittit ibi adissutile,sed quia noluit Episcopus eam date iprocedebat enim ex inconsideratione.& aduertentia. qua putabat ob iurametitum plasti tum qu bd exeommunicatus secerat de obediendo Ecelesae mandatis , esse iam absolutum. Adae , ei si pro valore absolutionis ab excommuia scatione non requiratur vlla forma : at pro licito eius via requiritur , qui absque ulla causa omitti noti
debebat deόque non praesumpst pontifex Episeopuin illum in tetigisse absoluete per illam eommunicatio
luntatis superioris, qum sussi eiens est ad deobligatio nem legis,non debete esse voluntatis stitutar, sed piae sentis , & antecedentis actuin legi contrarium , quia voluntas sutura non est absoluth voluntas , sed erit. Ergo non potest actu te eximere ab obligatione legis, quia non potes eximi ab illius obligatione . nisi actu velit superiolte eximere: sicut nee potes obligari lege, ex eo quod superior volitiatus ea te obligate, ted ex eo. quod actu vult. Neque obstat ex ratiliabitione voluntatis fututae honestati actum aliis prohibitum, ut contingit securi dum probabilom sententiam in religioso,cui distributio, Ae acceptatio petonia est prohibita sint licenti, petiolis, qui si lationabiliter praesumat sepeliorem non sole inutium,si ipse aeeipiat, & dissiibuat, sed de facto si peteret,con essaruna, non peccat. Ergo etiam in dispensatione legis est idem dieendum. Non . inquam, obstat quia et unc religiosus non tacit contra legem sbi pet votum imposit. m. sed potius testi satissa cit, & illam exeq inuri Lex enim uori prohibchat ae-eeptationem , &distributionem pecuniar ah solute, sed exelusa licen ia, talit et quod formalitet, vel viri ualiter d litibutionem pecuniae posita licentia concedebat. Vnde lieentia non sol ut legem , sed legem adimplet: secus dispensatio,qua est legis vulneratio quia in lege ipsa non includitur. Ex qita arsientia nascitur , quo ties a lege praescribit ut lieentia pro actu faciendo.posse extendi ad liceti iam solutam ; quia cuin talis licentia non aduris tur legi, debe' extendi, quoad heti possit; ita ut non silum eomprehendat praesentem .sed futuram di ai dispcnsatio. cuin legem vulneret, testringi debet, vi sollim pro dispensatione praesenti sumatur. a- propter nullo modo fieri potest actus a lege absoluthpiohibitus, sub spe suturae Aispensationis . seu sub di
An cognitio causae debeat praecedere dispensationem taciendam, ita ut dispensatio facta absque praemissa causa: Cognitione nulla sit.
i T oqui possimus de legissatore in propriis legi-
I bus dispensante.&de illo dispensante in legibus superioris. Item loqui possunus de solo externo,& tuis dieiali.& de soro coiis cientia ..1 Si de legislatore dispensante in ptoptiis legibus sermo sit, eredo dispentitionem validam esse absque causae cognitione, dummodo ipse illam velit conced re Nunquam tamen se esse coneellam debet praesumi, nisi id mati instis signia d, monstretur. Ratio prioris. par is est, quia tota obligatio legis pendet a legislatoris voluntateui ergo ipse absque ea ulta cognitione eximere te velit ab obligatione, exemptus manebis: de ita multis telatis docet Sanchea M. 8 6. a . num. 24. CO- uarr. .decretal. χρ ορ.6.σ 9 κώm. qq.Aetot toma.
de alit innumeri apud ipsos. Ratio vetδ pro secunda parie est manifesta. quia dispeii satio abiqne causa cognitione fit temere. Ergo non debet se de legissatore praesumi. Quaproptet in Trident. .11.cap. t 8 d. rs mat dicitur, quod si vigens,inai 4rque ratio quandoque postulauerit,cum aliquibus dispensandum esse, id causa cognita summaque maturitate atque gratis, a quibusicunque, a 3 quos dispensatio pertinebit, erit praestandum : alitetque facta dispensatio subreptilia censetur. Expende verbum, stinemitia cresseitir.quasi semper debeat censeti iubreptilia, de praeter voluntatem concea dentis, dum contrarium non constat.
Uerum s de legislatore dispensante in legibus superioris loquamur,pluies Doctores assimant dispensationem datam absque causae coinitione validam esse
utroque soro , quousque reuocetiit ἔ reuocati tamen
posse vel ab ipso coneedente vel , superioie ipsus: se
puum sundamentum est, quia sieci iiis ipsum expostulet cognitionem eausae praemitti dispentat ioni mori tamen constat illam expostulare pro forma, de valore ipsius, ea ut licite conredatur duod non leuiter colligitulis quidem aeque illa forma pro A. spensatione δε- eienda a praelatis inferioribus, de a supremis principibus constituitur, vi expendenti liua allegata pro contraria sententiae lassare potest: at supremi principes optimἡ possunt in legibus a se latis absque causae cognitione υalide dispentare.Ergo etiam possunt inferiores. Et probari satis potest ex cap.mh, I, L electi me., bi de electo,absque causae eogniticine dieit ut d c iiciendum esse .s indignit, s t .Ergo si dignus sit. deiici non debet. Qi d autem: si e concessa dispensatio reuocari possit eum a concedente , tum a supelicite illius , est communis Doctorum, vi testatur Satis illa di λχαβα9. num. 79. quia est contra ius post tuum , 5e naturale eoneesta. Ergo potetii insimari, & quasi in ptistinum statum reduci, si causa reducibilis est. Quod dixi quia sunt aliqua impedimenta quibus semel sublatis non est in potestate legi satoris ea faeete,ut reuiuiscant. Nihilominus probabilius censeo vltoque foro nullam esse dispensitionem factam absque eausae cognitione, et lares in re tausa subsistat. se doeent post alios
335쪽
ubi tellai ut esse omnium. Barbos. 1 l. de potes. Disci alle2. M .num. . oe s.ct alii apud isbs. Probant; quia non videtur iacultas dispensandi inferioribus commissa,nis seruato iuris oldine at ordo iuris expostulat dispensationem praecedete causae cognitionem. cap. necesse.cap. Asposationis, i. quo. . S ex radent. Ei .cae. .de reform it. π susis. p. 18 de reformat. Secundo 3c praecipue moueor,quia dispensatio facta sine cognitione eausae, est sacta sine causa ; quia in tantum causa mouere potest dispensantem, tu quantum cognita ciles igitur nulla illius eoinitio praecedit , dispensatio non erit data propter illam, & consequenter crit datasne eausa. Ex qua ratione sentit sua reet loquens devoto,tib. s. cap. 27. num. . dispensationem voti sactam absque cognitione ea use nullam cile, ei iam si in te .caula subsistat. quod de omnibus legibus supelioris die e re debebat.
