장음표시 사용
421쪽
Balbosa alios referens, 37.de potest. Episco.allet. 9 o. in fine. Sed inquites , an ii imprimas librum salso nomi ne aut holis supposuo , pecces aduersus hanc legem
Coneis j a Ctedo te peccare , quia vet E ille liber est absque
I exo Iram Π.υ nomine authoris, Omnisque inconuenientia quae Coti
Modi autem , quibus hae e cilium intendit vitate in libris sine nomine aut hori . fallitas continoi, optimE a supta dictis Doctoribus ex GProcedunt, cum sub nomine ficto imprimitur. Non .
a enim author tunc conueniri potest.ut rationem reddat
V se uuab dioeridum deit in libente hos haereticπ- de doctrina afferta mapropter inter modos pernicio libio,. qui ii seienter fecerit , suspicionem liae reiis sos salii sic anili libios hic enumeratur a Pegna directam contrahit & tanquam Lutor haeretici damnandus est di W- γ - . - vos in via , de hae suspicione exculari potest , primo ii statim pol
scriptu lain libros combibi selit. aut laceravit. Secundo, li iussu domin , t metu incusso non auius fuit denuntiate. Tertio, si tanquam discipulus putauit mali-t aio dc v. neniim ibi non adesse.Quapropter prudentisai bi rio bac omnia e , pendenda sunt. ut qualitas culpaec ignoscatur, de iuxta lam grauis . vel leuis,aut nullas L ieio habeatur: sile Azot, Pegna, de Parinae.& alis
, Quartis dicendum est de tetinentibus defendentibus asportantibus, vendentibus,te ementibus : si enim hi libros haeretierat lim, in quibus haereses disseminatae sunt, scient et retineant, defendat . asportent, &c. sine
dubio haeress suspecti sunt quod multis 1 latis docent
Dumen ii stant paena albitraria,ut statuit Pius v. ad m- 6 Sed an ii Vc suspicio leuis, vel, mens, violenti di editi libiorum pio hibito tum NI. io . sic Farinae. t. t'. sitὶ Variant Dinores, ut videre est iii Fatanae . in .s.
imminuisi ι Pestna alaam. .eia. I .insM.Adue ten obiliu mihi videtur albitrio iudicis temit totidum esse. d. iii upet est eonititutione Leonis X. in Concilio qui pro ' litate circuit stantiarum aliquando de leui, Lateram nisi .Quae incipit, Inie=Hicundines, cdi a anno aliquando de vehementi, liquando de violentia sis ii te ot i. ib ii est omnibus typographis, ne libros, cione reum condonnauti. sic Sin anc.de C ih ue., si α alias seripi tiras , quae eumque sint, etiamsi haeresim 't. tit. si num. a .rancharactae hamici p. 7. - . . anon eontineam,nec d religione tractent, in V, bc in ' At Pertin.tω9.dem sem. e t.cat . quas .iS .ic. m. ni absque examine , Id approbatione in se iptis ch O. Menoch ob.Iρυμ t.6.num.i S. Malcaid. t m i.
obienia sui vi easi de Maaistri sacri Palatii, do in aliis ceret 861 num Paramu deo tis dioeeesbu, absque approbatione Epit copi, dc inqxiisi Mq oi 9. Num .i47. Pegna, N Fatinac. s ιρ . Adlienoto iis hae rei leae prauitatis autem secus pras mPse tam ii aliquando ex retentrCne,vel asportatione libro rit. .ltra librorum impletiorum amissior em δε illiari)m rum , nullλm haeretis suspicionem oriri in retinente. publieam eombustiorum . de ducatos centum s brica: aut sp i mite, quia probatur per indicia fer E mani- . an li Petri pci annum ab exercitio in Irimendi sus sella omnino gnora ite qualitatem illotum l biorum penditur.& eommunicationem ipso sactoi cuixit, sic Lmlius Zech. ιμπιυν i. ρ tu.de id . rub . Ghi . Aie situ, iam soldin Epistopo ex vi huius decreti, S ct ς' cv. i l .num. 1.vcrs . tem Prasis tro. Pegna cem ictsem e eorum contumacia poenae augendκ sema Vica' vosi I bμμI N, Ocem. 17.versic. Dium in , i iii, in .ibe, & ab Eiscopis alibi. Concilium δε mem re, ct iatore, Fatinac. vcs.1 O. num. 2. Quocii ea ut ite Trides, . decreto de editiora librorum, sub eisdem P retinens. vcl asportans libros hae leticolum si pectuinis exis et ut nemini liceat imprimere, vel imp mi i ' de haeresi si,& ut talis possit tot queri. S ad sint ii, eere quoslibet libros de iebus sacris sine nomine di ' Dein condci nari .deberisse malae iama, malae vitae. δ: tholis,neqtie illos in fututum vendere,avi elian pdd conditionis, aut alia, de haeresi diis maius; secti, .cto se rei inere, nisi prius ex alni nati, piobal quς sue iit in si bonae vitae . dc saniae sit, neque uni iam de haei si ordinario quae quidem licentia in sei aptis habenda est. su pcctu . sic Albeti it Ira inrn is O io Pegna rore i l. Qui Q si . olentes imprimere regulares fuerint, i di' 3. V. AEn sint m -μφ cio. Farinac. num. b. Miscar Apeam tirentia , de approbatione suorum superiorum . um io Deci .ir Amni .ido minui in c. , i
die Concilium. iii regno tamen castellae legi rrsia & abi. usu iecepta suis eii licentia supremi Concilij, dς cuius 7 Tandem placet aduertere supcadustas omne 1 rct mandato examinatur prius liber ab aliquo vis ducto. nas intciligendas esse pro fidelibus baptizatis, qtii, ii In urbe viealius remittit librum videndum M Jgisti solum sunt Ecclesae sub ecti. At Iudaeis non bipti: saera Palatii euius licentia habita typinai u rii' ti si temporali liri illariolum dominio subdatii, imit praefixa iis principio libri sola clausul , T sic Prohibiti sum libit haeretici,de nostram te in totum im
I .perio A.,ui aequi pollentis. In regno PQ tDῖ lis ieiu-- pugnantes, Vci emuni fabam pei fidiam defend uia, tur aeeletum Concilii Late lanei i non et rabi impii- iu ta constitutionem Iuli j l l i. t dita anno i is . mi mu ut liber iii si obtenta licentia ab ordinatio, α ii Pient cit sicut, de iuxtac'. litutionem Credo . γ ν iiiiii otibiis. subdit deinde Corcilium. Qui autem edita anno I 81. incipieme , Ani quis Iti Iscripto eo sid est supradictos l. bros commimican ,Vel nae autem pro qualitare criminis arbitrio Inquii ieiis euulgant. iiiii ante examinat , Pitabatique si et iiit, pii imponendae sunt, sc Pcgna a. p. Hre . ue . . dona poenis cibi, ciani quibus impietas ire, i, b qmbu VI ternitnt , vcrsic. putremo, L m3 I, uti,
422쪽
DISPUTATIO III. Te hares, s Aponiam a fide.
VPI Riosti disputatione egimus deis his, quae communia sunt infidelibus baptizatis , & non baptizatis. In praesenti disputatione agendum est de his , quae speei aliter in fidelibus bapti ratis conueniunt. lj enim tantum vi iam diffimus)Apostatae dicuntur . qui deserunt fidem solemni titu Ecelesiae receptam, siue illam deserant,paganismo, Iudaismo, aut bati ei I.
