장음표시 사용
611쪽
Des etesii, Ae supernaturalium bonorum rapaces, ob quae redduntur amo te digni. Neque enim obligati,
amare peccatorem . quatenus peccator est. neque ini micum, quatenus inimicus est: hoc enim elut te obligare amare culpam , 5e Dei ossensim ; ses obligati, amare illos , quia tibi proximi sunt,& naturae consoriam . Coneliano satis probatur ex illo rara c. ubi lo mens Citristus ge dilectione inimieorum, dixit, pro alatiis i t iam ruobis homines, vos Deir. istu uiro,
de Matth s.'o autem iura Φλου : Diluite inimaeos o μοι, ct benesiacira θι qui oderunt vos , Se. Cum autem Christus Dominus nullum morale praeceptum , prae ter ea uuae sunt sacrament Ium. tulerit in lege gratiae, quod rute naturae latum non esset . ut cum D. Thom. i. 1. quasta o8 omnes supponunt,esscitur sane hoe p
eeptum dilectionis inimicorum iure naturae haberi. Neque obstat lege veteri odium inimieorum videtipraeceptum illis vetbis Matth. s. Atidistis, qaia dictam est aηρ quia, mis/ι proximam tuum,ct odia hab/bis iniamictim tuNM. Quia nulla in parte vetetis Testamenti habentur, sed a l/hatisaeis,& 4eribis erat introductum, ut probat lanseo .in sua conraraia,cap. o. Lyra superiti
liquis non esse praeeeptum , aut permistum odium inimicitiae respectu alleuius inimici Voco odium inimiebriae. qqci stilieet velles inimico malum, qua malum ilialius est,quia hoc primitti non poterat. utpote intrinse-ee m lum, de nullo bono fini deseruiens bene tamen permitti . de praeceptum fuit odium abominationis, ruo seiliret aliquem tanquam nobis re alum . de inis. um auersamuri de cupimus omnino destruit, 3e petite . de hoe odium non fuit antiquis permissum respectu euiusibet inimiei, sed respecto illius, qui testem
Dei auetabuut, de ludos ad idololatriam exeitabat, inale; erat Chananaei,quibus eum amicitiam inire Iuia
ei erant prohibiti; imo potius tenebantur eos adueria sati, Se pro vitibus delere, Exod. 30um Is Regum. I . versa. de tradit C tegor. Omil. 38. in Evangel.ρU Gitrum. Hoc autem odium abominationis hom sto fiane habitum , quodque potius in operibus externis, quali in interno affectu eonsistit , non est intrinsece malum. Lege tamen gratiae etiam hoe odium inimi- eorum sublatum est , ut Eeclesiae minus conueniens.
1 ΕΨ hae obligatione primo insertor , te non polle ccatori, neque inimi eo velle malum aliquρd . qua malum illius est quia hoe est intrinsece malum,& nulla ratione honestati potest. QMd si obiteias , sepe inscriptura conce/itur mala grauissima peceatoribus
imprecari, ut Psalm. 9. Canuertantiar peccasores in inferis num de Psalm.12. Cansi e super eum peccatore, ct d a. bolas stri a Laeetri. eius eum itiduatur, exeat candemnatus, ct oratio eius fiat inpeccatum .cquae certe grauissi ina mala sunt fit ad Galatis. οι-n s asseconatamar,qui vos con-tiarbam. Faeile respondetur, non enim illa mala pereatoribus imprecamur,quatenus illis mala sunt, sed qua-temii per illa diuina iustitia ostenditur, du alij eorum punitione eorriguntur. ipsique peccando cessant. Quo titulo ipsistet Deus haee mala peccatoribus infli-gst , non autem ex Ogio i Ilorum, quia . ut dicit ut Sapient. a . Non delectatur in perdalisne impiarim. liem haec mala non tam imprecantur, quam praedicuntur, etsi
per inodum imprecationis praedictio fiat i saepe enim
optativus modus in Seriptura pro indie titio fluxp tur, ut tradit Augustinus Psalm. os . Ad Hieronymus I ad . t i. super illus, D. per at Dominus uniuersa la-hia dolo ,de super Op.r. ren.3e Gregor. lib. is. mora hum ap. 13. Deinde in sensu sotmali solent illae impimeationes aecipi, ita ut sensus sit. pereant meeatores δ condemnentur, quatenus peccatores sum . id est. eoia cum culpae, non tamen quatenus ad naturam Des ciea. ti sunt. se exponunt Origeαιώ.s .in et v ad ρο--δώ- ρεν cap. ai. Euthym. 'ad . 43. Hi Monym. in cap. 3. Execs.ct cap. 4. Danael. 3e has omnes exidieationes admittit D.Thomas a. a. quast. as. ἀνι. s. o quase. 83.
3 Secundo sequitur te obligatum esse iniurianti romittere ex corde offensain, etiamsi non petat quod est dicere te obligatum esse abctinere a volitione vindictae,qua malum iniuriantis est onclusio e stat ex n per dictis,& videtur de fi3e ex illo agitis.18.vhi Chii
stus minatur tradendos esse tot totibus qui ex eoide in . iurias aceeptas non temiserins,& tradit Nauarr.eapa . numera x s. Lorea 2. 2.su. 3. di put. 2 s. numero 33.
Addendumque est te non solum obligatum esse exeorde remittere osseniam, sed te ita eum inimieo portatare, vi neque ipss, neque aliis praebeas fundamentum se telandi rancorem, & inimicitiam habere, quia ex obligatione chalitatis tenetis nemini scandalum esse.
Ex quo fit, s ipse veniatn petat, de doleat de iniuria si te obligatum esse sgnifieare illi te ex animo deposuisse odium quia si id non sgnificas, praebes suffieiens
fundamentum , ut omnes intelligant te verὸ illius esse inimicum , ili; que malum velle, re consequentet illi standalum est. & oceasci, ut inimicitia perseueret. se ex D Thom.tradii Suarez a '. s. in . s. num. s. Valent. 2.2.di p. 3 qua l. 3. unci. 2.circa inem. Coninch dispar. .
Sed inquites,quid debeas Leere ne praebeas funda mentum suspicandi te o3io prosequi inimicum Respondaci nulla tegula certa id praesei ibi posse, sed ptudentis albitrio spectatis ei reum stantiis elle mense randum. Plaeet tamen aliquos ea sus subivngere , ex quibus alii eontingentes deci/i possunt. Primo,non haeet tibi inimicum, quia inimicus est, excludere ab or tione , bene seio. auxilio, opere in gratiam alicuius communitatis facto, cuius ipse inimicus est pars, quia eo ipso significas te inimicum odisse . eiusque odium excitas, &prouoeas. Et in hoe sensu dixit Chiissu,
Matrb s. nos debete orare pro persecutoribus, Ed illis benefacere, hoc est, quando pro aliis oramus. aliasque benefacimus. Dices te oblatum non esse salutate, Eleemo*nam
distribilete, sed grati , de pro libito facis. Ergo potes
his, de non aliis conserte. Respondeo negando consequentiam , s ea exceptio ost odit fgnum ; saepe enitri obligatus non es orare: atii oras, clebes attent ἡ orare. Sie ergo dicendum est,etsoblita tua non sis citare, eleemosynamque communit ii tribuere K tamen tribnas de s Omnibus tribuere, ne Hes inimico oeeasionem offensae, Ae allis suo tamentum tu spicandi te rancorem non deposuisse. se ex eommuni sententia d et Suatex disput. de charitate sese s r. . Valent I. .H0 3 P. . 'm 1.erna Mem. ve se. te rio seqaitur. Coninc, si sput. 14. 2ub.6. a num 8 s. cum D Thom. ιι est.2s. ara.9. de eius expolitor. Dirii te non posse absque peccato a communi oratione, de beare. scio inimicum exeludere qua mimicus est. Nam si ilatum ex alia causa honesta exeludis, i inmque cavsam aliis manifestas, non precas a quia solum peccare potes, eo quod fgnum praebeas inimicitiae , & inimi. cum ad odium excites, quod eessat . quando titulo hoia nesso saeis exelus nem . Hine est, s bene seium impartien/um Omnibus rihn suppetit , potetis omittere calumniatores.& aliis conserte, item D sei res interres.sionem tuam pro omni hias factam , non omnibus pro sui tam . poetis pio amis is impendere , inimicis ex. elusis, quia tunc non 8M Ais inimieos, quia inimici,
sed quia pallium bteue est, Se multos operire non pri.
