장음표시 사용
651쪽
in Matth. ..dit, inem rhem.Sanchab.ssum. p. I 8. num 47. 3όmque colligitur ex Valen. suat.& Tartes Iunia, Semper enim supponunt melius a Ptae lato subditum esse eorrigendum, & praecauendum a recidivo,
quam ab alio subdito, cui sicile potest se emendatum
timulare. Quapropter eoncludit Torres tab. illo. . s. addendum, tunc polse fieti denunciationem praelato vi patri, quando multum habet odium eonita subdiatum,& talix est, qui ex affectu vete paterno infeliciti
suo delinquenti tanquam dilecto silio eurabit temedium asset te r qui etiam tenax si stereti 1 de de sima subditi curam habeat iuxta doctrinam. S. Tho m. quod
Ex dictis insertur nemini licere hanc nostram re ἀgulam de eessione tutis,& manifestatione delicti; quo- his dispalangi . vel etiam vetitatis inflagandae quaesto eolote di teste, vel indirectὸ, impugnare,aut contradieete. Tum quia a Paulo. III. de Iulio.III. nostrum institutum suit approbatum, de eonfirmatom, dein eo omnes eius constitutiones, praecipuὸ quae eontiadictionem patiebantur. Tum quia Gregor. X III. intia bulla, quae incipit, e na/nte Domino, prohibet sub
poena exeommunicationis hane impugnationem nostii instituti, ae euiuscunque eonstitutionis, ut conssat ex
illius verbis, quae ad l5ngute seri,sett.de PibaDeneyrati. 3. a S. Panis nostri Ignatis. ea. 13. Tum quia de facto idem Greg. damnauit libellum cuiusdam . qui hane nostram tetulam , & eonstitutionem impugna,
periculo vitae. multis impugnari tametsi Sede Apo- stoliea eonfirmata sit.Ergo ei iam si nostra eonstitutioeonfirmata si a Sede Apostoli ea impugnari potetit. Non , inquam, obstat, quia illa constitutio Catthusanorum non est explesie , si de Apostolica applobata, de confirmata. Nam quando Catthusanorum institutum confirmatum fuit ab Alexang. III. &Cα-Iestino II l. non elat illa constitutio sancitar ut testatur Petrus sutor. 5b. i. trasar.3 Asir 8.suit enim haee sancita anno Domini. 11s . in eapitulo quodam generali serἡeentesimo anno post ordinis inuitutionem,& approbationem. At nostra eonstitutio erat sancit , de satis controuersi , cum institutum nostrum a latio III. & Gregor. XIII. approbatum suit. Tum quia Gregor. XIlI. de Iulius III. non solum nostrum institutum utcumque approbat uni, sed etiam omnes illim eonstitutiones, atticulos, dee. Quae tam exacta approbatio in Catibus1norum instituto non reperitur.
Tum denique quia pontifex prohibet de hae, & de qualibet constitutione sub platextu dispinatiosis quomodolibet impugnare, quae prohibitio non est facta
in eo nititurione Carthusianorum.1 Aduetvis supradicta obiici potest sequi excessione tutis facta in foetetate Iesu non dati aliis potestatem specialem manifestandi delicta superioti, quae ex ipsa
Eorrectionis natura non habeat ut , ae proinde neminem eedete, ut sua delicta superiori manifestentur , 'si ex ptreepto diuino manifestari non poteran E sequelam probo. Quando melius per eorrectionem seerelam intelligitur emendandus stater, quam pereotiectionem superioris, vel de hoe du-hium est, non intelligitur frater cedisse secretae eotia rectioni fraternae, quia esset iniqua cessio , de contrae harii atAra , de borium proprium. Quando vero me-lths pet Praelatum intelligeretur mitigendus, posses omissa correctione secreta delicta Praelato manifestate , etiam s ipse iuri non e egisset , uti a Memat
Ricard. Det 4. iustinctio. I9. quaesis. I. a luRI. 4. Aesuar. de charit. dissatatio. a. section. s. nureris I . sto.ε. de religiao.c s.ct ro. per torum quia laeso honoris, di famae proximi ex delatione ad superiorem eonis tingens abunde eompensatur maiori fluctu , & spirituali proximi profectu. Quando aeque bene perseere tam correctionem emendandus esset peccator.