Quid sit obiectum haeresis, & apostasiae
1 Propositis contraria Mai V harasis.
Iacam ct haereticum, T frequentitis in malum acci
2 Mandausas octa sit alteri errandi iri mali de A. d. sentiena . a In quae candis propositionibM. Miam committi possunt s. adicii doemia. 1 π TT definitionem hae tess.& apostasiae a fide eot V ligamus premittenga est cognitio obiecti, seu,
materiae, ei rea quam versatur. Materia ergo, de obie
ctum haeress est, quod obiecto fidei immediate repu
gnat : cum enim D.Τhom. communiter receptus a. a. quaest. I 1.art. a.dixerit haeresim esse,quae fidem eo tru in
pit, infertur sane obiectum haetess,obiectum s dei eotia rumpete illique est contrarium. Ex quo fit quamlibet propositionem ex diametro oppostam propostioni fide diuina eledendam haeresmesse, quia est propositio destruens obiectum fidei,& fidem corrumpor. Aliquibus placet non susseete hane dilectam eontradictionem fidei, ut propostio haeretiea st,nis aece dat pertinacia in proferente ; eo quod contradicere quis potest fidei obiecto ignotanter, quia ignotantia posita haeret leus non est i se docuit Caietan. 1.2. q. II. art i & ibi Bannes ari. 1. Sed laborant ii in aequiuoeo; aliud enim est loqui de propositione haereti ea formali, aliud de obiectiva,& materiali. Fateor ergo ad propo-stionem haereticam sormalem,quae idem est ae haeresis, requiti pertinaeiam ἔ at ad propostionem haereti- eam obiectivam, seu ad obiectum haeresis, pertinacia non requiritur, quia hoe obiectum in solaeontradi ctione eum obiecto sdei consistit. 1 Sed quia haec contradictio cum obiecto fidei,alia est directa,alia iiidirecta, alia inediata, alia immediata, alia eetta,alia solum probabilis,& secundum apparentiam, ptopostio fidei contraria distinguit ut in haereti
eam ctroneam, haeresim sapientem,male sonatem pias aures offendentem,temerariam,seandalosam, blasphemiam, & smilia,de quarum distinctione late agit Cassio tis.1 Aa lassa hoesicorum punitione, cap. . seqq.CMno lib. a.de locis,a cap.8.Tutree rei in lib. sumue E clesia, reari .cap. s. Si mancas is catholic.3nnistit tit. sq. Albettin.tit ae agnosenda assert Mei.qua . 6. M. Pe.
aist ut 1s Lb.3. Suare et de M. ινιι. 9 1ιαχ.Coninclidi D/.18.dub.8.3e constat latis haee distinctio ex Con-eilio Constantiens fessa. in decreto damnante articulos uvi eleph , &ὴgis. in decreto aduersus eri res Ioan . Hus, de ex Bulla Pij V. & Gregor. X III. contra Mie haelem Baium. 3 Proposito ergo haeretica est illa,quet habet omni modam contrarietatem cum obiecto fidei, alias fidem destruere non poteriti illa autem dici debet, habete Omni mogam contrarietatem,quae negat quod in se, dc expresse est a Deo reuelatum. Cum ergo propositio fidei necessatio debeat niti diuinae reuelationi, propo-stio illi eontiat la negate hoe sundamentum Aebet. se
omnes Doctores supra relati. Ex qua ratione conuincitur omnem propostionem haereticam habere aequalem
gradum falsitatis, quia quaelibet propositio fidei habet
aequalem gradum certitudinis; tota enim eius certit do a diuina te uelatione prouenit, cuius insallibilitas eadem est in omnibus reuelationibus, quia omnes authoritati diuinae adhaerent. 4 Propositio erronea , quatenus ab haeretica distinguitur , est quae contradieit obiecto fidei non immediate, sed mediate, quia non negat obiectum quod in se est reuelatum ; negat tamen obiectum, quod est ie- uelatum in sua causa. Exemplo tem declaro. Si negates Christum esse vis bilem,talis negatio esse erronea propositio, quia negas obiectum,quod in sua eausa reuelatum est, licEt in se reuelatum non sit : reuelatum namque est Christum esse verum hominem, licet non si reuelatum esse visibilein. sed quia ex uno aliud inseri ut euidentet,inde qui negaret esse Christum vis bilem erraret in fide. Neque obstat negantem hanc pro- postionem,qur voeatur Theologica concluso, puniri tanquam haereticiam, quia hoc est, quia non praesumitur negare principium illud euidens,ex quo concluso talis insertur , sei licet omnem hominem visibilet esse: si autem hoe principium stulte negaret,uel sngetet Deum separasse illam proprietatem in Christo,non haereticus sed erroneus esset iudicandus: se explesse sua reet nurn. s. Coninch n. 3 o. Torres diff. II. dab. 3.s item es aliν.s Propositio haeres m sapiens quatenus ab haretica,& ettonea distinguitur, & illis minor est, dieitur ea, quae non per euidentem consequentiam, sed per eonsequentias probabilissimas,& moraliter certas obiecto faei eon tragicit. se Loica di fiat. c. m. o. Coninch
num. I 31. saareet mori. 17. Et ratio est, quia pioserens
propositionem, se obiecto fidei conti adicentem , suspectus redditur haeresis,escitur sane haeresin sapere. Apponit Conineb,& Lorea exemplum, vi s quis diceret e stultum,& inutile est venerabile sacramentum Q- lemni pompa in supplicationibus circumsetre,quia peteonsequentias plobabilissimas, & moraliter certas viget ut in se iii, dissentite Clit istum ibi esse prasentem.
At ego dicerem talem propositionem erroneam , vel haereticam esse;quia contradicit salte in per euidentem consequentiam obiectis reuelatis; reuelatum enim est Christum Ddiminum in sanctissimo Eucharistiae saetamento adesse : sed lumine naturae est notum reuerentiam esse exhibendam saeris rebus. Ergo per euidentem consequetntiam insertur non esse stultum.& inutile ue uetabile Eucharistiae saeramentum solemniter reuereri,siquidem est res omnium sanctissima.
ctis, & illis est in malitia in setior, dicetur ea quae duplieem sensum proprium habet ; alium catholicum, alium haereti eum: sed quia frequentius seeundum seimsum
423쪽
;q 4 De haeresi,& apostasia a fide.
sum haereticum accipitur,absolute prolata male lonat. se Lotea illa diss. c. m.is . Coninch num. I 3 3.Suateae Mum. I 8. ubi bene aduertit aliquando propositionem esse math sonantem non ex se, sed ex eonditione personae proserentis,eo quod proserens suspectus sit. γ Temeratia propositio est . quae in rebus ad fidem, vel bonos mores pertinentibus sne regula rationis procedit: quomodocumque autem quis procedat aduersus receptam Doctorum sententiam , regulatitet praesume te potest, sine ratione procedete, quia debet praesumere tot tantosque viros ei contrarios sun/mento non caruisse, ae pioinge elim se illius opponit, vel non intelligere eorum sungamentum,vel in sua r tione eludi sie Coninet, num 33.SuareZ num. Io.
8 Seandalosa propositio diei potest quaelibet e , supradictis i si occaso si alteri errandi, vel mal de figeientiendi. Nam eum frangatum si, quod ruin m proximi parat, propositio, quae alteri occasionem errandi tribueret merito standalosa proposito in materia fidei
rare posse cirra propositionem , seg etiam eirca illius censuram .Quare si propositionem de fide.vel theologicam, vel a Doctoribus reeeptam dicas esse erroneam, vel salsam. vel seandalesam, uel temerariam: errorem committis vel haeresim sapis,vel temerarius existis. aes de facto propositionem negares. Quia virtualiter illam negas , & insupet contra rationem nota in amiillam inutis. Quoetica ii aliquam sententiam in scholis plobabilem, tu improbabilem iudieates sine iandamento euidenti, temetatius existeres quia communi
sensui Doctotum adueturis iudie nitum, sententiam illa probabilem esse. Vnde in qualifieandis alicitum opinionibus prudentia maxime opus est. Ex quo fit, ii Eeelesa destiit aliquam propolitionem haereti eam, aut temerariam,aut scandalosam esse. etesso de fide esse tali censura esse gignam: quia alias obligaremur fateri Eeelesiam errate posie in his quae ad finem pertinent, eontra Paulum ad Timoth. 3. dieentem Ecclesiam esse columnam,& firmamentum veritatis.
s Infra exirem adluam ignorantiam non σεδι-.s suids momatur ad Gisirapo I insitoν melatio viro dotio desus errore me putandis est in foro exter
no .ct intrans haereticus.7 gwa ratione prorsatio fisi ex se ab his si a Dubitani. in a mularie aliqai exeus I as harasis Tenendam tamen est hereticum esse.