612쪽
Tract. VI. Disp. I. Punct. VI. 383
test,quo in ea se prudentia dictat,ut potius amicis, quam inimie is siueas. se Valent. de Coninchsura , eum D Thom.Bannes,& L circa lues.s Seeundus casus est de obligatione salutandi ini eum , eum tibi oceutit. Dico ergo per se nullam esse talem obligationem , quia pet se omisito salutationis non est signum Odij , neque ad odium excitat, cum debita non est,flc libete omitti potest. Non enim omnes, qui tibi Oecurrunt, salutare teneris, neque ex salutationis omissione eensetis insalutatum odisse. At inimicis non tenetis spetialia signa amicitiae exhibere,eum ratione inimieitiae potius indigniores sunt eonstituta. Ergo non teneris per se inimicum occurrentem salutare. se Coninch aisput. 14. Ab. s. num. 9 l. Bonacina disp. 3 qtiast. . de charitate, punct. 3. num. 3. SuareE diotidi s pes s. num. 8. Disi pet se non esse odij signum 1 nam aliquando esse potest, scilicet eum ini-rnieitia est publiea , & ante inimicitiam solitus fueris inimicum oceurrentem salutare, si tunc salutarionem omittas, sine dubio scandalum generas & QRficiens pisbes fundamentum suspieandi ob solam inimicitiam omittere, quod sortioli militat,s inimi ssi superior,si tunc salutare omittas, illum censetis eoi temnete, Ae Odij fomitem ministrabis.sie Valent. a. a.dso. .qua'. sicinia. a. vos lines 3tiitur. Coninchaisp.
& alii. ε Sed quid si ipse inimietis ie salutauit pRespcndeo,regulariter loquendo te obligatum esse resultate, quod si non facias, non solum eontra urba nitatem peccas,sed etiam contra Eliaritatem, quia posta inimicitia , eenseris omittere ob inimiet contemptum , ill Ique occasionem praebes in inimicitia per se
vetandi. se Suare et dispur. s. su. D num. 8. Conines, Valent. Loica . Bonae ma supra. Lmanuel Saa an utraque edit one, verbo eharitag. num. 9. Excipi tamen debet
casus. in quo seclusa inimicitia non soleres salutantem resalutare , qui eastis ratus est . A solum habete potest laevin in homine tibi longὸ insitiori a tune enim nec contemptus, neque odii potest elle sgnum omisso tesalutationis. se expresse Coninch num. 9 i.
Tertius rasus est de inimico veniam rostulante,& dicengum est te obligatum esse aliqua sigi a exhibere . quibus seni fices illum in amiciti im ieeipere. quia omisso talis signi in illa oceasone esset signum neotis, de Mij. se suamet da ur.3 seres. m. s.
ipsos. Excipit autem Coniuch ab hac obligatione sua periorem onensum , assicinat namque hune posse alia mutulum retardare reniissionem , de animum osse .m ostendere, ut subdi ius grauitatem suae culpae apprehendat i illamque iterum sugiat ; quia tune illa ostenso ne a est signum inimieitiae , sed potius ami- eitiae , esem in bonum subditi fiat. scuti fecit David sum Absalom . cui diu suum eonspectum distulit. Item illa ostenso est quaedam culpae punitio, quae suis perioribus. de non aliis per ita φst. Cauendum tamen est , vi bene ipse Coninch aci uertit, ne ex odio fiat, de ne ex illo oriti intelliga t, neve subditus nimis exasperetur, eonsentit Emanuel Saa supra, in edit. complutens eum dixit, s seandalum absit, de si aliqua oecaso negandi salutationem salutanti, de veniam ρ stulanti,qui negatet non esse condemnandum ; semeit enim inquit non Od ille. de paratum elle in necessitate, ut proximo subuenite.
henditur remisso satisfactionis debitae pro iniuria. sed non obstante petitione veniae, illiusque eoncessione, potest offensus satisfactionem debitam petere eoram magisti tu quia petit, quod sibi debitur,de quod magistiatus facere tenetur. sie post alios tradit Valent.1.
a.dseul. 3. quast. .Punct. i. cari finem. Suarer disput. s. seM. num. to. Bonaei na aq=ur. 3. quas. 4. ae charitare, punia. 3. num. s. Coninch disput. a . dub 6. a num. 96. Cauendus tamen est nimius rigor in hac satisfactione
petenda, semper enim Christianus pietatem redolere debet. 9 Sed quid s offensor vltra humilem petitionem v nix osserat satisfactionem intutiae actae susti eientem prudentis albitrio ; vel in istia talis eonditionis sit, ut reparari non possit, ut contingit in morte fit ij, vel parentis, potetis ne in iis easibus prosequi actionem iniuriarum e rara iudice Videt ut negandum,ex eaps quis con=ιut ocii l. ubi Fabian. Papa dieit: Si quis ob iniuriam aeceptam grauiter eontristatus est , de satisfactionem oblatam noluerit admittere , grauissimis poenis ad id est compellendus. Seeundo videtis procedere ex asse- ictu vidictae , eum absque ulla propria utilitate damnum alteri proeures, illique praebes susticiens odi j excitatiuum. Tertio, quia contra consitum Christi procedis,debebas enim pet lienti in una maxilla praebeis re illi alteram; non tamen procurare,ut grauius percutiatur. se docent Beja an summ.cUM IC. AZOr Ilare. Lb. 1 1. cap. I 3. quasi . I. inelinat Sylvest verti chari ια, Fateor regulat iter hoc consulendum esse, quia rarus est, qui ex amore iustitiae , 8e non potius ex affectu vindictae punitionem iniuriantis petit. Caete-t m s protesseris non ex affectu vindietie, sed iustitiae te aceusationem instituere, de punitionem iniuriantis petere, vigendus non es , ut desistas , neque
ob id est neganda absolutio. Ratio est , quia iudices sunt constituti Republica, ut delinquentes puniant , S: onens s satisfactionem exhibcant. Ergo ostensus peteris hane punitionem, & satisfactionem. non petit aliquid illicitum sed potius quod iustitiae vindieatiuae consorme est. Ergo haec petitio non debet reputati signum vindictae, neque ossi j excita-ituum. Adde saepe esse conueniens rei publicae . ne offensus ab aeculatioiae desistac. Nam illo desilente solen F eriminosi satile veniam impetrate . & audaeiores sicli ad similia eo inmittenda. Vt ergo i , de alii aleeam ut, Ze reipublieae scandalo sat satis, expedit offensam prosequi actioite iniuriarum de ita tradit express3 Suater Aspvit. 1 .de e haritate,secis m. Cois ni uch di par i Avib.6. nam i i Loreasses. 3. alρκι as. num. 3. Bonaeina a spue. qmst 4.puns. 3 .num. . Ioan is Sanchea disput. 1. selicta, , nais. ii. ubi addit lietatum tibi esse nun solum eo tam iudice petere vindictam in intiantis , hoc est , punitionem debitam , se aetiam a Deo. dummodo non excedas in petitione vindictae ultra metitum culpae . quia peris quoddam opus virtutis , scilicet delinquentis punitionem sactam ab eo , qui potestatem habet puniendi. Neque obstant superias adducta. Nam cap. si quis ea itutis, solum probat grauitet comppellendum este eum, qui satis actionem iniuriam is non vult adimittere, ut odium geronat. se explicit valentia r. a. ρως 3. 'Mst .a .punti. 1. circa finem, isse. nque Diuis. Ad secundum nego te proeedere ex affectu viti dictae, sed ex assectu iustitiae. Ad tetitum struit non esse contra
Christi praeceptum, ut lieit fieti possit. Adde nequo esse eontia consilium, s ratio boni communisae non tantum proprii sui commogi interceditat smpe pol neontingere. io Quartus casus est,cum duo se inuicem Offendunt, quis teneatur prius petere veniam , aut satisfactionem
613쪽
tetit patibus obligatum esse , oui prias iniuriam intulit, quia prisis obligationem satisfaciendi contraxit,
num 6. At si prior of endens leuem iniuriam intulit. 8e posterior grauiorem. vel priot est longe nobilios, s eundus insertor , non videt ut obligatus prius satis sis ctionem exhibete . sed illam suspende ie potest . quousqtie alius sibi debitam exhibeat. se Bonac. N Coninch μ a. Ze Reginalg. lib.i . niam. ris. Et issem videt ut dicendum . si praesumat petita venia , Be satissa-Ebone pro sua patre exhibita alium non corresponsu
rui tunc enim titulo recompensationis retinere quasi in depolitum satisfactionem poterit, quousque videat alium paratum debitam exhibete : se Bonaei nasupra. at sed inquites, an offendens obligatur si semperveniam petere, aut satisfactionem competentem exhibere , neque possit absolui, si id Aeete nolit 3 Respondeo saepe ab obligatione petengi veniam , Ae latissa-ctionem exhibendi exeusati offendentem , ideoque posse absolui; Ptimo exeusatur in casu proximὸ diuo,
quando alius intulit gr uiorem iniuriam , vel pla sui mit sibi illatae non satis iacturum. Secundo s laesus non sit eontentus satis actione prudentis at sitrio cona .lietente, sed exigat immoderatam, qualis esset, si vel et ut aliquo modo infami peteret veniam , quia ante sententiam iudieis , ad hare tam ardua, de dissicilia nullus tenetur. se coninch ἀθώι. a .atib.s. num. CC. Tettio si pensatis eircunstantiis censeat ut laesus satisfactionem temisisse , aut de illa parum eo rare, quod seri intelligit ut, si non exigit. eom facile possit. vel cum laedente ita amieabiliter petitactet , ae si nullamini ut iam ac tepillit. se Coninch. supra num. Io . Ex ira hos ergo , de s miles easus, s ostingens nolit veniam petete . aut satisfactionem competentem exhi- here, nequaquam absolui debet , quia non potest esse contritus, eum nolit obligationi debitae satissaeete.se Sylvest. vosa inium, quast. s. Coninta dispar. I 4.dab. 6.