Neque obstat fundamentum e nitarium. Faleot coisgnitionem eausae expostulari , Cone ilio , ut licita sit dispenatio in testissatore dispesante in propria lege: at in inserioribus expostulari pio sol ma ; quia in seriores absque causae cognitione non possunt dispensare , &consequenter non possunt di spensate .quin causam eO-gnoscant , alias dispensatio non nititur illi eausae , si cognita non sit. s sed inquires an hae e eognitio causae ad licit E concedendam dispensationem requisita debeat esse iudicialis, vel suffciat,quoeunque modo nota si dispensanti. Menoch. alios referens, S: late probans illo e G. num. as .er i 6. iudicialem cognitionem requirit, quia requirit citationem eorum, quorum interest, de terminum datum ad allegandui calias, inquit, non piaecedit eausae cognitio.
6 At mihi probabilius est quoeunque modo gispcnsanti constet de eausae cognitione requisita ad dispensationem valide dispensare posse. Et in primis,quando causa notoria est. de manifesta,docent sere omnes D ctores .cum glolla Op manifesta, a Aruast .i .ca si quis si ηe
quia id quod est nototium .ediaminatione non indiget; habetur enim ae s iure esset probatum. Quando autem causa notoria non est, est tamen nota dimensanti,credo licitὸ dispensantem concedete dispensationem , quia cum a iure solum causae cogit itio pro dispensatione requitatur, de haec eognitio iudicialis, de extraiudicialis esse possit, immerito ad iudicialem cognitionem re. sttingetur. Adde cognitionem causa requiti,ut vitetur temeritas dispensantis, quam Omnino vitat . dum s bide iusti sieatione causae constat. & ita docent, relato Sylves .verbo dispensuis noe. 3e Batt.m Barbarim G. de osscio praerom, m.8. Suatea lis 6.cap. t s. n. is. salas alp.ro secZ. versimo qκid Iasid. bb. 8 ae .ls.N.is. Aduello in foro externo nunquam admitti dispensationem : nis probetur testibus causam adfuisse legi timam pio illius concessione. Haec tamen probatio post datam aispensationem si peruenire potest . qua facta admittenda et it in illo foro dispensatio. sc sua
reE lib. s. eap i 3 .nsing s. nasit. lib. 8 .caρ. t s. m l6.9 37. Nunquam tamen existinaci requiri nece stario, ut ex
ipsomet instrumento dispensationis probet ut adsuisse causam, aut illius eognitionem: sussicit, si testibus'. aut alia via constet; quia se hoe instrumentum amitti potest;&nulli bi est statutum hoc loco genere probation: s probati posse se Suale E lib.έ. p. is infine.& pluit hus exornat sine heet lιέ.8. HO. q. rum. 3. 8 Neque obstat aliquiss motu proprio Pi incipis esse factum, non posse testibus probati, sed solum allertionepi incipis dicentis in concessione resctipti motu proptio duci, ut expresse deciditur eap. si motu pavria , δὸρObenia in o.Qu'minus dieamus eertam seu nuam recognitionem caulae ex assertione tantum Principis piohanaam esse. Non,inquam,obstat:nam motus pro pilus imbibit absolutam negationem nunquam este se concessoni expostulatum a Pitticipe : quae Degati Qtili unde quam ex dicio Principis probari nullulenus potest Quis enim scite potest, si ante hiane,vel alterum annum quis supplicauerit Pi inciri pro ccneessione saetendar At certa scientis, cum quid post tuum includat piobari potest aliunde, quam ex dicto ipsius Principis se docet glolla ιυ suprad. 7 motu propras,tejso
Basl .ntim. 1 .clausulam appositam Ex .erta memia, inresetipto dispensationis solum operari quoad expressas causas,non tamen operari quoad extrinseca quae in rescripto expressa non sunt, quae enim ibi non exstim unetur, quomodo potest intelligi a Principe esse copuitat ipse enim nequit Omnia vitia dispensati nota habere. quod maxime veru in habet in supremo Pi incipe,iuxta
cap. 1 .ae consistitaon. in s qui nec tetietur, nec potest nacta si bdito tum nolle; secus vero dicendum sorte ellet de Episeopo aut pix latis particularibus, quibus Dbli a tio iis est subditorum xitam exare inare.& eoium tacta ciebio prospicere,qui si di eant L ex certa silentia dis pensaie, videntur dis pcnsa te ex notitia, S scientia otii nium impedimentorum,quae subdito pote iam tib e
Pu N TvM XIV. An credi debeat Praelato dispensanti plaemi. sisse dispensationi causae cognitionem , praecipue, si id affirmct.