Ir D foro extereo alleganta ex animo prauo non fecisse non ereditur. 18 Netantem propositionam theologieam, qui Misimothamericum esse. is veram es pragum ao Ad eommisseniam ha sim non requishm bapti mus, bene lamen is heres ad Messapumbum.1 Missis variis huius nominis aeceptionibus, de vi quibus astunt Doctores statim reserendi, Hae resis, secundum sciiptores Eeclesasticos ab esectione dicitur,non bona, sed mala,quia male elegit,qui relictavera,probataque doctrina, singularem, di a proprio iudicio inuentam elegit. Communitet in hune modum definitur, ut si error voluntarius . & pertinax conixa Aoctrinam , & veritatem fidei Christianae. se Cano Id. xi de uiris,e. s. Conineli ἀθ. 18.δει. .Suareet diis .is. de fide ecl. num. s. ersect. .num. 8. Bonacina disp. a. de
Expendo singula r est error voluntarius, quia sne voluntate non est peceatum I est pertinax, oui a propriae adhaeret opinioni. videns assuersari Eeelesiae doctrinae, nee paraeus est corrigi, & emendati. Et quidem pertinaciam ad haere requiri fere omnes Doctores assi mant cum August. relato in c. vii in Eccles ,14. quast. & Corie illo vienensi relato in Ctim 3.ὰeβmma nisu. 3.1.vatiant tamen in eius eYplieatione. Mihi probabilius apparet pertinacem errorem illum esse, qui est eae gnitione oppositionis eum fide; quia usque quis co gnoscit assenium suum ἡoctrinae ab Ecclesa Romana receptae contratiari, pertinax censeti non debet;posta sero illa eognitione. s piopriae opinioni aduersae doctrinae Ecelesae adhaereat, iam pertinax censendus est; squidem res stit Eeelesiae.& per illam non corrigitur:
Pto elatiori huius definitionis eo gnitione sunt alia quae diffeultates .nodandae. Prima, an cum ignoran
tia vincibili, de elassa , vel affectata stet peccatum haeressa, plures Doctores sentiunt suffcere primo, quia haee
ignorantia in sulto homicidio,& aliis delictis non exaeo sat. Ergo neque excusat in peccato haeres f.Secundδ, qui .incibiliter, 3e culpabiliter ignorat, peceat contra fidem. Ergo vel paganismo, Iudaismo,aut haeres,quia non sunt aliae infidelitatis speetes Terti ὁ,quia eiusdem speeiei est peecatum ex ignorantiatae ex malitia, cum species peccati ex obiecto sumatur, non ex modo; deitor eontra fidem ex malitia est peccatum haeress,et-go etiam ex ignorantia culpabili:se doeet solus in . iust. 12. q. IAN. φ . s. ηcias seu I. Loper χρ striat.
I Lorea 2. a.' i italo 4i.num. i s. Asis limitant hane sententiam ad ignorantiam ita crassam, ut facillimo negotio superati possi se saytus in rsesauroeasAum,tom. I. lib. De . nAm. i s reputat probabile Valent. 2.2 . ἀθ. . quast. ii l. a .duficula. lon solutionem ad .Etsi contratium sequatur. Mouentur . quia haec ignorantia eonstituit eulpam latam,& videt ut scientiae aequi ualete. Aliivlietius limitant ad solam ignorantiam assectatam, eum hae dicunt haeresim existere secus eum alia ignorantia. se Cano tib. I a.de loci cap.yadiseq.Nauatri α
Quorum sundamentum est,quia se assectans ignorate, affectat errare ; sed qui affectat errare,a sectat conta die ete Ecelesae. Ergo pertinaciter se illo opponit. Ergo est haeteticus. Quapropter solet dici ignotantiam ast
424쪽
Trach. IV. Disp. III. Punch II. 30s
ctatam non minuete peeeatum, sed aggravate, & scientia in omni materia aequi ualere., Nihilominus probabilius eenseo, quamlibet ignorantiam etiam assectatam,quae eausa sit erroris , ex cu sale a peccato haeresis , cui excommunicatio, aliaeque poenae Eeclesiasticae imp muntur: d et hanc senten
quM. Coninch ἀθ.i8.dub. onci. .σ s. Suare κ ἀψ.r9. sit. . a num.9. ct pracipue niam. i 8. Farinacius cie haeres,3 o. Moueor, quia impossibile est te voluntati E eontradicete Eeelesae aut horitati,in quo pertinacia consilit, nis cognoscas Ecclesam contrariam tibi esse , ut multis allegatis docet Farinaeius Ahaeresi, in s.s.t r. isd eum ignorantia affectata, quae causa sit erroris, non stat hare cognitio. Ergo non stat pertinacia. Et eonfirmo,s voluntatem habeas mutandi sententiam propriam quoi ies videris Eeel tisae definitioni contiadicere, nullo modo potest diei pertinax in tuo et rcite : si quidem paratus es corrigit deum ignorantia affectata potest esse talis voluntas. Ergo. Probo in Orem ; quia affectate potes nescite, quod doceat Ecclesia , ne cogatis aliuA sentire. Ecce aflectas ignorantiam, quq tamen non obstat,sed potius ineludit voluntatem obediendi Eceses cum tibi clare suetit proso situm. Dices , ii assectas ignorantiam , ex eo quod parui-
pendeas Ecelesae aut licii itatem . es vetus haereticus; quia nos i es paratus corrigi ab Ecclesia .ltem ii erras extissectu libellus ertandi, et tor est ininmὸ voluntatius. Ergo ignotantia affectata constituti haeresim. Respondeo in sepiadicti c asbus te cim mitte te haeres m, non in errore piocedente ex : isectata ignoranistia, sed in et rod voluntatio, qui procedit ex scientia,
quo despiei, Ee Iesic aui holitotem,lite ei im despectus
haeress est, quia est negatio insallibilis aut heritatis. similiter dico, eum erras ex affectu liberius errandi aut enim scis te et rare , aut ignoras: s scis te errare, scire debes tuum assensum Ecclcsae esse eonitatium , & secessat i Pnotamia & succedit scientia dis autem ignoras
te errare,& ita es assectus ei rori. vi qira iratiis scias Ee-elesam in contrarium plo cedere , non derelinquas, eommittes haeresi in i si autem habeas voluntatem reliquendi errorem ; s cognoscas esse Melesae eontrarium , non debet censeri periinax ex his soluuntur
Ad tria priora suridamenta.admitto in matella iustiti in charitatis,& honestatis,&e. no exculare ignorantiam a peccato proprio contra illas virtutes , quia ignorantia non mutat peccati obiectum , sed modum operanssi magis,vel minus voluntatium: at in materia fidei mutatur obiectum ex ignorantia,uel scientia Icum
enim obiectum fidei sit diuina reuelatio ab Ecelesia
proposita , & hae in errore commisso ex ignorantia etiam assectata occultatur,non potest error tunc comis mi istis contragieete tali reuelationi ignorat ς ac proinde non potest cum fide habere oppositionem .siquidem non habet cum illius obiecto.Quapropter si bene pet- pendatur error he commissus,non est peccatum dilectὸ eontra fidem , sed eo nita obligationem sciendi te, fi
dei . quia tota eius malitia non tam ex errore post tuo,
quam in desectu huius obligationis,ex quo talis error nascitur, consilit. Ad sondamentum illud de ignorantia assectata, nego assectantem ignotate, semie directE eitate .sed in-
di tecte tantum , quatenus sequitur er tot ex omissi ite
obligationis selendi quae sint ab Leclesia reuelata. Ex huiusmodi assectes et rotis in directe non sequitur quδd affectet contradieete Ecclesar formaliter , sed solum materialiter: in qua contradictione formali stat haeress , non in contradictione materiali. Ad illud quod νaddebat ni . concedo ignotantiam a sectatam non
minuere grauitatem peccati in sua specie i nego tamen transferre mee tum ad aliam speeiem haeress, sed te. linqui peccatum in specie et totis contrarii obligationiselendi quid sit reuelati iv. 1 Aduerto tamen pro soro extem .errans in fide , si
alleget ex ignorantia errasse, non creditur,s error commissus sit in his,quae quis ex ossicio seite tenetur, vel uuae passim , & communiter omnes illius qualitatis sciunt. de sacerdotes, Episcopi, fle alii viti docti et-rantes in attieulis fidei,& ptςceptis Decalogi,ex malitia
si Idcundia regula. 6 Sed inquites primo an supradictus errans ex ignorantia si moueatur ab Episcopo, vel inquis tote. vel aliis vitia doctis de suo errore. & adhue perseueret in illo eredens non est e eontra Eecles et des nitione , verest haeretietis,& fidem amittat Altissimant, ut videre est apud sane he Elib. 1aap. .nu. χε. Alii negant,qui bus adhaetet ipse Saneheet motus ea ratione, quia sola Ecclesa est regula velitatis; Episeopi vero,& inquisit ores , alilque viti docti salii , di fallere possent. Ergo
discredens illis.& credens Eeclesae, non est haereticus, quia non pugnat cum Ecclesia.Bieuiter tamen respondeo tam in soro extetno,qu, i interno tanquam haere licum pertinacem reputandum esse,quia satis pertinax ostenditur,qui suo celebro ductus contemnit Eccles aeati thoritatem per magistros ipsius de elatatam. lla enim δeclaratio solemnis,& publica, qua testantur homines
ita grauissimi mystetium illud reeeptum esse ab Eccle-sa, facit euidentiam moralem m3 stetium illud ab Eocles a receptum esse Ergo s euidentiain habeas quod si euidentet credibile quidquid ab Ecclesia Romana proponitur,& discredis mysterio se proposito; vete,&n rigore Ecelesae aut hortiati eontradicis. Alia, nullus esset censendus haereticus,quia nullus est qui Ecclesiae verae.& a Clitis o institutae non intendat credete ; sed quia hute intentioni censetur contradicere .cum negat quae illi ptoponuntur esse recepta ab Ecclesia Romana ideo haereti s iudieat ut Adde ratum e se cui Ecclesa R mana immediate mysteria eredenda proponit, sed
poponit mediis Episcopis pastoribus, & Doctoribus. Ergo si mysteriis ab iis propos iis non teneris credere
fide diuina, nunquam tenetis credete. Denique in s to externo iudicandus esses haeteiicus , & peltinax,s
mysteriis ab Episcopis , & Inquis toti bii, pro postis
& alii ab eisiem telati. Ergo etiam in soto interio licensendus es haereticus, quia illud iudicium non nititur aliqua salsa praesumptione,sed veritate,qua iudicat ut dissentientem in1 steriis se propostis Ecclesiae authotitatem voluisse eo ni mnere. Neque obstat ratio in contrarium;concedia namque neminem praeter Romanum Pontificem esse regulam vetitatis,sed non Obinde insertur te non esse obligatum eredere,quq tibi viti docti proponunt,quia non Obligaris credere tanquam ab
ipsis proposita; sed tanquam pro statb Eeelesa me-giis illis vitis doctis.quos Eecles a ut pro euratores suos assumit: tua te illi non solum tibi proponunt mysteria eressenda sed proponunt tibi esse ab Ecelesa Romana propositat& cdm in hoc seeundo nulla possit esse mo- tali, dubitatio , fit sane lese dissentientem, dissentire Eeele
425쪽
Eeelesae piopositioni se Eeienter manifestatae, ac proinde haereticum esse.de ita docet SuMeet dissas sect. 3.