. Dixi veniam petere , aut sitisfactionem eompetentem exhibete, non enim semper ad petitionem veniae obligatur , ut contingit, cum Oflingens est superiori
quem non decet se ita subdito submittere , nisi sol te iniuria grauis sit. Debet tamen semper offendens satis, factionem competentem dare prudentis arbitrio, spectata qu litate personarum, fle iniuriae factae. Ir Quintus casus est, an si scias alloquendo inimicum , de ali, sina beneuolentiae illi ea hibendo ab odio sole , ut desistat. praestare tenearis. Respondeo eum distinctione , s grauem dissicultatem in iis exhi
hendis censeas, cogendus non es , quia non videtis teneri eum tanta disseultate salutem inimici proeurare. se eapte si Conineh ἀθωρ. 14. aub. s. uum. 91.5e indicat Suar. a Jut. s.fin. s. num. 8. ubi solum inquit
aliquando hare pro salute inimici faetenda esse. uetum s tibi hute praestare grauitet molestum non est , sne dubio teneris . quia bonum spirituale inimici, seu iEe euiussi bet proximi procurate debes. etiam cum aliquo ipo incommodo ; aliis non esset nobis praece ρο- , Exor. a . leuare asinum inimici iacentem sibonere fle γναασι as. esurientem inimicum cibate. se sua ter supra.& Coninet, ni .s .ee Bonaei na alios reserens a spinque'. de charit p.3.
Vtium in bonis spiti tualibus teneamur nos
ipsos in amore appretiativo praeferre. omnibus proximis. i μει bona spirit Isia.
1 D Ona spiritualia sunt in duplici differentia, alia. D quae quis sibi, de proximis velle debet, alia quae
nee sibi, nee proximis velle tenetur. Explico Ex chati tale tenetis velle gratiam, de gloriam tam tibi, quam cuilibet proximo , de omnibus illius impedimentis carere. Summam autem gratiam, de gloriam , te quae ad hanc persectionem conducunt, qualia sunt euangeliea conssia, neque tibi, neque alteri regulariter obligatus
I Dieo ergo primo. Obsigatus es velle potitit tibi
gratiam, de gloriam.q i m υliqnis omnibus, etiam uniis
coneltis .ct 6 de alii apud ipsos. Ratio est,tum quia not-ma , de tegula diligendi proximum est amor sui ipsu ,. Matth. a i. α'iges proximum, sicut ιeinum. Ergo dilectio tui praeserenda est. Tum quia eharitas magis inclinat
ad ploeutandam sui conseruationem . de augmentum, quam ad procurandam conseruationem , Ee augmeniatum aliorum , in quibus ipsa non residet, quia ad proprium augmentum inclinat per se,ad aliorum augmeniatum per aeeidens. Ergo velle prius debes tibi gratiam. quam aliis. Ergo non potes velle gratia carere, ut alij eam consequantur. Adde te non polle gratiam, fle bea titudinem amittete , nis reccatum mortale committendo 1 Λt hoe secun/dm rigem , 8e iam s totus mun. do saltius fieret, committi non debet. Ergo neque potest velle gratiam, fle beatitudine m amittere, ut lotus mundus saluus fiat. sed dem ua sne peceato gratiam, de gloriam amitti posse, adhue non potes velle ipsis eatere, vi alii ea ecnsequantur. Tum quis haecarentia non potest esse me/ium propcittio natum ud huius finis consecutionem, potius enim possessio charitatis,quam illius carentia est megitim, ut in aliis smilem e haritatem excite ' Tum quia charitas ipsa obligat subiectum, in quo residet, ut sit conseivationem. de augmentum prim h proe utet. Tum denique quia gratius Deo est, ut quilibet procuret Deum amare, quoad possit, quam ut floreret, ut alii ament, se ipso neglecto. iuxta illu/ Matth. is. Quid exim prori' ho
minis iniuersiam mvindum Inoriar rima vero sua detria
3 Neque obstat Morseri Doue. 3 2 .elegisse potius beatitudine carere, quam populum condemnatum relin- ruere. Dixit enim Deo, gat dimitte uis sane noxam an rati m. Alibro vita,& paulim voluisse anathema esse a
Christo pro statribus , quia omissis aliis e , pluat hibus, quas supradictis locis udhibent eaepost in communiter , ea mihi magis probamr , quae eum Augivi. qua .i4 . supem Exoa. Ammat neque paulurni neque
Moysen voltiim ab sole Fbeatitudine ea rete . Teg per γ uandam exaggerationem , fle filialem erili fidentiam uisse locutos .sesentes non osse beatitudihe priuan Aos, ditisseque Deo, se sortem proxii forum desideram iit,
ut si per impossibile mim e suobus est faciendum,
614쪽
.concedatur aliis aeterna salus, etiares nos a visione tua excludas , quod scimus facturum non esse ; seiris amieissimo diceres 1 Paree his rebellibus , vel Aeleme de tua amicitia . aut me eum illis interfice. Non enim vis moti . neque amicitia illius priuati, etiamsi ille petitionem non concedat. sed per exaggerati nem loquetis , vi declares te desiderare aliorum venianuae desideras vitam. eiusque amieitiam.
aliquo tempore pati dilationem beatitudii iis ut proximo tum saluti prouideas , festi seeit Paulus au Philippensi. Coarctor E duobus des derium habens , dissolui , & esse eum Christo , permanete autem in carne
necessarium propter vos. N ὰe s. Mat in testatin in eius vita Betnard. morientem dimisse a si diae populo tuo sum necessatius, non recuso laborem . & sc de aliis. Quia eatentia beatitudinis pro aliquo tempore determinato eo impensatur sussiciem et voluntate alio rum, At meritotum proprio incremento. Nunquam tamen tibi licet velle nee pro una hora, gratia,&charitate earere , etiamsi absque peccato fututum esset εἶ quia non est megium ad salutem aliorum proportionatum, di praeterea est contra inclinationem charitatis . quae
pei huiusmodi desderium in sui destructionem tenderet. se docet.& late probat valent. 1. a.dique. 3. quast.
s Dieci seeundo. si hona spiritualia sitiit extra obligationem , poteris absque peccato alio tibi praeferre.
tio est manifesta , quia si nulla est obs gaiio proeutandi illa bona nee tibi . neque aliis, sed pro libito ea tibi, di aliis plocutare potes . q)4d illa aliis pi ures,& non tibi . non obinde argui potes , sed pinis lαι dari , quia opus laadabile satis. Nihil minos. ver mest eliaritatem inclinare , ut potius . tibi, q31εo: Mi s, haeς quae ad persectionem attinent. proe es. Sed quia ad hie non obligaris , is eo p. te que s ccc to procurate aliis, dc non tibi. At s b ne aduerticui.& tibi proe aras persectionem : non enim pote: alio rum persectionem promouere , quin tuam etiam pro
ΡvNcetvM VIII. Vitum in temporalibus bonis debeamus nos ipsos magis diligere, quam
proximum. t Pγo hono reipustira sona fortunae , imo ct vitam expendere aebes. 1 In aquati tui. alterim parti laris necessitate , non rene6c alium risi ρνηferre. 3 In boni, fortuna potes proximum tisi treferre. Iνoponuntur Damasent mina, Uirmans, ct negans taeon Brutum in aequati necessa tate bonorum, qua ι-- seruare teneris,pos aliam tibi praferre. A Conciliantur hae senIentia. 6 Salusa rati ambus num. .adauctu. et oppetere moνιem,ct exponere te pericula visa ab eonia seri ancium Uram pνoximi extranei nan es moriale,
sed eaviandis est cooperaι is, i DRaemitto certa, ut gradum faciam ag dubia , oei controuersa. Primo certum est te debere in aquali tui, & reipublieae necessitate non sol sim bona fortunae, sed etiam vitam expendere pio reipublicae
eonseruatione. se Daliom. ab omnibiis Ieceptus a. a. quast. 16.art. 3. Nia honum commune praeserendum est
speciali, & pals exponenda est ob eon seruationem totius. Dixi,in aequali neeessitate. Nam si tespubliea se .lum grauit et, & non extreme indigeat, probabilitate
non caret te obligatum non esse vitam expendere;quia tune extrema tua necessitas praepaenderat graui reipublicae. Item ius conseruandi vitam est homini maxime connaturale. Ergo non est obligandus amittere ob quamlibet reipublieae necessitatem sed solum ob exit
Quod dictum est de republica, dieendum est de Pri ope , seu alia persona reipubliea necessatia, s vere ne cessaria est , quia id ipsum est reipubliem prouidere. se
ιι η ne. a Secundo est certum in aequali necessitate tui,& eu iussitat priuati te posse tibi, & non alteri prouidere, imo hoe ehatitati esse conformius, quae inclinat potius ad sui. quam ad aliorum amotem, iuxta illud Matthaei s. otiges proximam tutim,setit te ipsum. se D. Thoi.