DdMι tamen declarare f. Item in genere , se has ossis causam , alias probabiliv. es non esse credorimc sim adesse. i Reuiter dicendum est , s pro soro conseientiae D loquam ut, dum tibi coniraiium non constet eredere potes Praelatum dispei, saniem eausam legitimam dispensindi habuisse de cognouiste; quia delictum nituquam debet pras uia i nisi probetur.i semeraropsisse i/i csse delicti in , si Princeps dispensatet ebsque legitima caiisa,etu'que cognitioni: non igitui est piae inendum. Adde vi fidem pollic alicui in solo eonscientiae adhibere, iussicit prob.ibilis aliqua ratio , qtiod te non deeipit. Videtur autem satis probabilo, ut cic das te non Ae ei pete praelat uni quod nullum, et leue ex tali dispensitione continoduin illi acet eat, imo potius graue damnum , s absque causa dispenset, liquidem
peccat. Ergo nixus hac ratione,cordate piocedis, i credas habuisse, & examinasse causam dispensandi. & ita
336쪽
1 si autem pio solo externo loqua inus Istinguendum est de dispensatione in propria lege & in lege superiotis, sue positu a M, siue naturalis, vel diuina. lndispensatione ergo propriae legis admitterem et edendum esse Piae lato dispensanti habuisse causam, si ipse asset aliquia cum ipse absque causa concedere dispei, sationem possit, non est cur de examinatione eause pro .atote dispensationis moueatur dubium Quδd si ea usam aliquam alleset,quae ex facio alieno pen/et, ut sere semper solet fieri in dispensationibus ; et ii eius dictum praesumptionem faciat , non tamen adeo eiseacem ut in eontrarium non possit admitti probatio, vi pluribus allegatis docet Mascard .de probat. ne i i 3 s. a
quia id non est Principem arguere mendacii, sed inculpabilis ignorantiae,& deceptionis;non enim omnia specialia potest Princeps cognoscere,cap. i de conis .ia c. 3 In dispensatione autem legis superioris, quamque dispensans absque causa concedere non potest, si ipse
testetur causam adesse, e tedendum illi est, donee eoniat ratium probetur: sic Crauet. ULiss . m. a. O ιν Iut.de antiquit temporiari. 1 .nu. 31. Menochius plutes resetens GUTI O. num. 19. so. Mascat d. nes. i 1 3 3. num. Ic9. rseo rationem teddunt, quia dictum superiolis dispensantis cirea causam,sarit grauem praesumptionem eam adesse,pro qua standum est, donec manifestis rationibus elidatur: imo non contemnendis Do-
istoribus placet integre probare Principis assertionein, neque posse probationem in contrarium agmitti. se
. Quod s Ptineeps dispensando in lege illa superio
ris non declarauerit, ex qua causa mouetur, saltem in genere asse iendo ex certa scientia, de susscienti in t matione causae moueti, probabili usest non esse ete leniadum et eati a iusta saliam elle dispensationem ae proinde nee val: dam elle : tum quia seu stia expostulata esset eausa pio valore dispensationis, si quoi ies sit dispensatio , semper adesse causam sit praesumendum. tum quia debebat Pi inceps significare non temete,s dcordate.&ex iocis ordine, scilieet ex cognitione cause procississe ; eum autem id non signifieauerit, metito 'eius dispensatio tepellitur. se tenent Menochius ae
quam dispensatio ipsa expedienda committi iur. Videndum ergo est, quas conditiones se tuare debeant tam dispensatione concessa pio soro externo , quam eoneesia pro soto conscientia.
Explicantur clausulae, quae communiter appo
ni solent in dispensatione pro soto
conscientiae. x Explicatur prima elausua de qualita Aus in det gato requistis esse, inquam, Muis tim in Theologi
a i myas dedueitim fuis, s non fuit probisivim integre, sed semiplene. ii sui spl ne probatum,ct punitum.
i T Ane dispensationis formam tam pro voto ca-I a stitatis, quam pro quolibet alio impedimento ad matrimonium conti aheiulum rcfert Sanchezib.8. de matrim. HII. 3 .a num. i ubi videia potest. Prima ergo clausula continet qualitatem persona, cui committitur dispensatio. Requiritur enim , ut talis delegatus insignitus sit gradu Doctoratus canonici iuris,in aliqua Academia, vel Magistii in Theologia: neque susticit esse Licentiatum in decretis , aut Theol pia .aut Doctorem iuris Caesatei. Neque item harum facultatum pioses Iotem n Academia approbata,quantumuis idoneum. Item nec susscit esse Masillium in Theologia ex instituto aliquarum religionum, sed iro. cessatio requiritur,ut gradu Doctoris, de Magistri insignitus si in aliqua uniuersitate approbata, uixta textum in Op tiliatum, e ri θ' in s. item neque sumetis communi et tot equis existimetur inagistetit gradum habere ; quia communis eiror non dat qualitatem,sed iurisdictionem:cum autem in piauenti qualitas in per sona electa requiratur. haee deficiat, deseit conditio, ut valide eligi possit. se Baslius lib. s. cap. a i , . .ntim. Is . Insuper i equititur elle ab ordinatio approbatum ad consessiones excipiendas;constat ex teno te litterarum,quae communiter ex pes iuntur,qu.sque refert Sancher Iis. 8.ait'. 34. ma. a. o 3. salas A pti: χολυξιιmdeles Io. num 96. Qitae autem approbatici requiratur Thomas Salmchez ἀψut.: ntini i6.stissicere placet,etiamsi pro fingularibus pei sonis data fit. v. g pro viris , non pro so
minis, pro personis huius oppidi; quia ille est approbatus t neque approbatio te sit ingen Aa est ag applobationem absolutam. At probabilius credo non sisseere, si respei tu latoris approbatus non sit. T una quia est satis probabile non poste ha, litteras expedite, nis praemissa iacramentali consessione. Ergo qui illam ellicere istuest capax.non ei it capax huius delegationis. Adde approbationem debere esse remi atione alicuius ; ergo comparatione illius,qui illum ad dissetisandum eligit.