Aduertit tamen benε Sancher M. a. in Decal. c. .n. 26. eum Toletu is sem. c. s. n.8. de tradit Farinae. δε haeras
,r facilius hominem doctum pertinacem hae teli eum esse iudicandum, si dissentiat mysteriis fideis topositis,quam hominem iusticum,qui ignorat e sacie potest regulas fidei de obligationem credendi. ν Sed inquites secundo , an protestatio petii Daciam excludatὶΡonoptotestationem fidei esse fidei professio
tem fidei protestatio excusat protestantem . si postea
haeresim eommittat, ne praesumatur commisisse scienter,de cum pertinacia,ex texi in eap.a is Apostoli ,14.
ibistissa verbo pertinae .se tradit Albertin. nti. s. simane.nisn 4 Fatinae de heres 3.r 8. num. t so. & alii ab eisdem relati.sed hoc intelligendum est,cum verba sunt dubia; aut materia circa quam erratur,obscura, &euius non praesumebatur notitia r secus veth si notitia praesumebatur; tune enim protestatio ab hares non ex eusat, quia facto ipso protestatione dii luit:alias omnes hae tetiti excusati possent . cum Reillimo negotio possent hane protestationem nee te,& saepe siciunt, ut sie suauias animo simplicium peruertant. sic Pegna, sim ancas,& alij quos te fert,& sequitur Farinacasti, illo
8 Seeunda dissicultas est circa illam primam partitulam definitionis , in qua diei tui haeretim esse eitorem voluntarium. An,inquam . Aubium voluntarie habens de fidei mysteriis denseatis haereticu MDixi,dubium voluntatium: nam sape contra voluntatem dubitationes de fide insurgunt,quae non destiuunt fidem, sed potius sunt Oeeasiones illa augengus ignum autem motali tete uidens te his motibus non consentite est,s taedio assi elatis,eum insursiant. vel recedunt. Quocirca aptior
modu, res stetigi his motibus est illis non tespondete; sed potius temnere,& pto nihilo habeterse omnes Doctores statim teserendi. Quare dissicultas sol in est de dubio voluntatio eitca mysterium fidei tibi suffcienter propos tum pQuidam negant se dubitantem haereti eum esse i ita
haereticus est,qui eligit, sue sequit ut opinionem figeteontrariam: at qui gubius est quam partem elisat,etitve assentiai ut diti non potest eligere opinione fidei eontrariam. Ergo non est haereticus. Et conssimo. Qui dubius est, an fidei mysteriis aratiatur in dissetens est illis assentiri,uel δ issentiti. Ergo non inagis dici potest eon ita tiali fidei quain s flem ainplecti. Secun/o fi fles importat postiustra assensum intellectus. Ergo haetess, uae illi est contratia , postiuum 3issensum importare ebet; sed dubium assensum vel dissensum excludit. Er. go dubium non est haeress. Huie sententiae ob has ta
dum quis dubitat.non est censedus haereticus in dubio enim non est proprie pertinacia. Limitat autem suam sentetitiam Tho. Saneh.de L er πνα--r 4. vers. nota tamen, ut intelligatur quoties intellectus perpensa rationibus pio utraque patie suspendit iudicium, quia tune sot maliter dubius manet;secus veto si septa suum dubitandi actum tessecteret. 8e iudiearet rem esse dubium , aut sub opinione: nam in tali iudicio haeresim committeret, & paulo inserius subdit hoe iudieium moralitet loquendo sim pet eum dubitatione eitea ress dei coniungi.
9 Caeterum tenenda est ecim munit sententia g tibitantem delibe tale de iebus fidei tibi sumetentet propositis esse lix reticum : se docent plures relati a sanis cher num. ii .Ee tenet Suarcet aegri Ashlys αι
bnti in fri institu Neque intelligi potest de infidelitate negat itia, quia haee lotum est in to,qui fisem non recipit qui autem baptietatus est, infidelitatem negati Dam habere non potest,se 1 postiuanniquia non potest amitti s de nis pet actum fidei contrarium. item probati potest ex Coneilio vienens relato in Gem/m.1.desiamma Trinitate .s e Catholicis. sp rro Abi vertens in dubium, an anima rationalis si forma humani colpo iis, 3e in eo pertinaciter haerens , haereticus censetur,eitisque doctrina inimica Catholicae religionis.Idemiaque traditur in Concilio Lateranens a Leone xj F.8. Neque valet dicere haec decreta loqui de praesumiditione foti externi quia non sol tim de dubitante. sed etiam de ipsa doctrina loqtiuntur supia dicta decreta, de die uni esse eontiat iam Catholicae fidei: at in Doctrina non potest admitti plaesumptio, sed veritas. Ratione nunt. seste probatur quia tune deliberare.& peeeaminose dubitas de tibiis sdei, com iudicas tes fidei non esse di gnas certo, &insallibiliter eredi; sed iudicate deliberaules fidei tibi susscienter proposita, non esse dignas certo de inscii libisti et credi,est haeresis manifesta.prgos deliberate dubitas de rebus sdei, haeresin committis. Diseuisus est legitimus,de sola tinator 1 mposito in/iget probatione,quam se probo. Ponamus tibi terrae sentati obiectum fidei, de rationes , quae ad eius assemium se Getentet monent, tempore quo non obligatis fidei actum elicere, absque ulla culpa potest suspendete actum .Elgo suspedere actium fidei non est dubitare de fide Ergo ad dubitationem peccaminosam, dc volviata. tiam aliquid amplius requititur .sed hoe esse non potest, nisi iudicium , quo iudieas obiectum illud se tibi repraesen nimia non esse dignum eeito credi a sed esse dubium,3e incerium: neque enim apparet,in quo aliud possit consistere. Et o. Et confirmo:cito obieetima libieeitissimum, potes inuestigare rationis Dio vnti, de altera parte absque ullo affetasu, vel dissensu neque ex tali inuestigatione argui potes dubitate cirea illud;alias saepissime Sancti dubitarent de mysteriis reo latis. Eigo ad dubitationem assensus, vel dissensus suspensio noustis ii sed requiti ut insuper iudieiure, quo iudicetiar obiectum illud dubium esse de incet tum di indignuincerta eredulitate. Deinde Hubitans de fide fidem destruis; hoe enim neeessatiῖ in homines leti simitatem
qtie creata νδε saluus esse nοηροι si sed fides non dessttiit ut nisi per infidelitatem posituam, haeresim sei licet. pasaini suum, et Iudaismum. Ergo talis dubitatio haeresim .paganismum . vel Iudaismum continet. 1 o Ex his fit satis argumentis contratiis. Fareor nam que dubium non includere assensum,neque dissensum eirca vetitatem obiecti, de quo dubitatur ; quia neque assentitis ita esse , neque dissemitis illi, se A piois ssuspendis actum: at cum hae suspensone stat optime te habere iudieium,qὴo iudices illud obiectum non esse omnino certum,sed dubium, quod iudicium nece satia Hebes habere,ut vete dicaris de illo obiecto pecea mi-nmὸ dubitate ; ac proinde nunquam dari potest dubium sne post tuo actu, de errore.