ἀθω. 3.θαι. de alii. si veth necessitates dispares sum, ut si proximus si in extrema , tu vero in graui , ipse in perieulo manifesto vitae , tu in perieulo solo in probabili , poteris illi neeurrete. At et edo te non tene ri, quod possis. probatur, quia i ta ordinem charit tis est , vi bonum maius proximi proprio praeferat uti At negari non potest vitam proximi. quae alia xia con seruati non potest . maius bonum esse , quam ex eluso probabilis periculi vita propriae , sicut prati us malum est rarari certa, quam periculum illius. Ergo eharitat conforme est , s periculo probabili te exponas ob vi trabum certum tui proximi. se tradit Valent. 2.a. ἀθ. .quabi. 4 conelam. versese eundo squitur. At hine est te posse cum perieulo vitae in tui te peste insectis. QuM autem n n teneatis , probo, quia praeceptum de conseruanda vita altei ius non potest eum graui detrime ito propriae obligare: esse enim nimis asperum.& diirum praeceptum. At qui se exponit pericul probabili amittendi vitam propriam ob conseruati aem alienae . graue detrimentum patitur. Ergo ad hoe non est obligandus. sie Finanuel Saa Oerba chaνua
veri li proximus in periculo vitae vetiatur . tu ver1 in petieulo amittendi fortunae bona, tenearis illi succurrete . constabit ex iis , quae disput. seq. de eleemosyna
Gni3 est certum in bonis,quae ex obligatione conisset nare non tenemur, posse proximum nobis praefer re. inpropter licet nobis proximo egenti donato e iam ea , quae nostro statui necessaria sunt. loquot de homine libeto, non de patre samilias, cui alia via haepio hiberi possent. se Conincb asilist. 11. dia. 6. --
Dubium igitur est, an peeees eontra chalitatem, si constitutus in aequali necelsi a te bonorum,quae ex o ligatione conseruare debes, ut vitae . Eccorporis, cedas tui conseruationi, ut vita , de corpus proximi conser.
sunt qui assument te peceare , ex praecipue rationem ti,quia charitas obligat propriam,& alienam vitaret conseruare, S: caeteris paribus prius obligat propriam, deinde alienarn, quia vi air DThomas 1 2.qua 16 αν-tie. . propria vita magis illi coniuncta est Ergo contra charitatis oluigationem procedis, si hune ordinem pet- uertis. Ergo peceas. se Paludanus 4. dismi . s. esse. 3.ari. Iaeaneltis. 3. Gabriel abidem distines. 6. U. Astris.1.eones . . & viget ut esse Augustini tib demena c.cap. s. ubi ait : Si quis exponat vitam corporalem pro priam pro vita corporali alterius , iam non diligit proximum scut se ipsum, sed plusquam se ipsum , quod
sanae doctrinae regulam excedit. Ergo est contra reis gulam charitatis. Eeonti, alii negan te peccare,
615쪽
sed potius ὀieunt te opus laudabile sacer e. Moues tui, quia non teneris ita propriam vitam consetuare , quaneam periculo exponete ob aliquem non estisti s-tiem,ut multis exemplis Letitiis tib χ.c. 9. sub si a num. 17. eonfirmat. Seg conseruare ruitam pro, lini est hinestus finis,& proprius uirtutis chalitatis. & sortitii ' aiis. Elgo non peccas . si ob huna finem expolias pro pilam. Deinde pro conseruatione tui status, ac tu: itione honoris, & retum Attunae potes laudabiliter vitam exponere. Ergo a sortioli pro conseruatione vitae proximi. quod maius bonum est. D nique pro eor seruando statu , rebusque sottunae alicuius domini se exponit famulus rectissimis vitae petieulis.& stipendium accipit. vi se obligetur. Ergo si id faciat ex liberalita- ted audabilicit et it . N ita tenet Lessius lib. 1.eap. 9.dub. 6. num. 19. Coninch aliis relatis di fat. 11. dia. s.
, Alii supradictas sententias eonciliant, & primam
sententiam procedete dicunt, quoties nulla specialistatio adest exponendi vitam propriain nisi conseruati alienae, ut contingit, cum illam exponis yro extraneo, Me tibi amico, nee benefactore, neque specialitet rei publicae necessitio. Secundam sententiam dicunt ν cedete . eum aliqua specialis ratio intercedit, stille tostendere amico debitum amici ossicium . grati dii arillli benefieia, pto uidere alleui utilitati communi, quia tune non amas proximum plusquam te , seu p. s virtutis amas prae vita,ut dixit D. Thom. septa restat 1. . siesuar. ius fui. s. de eharies 1.3. m. . Valent d. Jur. 3.quas. 4. canetas de hic modus dicendi mihi ploba.hIlior apparet argumentis pio utraque sententia adductis.c Neque aduersus hune mossum dieendi vigent rationes allegatae pio sententia Lessi,de Coninch. Negamus namque conseruationem vitae ploximi amissione propriae esse finem honestum . quia est eontra ordinem debitum etalitatis. Etit autem finis honestus, si cumeon seruatione vitae proximi . ostenso amicitiae gratitudinis ad beneiaia , fidelitatis . aut alterius virtutis coniungat ut vi contingit in omnibus exemplis allatis a Lessio, Ae quae adducta sunt in confirmationem illius negatiuae sententiae. Quδd si obii Has : si aliquis eulpabiliter, vel inculpabilitet te inuadat euius ictum Aeclinare non potes. nisi illum oecidas, licet tibi abstinete ab illiut occisione , & permittere, vi te occidat. Ergo iam conseruatio piscisa vitae alienae est honestus finis ad permittendam propriam mortem. Respondeo negando consequentiammon enim permittis te Oeeidi ob alterius vitae conseruationem prae eise; sed ne aliam Oeeidas. est enim occisio euiuilibet hominis ita grauis, dura, de tertibilis, ut actus si pietatis ab illa abstinere , etiamsi tibi liceat : permittere ergo tuam mortem ob huiusmodi finem inus est laudabilis.
γ Aduetiit tamen suater uisp.οί 3.3.num. .non esse peeratum mortale, sed solum veniale oppetere mortem . de exponere vitam propriam, pro conseruanda praeei se vita proximi extranei. quia licet charitas obliget prius amate seipsum , quam ploximum in aequali deeessitate etiam temporali,non tamen sub graui obli- patione hune ordinem imponit, sed sub leui. Seeundd duertit esse eauendum, ne postiue ad mortem propriam cooperetis, existimat autem Et bene te eooperaturum . si proximo periclitanti in mare eederes tabulae iam a te occupatae ut ipse se saluaret, sciens te inde esse petielitaturum ; quia illa cestio est quaedam postiua in undis immetso , quae tibi non licet. Secus veth s tabula a te oecupata non elIet, poteras tune permittere ab alio oeeupati . quia tune non eo peraris morti propriae , sed abstines a conseruatione vitae ob alterius vitae conseruationem , de tradit VasqueZ Fusc.
de elemos cap. .mam. 2. Haec omnia dicta sent 3e ho mine Iibeto, cuius vita aliis necessaria non est. Nam si aliis nεcessalia est, ut filiis, de uxoti, de consanguineis tum ad bonum spitituale,tum ad temporale,nullo modo lictiet pro vita alterius priuali hominis propriam exponete, si d grauit et talis pecearet 1 non enim cum tantorum Aet timento vitae alterius succurrere debebat. se Conineh ἀ0. 1 s. dus scin Me,i . 8 .Bonacina dist.3.
PvNc TvM IX. An ex Hiaritate obligeris, & quando, salutem spiritualem proximorum bonis propriis
i. t temporalibus fortunae, is vitaei - . praeserae.1 Premittuntur tria cerra sma. 1 S attiiιών regula ab amnibuι reeepta te obligarum esse
1 Idem est de infanti raristianissis.
6 Hamini precatoνι in eoetνemis ron teneris se re eum perianis vata pomisemia sacramentiam ministrare. Te muta/ntem bene potes occidere , tametsin peccato
3 Examinantur aras casis passi a Valentia. 9 Extra e iam exrremum non teneris cum g Ni iactώ- Aeeurrere proximo pritiatam spirituatibus. i u P. --a eommuni,sic alacet rasiatica, teneria eum p cuti vitae succurrare. ii Cuilibet proxina grauem ne statem spiritualem p tiori tinisu eum Ieui tuo detrimentos ecurrere.
i ex saepe dictis , non solum quilibet particulatis homo intelligitur, sed a sortiori quaelibet communitas,respublica,& regnum. Item loqui possum ita de ob ligatione hominis partisularis.& priuati,vel de obligatione superio tis,Principis,& pastori . ,
Meundi, praemitto triplicem esse necessitatem pro ximi de tuo auxilio leuemarauem,S extremam. Leuis est, quam proximus leui conatu, & Acili negotio abnque tuo auxi .io repello e potest. Grauis , qua sne tuo auxilio non nisi piaui conatu R disicultet ab illa se potest proximus liberate. Extrema est solum periculum aete inae damnationis , a quo proximus absque tuo auxilio vel se omnino eripeie non potest vel cum tanta disse ultate vi prudentis iu/icio reputi tur moraliter inlup tabileiae proinde omnino impossibile. Praemit O tertio , vi pioximo obligetis sue itere eum iactura propria . duci tibi debent esse moraliter certa. Ptim δ proximum indigere tuo aurilio , quia alios non adest , qui succurrat. Seeundo , a uetilium tuum fore profuturum. in his tribus suppostis omnes ecinueniunt, ut videre est in Doctoribus in distursu referendis.1 Regula ergo certissima . 8e ab omnibus eat holicis reeepta est, te obligatum esse salutem spiritualem eurus, bet proximi tuis bonis temporali hos sertunae . de vitae praeferre, ita ut si opus si haee omnia expenderepto illius eonsecutione, id debeas farere. Probature et illo Ioano. 14. me est praeepetim meum, ut diligati in uuιmseat dilexi vos. At Cluistus dilexit nos expendendo
616쪽
dendo propriam vitam pro nostra spiti tuali salute. Ergo se debemus proximos diligere. Et eonfirmatur
ex illo Ioann. i. p. s. In hoe cognouimus charit-em Des, sura iste Mimia samposita pra no s.ct nos desemus praseatrastis animas ponere.quem locum expendens Augustinus lib. da mendae es. 6. Aixit, temporalem vitam
fiam pro aeterna proximi non dubitabit Chtistianus amittere. Ratio est, quia bona spiritualia, & maxime aetetna excellentiora . di Deo gratiora sint quolibet Umporali bono,etiam proprio Ergo ex chasitate huie bono illa praeserti debent. Disieultas autem est,quibus euentibus igneeessariδεaciendum sit,quod sequentibus conclusonibus explicabimus.