se docet Basilius lib. X.tap. i . g. . num. 3 Si autem excommuni citote aliquis existimetur parochus, vel approbatus ab ordinario , is valide expediet has litteras, quia is , qui ex communi ei tote approbatus existima
337쪽
tui ab ordinatio approbatur,& iutisdictio ei conceditur secus veto est in qualitate Magistit, ut diximus; magisterium non est qualitas concedens, tutisdictio.
nem, secus approbatio. x saeetdotes tamen Soeietatis Iasus,quibus generales, aut alii superiotes permiserint priuilegium habent ad expediendas has litteras. ex ptiuileg. Gregor.XI I 1.
3 Quod si hie Doctor,vel Magistet iudicet esse sub
repti tram,aut inualidam dispensationem . potest inutare
postea sententiam, vel impetrans dispensationem potest alium adite qui sibi videat ut dispensationem validam HIe iudiea tutus .Ratio est,quia hae dispensationes, eum committant ut Consessatio in foto eonscientiae tantum sequuntur naturam illus soli .in quo potest iudex sententiam datam reuoeare,vel poenitens aliud dein nuδ adire,ut patet in M.qui ex ptiuilegio ad absolutionem censurae, aut peecati,aut ad voti commutationem
elegit consessotem. potest alium & alium adire,quandoptimi electi sententia ei non placuerit. se sane headi J. 2 . n. O. Bald. num. 14. Se us vero est in Hispensationibus,quae pio soro externo conceduntur; ibi enim
si iudex delegatus deelaret et se subreptiliusn,aut validum, eum lanctus sit ossieto suo.ad quod fuit delegatus , non habet ampliuς quid Deiat, neque alius adiri
potest , ut communitet tradunt Doctores in I. iis
4 secunda elausula eontinet conditiones aliquas obseruandas ante dispensationis expeditionem. Dibet enim Consessatius veris rationem causarum,quae ad gatae sunt ad dispensationem, indagare.Vnde ti absque examine,cogntio neue causatum dispensationem expediat. nulla erit dispensatio; quia Pontifex non vuli pio desse dispensationem, nisi subeonditione.& mahuius examinis, ut constat ex verbis in litteris dispensat ris appostis. ibi se ita esse per ait gentem lurora. exam.nationem ae post monita. π consilia innor tinis , ei prae=ιυ nenerM.Quod adeo v ruest . ut etia si causa subsisteret, nulla esset dispensitio omisso hoc examine quia omittitur forma, de eoditio tequisita: se eum Gutiet t. docet Sanehe E disp. Domum. 16.Salas disp. 1 AHE. o. m.97. Basil.n .is. Examen hoe non debet seti tecipiendo restes, ted soli, ni interrogando ipsum latorem, cui in hae parte fides est omnino adhibenda. An autem requitatur ii tamentum a latote eYpostulati 'Dicendum, inquam, est, necessarium non et se, quia diligentet examinati potest latot,absque eo, quod iuramento gratie vir sieuit examinat ut in foro poenitentiae cis solo haee expeditio maxime est conformis Sanchez disp. .n. II.
salassii . o. uiam. 9 . Non tamen condemnarem eum,
qui ut pleniu, sibi suis sacet et ,hoe iuramentum a partibus ei postularet .se Basl. num. si quia haec ex pegitio non plene imitat ut sacramentale forum. Si tamen e n- stat eausa in elia notoriam, & manifestam,vel ipsi eonsentio satis cognita , nullum erit examen necessariδpraemittendum, quia cessat eausa, ob quam mandatur, iei licet cognitio veritatis.Thom. Sanehez, salas, Basil.