1, Tettici dissicultas est . an ei rea obiectum fidei tibi suffetentet propositum possis opinionem habete3suate et dij. Isis sub distinctione respondeii
426쪽
Traef. IV. Disp. III. Punct. II. 397
s ita opinatiue obiecto fidei assent laris. vi per actum te flexum iu/ices obiectum fidei non esse dignum fit naiori astensu, tale iussiatum haereticum est i si autem abstrahas a tali iudicio, potes de obiecto fidei opini
nem habete , considerans solum motivum humaianum . vel rationem probabilem. Mouetur ptim , quia credete fidei obiecto ob motivum humanum non est peccatum ; sed potius stequentet usitatum a fideli. bus . quia talis et edulitas eum fide non pugnate ea enim de causa diximus eum fide posse este opinionem. Item talis assensus opinativus, non est error, sed potius vetitati consormis. Ergo Maideria.a. quasi II. r. tis A. membri 1. f. obi eisti Iotιῖ, dicit te peccate s pertinax adhaeres assensui opinativo, non tamen esse haereticum.1 1 Caetetum tenenda est eommunis sententia asi
rens te non posse de obiecto fidei suseientel ptopos. to opinatiuum alsensum haberet quin sis iacima litet
cap. s. ubi loquens debeatissima Virgine inquit Itaque salua fide lieet dicere,forte talem habebat faciem, solis te non talem ; sol te mitem de virgine natus est Chri s ut, nemo salua fide Christiana dixerit. Ratione a tem probatur. Nam assensus opinatiuus de aliquo ob tecto neeessatio indicat Obiectum ita esse verum , ut possit este salsum, vel eeontra , quia iugieat obiectum non esse omnino certum. At talis assensus ineludit et-corem in fide. Ergo non potest esse eum obiecto fidei suffiei tet propolito. Neque obstant contraria.Concedo te posse assentiti mysteriis si sei sub aliqua ratione probabilia qualis est dictum alleuius hominis i nego tamen te habere su ne opinatiuum assensum de illo Aaysterio absolute , non enim iudieis abalute illud mysterium probabile elle,
seu non eam omnino cetium,sed iudicas in actu exeretiato non esse omnino eqstum ex vi illius rationis quae actu contratius fidei noti est, quia eius piobabilita, potius citea rationem motivam versatur , quam circa
mysterium, quod rationi motiuae subest. Quapropiet semper giri te non posse habere opinionem de obiecto fidei absolute sumpto,& tibi sufficienter proposito fide
1 3 Quarta difficultas est , an dissentiens speciali te uelationi tibi susscienter ad eredendum ptopositae hq-tieus s , & puni bilis ab Ecelesia 3 Ratio dubitandi et . quia se dissentiens non est Ecelesiae catholicae eontu.
rea, , ii quidem ipsa Eceles a talem reuelationem ere gendam non apponit. Ergo non est haereticus; ergo neque punihilis i re ita tenet L Orca a. 1.q. a.ddotii. I s.
i. Nihilominus dieendum est, te sole haereti eum, si reuelationi diuinae tibi suffcient et pio postae dissen
quia tota malitia haeress sta est in contemptu prima veritatii sumetentet pio postae r qui enim se diseredit. quod prima veritas dicit, mendacem Demn sicit; atqui diseredit reuelationi speciali eodem modo primam veritatem contemnit, de men/aeem Deum sarit, quia Devi iἡem est, sue publice, sue particulariter reuelam. Ergo est haeretietis. Neque haeresis necessirid petie contumaciam aduersus Ecclesiam sormalit et, sed ad
a s An veris hie haereticus inei dat in exeommonica tionemδε alias haereti eorum poena Sanchra num. 32.
α Conineh n. io existimam incidete, s in actum exisI.rdati Castro Sum. Mor. Pars Llernum prodeati quia licet Eccissa non ploponat illam veritatem credendam et at proponit credendam summamin primam vetitatem reuelantem, cui ptop
stioni obiistis negans illam reuelationemr ει confirmat Sancheet exemplo illius qui negatet aliquidadiistimans esse ab Eeelesia propos tuin, cum tamen non si, qui vere haetesteus esset,& poenas incuIreret. Caeterum etedo . solum dissensum speetalis reue lationis non posse aliquem poenis Eeelesiasticis puniri.
Moveor . quia mihi viget ut impossibile talem dissenia sum manifestari posse esse eontrarium fidei:chm enim supponamus revelationem illam esse specialem, neque alteri cognitam piaetet illum, qui illam habet,quomodo constate potest aliis , eum tu dissentis reuelationi, vete dissentite , erat enim ia huiusmodi manifesta tronem omnino necessarium reuelationem clare cognosci.
Diaei, ob solum dissensum specialis reuelationis: nams Eissensus est non reuelationi speciali, sed generaliae a tota Ecelesia propositae; elatum est se pro se remem incidere in poenas iuris,modd dissensus manifestus se.
Vnde qui diceret primae veritati per priuatam reuelationem manifestatae non esse credendum , haereticus puni bilis ab Eeelesa esset, quia negat propositionem a tota Ecelesa receptam. Idem Alcendum est in casu quo quis negaret aliquam pro stionem . putans esse ab Ecclesia des nitam quae tamen non est,licet haeresim coinmittat,ut bene dicit Sanchez vran 3 .& Farinae. da bos. q. I s. g. i. n. a. at s manifestet se nolle credere, quod existimat ab Ecclesia esse definitum, poenas non incurrit,& tradit expresse SuareΣ disytit. M. si . h. num. I . vhi apponens signa, quibus haereticus exterior constituitur,dicit : Si quis veram propostionem et dat eum animo Aeliberato non eredendi contrarium; et si Eeelesia illud definiat, quamuis rem ereditam existerius proserat,s animum suum non declaret, non incurrit excommunication re , quia nondum est haereticus exterior.
16 Quinta gi sieulta, est .an negans fidem verbo. vel secto tantum . interius retinens assensum , committat haeresila punibalem ab Eeelesia 3 Concedunt aliqui, quia Ecclesia non iudicat de oeeulta intentione, sed de
exteriori actu. se Caietan. 1. 1 q. I .art. a. e. Caeterum
tenenda est communis sententia negans hunc esse hamieticum, poenasque incurrere. QMod autem haeresim non committat est manifestum,quia haeresis est peera. tum mei oppositum fides autem consstit in voluntatio a isensu intellectus diuinae reuelationi. Et go haei essdebet neeessatiλς sistere in volutitatio dissensu illius. Ereo cessante dissensu inrellectus cessat peceatum hae res, scitis aliter . Ex quo fit cellare etiam debet e pcenas haereticis impostas; quia poenae non sum extendendae ad alia delicta, praeter ea quibus imposiae sunt, de ita
iν Aduerto tamen pro soro externo hune sic nesan tem verbo vel facto fidem, ea non credi alleganti sesecisse absque intentione ; quia stat aduersus illum prae sumptio, cum nemo se ita praesumatur dicere .uci face te . nisi quod sentit. Alia, si ex talio hxe haereticis proges t omnes impuniti euaderent,s quide sicillimo
Farina ius do haνυ , q. s. n. s s. o sqq. ubi eo ludit Doeiotibus hine inde adductis reum si delictum eos. 4eatur,& intentio uera neget, torquendum esse superamentione, di non relaxandu ; secus veto si nou selum
427쪽
eonfiteatur delictum, sed ge illo si conuictasi totius autem super intentione, si negans perstitetit, non est indicenda purgatio , de abiuratio , si suscienter torius luit;seeus veth si non fuit sussicienter tortus, quia pertoriis tam indicia purgauit. sis tradit Farinaesura n stiiunctis iis quae dieit q. 8s n. I s.ct seq. Si manc.ae cais
18 sexth dissi euitas est, an negans propositionem theologicam eommittat haeresim , vel quod pecca . tum si ρΑliqui assi ant haeresim eommittere . quia saltem
Ubi licti in ptine. numeri dixerit hune praesumida fine
dicit excommunitationem contrahere. 9 Tenendum tamen est haeretieum non esse, bene amen praesumi. se Aragon 2. 1. 3 I s. an. . versae. hi ramen non obstantib. sanehez lib. I. in Decalog.c. 7. n. 3 3. ct c g. m. I. Suare E dissut. is. Afri,s i. vis. num. 3.