3 Prima conelusio est, in extrema ploximi neeessi te debes non solum bona temporalia , sed etiam vitam expendete, s tibi spes in fore prostitutum se eum D
Thoma a. a. cy se. 15 art. s. tradunt Omnes eius expo
est , quia praeceptum expendendi vitam propriam pro salute proximi in aliquo easu obligat s alias superuacaneum eget. Ergo ad minus obligate debet in easu e uetae necesstatis. 4 Ex quo infero primδ. Si petro dormienti, &phtatieli laboranti . de in peerato mortali existenti mortem sities euentutam. siue a se sue ab alio, teneris cum periculo vitae impedite s potes, moraliter eratus es , peceato postea esse liberandum, alias non ;quia haec est extrema necessitas. se Coninch Λωn.87. Suateae disput. s.see . 1 1um.
s Insero secundo. Si insans filius Christiani fideli,
sit morti proximus indigeatque Raptismo quem absque Periculo vitae eon set te non potes, neque alius sit, qui conserat, teneris eum periculo uitae eonferre;quia illa est extrema necessitas . aqua non potest insans se liberare. Neque Obstat illam neeevitatem prouenire ab extrinseca aliqua causa , stillaei tyranno impediente Baptismum , Ob euius rationem negat Sotus reti f. das et. membν. 16 U. 1 post g.conci . non esse hunc ea iasum extremae necessitatis per se, sed per accidens, qoia impertinens est, a quo. & quomodo proueniat necessitas, ut deobligetis, s de sacto Deeestitas urget.se Nais
Dixi, s insatis si situ, Christiani fideli,. nam si si iux
ς thniei sit, non est eonstans inter Doctores, an parenetibus inuitis pollit baptiLati. In illo ergo casu, in quo baptizari potest, teneris cum periculo vitae Baptismum illi eonferte. se sua eκ supra. Posse autem bapti Eari, quoties absque vi illata patentibus . & graui illorum Perturbatione seri potest, communior serὸ sententia. se Coninch supra. Seio tamen Emanuelem S.
Probabile te ncto esse obligatum pueto huie Baptismum conferre cum periculo vitae , alioqui enim temeretur malet grauida petmitte te se serare , ut filios in utero existens baptivitetur, alioquin s ne BaptiLiguo moriturus, quod non est concedendum.
c Tettio in sero quid dieendum si de eo , qui diu
vixit in eonsuetudine peccandi, & morti proximus Petit Consessatium . a quo absoluatur, an debeas, Parocho. neque alio succutiente, absolutionem conis cedere cum perieulo proptiae vitae 3 Alsi mai Bannes , a. φυε18. . t.1. suxeasvra nam 3 valentatilput. 'nia. I. versic. qua νι- castis, quia hute disseillim timest habere contritionem. Ergo reputanda estilla ex
Sed credo hoe solum esse intelligendum in homine
rustico, aut prorsus ignaro ia iustiῖeationem extra sacramentum requiri contriticinem , quia huic motaliter impossibile est contritionem habere,cum eius menti obligatio habendi contritionem non occurrat. sic
dieit requiri ad extremam necessitatem. ut non valcaractum contritionis elicere. Alias si cuilibet petenti aia solutionem debetes eunt periculo vitae impendere, ne ob desectum contritionis in aeternutu pereat. sne dubio obligatus estes tempore pestis, & inuasonis hostit is deficientibus parochis cum periculo propriae VHae se oppressis sacramenta ministrare, neque posses fugere. quod Doictores communiter negant.
Quarto infero quid dieendum si de eo, qui te invadit, cuius ictum declinate non potes , nisi Oceldas. Repuro te poste occidere quia illa extrema necessitas non est,cuin ab illa se liberare possit, sed potius est extrema malitia. sie Coninch ntim. m M. Bonacina ἀθ. e ses. Φnnes. 4. num. Isne. Sed quid s inuasor ebriussit,aut phraeneticus, tencris De tune te pet mitti occidi, ne in peccato alius moriatur Respongeo te nota teneri, quia nee reputare debes alium esse in peecato, neque sest postea hine conterendum, neque te ita esse dispositum , ut mortem subitaneam,& Don praemeditatam lubite possis sne perieulo
8 ini into insito quid dicendum si de tribu, illi ac bus telatis a Valendi supra, in quibus ipse agnoscit extremam necessitatem p Primus est de illis rusticia. qui 1 eoncionatore haeretico reducuntur , neque est, qui valeat eos ab ignotantia liberate. Secundus de celebrati tibiis aliquem contractum usurarium ex ignorantia vincibili , in qua creduntur perseueraturi, niti tu Aeeurtat. Tettius de filia , quam pater ob pau- pei talem laesioni tradit conita eius voluntatem. Respondeo in supradictis nullam adesae extremam necesitatem. Nam vel illi seducti ignotamia vincibili labo iant, vel hon. s non ι non committunt peccatum . s laborant vincibili ignotantia absolute, etiamsi eum disse ultate ab illa se libetate possunt. Ergo non est extrema neci sitas. Filia veth eis aliquo modo coacta ob parentis reuerentia in peccat consentiat: at libere consentit . di potest su si mend citram parentis a peeeato abstinere. Ergo extrema necessitate nota laborat. Adde praesumi non posse suispiadictos semper in peccato esse perseuera urCs , neque aliquando esse a Deo illuminandos. Et ita a ne is cessitate extrema, & obligatione suce uirendi eum periculo vita. hos casu, excludit Coni h d.ἀθ. 1s,ub.
si Dico seeundo. Extra casum extremae neeessitatis non teneris cum ericulo morali propriae vitae , aut amissioriis membrotum , aut stata iactura bonorum fortunae succurrete proximo in spiritual bus. se D. Thom. a. a.quast 16Art. s.- 3. Nauarr p. 14 m. m. in Conineli δη .as .ub. .nti. 96. valent. 1.2.ἀII. 4.pania. 3. -υ. seecunilo diao, post s. assert/οnem. SuareΣ δέ ut si charasare, ef . I.M. . scin acina dio. Dq- 3.d.
tio est quia non decet suavitati legis Euangelieae ob necessitate proximi, , qua ipse se potest liberare te esse arctandum ad piopitae vitae, bonotumq; Hunae amicsonem: ius enim coseruandi propriam vitam, L ea quae vitae sunt necessatia , est maximonaturale. Non etMamittendum est ob necessitates passim octu irentes, quales sunt graues proximotu necessitates. Hinc inse Io
617쪽
te non esse obligatum eum petieulo vitae, vel iactura graui honoris, de diuitiatum peeeatum proximi impe dite, tum quia eum ipse precat , non laborat extrema, sed ad summum graui necessi a te. Tu, quia potest postea se ab illo peceato per poenitentiam ii oerare. Se eundδ insero te non teneti ad Indos p toficisci.qsia ne-rue ips laborant extrema neeessitate, cum sint alij quiueeutrant ex obligatione . neque est moraliter eertum te posse suecimete. Ergo non tenetis ob eorum salutem proelitandam periculum nauigationis subire , &exilium ita glaue pati. se Bonacina assy. 3. qua l. 4. de
aci Di eo tecti4. proximo eommuni hoe est,reipublicae j in graui neeessitate constituto teneris etiam cum peticulo propriae vitae sucitte te. si e Conineh diptit.
iussiat 9.seel. I.num . . ut probabile defendit. Ratio est, quia vix fieri potest tempublieam pati grauem in spirimalibus neeessitatem,quiri plutes particulares patian tur extremam. Deinde illa necessitas eommunis est grauissimum damnum,eui metith sueeorti d. bet amis-Done vitae alicuius partieularis , quae minus damnum est. Adde eum vitia in eommunitate grassantur,& plures peruertuntur, honor diuinus periclitatur. Teneris
ergo pici illius defensione petieulum vitae stibi re. Ex quo fit, si scias eone tonatorem prauam doctrinam inopulo seminare,plut/sque esse peruertendos. & spem abeas impediendi, si te opponas. re obligatum esse. se suar. & Conine hsvia . quia tune pio fide perieulum subis. Fit seeu A, si in persecutione, aut hostili ineuisone plebs aliqua eateret, qui illi sacramenta ministraret. de ex alia parte grauibus periculis peccandi,
amittendique fidem esset exposita, videris teneri eum perieulo vitae. Dixi, in graui neeessitate eonstituto reipublieae te obligatum esse eum graui tuo detrimento sue currere: nam si leuem tantum neeessitatem patiatur, obligandus non es ob illius remedium grauem iacturam etiam
bonorum Aricinae pati. Non enim iustum est tibi grauem obligationem imponi ob necessitatein. cui facile ab ipso patiente succulti potest. se supponunt Doctores supra telati,&expresse tradit Bonac. disp. 3. q. . de
I r Dido quarto euieunque proximo grauem necessitatem spiritualem patienti teneris sueeuriete eum leui tuo detrimento . secus patieati leuem necessitatem. ssConineh disp. as. aub. .ntiis.sq. ct loci. Suar. ἀθ 9.