μ' .Quod si Consessatius abunde e gnoseat eausam esse fallam non debet eredere latoli,nec potest exequi dispensationem;quia hoe examen ad veritatem indagandam assumitur, quae cum iam in sagata sit,impertinens est latoris in contrarium testis eati . se sancher, salas, Basl ivra Consilia autem,& monita, quae Con se statius adhibere debet ad veritatis cognitionem ordinantur. probabile autem est haec non nee entiδ tequiri. sed ex qui tale, de eonuenientia; susei εter enim veritas indigatur in tei rogatione consessotis,& responsione oratoris. se Sanchez hiam. I .salas nam. 97. Basil. nkM .as. Additur insuper in rescripto,ut eundem a mutatione propositi absoluas hae vice, in forma Eeclesiae consueta,iniuncta poenitentia si lutari. A mutatione in quam,propoliti, s sorte culpabilis fuit, debet dati absolutio; ut si habens votum castitatis. illud fuerit irans. gressu Miune enim debet absolui ab illa transgi essione, per illam enim mutauit proposium ante per votum
3 An autem haec absolutio premittenga necessariost dispensationi, vel dispensatio eoncedi debeat auὰ ita
peccatorum consessioneΤBasl .ge Leon tis. 8.cap. M.f. I. num .i . affirmat. Mouetur, quia Poenitentiatius utitur
in his dispensationibus ea voce in foro poenitentiae, quae non potest extra saeramentum aptati. Deinde quia omnia quae in his littetis continentur, indicant si cra
meritatem consessionem. Primλ, quia utitur verbo absoluendi, & in sotma Eeelesiae consueta. seeundo de piae ei pu ,quia requirit qualitatem approbationis, qDae superuacanea videtur . posta qualitate magisterii, si
6 Nihilominus probabilius est hane dispensationem
tio praecipua est, quia ibi Ponti sex non dicit dispens tionem expediendam esse pro soro poenitentiς, sed pro
foro conscientiae. solum autem conscientiae non est forum sitiamentale os sceretum di extiaiudiciale, ut optime tradit ex pra post.ωρ praeteνυ, ei. I. num. s.de
tom. I A .qq.quaesis r. arr.io. Item absolutio danda ei, qui mutauit propositum votum transgrediens, non ex-lostulat ut a pontifice,ut conditioin forma ad dispenationem eonecdendam: tum,quia non semper haec ab soliuio necessatia est , quia non semper quis voti fuit transgressor: tum,quia quando est neeessaria absolutio, non videtur esse ad dispensationem; sunt enim res omnino diuersae,neque in re se tipto est aliquod vel bum,ex quo colligi possi hane absolutionem prius.& ne cessa ri 3 dandam esse, & alitet sactam dispensationem e lenullam. Nam quλd Poenitentiatius utatur ve Ibo a soluendi in forma Ecclesiae eonsueta, non arguit hane absolutionem praeinitiendam ess dii pensationi neces
satio, poterit enim subsequi vel omitti, quin dispens tici annui lettit. Duplex enim potestas in hia litteris consessori committitur,altera absoluendi, s sorte lator transgress)t suerii sui propositi ε, altera dispensandi in proposito, seu voto,vel impedimento, quae una ab alia non pendet in exeicilio. Quhd s instes facultatem istam absoluendi non videli necessariam, cum ipse approbatus ab ordinatio illam habeatὶRespondet optimὸ
Sancher illam saep/ non habere; iuia taph itan tesso
voti est reseruata in dioeceli.Neque etiam arguit hane
absolutionein debete praemitti qualitas approbationis requisita in dispelisante;quia haec qualitas requiritur, tum ut possit absolutio concedi, quando de sacto ne eessaria est : tum ut Pontifici omnimodo constet de scientia illius,cui eommittitui di*ensatio. Et per haeest satis rationibus Baslii . . Tertia clausula continet eommutationem in pia opera, quam debet Consellarius virtute huius priuilegii. de delegationis sacere. Circa quam conditionem Obseruandum est non esse in potestate dispensa totis
haec Opera omittere,quia opponitur pro sotina; poterit tamen ea moderari, plout ubi visum suerit, dummodo
aliqua sngulis diebus facienda exprimat. sanchez
338쪽
is. salar n. 68. dicit ut enim in rescriptor commutes scilicet votum J in frequentiam sacramentalis eonsessionis , singulis scilieet mens bustumet,vel quoties tibi videbit ut, & in alia poenitentiae opera iniungenda. inter quae lint aliqua pietatis ope-Ia,qua quotidie sacere teneatur. Quaptoptet lieet tibi impone te di pentalido non frigulis mens bus, sed tertio quoque mense eonsessionem i & opera religionis, vel pietatis quotidiana, quae tibi visa suetint salisti di spensandi utiliora: hie enim finis attendendus necessario est. se Sanehe Edst. 3 .a uti m.3I. Bas l. lib. 8. p. 11. m.1 S. Salas da Ip.ro. de legibussis. o.n. 93. An autem iniungi possim opera,vel eonsessiones, alias ex voto, vel poenitentia debit e 3 Salas n. s8. allirm.it. Et proba ii potest; quia ess illa opeta debita uno titulo,non ob flat,quominus alio debeantur. Item eum tibi imponitul sngulis inens bus consesso, non int edit Confessarius mense,quo praecepto Eeelesiae satisfacis,duplicate consessionem, ut sach. docet n. 3 .Frgo iam consessio debita ex praecepto iniungi potest. A t credo commutationem neeellatio elle faciendam in opera supe telog tionis, quia ea videtur esse mens Pontificis , obligate. inquam,di spe iis .anduinalias non obligatum:cum enim gratis tollat impedimentum,vult loco illius,ut aliquid Deo gratiosum subrogetur. Et confii mali potest ex poenitentia in sacramento iniuncta,quae abs tute pro lata de operibus alias itidebitis intelligitur. si e Sanche Ep. 37. Basl. n. 8. Neque obiunt rationes contra is . Concedo posse opeia multiplici titulo deberi, atque adeo polle Potitiscem inopeia alias debita admittere commutationem:at Aum non exprimit. non est ita
censendum. Quando autem singulis mensibus imponitur consessio ex benignitate Pontificis .subintelligi- rus mensis exceptu in quo praecepto Eceles et vis sacete satis.
8 Qualia clausula est i ut hae sitier dilanientur 1
Consessario, nec tradantur oratini,& s ei traditae sis rim , nihil ei sussiagentur. Citea quam conditionem uerto non esse de substantia Aispensationis, cum eam dispensatio praecedat ; mens enim Pontificis soldm .idet ut esse, ne illae litterae in soto externo susit agentur impetranti, non tamen instinate in soto conscientiae dispensationein iactam .sie Sancher num. 41. Basilin. 9.