O sqq. Ratio prioris tariis est, quia stare optime potest, ut quis e tedat quidquid a Deo reuelatum est, cum negatione ali ius propostionis theologicae, eo quod bi non videatur rem deduci .ex ptineipio reuelato,&euidenti,vel ex eo quλd principio euidenti non asntiatur. Ergo negare propositionem theologi eam non est haeresis. Adde, haeresis esse non potest, ηisi dissensus obiecti reuelati. Conelusio theologica non est re uelata. Ergo eius negatio non est haetess. Si autem inquiras. in qua pereati speeie debeat eonstitui 1 Mihi probabilius apparet per se,& sotitialitet ad vitium eu-tiostatis studiositati oppositum in materia omnium grauissima pertim re ; quia temeis,& imprudenter misnat ut se iraeontra id, quod ab omnibus receptum est; pet aecidens tam eo ad hoetiam pertinet, quia in proximo periculo labendi eontra fidem negasis inducitur. Secunda autem pars eo luscinis.quod scilitet negans propostionem theologi eam praelamatur haereticus, videt ut manifesta;quia nemo praesumitur negare propositionem theologieam , ex eo quod principio eui denti . & illationi eoidenti non assentiat ut a sed ex eo quδd uen assentiatur ptinet pio supernaturali fidei. Quaproptet si in illa negatione perstiterit , tanquam haereticus negans principium teuelatum est punien
ao septimo dissicultas est, an ad haeresm puni bilem ab Eeelesa tequitatur baptismus 3 Dixi, ad hae te-sm punibilem di nam ad haeresim credo tanquam cet. tum baptismum non requiri; eum enim tota malitia haeresis sta sit in dissensu alicuius vetitatis teuelatae, &hune Aissensum aeque habere potes siue baptizatus fisi sue non ; manifestὸ sequitur ad haeresim baptismum non requiri. Adde ex terapta sententia i in superioli disputatione diximus, tres tantum speetesimieniunturins delitatis, hae te sis, paganismus,& ludaismus: sed quieonstetur.& negat eius sacramenta, quamuis baptizatus non st,non est Iudaeus, neque paganus. Ergo est haletieus. Ergo ad haetesim baptismus non est neeensatius.
At licet ad peeratum haeresis baptismus necessarius non si .est tamen neeessarius, ut haeresis. Iudaismus, de paganismus punibiles snt ab Ecclesa. se docent Amr
sta, quia baptismus est ianua. per quam in Ecclesiam
quis In peἡitur, & eiu iurisdictioni subditur. Qu, propter Coneilium seges cap. a.dixit Ecclesam innDminem exercete iurisdictionem . qui non prius tri ipsam let baptismi ianuam fuerit ingressus. Ergo cum Eeeleia rurisdictionem non habeat in non baptizavit Os,non potest illos punire.. Ex quo fit, s catechumeantis a fide , quam intendebat suscipere, recedat, non posse eius peecatum ab Ecelesia puniri, quia vere non uit in Ecelesiam ingressus 3c tenet Aror.SvMeE,Sanis thea,Simaneas, patina eius θ' a. Quod s baptismum suscepit, sed insalidum ex desectu formae, materiae, vel intentionis,aliqui existimant se tecedentem 1 fide pruniti det Eeelesam posse, quia iam ex voluntate videiatur subiectus,& quas obligatus mandatis E lesae patere. se Si maneas da e rho e. anuitMI.tit. Durum s. Gabr. 4 aistines. D quaest. h. ara.I. vers nota tertio. Alphotis de Castro tiba. d. ix hamerisorum punirione, e .8. Aetolisma .lib. 8 e. s. vast. verses variti. Fatinacius de his ris, quast. I s. s.f. q. tri . Contrarium tamen est om
nino tenendum Auia si baptismus inualidus fuit .neque imprimit characterem . neque constituit tecipientem membrum Eeciosae vis bilis i alias non esset repeten dux. Ergo neque potest Ecclesiae iurisdichioni subiiee re recipientem. Et confirmo, ficth baptietatus vere est extra Eeelesiam , quia est extra verum baptismum; fiactio autem baptismi non potest esse ingressus in Ee-elesiam. sed vetus baptismos. apropter ad haeres re pagani sinum vel Indaismum ab Ecelesia punibilem,ne. statio requititur, ut haereticus, paganus, vel Iudaeus prius receperit fidem in sacramento baptismi r & ita
tenet sane he et alios resereris, ista cap. . R . 34. sua ter locis citatu. Quocumque autem modo vere recupiatur baptismus, etiamsi fuerit per metum , & ini riam , iurisdictioni Eeelesiae manet se reeipiens se
Quomodo autem haress a paganismo Iudaismo,&apostasia distinguatur,& qua ratione intet se differant, supelleti disp.resoluimus,
i missu interim tamum eonsummara pernis Getis. non subiriiarimi probab Ilor sententi fert. a Debri ma Vari exterim Oerbis vel Ditis sis mira- ριν harasm exprimoribus. 3 suistis in eas u ston debes ransori hare ira exreris 4 En quibus reputan es seret M., τὸ alti uno Hrnisi in as mariviumct negativum. a Irea primum punctum eontrouersia grauis est Distet Doctores,an affetat tales η,de apostasia pure mentalis , quae in eoide consutimratur ad incutiendas poenas tute Eeelesasti eo introductas. Diuis sunt Doctores,alii asitnaanr, alii negant,quos accurat δrefert Sancher lib. I .in Deca s.c.8. n. l. ct sqq. Suarea defri p.r i sis.a .num a. Farinacius da haeresi q.Isa. s. .a n. 4. August. Balbosa a. para. de potestate Episcopi, Meg. o. mm. s. Uerior mihi semper visa est sententia negans haeresim interiori actu consummatam subiici
Ecelesiae iurisdictioni; quia eum taris actus visibilia' non
428쪽
non st,Eeelesiae visibili subit ei non potest. Item Eeelesia non potest He illo iudicate.Ergo neque potest illum
punite. Quod si haeresis intellet in exteriotem actum Prodeat, quamuis occulti simini ,ει nemini alteri a committente notum, Eecles di tutissictioni subite itur, es poenas a iure statutas contrahit quia tune ille actus per se cognosei bilis est ab Ecclesia, & lolum per acet,iumsex desectu testium,qui ab suerunt, non cognosci
an.8. Bleuiter diei potest necessatium esse , vi verba, υel facta stit satis expressiua interioris haeress , siue hane es pressionem habeant a se, sue ex circuinstantiis adiuncti M& ex qualitate personae; quia haeresis extetna cognoscibilis, & puni bilis eonstitui non potest,nisi signis illam suffieienter.& integre declarani ibus. Secun-go est 1ieeessarium ut signa, quibus haeresim profitetis, sint in materia haeresis peceatum graue,quia hoc solum
est quod excommunicatione , aliisque poenis punituri se pluribus relatis Aocet saneheet Iib. a. cap. 8. NumT. Suareet diffii is λ. 1.a nurn.9. Eman. Saa verbo excomm
3 Has conditiones pluribus exemplis. &ealibus specialibus supradicti Doctores explicant, quos omnes Iongum esset, Sc sere impossibile teeensete,s enim supradictae conditiones bene perpendantur, facile est de omnibus iudicium serre. Clatitatis gratia disiciliores rereurra.Et in primis certum est,si verba vel facta indigetitialia snt, & ex quibus praeei se sumptis non potest eolligi haeress interna, te haereticum exlcriorem
non elle, ut eontingit , si credens non elle saeramenta, prostras tantum, vere non senti quia haec verba praeei se
non denotant haeresim illam mentalem , in hoe enim omnes eonueniunt. Et idem est de factis,si credens iurate salsum ob ami eum, aut smplicem fornieationem non esse peecatum,& de facto iures, vel sorniceris, iurametrium, vel fornieatio non declarant se scienter tuam haeres ira mentalem, cum saepe ex malitia, & vo- Iunia is hominibus plaeendi, satisfaciendique voluptati fiant: se omnes relati noctores. subdunt lainen sverbis ambiguis,&α quivocis haeres m interiorem pronuntiares,ut sic peruerstatem tuam melius oecultates, te sole haereticum externum quia illa vetba suffcietet manifestant bites mi& ambiguitas solum deseruii dis similationi, quae non videtur Aiminuere culpam . sed
telligendum esse, cum verba non fiat persecte ambigua ed in malam partem communiter aeeipiamur, aut ita aecipienda esse,Obligant aliquae ei reum statiae.Nam si verba quae bonum, ae malum sensum habent. & ex qualitate proserentis, aut aliis cit cumst litiis ad diratum sensiliu determinari non possunt i non video quatatione eorum prolatio haeresim externam, & cogn stibilem constituat, praesertim cum recepta si Doctorem sententia, vetba, vel facta, qum duplicem sensum habere possunt, Catholicum,& haereticum,interpreta da esse in Catholi eo sensi,ut aliis telatis docent RHai
Rursus non es haereticus exterios, s credens non esse Christum in saetamento Eucharistiae.hune interiorem
actum Consetati, vel amico gratia petendi eonsilium manifestes,quia illa manifestatio non est peccaminosa. Adidis Castra Stim. More. Pars I.