- , - .s. Valent. Aspat. 36M'. p. v s. conetas vosterilis dico. Ratio est, quia grauis necessitas spiritualis bonum est supeliotis ordinis, quod praeserti de-het euilibet iacturae temporali leui; s enim eum tuus
inimicus grauem necessitatem temporalem pati iur, tenetis , si absque tuo detrimento potes, succurrere , ut patet ex illo Exoss. 13. Si oecurimas bovis inimica lui, avia Una eis uti ν due ad eam. Si videria a se Oaιentu te, nonpertransbώsed μευ ιυ cum eo,& Prouetb. as. Si estirieris inimicias tiam, eiba . m. Ergo a sertiori te
hetis,eum in rebus spiritualibus grauiter indiget. ii Dico qui ni si de te principe,pastore,& superiore loquamur, teneris eum periculo vitae piopriae graui necessitati spirituali euiuslibet subditi oecurrere, i moraliter speras rem tum profuturum. se D. Thom. a.
a. amest. 2 s. art. s. ec eum eo expostores communiter.
cina disp. 3. aias. 4 de naris. ptina . . mem. I. & videt esse sententia August. Fin. eg. ad Honorat 4m. Ratio est, quia ii ratione omeli. α ob stipendium a lubdi. . tis aeceptum obligantur eum proprio detrimento illorum spirituali necessiati secentetere. Item v arctius obligantiat, quam teliqui privati ; sed priuatu
obligat ut ploximorum spirituali necessitari extremae suecurrere. Ergo ij obligantur oceurrere praui. Dixi telastorem eum peliculo vitae propriae obligatum esse piti tuali necessitati graui eoiuslibet subditi occurrere. Quod intelligendisin est, nisi ex occursu reliqui graue
damnum patiantur : ut continget et, si tua vita esset necessaria reipublieae, & ob bonum vnius illam exponeres. Imprudentet an , & contra charitatem sareiates salute unius damnationem multorum comparare; se eolligit ut ex Conineti ἀθ.Is Aub. .nti. s.fine. vers
is Hine sit primδ tempote pestis non posse te pastorem fugere, nisi relicto alio , qui vices tui gerat suffcie uter, quia grauiter indisent subditi administratio ne sacramentorum , reliquatque spirituali bos subfdiis ad salutem. Et idem est si haeretici peruertunt plebem. O seium enim boni pastoris , ut dixit Christus, Iaser.
x O. est, animam suam dare pro ovibus suis. se. Valene pians. s.circa sinem. Bonacina nam. s. Coninch dab 7. m. a. SuareΣs i. a.num. . Fit seeunda instanti tali necessitate..inuitis subditis te non posse ossicio,&beneficio renune lare fient nee miles renunciate potest
militiae instante necessitate pugnae. Alias nullus esset pastor obligatus ovibus assistere , eum possit Aella hoe remedio ad sopiendum uti. sic Coninch,de valent. -- p . Excipe tamen nisi sit alius idoneos, qui ad suseipiandum osseium sponte se offerat, Deque subditi possunt esse rationabilitet inuiti, squidem eorum neces- steti se scienter prouidetur. sie Valent. auia aio. 3
1 Proximis pari potest aerastat/m in reminalibus, ιιι spiritualistis bonis.s meos aspraximi alia gratiis,AEIa extrema,ct quia da in Diroque proximo est graias, pors Use in ora
1 'Etiissimum est te posse Ze aliquando renetivnum proximum prae alio diligere, quia unu aptae alio tibi,& Deo coniunctior est.ω eum D Thom.
I. a. qaas. χε.anic.ε. tradunt omnes eius expostores.
suas. s. Quod non solsim intelligenssum est de di lectisne
618쪽
IEctione in effectu. id est,in exteriori benescentia. In quo nullus eos tradicit seum manifestum si ea istetite patre,aut matre,& alio homine ignoto in extrema ne-eessitate eorporis , vel animae, neque possim vitique sueeuttere. sed necessari h unus omittendus sit, debere omittere extraneum,& coniuncto suecurtere, ut dixit D. Aogustinus lib. i .de doctrina Chri a .eap. 28.eum omnibus plodesse non possis, his potissimum eonsulendum est,qui pro locorum . de temporum, vel quarumlibet rei uim oportunitatibus eonstrictus tibi quasi quadam sorie iunguntur. Non solum inquam intelliis
genda est concluso ἡe dilectione in effecto. sed etiam in affectu. Neque enim in effectu unu piae alio dilige- te potes,quin simul in affectu illum prae alio diligas, .iuia diligete in effectu unum prae alio est conserte illi bonum aliquod altero omistolita diligete in age.ctu unum pie alio,est velle conferre illi bonum ait io omisso. Ergo impossibile est te posse, & teneti unum proximum diligere pix alici in essectu, quin si mul in affectu tenearis. a Neque aduei sus haec obstat Augustinus Ioeo ralato, cum dixit, o es homines aeque diligendi sunt, sed eum omnibus prodesse non posssaee. Vbi uigetur distinguere dilectionem a beneficentia, & in dilectione
G, . Omnibus inquii pari dilectione vita optanda est, etsi non omnibus eadem possint exhibeti Allectionis
ossi ei a Non,inquam .haee obstant. Omnes enim ea parte nostra sunt aequalitet diligendi, quia omnibus debemus uelle aeque benefacere . si omnibus polsumus. At casu quo omnibus prodesse non possimus . ten mur eoniunctio tem minus e iuncto praeserte,& hoe velle.
euentibus preesetfidi aliis sint Et rasus pi odit,eum obligatus es: omnibus benefacere , neque potes ; sed nee et satiλ aliquis omittendus est, quis debeat omitti Pro quo suppono prim charitalem semper obliga te ad praeniendum eum,qtii tibi coniunctioi est altero
non ita e5iuncto;quia i recte ait D.Tho m. r. a.' a G.