si Quinta clausula est. vi impegimentum in ratione impedimenti occisitum sit, hoe est , non publicum, unoeotium tale delictum adesse scuti dieii ut in Trident Ieg. x .eap. 6.de reformiat. dicit ut oceus tum , non o Ednon potest probari, ut tenet Glassis rom. 1.consi f., tinda homicia. cons. i. nam. ao. Ni l. Garcia de bene . . pamlxv.t i 46 sed quod non est publieum , hoe est, uod non est eognitum a maiori p ite viciniae,in quatit ad minus decem persona. se Sancheae lib. a da matriau'. 3 7.num. i. y lib. 8. LII. 34. num. 1 f. ct in Deca . Isb. IAU. I . n. ly. Balbosa 1lae potes Episcopi illig.39. n. a . O a s. ubi innumeros resertis o Deductum ad sortim eontentiosum non Aieitur. cx eo quod iudiei delictum denuntiatum si sed ex eo; quod pars st a iudiee eitata ; quia a citatione incipit iudicium,g n. Inmt. de parna te .ra litigin iam glossa inrubr.c.ae in im LMand.Riccitas in praxi fors Ecclesiastici. Fefol. 49 an Σ. edis .s in i .sax. Saneher locu aE . Imis non paucis, neque contemnendis Doctoribus placet, non dici deductum ad forum contentiosum qilousque lis eontestata sit. se docet Balbosa 1 pauta. potes. D sco'. steg. 39. num. 29. σ33. Mouet ut primo,quia usque tunc non vere datur inter partes comentio, negando. veI confitendo e per consessionem enim , vel negatio nem actu lis contestatur , ut aliis relatis docet Farinae.
d c, quia solus contentiosas est idem ac iudicium , sed iudieium proprie non est , neque ad litis eomessatio
Tertio, quia solus contentiosus dicitur ex eo,quod in soto,seu iudicio eoncedatur . sed eontendere in iudi-eio , est idem ae movete litem in iudieiotat in iudieio
ii Quod si postquam deductum est ad sorum e tentiosum in illo solo fueris absolutus; iam tunc occultum delictum est,& potetit dispensari,quia non potest diei cum effectu deductum, & quia pet absilutio. Mem manet magis occillium,qu m s nunquam. ad iudieium deductum suisset. se saneher,& Balbosa Ioc furis allegatM. Quod habet verum . etiams megiis δει
piauatia obtinuetis absolutionem. se Suareet virensumi secl. a.d nam. 6. Sanchmtib. I. da matrim .dis'. 3ν. m. 2.9 tib.8ώιθ. 34. m. 7. Barbosi num. 33. Limstat autem Suare et hane sententiam , ut intelligatnr,
quando absolutio data est de delicto, eo quδd non fue-tit probatum ; secos veto si semiplene probatum suit. At metito ii Sanehra lib. 8. νωι. H. m. .rei ieitur. quia tune absoluit ut ab instantia iudieii neque potestiam illud delictum in iudicium deduei, nisi ex nouis circumstantiis superuenientibus. quare dum illae non aecedunt, iam' manet illud delictum Oeeultum, siquidem pet illam sementiam interlocutoriam purgata fuit informatio eetia ex illa semiplena probatione; de facit id,quod doeet Balbosa n. ; .cum sayro,Mayol.& aliis. QuAd si iudieitim non fuerit sentetia finitum eo quM
accusator per annum tacuerit,manere occultum,ita ut
possit dispensari. i, Sed quid si deductumst,& probatum , & puniatum . erit ne tune dispensabile 3 Assirmat Hentique E
buta cessat ratio, quare duicta publica, & deducta adsorum contentio in prohibeantur dispensari, quae est ne impediatur eorum iudicialis punitio. Caetet om et fila dindiensatione irregularitatis, inhabilitatis, e communicationis . de aliorum impedimentotum commissat Episeopis in Tridet .id censeam ut probabile sustineri posse. At in his disse itionibus quς , saera Paenitentiatia pro delictis 'e 4mpedimentis occultis conceduntur, nequaquam allentior quia ibi petitur, ut delictum stoceultum. Quid ergo magis publicum, quam quod nulla tergiversatione eetiri potest.& super quo in iudieici est lata sententia Et ita ἡe omnibus generaliter negat dispensati,vel absolui peisse. Bainosa uia Meg. 39.n. 3s.
t ut conditionem necellariam importare,ex iis restator
sfais randis. ω demanser. Caeteriam mihi plaeet sententia Sane her illa disp. 34. n. 6 illam notitiaia non apponi pro conditione ad dispensatioticis, sed in instructimnem Consessarii . qui eum , iderit id fieri polle , quinta totis delictum detegator etiam sub graui suspieione, id faeiat; seeus .etλ si absque graui suspicione delicti,
eerciotari non potest coniux de nullitate prioris com sensus. Item saep/ h e notitia fieri non potest quin graue inimilitiae inter coniuges oriantur, maxime si impedimentum suu ex parte sceminae. Ergo in illo casia non est credendum velle Pontifiem certiorem facete coniu
339쪽
coniugem de nollitate ptioris matrimonii a quia esseteettiorati virum de delicto neminae. Adde illam clausulam non tame expostulati a Pontifiee pio ualore dispensationis,quam pro matrimonij restauratione quia existimauit inflatitati non polli mattimoniu , niti certio rato eoniuge de nullitate prioris eonsensus: at vrgenti causa est probabile satis instaurati posse,quiti habeatur talis notitia Ergo ad summum intelligitul esse faciendam,quando pro restauratione matrimoni j e postulatur. 14. Potestat legitimandi prolem e neessa in his di. spensationibus,solum etiam pioAesh pro foro conscien tiae. unde pro sol α ipso foro potest & utrique patentisve cedete . de ad ordines aecedete . non tamen in foro externo. Qilate si bene fietum ei e ollatum sit.& impedimentum mani sellatur, impetrari ei potest ut omnino vacans.& collatum illegitimo: ia solum pro soto inretno profuit dispensitio. Quado veth ex parte uniu3 est bona sdes,pt les iii utroque solo legitima est : neque tune opponi tot clausula Aee emens legitimam esse prolem, nisi ut serupuli tollantur. Vulmδ aduecte has dispensationes gratis semper exhiberi, neque per m dum tecompensationis aliquid expostulati, ut constat ex verbis illie oppositis, fle ex eommuni stylo.
g. II. Explicantur clausulae apponi solitae in dispen
randi ratio. 4 Resiluitur examinarionem testum meritatialia gaiation/m deletari posse,non absolationem, nequa das'ensia ionem, neque prolu tegitimarionem.