sed hona. & laudabilis, neque est formaliter piosessio hae tess sed narratio hxtes, interioris ; sicut s alietius
haeresim narrares ite docuit Suale E n. I o. Sancher n. I9.ao. 9 a s. August. Barbosa aeu. o. r. i 8. Bonacina suprari. . verum si ex coplacentia in haeres m. haeres m ma ni sestes, tenet August. Balbosa n Ist. te sore haereticum externum,sed credo distinguendum esse, ut distinguit Sanche et n. xi .s enim complacentia manifestetur,& ex illa denotes te in praesenti supradicto re, stetio fidei dissentite clarii ni est te fore haereticum externumtat si solum manifestes te aliquado consensisse.& illius e sensus liabere eomplacentiam, non es haereticus exter nus, quia illa manifestatio noti est haetes s professio,sed Narratio haeresis habitae, qua eum compati fides potest.
in edia. Rom. dieit, haereticus non est, qui petit cons-liuiri,aut refert haeresim, aut transcribit, etiams illam
iii eri iv. mcnte teneat. item non es hareticus externus,
s in se nno vel ebtietate hqretim interiorem prostras, quia ilia prolatio non est voluntatia haeresia professio.
Econtra tune aebes eenseti vetus haereticus ext rior,qualido verbum prosers, ves opus facis,aut Omitiatis,ex quo haeresis suspieionem gignis: se alios reserens docet Sancheet n.is.s i 6. quia tune susscienter haeress manifestaturalias raro haetetici δicerentur maninis sti,s hae vel ba vel sacta non suffeeteut Edi quo si, siritus,& erretraonias, aliaque opera facias,vel omittas, quae e mmuniter soli haeretici, vel apostatantes a fide faciunt, vel omittunt,haereticus exterior praesumendus es. Quocirca si cum eae genere Iudaeorum se, sestiuita tes, udaeorumque ieiunia obseruas,cum Iudςis e uerinsatis Chiistianos veteres fugis nomine Iudso viatis,ad
Iudaismum praesumeris transsse De his fgnis late agit
dea bur. casti 14 . tiem est suffciens haeresis praesumptiossi matrimonio copulatus scienter alteri nubas; ea inque de causa, de hoe crimine inquisitores cognoscunt, di de leui suspicione abiurate reum saei utit, se pluri
circa s eulptibilitet et edens licitii tibi esse duas uxores ducete,ducasi haeresim susscienter manifestas. item si diebus prohibitis earnes comedas, nulla habita occasione suspectus videtis ted di de praeceptis Ecclesiae iaε bene sentire ; ae pio inde , s non bene sentiens carnes comedas, in haeres m extetiorein incidis. se Santhean s. Pegna in adu au gymematre t. 1 p. ad e. i. d. haeres.s 8 .vosa si p/eratores. Farinae.q. 78. n.8o. Reperi. inquisit verbo cognoscere,ios sed an iudex. Dixi, nullababita occasone inam s aliqua praetendi potest, cessat praesumptio, & manifestatio haeress. Patis confisso. 67. Farin. n. go.vide omnino Pegna direres. p. vbi ἁe signis,quibus professores vatiatum se charum cognoscun-
s Circa seeundum punctum quotuplex si haereticus, aut apostasa a fide a communitet Iuti spetiti duplicem esse die utit,amrmativus unus, alius neg itiuus. Haereticus a firmati sus est,qui haeresim interius conceptam vexbo,vel opere mani sectat. Nega tuus, qui de haeresi legitime conuictus haeresim negat. sie Repeti inquisit.
in verb.haerariens, num. 31. O verse. heraticin nuatium. patinacius plures reserens da haeres,quasi I 8. 3. n. I s.ct io. Citea quam diuisionem aduerto requiri,ut quis tanquam haereticus negativus condemnetur, & curia
saeculari puniendus tradatur. Ptimo quod verbis, vel factis elatis, & p tentibus haeres m manisest erit. Secundo quod talis manifestatio per testes conrestes,
429쪽
hoo De haeresis S apostasia a fide.
ει omni exceptione maiores eonuinritur. Nam his dis obui stantibus, si quis neget haeresim . conuitieitur nolle telinquere illam, d imprenitens existe te a siquidem illam negat, ne abiurate cogatur. sic Albet tin. in truct L qnHcenda assert cathol. uast. 34.num si . Rosas de hiurarie. . ln84. ct seq. Farinae. de harasiti 178.3. I. nam. 11. Dixi,per testes contestis: nam si pluribus singularibus testibus conuincat ut , non debet tanquam negat laus condemnari, & curiae Geulari tradi, sed expectandum est aliquod tempus in inquirendum an testes contestes inueniantui . & interim torquendus, ut veritas ex ore ipsius habeatur.Quδd si in negativa perseuerat, quia in hoc casu per torturam non videtur in-dieia integre purgasse; ad abiurationem , aliasque poenitentias albitrio iudicis imponendas deueniendurn est a non autem ad telaxationem euitae taeularis. si erigna 3 .para.dιrectaommenta rit . ubi de testibus, pag. mihi sio. ibique optime deelarat, qui dicantur testes sngulates. Subiunguntis Doctores aliam dupli e e conditionem. Prima , ut se accusitus asse tuerit praediista
verba, vel facta se eredere, de aliis cregenda proposumtit sed luee conditio non est diuersa ab ea qua quis sacta haeretiealia saeit; tune enim in actu ex eicito die ita illa eredere,ali; sque et en ga proponit, quia nemo praesumitur contra mentem operati. Reflexa autem manifestatio & in actu signato, tvt di eum ad haeresim necessaria non est. Alia conditio est,ut verba. seu facta haereticalia sint prolata,&gesta de recenti,& non tem-bore antiquo, de quo prae mi potest oblivio. sed . t bene dieit Fatinae .n. a. cum Pegna in diseἱλον. inquisit.
est qualitas haeress quae imputatur. Nam in aliquibus haeresbus lime obliuio prα sumi potest per detennium, aut per quinquennium,vel trienninm arbitrici iudicis fit in Acti, haeretiealibus grauibusin solemnibus,qualia sunt imagines conculcare,sectam salsam piaedicate, templum destruere in nullo tempore obliuio prae lumitur. Vide Pegnasvraa. mm. 1 9.
Pu N cxv M IV. An possis, A tenearis omnes apostatantes a fide iudicibus denuntiare.
a Contrarium omnino tenenasm est.
at Expendian ar paria Iata aduersus omi/rentes dentiniaraationem,eam obligat, sunt.1 Vando delictum plobate potes, ne n. ini est du- abium te post..& debere denuntiare, ex e qua propter, L. .s. eap. a .ue tiara Soldm est cotrouersa quando de lichum ita occultum est, ut nullus alans praeter te eonscius illius sit in quo puncto plures videtur affirmare te deobligatum est e denuntiationem iudicialem sacere se Ioan . Aridi .es ravit de Iudaeas,quemn sequit ut Villadi ego iratiar. a. haretuis, q. t C. Rupeti rum Inquisiorum va, lo a nuχιιatio, Hugenovile ramaes,ct Oerbo sectilia e sis. 1.c laifalaris tae haeret.q. I 8. indieat Ioan ., Rotas singui. 3.ntim. .Decianau
gine sancta I uis.tio. 3. . s. u. s. louetur,quia ass opus inutile,& nocivum 1acmo obligari potest .sed talis denuntiatio est inutilis in Doeitia Ergo ad illam obligari non potes Minorem probo este inutilem,quia iuder: ex denuntiatione se facta non proeedere test ad prinitionem delicti,neque ad illius corree ionem,qiata quilibet horum effectuum supponit probationem integram deli eli. qiis habeti non potest. Est ei iam talis demonstratio nociva delinquenti , squidem infamatutnullo fructu ex infamatione obtento. 1 Tenenda tamen est tamquam certissima eommunis sententia anune haereticum, & apostatam te oblip atum
to , quia talis denuntiatio eli necessatia reipublieae. 8e ipsi delinquinti, ergo est fasiem/a. Antece/ens quoad primam partem probo; quia per denuntiationem impeditur,ne haeress serpat, neve alios inficiat. Tu, quia facta denuntiaticine iudex procedete pote st ad inquirendum de tali delinquente.vi dixit sarinae. de harasiquas.a s s. num sal. potestque ipsum Henuntiatorem in testem eriminis eommissi recipere . quia eius testimo. nium suspectum esse non potest , squidem illud delictum non est eomimissum in iniuriam de nutiantis , sed
in contumeliam creatoris; neque in suum eommodum potius quam allocum cedit punitio. FG in ac alios res,rens sera num. 3 2. simane. tit .i'. num. 17. Suareae dia 2 .sA. a. π 9. tum etiam, quia haereticus videns se esse denuntiatum,vel denuntiandum esse, quantum uiso
eultissim hrte sim manifestet . eontinebitur timens correctionem, Si supplicium. Ex qua ratione probat ut ipsi etiam delinquenti denuntiationem utilem esse ἔ tis quia continetur a peccato committendo , tum quia a peccaro commisso hae via reuocari potest. Neque -- stat denuntiatorem, qui delictum improbabile deseri, reputari calumniatorem. R de iure demititiatoiem denuntiationem probare debere.Atei assistere, quia loco secusatoris habetur. Lab Ae satore, g. nuntiatores Iaa Turpist ani/,de tradit Repeti te aenuntiat 1oMers an ea Us imberi.keat.is iudit.μφιθὰ eoaevob. denuntia is, Bum. I .Non, inquam obstat,quia licet de iure dentitiator teneatur ptobate denuntiari ,hem:ex consuetudine tamen
430쪽
iamen conitatium seruatur,de saeit Opsuper LM. de iacinc alio is. quia denuntians potest dicet e solo zelo boni communis motus delictum declarare, quod praecipue locum habet in desictoli et elis ob eius grauita iein, S pec colum infectionis,& bonum commune : &ita tradit Edimet Atratior uela a. d. Iacundo miri pro aenium ι sia ι,n ,s. ιuρνι- . de ibi Pugna comment. 4.