an. I. eum est aliquis ordo seruandus. illepra serendus est, qui prineipso ordinis fuerit coniunctior Dupliciter autem quis esse totest coniunctior principio ehariatatis .iuxta duplex charitatis frincipi uir. Primo s steoni tinctior diligenti. Secutio ii sit e iunctior Deo, proptet quem omnia diliguntur.Contingit autem se pe esse quem diligenti coniunctuorem , quia est consangianeus, ct alter extraneus,& Deo minus coniunctum quia est minus sanctus, de tune est diffetillas in Da examinanda,quae coniunctio praeponderet. Secundo suppono coniunctionem respectu Dei unieam esse in speeie, quae si per sanctitatem 1 in hae tamen sunt vatis gradus,iuxta maiorem,vel minorem sanctitatem cita ut ille erit Deo coniunctior.qui magis sanctu est,& ille minus coniunctus qui minus sanctus est. At te spectu diligentis multiplex est coniunctio, alia naturalis ut consanguinitatis,alia humana,vi ami citiae .pattiae. cietatis; ita spiritualis , qualis est inter Omnes figetes,& praecipue iniet eos,qui eiusdem teligionis sunt,inter Consessarium, & prenitentem. interptaedicatorem, re tuo medio conuersum ad fidem , de maxime superio tem δε subditum t Tettid suppono proximos pati posse nee starem tui audi iiij in diuet solum bonorum genere alius in spiatitualibus alius in temporalibus.& alius extreme indi gere potest . alius sol sim grauitet. Et quidem in hae comparatione attendendae sunt regulae superiori puniacto positae. Ex illis enim eonstat necessitatem exire mam spiritualem euilibet temporali necessitati etiam Ibνd G GEνo Stim. Mον PMs Leoniunctissimi esse praeserendam siquidem propriet vitae pissert ut: si autem spiritualis neeessitas solum sta-
uis sit; stetit cum iactura tuotum bonorum graui occurrere non obligatis, ita neque eum iactu ia illorum,
qui tibi coniuncti sunt i s tamen patiens spiritualem
necessitatem,aeque tibi coniunctos est, ae patiens temporalem,sine dubio ille huie est praeserendus. 6 Quatio suppono necessitatem proximorum posse esse variam ei iam in eodem genere honorum mam in uno potest esse extrema, in alio grauis, & quando in utroque est grauis una potest esse alia maior. Ite posisunt prorimi se in cera in eoniunctionibus excedere, ita ut coniunctior in eonsanguinitate in amicitia,& inspicituali vineulo sit omnino inferior. Quapropter vix potest tue ges niti,quis debeat in amore pr sertit,quia satis tune dubium est quis absoluie principio tharitatis si coniunctior.Pensandae tamen sunt ei reumstantiae Occurrentes tum neeessitatis , tum spei suturi stuctus,tum praecipue ex cuius salute maior aliorum speratur fructus:de ex his iudieium serendum est. sc Sua Iezaeo ur. 9 AT. .nam a.Iine. His postix comparando naturaliter coniunctos enm spiritualitet iunetis. Primis dubitat ut, an coniunctio maturalis pisserenda st spirituali a v.g.an pater naturalis praeserem
dus sit spirituali. etiam pastoli, di filius natuta lis spirituali subdito,& se Ae reliquis
Respontio coniunctionem natu talem per se esse necessario praeserendam ; quia lime est intimior eonis iunctio, antiquior, & Immutabilior,& maiori benesiacio fundata. sie Suareet 26'. s. seM. . n. I t. Coninchdio. I s. n. i 49. s Isi. Et quidem in necessitatibus temporalibus eredo omnino certum debere patremearnalem spitituali pristiti, & filium naturalem spirituali subdito, & sie de reliquis. Solam de ne eessitate spirituali eensent aliqui patrem spiritualem esse prae
etendum .se Bonae ina vis'. H. .eis charitate unct. cis AHaeum Abulens in Matth. quisse. 66. S Reginald.tib. num. 3 i . Valent. distur. 3-paκres versit. ιννιιο δεγιιών.quia in spiritualibus bonis videtur pater spiritualis tibi eoniunctior,quam carnalis. At omnino tenendum est eontrarium eum sua teEsepra, oen. s. Conineh, di aliis ab eis telatis, quia earnalis coniunctio non solum obligat ad prouidendum se eoniunctis in bonis temporalibus, sed praecipue in spiritualibus, utpote magis neeessatiss.Ergo obligat ad praeserendum hos se naturaliter eoniunctos eis qui solam extrinse- te.& in spiritu eoniuncti sunt. 8 Neque obstat Ambiosul M. i . os u.cap 8.quem sequitur D. Thom. q. 1 f. an. g. aa i. Aicentem. Neqne enim minus vos diligo , quos in Evangelio genui, quam fi in coniugio se eepissem,non enim vehementior est natura ad diligendum, quam gratia: plus certEdiligere debemus, quos perpetuo nobiscit m putamus uturos, quam quos tant lim in hoc steulo. Non, inquam, obstat ; quia S. Ambrosus loquitur de amore, quem ipse erga filios spirituales habehat, neque agit de obligatione illos prae aliis amand eum autem dicit plus elle diligendos, quos perpetud nobileum p tamus fututos, quam tantum in hoe taeulo. loqui potest vel de timore complacentit, vel certe extra casulnnecessitatis, vel non eomparat spiti tu aliter coniiuactos eum earnaliter iunctis, sed absolute sanctos eum peccatoribus , & tune eertum est sanctos esse imagis dilia gendos. Item non obstat Pr latu obligatu esse s hi subgiti, prouideri in graui neeessitate, ut inde colligatur subditos filiis naturalibus, aut saltem stat tibus naturali has, aliisque eo sanguineis remotis,tum in temporalibus,tum in spiritualibus esse pissetεgos,quia si loquamur de eonianguineis intra primum gradum omnino, lain in teporalibus,qu,iu in spiritualibus sunt praese-
619쪽
tendi illἰs, quorum eura tibi eoaemissa est, quia noneenseri, illorum tuta se seipere derogando obligationi naturali debitae iis subueniendi. Extra ptimum gia dum non est ita certum , cum non sit ita stlicta eo n- iunctio. & ita potetit obligatione subueniendi subdi res vinei. se suatra dis 'sect. ar. i 1.Coninch disp. 13.
subditis teligios s , valde ptobabile te putat Coninchn. rs 1 .er i .posse.& gebere praelatum illis prius prouidere , quam quibuscumque eonsanguineis exeepto patenteὶ tam in temporali necessitate . quam in spirituali, quia ipsi se totos religioni tradiderunt, de loco patentis religionem suscepetunt , de sob ea cura eos religio tecepit.
s Sed quid si eε sanguinei . minua sagai,vel sor
te peccatotes, praeserendi sunt extraneis sanctioribus γAssirmat Gabi in 1 .distis. Is n. 2AOnel. .de ibi Magist. Mouentur, quia sunt Deo magis coniuncti. sed chaiaritas primὰ tespieit Deum. Ergo ptim δ respieit, qui Deo eoniunctiores sunt. Item sanctio tes diligunt ut 1 Deo prae aliis. Elgo qui eos piae aliis diligetet, voluntati diuinae se eonformatet.Nihilominus dictdum est consanguineos,etsi peceatores sint .sanctioribus extraneis esse praeferendos . tum in spiritualibus . tum in temporalibus in ea su necessitatis,& in quo semper i quimul. se Suater Mys εἱ . n. 9. Coninch dis' a s.
. N. . Ratio est . quia ex charitate obligatis sanguine iunctis, quia tibi iuncti sunt suecurrere. At sanctitas non tibi inguest hane obligationem. Eigo.Item charitas naturam perficit , sed natura inclinat amare tibi eoniunctos sanguine. potius quam meliores. Ec saniactiores. Ergo sunt in dilectione piae tendi.
Ad primum dico sanctiores esse Deo masis e6iuniacto ,& obiecta magis diligibilia seeunddm te, ae proinde magis amanda esse amore complacentiae, non aintobationis r at non esse obiecta, quae ex obligationent magis diligenda amore absoluto, de appretiativo. Alias oblitatus elles sanctiores diligete . illisque pi uidete, tius quam sibi in peceaio existenti. Ad se eundum Seo Dsum amare sanctiorem praeminus sincto: at tu non teneris amate illum,nisi solum more complaeentiae r at amore absoluto, di desiderio egeaei minus sancto tibi coniuncto potes desἡetare eam, de malo tem sanctitatem , quia in hoe desiderio diuinae uoluntati te eonformas. Adde rationem diligendi esse Deum , sed obligatio unuis prae alio diligendi non tam ex eo niunctione ad Deμm , quam ex cciniunctione ad diligentem desumenda est. io Seeundo gubila tui comparando naturaliter iunis Gos eum iunctis humatis eoi, unctione,an coniunctio maturalis semper praeserenda sit humanat coniunctioni v.g.an pater, stater, vel consanguineus praeserendus si atrii eo.& benefactori Respondeo omnes hos non esse necessatio pisse
rendos,saepe enim amieitia ita a icta esse potest,& be-Nefieetitia ita eximia uteoniunctionem eonsanguinei intra seeundum gradum euineat. sic docet Valent. 1.2. versici quinto sequιιAr. Bannes 1.2.art. a. insim,dus.I. Coninch dι0.21 dub. 9.n. i 16.
solum est dubium de consanguineis in primo gradu, nempe de filio respectu patris. de de patre respectu s-lii . de de fratribus inter se . an ij necessario debeant sempet praeseret a toleo,& bene actori insigni De patre, filio , de uxore tite omnes Doctores sentium este neein i io ptae tendos euilibet amieo, & benefactorie, horum i sitictissimam coniunctionem. ιae doeent
ειε - ἐ. l . verse. uinto sustur. Ac alii apud ipsos; . . , - . - Neque enim ut ait Aristot. 8 athicea est. Diis,parentibusque postunt reddi aequalia. Sol Mn in easu quo pater, filius, S uror obligationi debita sui munetis non sitisseeerint, sed potius contrarium facere pr eurauerint . exitumam pluies Doctores te posse ami- eum di benefactorem insgnem illis praeserte,non tamen ad iὰ teneri se Suarea: disp. . ae chamare ect. 4. n. is. Conineli aliis relatis di9. 2 t. dub.9. . n. i s s. Valent.du'sq. .punct.s. versis nahilominis. Quδd possis praeferre probo ; quia licet una virtus excellentior alia st,ex suo genete r at in indiuiduo potest insertoe vincere superiorem,saltem quoad obligationem exercendi proprium actum, ut eo mingit in die festo,euius obligatio audiendi laetum eessare solet ob exercitium virtutis misericordiae eum 'proximo grauiter meo au-,ilio indigente. Ergo licet pietas in parentem, filium, di uxorem longe superet virtutem amicitiη, & grati tudinis. At ita potest esse debita amicitia. & gratitudo singularia beneseia, ut vincat pietatem, quae attemiis eitcumstantiis videtur indebita. Quδd veto non te. neatis amicum . & benefactotem praeponere supradictis consanguineis probo.quia esto e sanguineus ob mala opeia in te facta aliquid de iure sibi debito amisit ii, remittere illis postum, & ius illaesum, di integrum,quod amatura habent, eon seruare. ii QuM s statiem compares cum amico, & bene
peccatum mortale analeo, & benefactori postponere, iuxta illud Protio, is N it amabilis ad Qeietatem maiagis amicus erit, quam frater. Dicendum tamen est semper esse peccatum mortale in exti ema necessitate praesi rte amicum , & benefactorem statia. nis in casu superius dicto,cum stater iura fraternitalis violas et, uelam leui esset insgnissimus benefactor, quia conia iunctio fraternitatis est nimis stlicta , quam derogari non decet ob quaeeumque signa amieitiae, de beneuolentiae. Adde, ad exaggerandum alleuius amicitiam utimur comparationestaternae dilectionis,& affima mus illos amare ac si status eseni. Ergo stat res amia eis per se sunt neces Iatio praeferendi. Neque obstat lo eus pio uerb. ibi enim tantum fgnificatur societate mi ei nos magis delectati. qu m eui uiribet eon sinia guinei ; vel signifieat interdum amicum esse nobis fideliotem.& viiliorem statis. Ex quci tamen non soquitur esse in necessitate praserendum. aa H. ne innitur,quid dicendum sit de patre.vxore, filio.& fiat te comparatis eum creditore Respondeo hos in extrema necessitate existentes creditora esse praeserendos,quia cess obligatio solue di debitum , eum hos habes extremὰ indigentes. ita Toties δεῖ a.diabo. ad M. BOnacina δυμ 3. . a unct.s AEq.Leuiuslib. a. e. s. n.I . Coninchisa'.13. dus s.ctiss. Im4 s graui necessitate laborant. nc videtor improbabile hos exegitoli smili neeesitati laboranti posse praserti. quia tui necessitas gratiis e
cusat a restitutione debiti antea contracti, ut defendit Lessius lib. 1 cap. 16Aus i .n. o. Ergo ei iam neeessitas horum , qui ita tibi coniuncti sunt;reputare enim potes propriam eorum necessitatem. is Tettio dubitat ut eomparando contanctos in eodem ordine,quos ἡebeas praeserre, eam omnibus ociae uirere non possis Communis est sententia in eo iunctione naturali patrem omnibus esse praeserendum, secundo matrem. terti δ uxorem , quarto filios, quia illo ordine fiunt tibi coniunctiores. se Conineti
, Sed aliqui Doctores hune orginem inuertum. Amrmant namque matrem patri esse praeserendam, tum quia magis amat filium, tum quia in eius educatione plus laborat.