Prima continet personam , eui gispensationes ecim inmittuntur expedietissae . qui est ossietalis dioecesinus.
Nomine ossietalis .qui .eniat intelligendus. late dixi intract δε ρνι υν .ihi enim probaui de te es vicarium Episeopi vel illius qui iurisdictionem quasi Episeopaialem habet quales sunt aliqui Abbates, vel priores. sie
Basil ιι b. 3.cap. 2 i. num. 1 o. Riec us in praxi deris 1 scvbi testatui sie deelqtalia summum Pontiscemi s auiarim conitinentes dii etia lint dimeest sussieit, si otia ditiario unius litterae praesententur. Sasit seu a. san-che et uis'. 31.nωm. s. quia bbsoluie est illorum oriadi narius, unius directh. & alterius infli recte. a secunda conti net eausia , ob qαὲs expedienda est dispensatio, quando ex ea aeon reditur , quas eausas explieuimus eum speeralitet de dispensationibus concessis pro matrimonio contrahendo Aisseivimus. Tettia cominet mogum, quo haei eausae debent ve-rifieati. Non enim est necessati utra ossiciali, eui talia expeditio co editur, mitio testibus tutaris veritatem inuestigare, sed quomo3ocunque se vetitates cinium: . quae ad dispensationem eome ede Mam sunt ut legatae . certus fiat, lossiciens est ita satis. Dolum
cap. l. num. 3. ubi quando aliquid relinquit ut iudieio Aiu uius:. idem est ac telinqui conserentiae . nec iudi- .colem indaginem requiri 4 ut eo nitit ex multis liniri M.quae .colligit glosiain eap. .ri τοιο,ο e .msear mriam , aerentinerat. ad finem adii. 4b, Maiam in ratinua Murim. & pr cipue eapstatuatim , a/ινσeνφι M. - s. s. assessori. ibi, ou eonstentia νetin uarων aiustam , ubi et ira , culo eri hoe conscientiae telinquatur ipsius.
Ergo solus Deus, hie . di nullus alius est iudex , vel eognitor , quam glosiam pluribus exornat Philip ut
Francus iba, num. 6. Quod s in dispentatione assiimet Pontifex dispensare ob aliquis causis,quae cori rahentium animum mouetunt, ut cuperent se inuicem copulari ; cum tune nullius causae in partieulari mentio fiat , censetur Ponti sex gratis 3ispensare , pecunia , eontrahetitibus in subsdium data. Neque tune tenetur commili artus,essi expeditio dispensationis Aelega. tur, inuestigare causim aliquam ut recte docet Saehezas Iul. s. num. I . Neque obstat mandati offetali iti his dispensationibus , ut in uestiget, an preces veritatinitantur: id enim solum ad impedimentum refertur. hoe est,inuestiget. an vetὸ sint impedimenta, ut possit dispensare,vel solum ex eommuni strio cutiae oppo
Quarta clausula est quae etiam habetur in dispensa tion mos pro sorti conscietim,ut sat gratis, nee aliquid etiam sponte oblatum aecipiatur. quod qua ratione verum si, late dicemus in iras'. de simonia. 3 sed inquires an hi quibus hae dispensationes mira mittuntur,possint eas sublelegare, vel saltem insol mationem causae , aut aliquid simile iRatio dissieultatis est,quia videtur in his dispensationibus electa in/ustria personae. Dicitui enim , dilia cretioni tuae,de qua in his speetalem in Domino fida
Ciam obtinemus. Item conscientia oneratur dispensan- is,tam in examinatione veritatis, quam in dispensatione faciendar at quoties conseientia alicuius graua
tur, videtur subde legatio prohibita, & pet sonae indu
Nihilominus dieendum est, etiam si personae nominatae eommissio fiat polia veritatis indagationem. examinationemque testium delegati; non tamen ἡispensationem .neque legitimationem prolis,neque abi solutionem, impositionemve poenitentiae seu comis mutationem in pia opera. Priorem partem , stilicet examinationem testium,indagationεmque veritatis delegati pom, tenet Abbas ἐκ capisse. s. I . de officia detiis
Sane hex libataea pensus. atqui 17.num. I. Metioch. tom. conss. 1νbnum. ix. Ratio est . quia examen testium, indagatioque vetitatis actus est iurisdictionis, ae proinde delegati potest. Sec ifidam autem partem. stillaei dispensationem aegitimario Dem prolis,imp sitionemque poenitenti, delegari nora posse . tenent sere omncs Doctores supra retari ἰ praecipi ε Thum. sane et , de Menoeh. quia est nugum ministerium, quod sibdelegati non potest . ex doctrina re eepta Aea fa.d. fit, delegati, quam pluribus exornat Felii ..M. I. vle..ὰ M.te 4.Crassis ricis is . in aditio d. ad eam,num c.s . Genuens s eap. 84 . m. s. Et de legitimatione piolis est alia specialis ratio , quare subde
legati non possi , quia est ex Principi teseruatis ins gnum suae supremae iurisdictionis. g. si vero M qui so
gant oer,subdclaetati non possunt, tragat ibi Menoch. com Baldo in raueri is scio deri. ctea Ur.eodem tit.