a s 'ataino de origine sariri inqui*ionu, lib. 3. quas . 8 .iLO 2 2. Sualet ἰθι ι .sια .nu. 3, Aduerto obliga tione ratisius denuntiationis esseώe haeretico pros tio, qualis est pet tinax non de illo,qui per ignoram iam, vel metum in liae resim incidit, & de quo praesumi certo potes monitum colligendam statim este i se Tolet. tit'. summ DF. sinum. ii farinarius da bos, quas ' s . s. .num. 4 9. Bona citia avisti λ .de censκνMAEuast. 6 Atinia. i. num. a .Ex qua doctrina in feti non esse denuntiandum concio cotem aluta religio iam, qui ex incutia, aut in conlideratione aliqua in ea concionandum minus con sona protulit . quia non plaesami tua iudieio Ecclesiae voluisse se opponere; excipe,nis sibi contaarium constaretiae Bonaesitasvra num. 2 3. 3 Quomodo autem haec denunciatio saetenda est. breuitet. 9 optime explicuit pegna supra dιcto comm.is. pore it enim seri vel , vel scripto. prout denuntianti magis placuerit. se Iulius Clarus inpracti νιmin. f. . e re c. 7. mersis miterias quais, in fine. Farinaeius niam. 6 . Suarer uo rosea. 4.m q. 3e ita usus Obtinuit.Neque neeellai tum est, ut eo ram testibus depositio.& denum
tiatio fiat; sufficit si inquisitot medio Seerelatio illam recipiat. Aduetiendum summopere est, si denuntia tio aliqua pee epistolam fiat, in qua denuntians no men suum non sibscripsit, non debete . nec posse In. qui storem ad inquirendum , aut examinandum testo procedete i etiamsi in schedula testes aliqui suerint nominati. quia illa denuntiatio est nullius essectus, &reputanda . ac si facta non esset . aliὲs ansa implobi daretin infamandi religiosos viros a sola enim exami natio testium , de inquisitio ei rea specialem personam est quadam illius infamatio. sie Farinacius quas. i8 s.
Restat examinare, an aliquando ab hac denuntia tione sacienda ea selis 1 Cito quod quadruplex v nil agitanda qnaesita. Pilina, an excuseris,s per correctionem state1 nam . vel denuntiationem Euangelicam credas haei et ictim emendandum vel sortE iana emen. datus sit. Seeundo .s sub secteis delictum accepisti. Tertio , si tibi eae denuntiatione damnum imminet. Quatio . si aliquia si tibi priuilegium a tute eoncessim. Citea primam quaestionem videnda sunt,qtiae generalit et diei mυ, in tit. de charis. ἁιο .de colou fraterial 3 i eri WQuapropter quae huie loco propria sui. breui adtiotali plures Doctores nepant te posse de nuntiationem iudicialem facete, si delictum Oeeultum est a me hoe enim loquimur, es speras correct . ne se cista emendandum sic tenent Gundi saluus sit. da ba
nnm. 3. Martinus Deltio Id. . aeui viast. magicisti. . Mouentur quia Aenuntiatio in tuli delicto seri non potest ad punitionem delinquentis sed ad illius trecti nem . & ad praeseruationem damni reipublicae. 1 - .nentis r sed hic finia obtineti sperat ut pet correctio nem Ergo non est in ne adhibenda nidicialis denuntia. tio.Psobrie sequentiam riuin quia Christus Dominus tune dixit Eeelisae delictum ploximi manifestandum esse,quando ploximus correctionem sectetam non auis
Ferἰδε ba Stim. Mor. para Ldit ; tum quia charitas obligat medietnam deliquem iadhiberi,eum minoti qui fieri possit, iactura. .s Nihilominus communior sententia, es rei publicae
melior est, ac pio inde seruanda, qua assirreat te debere missa coirectione hae te sim occultam inquisito ibi hi fidei manifestate i tenet hanc sentantiam expresse si-
spis i in s s. sonacina δοάχ. q. 6δI.n. xQ. Ratio ethnam licet in aliquo easu spcietur deli loquentis eme dativisio a collectione et den pnciatione Fuangeliea at regularit et praesumi non potest , sed potius ct dendum se coite itim di simulaturum , vi sic facili da delinquat, Se etrones diffundat a sed ob hoc petieulum boni coinmunis potest Ecclesia praecipe te ut sibi delicta imme3iale denuntientur. Ergia polito tali praecepto tenetur quis peecata delinque litis omissa correctione d Mutiare , quantumuis expectcturr trectio in aliquo speciali ea se, quia tune nnis legis non cessat ab is Iule. Hoc autem praeceptum ab Inquisitolibus fidei ponitur, ut testantur Pegna, Simancas. & alii Doctores . di videtur constate Ex tenore edicti eommunitet publicati. Ergo. Neque Ebstat ratio contraria. Fatehrdenuntiationem illam seri praecipuE ad .collecticinem delinqua tis'; sed quia raro, vel nunquam haec correiactio obtineri potest per staternam correctionem; ine
ritd scelesiae iudices in defensionem sdei piae istum
ea non obstante delictum manifestate. Neque ad uet, εω hoc p:aeceptum pugnat praeceptum a Christo Do mino latum de correctione fraterna praemittendat tum quia Chiisti praeceptum est de pereatis, quae non vel bum in damnum commune, di tertii, quod satis constat ex illis vobis,sipe axeris in te. tum quia loquit ut spectatis rebus secundum se secus veto s Oh commune bonum leae aliquam lata esset, quae easus communitet
coni ingentes respiceret: tune enim bonum commune
particulati est nae fetendum ; & potius spectandum est
vitare periculum boni eommunis coni uniter eontinis gena,quam in vino,vel alio casu vitare damnum allatia
ius delinquentis. 6. Sed quid si iam emendatus delinquens sit lebes ne tunc denuntiate.8 Ris at Suareet ra , & mouetur quia piameptum denuntiationis noti est ob sperialem eorrecti rim dolinquetuis tantum i , sed praeripue ob collectior em publieam,& seeutitate ira fidelium,qui finis noti videtur obtentus delinquente emendato , nisi etiam ab Inquisitoribus sit soriectus,& punitus. At si delicttim oeetilium suit de tibi 'constat delii quentem esse emendatum, damnumqtie reparesu;credoto non poste deum tiatiotimi iudicialem sacere,quia in tali delicto non potest punitio iudieibus intendi, exe.inquisitania,*.rex se eiaceust. Ratio est,quia punitio intenditur in satisfactionem iniuriae factae reipublieae delinquentis climane;vbi autem et imen est Oresitum, cessat iniuria reipublicae, de conseqtieni et eius saxissectio. Restat ergo , ut soluiti me alio delinquentis,& te paratio damni facti intendatur. Ergo si totum hoc praelapponitur factum .ii vel non est locus , ut sar,
quia iam delinquens e vita discessit . celsibis oblig tio ἁ enuntiationis, siquidemeessat finis illivse Nequo obstat ratio contraria, quia nego finem denuntiationis