620쪽
Sed absolute retinenda est communis sententia;neque enim hae rationes praeponderant ei, quam patet
pio se habet, sei licet esse filii principium praecipuum :ob cuius causam tenetur arctius . quam mater filio prouidete. & illius eo ram gerere. Alij aflirmant v xorem parentibus esse proserendam,iuxta illud Genesa. suamobrem relinquet homo patrem suum. O matrem acis Melit orisia de Matth.is.Iam no sentiao,sed unae Vis sess quilibet seipsum praenire debet parenti. Ergo etiam uxotem piae seire debet. Caetorum haec non eoi uincunt; quia haec solum probant quoad electionem natus uxorem este praeserendam. de quoad ea, quae ad gubernationem domus pertinent, non tamen quoad extremam necessitatem. Alii deinde praeponunt filios, tum parentibus, tum uxori; parentibus praeponunt . quia amor filiorum est antiquior. & cura illis prouidendi arctior est in patre, quam in filio tespectu parentis, iuxta illud a. ad Corinth. ra. Nee enim a 'Mnesil, p irentibus thes Ariet aresa parentes siliqs. vae ii autem praeponunt ob eandem rationem , & quia uxor a sitimi tui :proptet filios gignendos. se Valent. a. a.dissus. 3. quali. 4. ptines. s. versie. decima seqti tum At credo parentes semper esse praeserendos filiis in ea sum ecessitatis . tum quia beneficium a patre acceptum est omnium maximum . squidem ex illo habes esse. Ergo scut Deus omnibus praeserendus est , quia tibi
contulit esse, ita suo modo tuus patet omnibus p Atti debet ; tum quia occiso patris, aut illius maledictio grauius peccatum est , quam Oeelsci, & maleis dictio filii, ut constat Exod. ix. ct Leitit. aci. Ergo auxilium pro conseruanda illotum vita magis est debitum. Fateor tamen appetitum saepὸ inelinare magis ad amorem filiorum, quam parentum ; esque de causa saeis ius patrem amare filium, qu m e contra : non tamen inde insertur panem non esse pisserendum; cum charitas , & inelinatio rationalis natura ad patrem potius, qu m ad filium propendeat. Neque o stat loeu, Pauli ad Corinib. I a. quia solum probat existra necessitatem filios,praecipue non emancipatos esse parentibus prae tendos quia filiis sub cura, & prout dentia patentum existentibus tenetur patet . tum in . temporalibus, tum in spiritualibus prouidere. & inuigilate pio maiore illorum profectu. Adde, neque etiam extra neeessitatem in temporalibus tenetur filius, etsi possit plius aliis filiis prouidete, quam parenti, quia prouidendo patenti prouidet & sbi, eum bona pareniatis iure haereditatis ag ipsum geueniant, & nemo tonetur aliis eum iactura propriorum bonorum extra nee essitatem Oeeutiete. se Coninch δ Iat.1s .atib. 6
De uxore non est ita certum , an debeat sitis piae serti ' Credo probabiliuri eum Suare Ε, Bonacina, Conitie h. & aliis esse praesetendam, tum quia est princi pium filiorum, tum quia est tibi intimo vinculo Gniuncta Neque solum propter filios assumitur,sed ad vi tae solatium & societatem.Copula autem est,quae propter filios gignendos , vel sedandas tentationes assu
14 Adverte tamen inter hos eonsanguineos ita stri cte iunctos non esse mortale assignatum ordinem inueriete ; quia excessus eoniunctionis non est ita gra. Dis quia non est satis constans, qui excedant. se s naeina da fixi. 3 quast. 4lunct.1.num. 2.suareΣ ἀθώt.9. feei. q. niam. R. Secundo aduerto supradictum ordinem seruandum ello, exteris paribus. Nam si pater sit crudelis, & malet benefiea, s ne dubio mater praserenda est, quia vitta vitieulum coniunctionis naturalis addi Ait beneuolentiae uitieulum se D.Thomas quaest.16. a riae. ι o. Regina laus lib. . num. 3 i. BOnacina di De 3.
is Quod dictum est de his consanguineis , dira
gum est de reliquis. illos esse aliis preserendos, eaeteis iis paribus. qui tibi magis coniuncti sunt; di proportione seruata , dieendum est de tibi eoniunctis spiti tuali titulo , patrem, inquam, spirit salem pinsetendum esse suo spiritis ali, & hune fiat tibus spiritualibus. se Bonacina supra nam. 4. At s filius spiritualis non tantum si filius in lata fgnificatione , qualis est
tua indust tia ad fidem conuelsus, sed etiam stricta,videlicet quia sub tua cuta est,quia illius es pastor. censeo eius bonum patri spirituali pinserendum esse;quia pater spiritualis non est tibi commendatus, sed potius tu ips: subditus autem tibi omn)n commendatus est. Ergo tenetis stibditum prant re cuilibet alio, quae tibi naturalitet non est coniunctus. Iέ Duplex restat comparatio. Piima bene actoris eum beneseiato, qui Aebeat pinserti Respondeo benefactorem ex hoe titulo semper praeserti debete ; quia beneficium aeceptum obligat reci pientem, ut statum se benc actori ostendat. At beneficium datum non obligat ad ullam gratitudinem. Cum hoc tamen stat,beneficiatum saepe ardentius dili
cum infideli. Et respondeo exteris patibus fidelem, &austum perea toti,& infideli esse pinserendum,scut &magis iustum minus iusto, ia in illo genere coniunctionis arctius sibi iungunt ut de videtur constate ex illo ad Galat. s. aevim templia habemus, operemur tintim, ad omnes,madiime ad domesticos fidei. sic ex communi sentetitia tradit Coninet, iussur a s. dtib. 9. num. I 42. Caeterum credo te posse, set si non tenearis) peceatorem in extrema necessitate temporali laborantem preferri homini iusto , quia in peeeatore est periculum
aeterna condemnationis quod non adest in iusto. Deinde quia in peccato te videtur simul eum corporali necessitate adesse spiritualem. se Bonacina διθ. 3 .qualia punct. 1 .nAm. 3 sne.
De externo essectu charitatis,qui
enumerani ut essectus charitatis, alii; interni,alij externi interni sunt complacen--tia, sesderium,gaudium in bono Dei,& proximi,misericordia in ploximum quae consstit in compassione alienae nusetiae de quibus effectibus nihil speiaciale notandum oecurit.videatur Dahom. a. a. qBast.27. 23. 29.6' 3o .ubi eos optimὸ explicat. Alii sunt effectus externi charitatis,in quibus explicandis Doctores sermonem protendunt primus est generalis,qui est beneficentia,quae, ut ait D.Thomas quas. 3 r. communi tet receptus consistit in faciendo alleui bene : at quia dupliciter proximo sacere bene potes,corporaliter,inquam . & spiritualiter, ideo benescentia diuiditur in corporalem & spiritualem. Corporalis beneficentia atrogat sibi nomen eleemosγnae,spiritualis beneficentia vocatur eorreptio;& iuxta hane diuisionem Aisputatio erit de eleemosina , sequens ge cori eptione.