340쪽
ouam in animo habet .ex cv.humana aures, M.quo. s. ibi ,humana auris verba nos ratia iudieani, qualia furiae
sonant. Quare nisi manifeste eonstet de eontiati a voluntate,pto verbis iudicari debιt,ut tradit glolla in si ι-pradicto cap.
TR ipliciter dispensationis te scriptum red/i potest
nullum. Primδ , si deficiat caula requisita ad dispensationem. Seeiindd, s Hesciat potestas in dispen-lante.Tertio, si desciat consensus De primis duobus modi, satis stipetque in hae disputatione dictum est.
De tertio testat nune dicendum. Cotisensus namque ἡescere potest Primo, si dispensanseogatur per metum eadentem in uirum constantem concedere dispensationein.Secundo, si per ignorantiam, vel errorem inducatur ad illam concedendam.
Ita res. qui assiimant metum tute naturae annullare quemlibet eontractum, consequentet affirmabunt annus late gispensationein. Α tquia loquens de metu probabilius censui ex hoe eapite non esse iure naturae irritum contractum, censeo neque dispensationem sie extortam esse irritam, si eausa dispensandi alias intereedit, quia metus non tollit voluntarium, etiamsi illud diminuat. Quaproptet s demus dispensantem habere absolo tam voluntatem dispensandi. non obstante iniuria per metum sqbi facta di spensatio obtinebit. lure autem positivo non inuenitur talis dispensatio irritata &anmillata; sol ino enim de absolutione ab exeommunicatione inuenitur eautum esse nullius effectusaeap.vnis. de hia qua mi,in s. quod non licet extende te ad dispensationein . quae est omnino diuersa. quae doctrina tam in dispensatione legis postiuae quam naturalis scilicet voti ploeedit.& ita tenet Suater lib.6.de legibus, p. M.
a DiYi Si causa legi linia dispensandi in lege in te
cedat,quod norantet apposui ob dispensationem eon-ces m in voto,iuramento,& qualibet lege superioris: in quihu si dispensans eogetetur concedere clispensaiationem. legitima causa dispensandi non proposita, nul la esset dispensatio non tam ex metu,quam ex desectu causae.qutid optime aduertit Suare 2 ι b.6.de voto, e. 17. n. 18. At si eogitur dispensare legitima causa intercedente, iustus videtur esse metus incussus t neque eonia
queri potest praelatus de tali ineussione , p;aecipue seausa sit, ex qua debebat ipse dispensationem concede te.Qood s metus legissatori esset iniuste ineussus,vr ipse in propriis legibus dispensationem concederet,&de facto eo needat, nulla illi allegata causa,dispensatio tenet, quia illam dare potest absque causa . praeeipue cum ex patre ipsus suffeiens eausa sit honestaridi dis
pensati cariem . metus incussus.
3 Disi similiter, si dispensans habet absolutam voluntatem dispensandi, vasere dispensationem ; quia sussciens fundamentum et .vt praesumatur non animo, sed verbo teritis dispensationem concedere. At quia etiam est praesumptio neminem alio sensu verba proferre, Dia.de Caetro Sum. A M. Pars I.
Quid de consensu per ignorantiam,
Ignorantia,vetereor tollos voluntarium, nullat gra.
personam, cui eam*ittitur, res riptum annuliatur.
Probissit - es oppossAm. I DR aesupponenda sunt aliqua certa, ut gradum ad I dissi ei liora siciamus. ptim δ eetium est; si detur ignorantia, vel error,qui
voluntatium tollat,dispe sationem,& quamlibet aliam gratiam,& rescriptum esIe mill unu quia hae eoncessones sine voluntate concedentis habete non possint e si sectum.Dupliciter autem error,vel ignorantia contingere potes . primo .s e ausim,ex qua impeditur gispensatio,iaeeas. Sc eundo,s salso exprimas causam, ex qua conceditur ; quocumque enim ex his modis et ror vel ignotantia eontingat, dispensatio,gratia.& quodlibet aliud rescriptum itiitum est habetur cap ex parae, c. δε- aes, caps7 propo/.ente,cap.constituti,, ορδο LB, te ν script p.quia carea de eonsanguinti s a snιt.ecinter ἀ- lectos. iniit def4 instram eap. tit. destidis pressa ter. in s.ct I quaas nolim. Caeaad r.edict. Ratio est, quia non intenAit Pontifex tali et rore, vel ignorantia stante re seriptum concedere; in quolibet enim rescii pro subintelligit ut lixe eondit ira si preces veritati nitantur. quae cum a veritate alienae sint, vel per suppressionem veri. vel per eYpressionem salsi,conditio tequi sta ad rescii pii valorem non subsistit . & consequentet neque rei eriptum. Quod adeo vetum est , ut etiamsi in releripto non diceretur expresse.s preces veritati nitantur. si de facto non nituntur vetitati, rescriptum nullum est, vi est deciso edi prcssa in eapax parte, de res ripi. ibi, tu Miti ossi Γι ὸνδε intelligenta est hae conditio, etiamsi non apponatur, si preces veritati nitantur. quia est conditio, quae de iure inest . vi bene explieat glosia ibi. deque Obstat textus in L .C de timeoli rescript .ex qua videbatur ad irritationem rescripti necessatium esse hane exprimi conditionem: inquis enim lex, sub ea renuisionest ferri praecipimus sipreces veritati nitantur. Ergo quando non sub ea conditione profertur rescriptum, valO- rem obtinebit. Non,inquam,obstat: tum quia ibi non praecipitur teseriptum proscrti sub ea congitione expressa , quia id nectitatium sit ad irritationem rescripti, sed quia est conueniens se proferri, ut nomini detur Iocus dubitandi. Tum quia verbum illud proferri non videt ut sumendum in tigotosa significatione , ita