ae per Praelati eorrectionem . nullo modo peccator censetur eedere tuti eon seruandae famae, quia in tantum cedit, in quantum ad sui prosectum, & eme dationem delicti necessatia est, Be expediens e non autem est necessaria, neque expediens talis manifestatio, si aeque benὸ pet secretam correctionem , ac per Praelatum omnis fluctus, de emendatio statiis obtinetur e ergo nullus casus est . iti quo cessiti iuris det
aliis facultatem manifestandi delicta superiori , s ex
ipsa eorrectionis natura illam non habent. ε Fateor equidem cessionem iuris non dare si is potestatem manifestandi delicta; quae manifestari non possent, eessione tutis non obstante , niti in easu di bio de emendatione. R insto dicemus. At quia sne hae cessione multi Doctores assit mant, vi sequ. puncto videbicius, non posse pectata occulta ad Praelatum, ut Patrem desetti, non praemissa secteta eorrectione, etiam si Praelatus maiori eum utilitate , & fructu de linquentem esset correcturus: de posta cessione iuris,eettius est , de sere indubitatum posse tune peccata ad Piae latum t Patrem deserti, omissa secreta e trecti ne , qηia in illo casu nulla it rogatur peccanti iniuria, cum ex eius ruoluntate rationabiliter habita ob maiorem fructuin , de spiritualem proscctum delicta manifestenter. Ideo in religione Societatis Iesu omnibus
mandatur hae cessio. 'Aduet tendum tamen est eum Suar. t . . de relii Iab. Io. cap. in . numero 3. O 3s. Thom. Sanch. lib. s. sum. e P. I 8. num. 8. religiosos Societatis Iesu s lum eedere, Be consentire , ut eorum delicta deserantur Praelato , tanquam patri, non tanquam iudiei.
Probat Sanch. quia in dubio ptaesumitur actus ita gestus , ut si minus quoad fieri possit onerosus agenti,
praesumst. a s 6. num. 16. Cum verZ in tenuratiatione
religiosotum foetetatis tantum fiat mentio de denum ciatione saetenda superiori, neque expliceiur, an fiat ut patri, vel ut iudici, explicanda est , ut fiat solum ut patri, quia ita utilior, di minus onerosa est renuntianti augique rego. ct Io.s m. eonstitition m Soti taris , ubi aicitur, ut debito eum an cite, & halitate Omnes iuuerit se corrigi: non autem esset, sui benedicit Sancha debitus amor, sed summus rigor, s omissa secreta correctione, praelato, ut iudici peccata deserrentur. Item haec renuntiatio si ad maiorem spiritus prosectum, vi eonstat ex regula ἀcta. tum ex s. s.
fini, est prius eorrectionis staternae,non iudicialis,quae propriὸ punitionem respicit.
Puric TvM X. An quodlibet peccatum, quantum G Is secretum possit Pta lato deserti, omissa secreta correctione, quando existimatur Praualps melius delinquentem
correcturus. a Stanta cessione laris id rartum Hr. a uis seri a plures Doctoria fluant.
652쪽
3 Contrarium est prabiabilius. In religionibus semper prissumendum est pratarum
a C Tante eessione iuris nemini potest esse dubium te posse peccatum proximi ad Praelatum, ut patrem in hoe casu deserie r ita expresse valen .p. I pag. 6S . g. re Ondeo. Suar. Torres, Sanch. supra allegati. a Verum cessione iuris non posita negant Adrian. Iv. quo. de corraei. fraterna. f. pro huius vicisone. Soto desertio. memb. 1. quast. . dub. s. at ιm in princ. Nauarr.
ia . Pett.de Lede uomifum.rras. ΦοLasaaristiculi. ε .conci 24. Loica χχ. q 3 3. arta/ecf. dist. I. dub. io. rnwn. 7. Negant, inquam , it Doctores te posse peecatum proximi ad Praelatum, etiam vi patrem deserre, si sessicienter ex tua admonitione speras utilitatem, etiamti Praelatus aptior videatur ad correctionem. Quia in alii se statione eriminis Praelato sina laedis proximi famam. Ergo eum haec laesio non sit necessaria ad eius eorrectionem, non est cui apponatur.3 Nihilominus dieendum eiAstimo omitti posse eo tectionem secretam in hoe casu, praelatoque ut patriti, ani stati delictum posse , ita expresse cum Ricard. ad D. Thom. alsimat sua t. cito. s. de chinst. sese. 6.
I, Ioueor ex eo , quod Mestcus corporalis prudenter utitur acerbiori medicina , quamuis non sit valde ne-
cellatia, s tamen est valde villis. Ergo etiam ii cot-xectio per Praelatum non sit neeesiam simplieitet. stamen est valde utilis, & essea cicit secreta correcti die, poteris hae omissa delictum ad Praelatum deserte. Quod religionibus. ut bene dicit Suar. haec sententia equenda est in aliis vero,quia magis sunt sui iuris, nis fructus uotabilis speretur pro cerio, non est admit
Addendum tamen est in teligionibus, praecipue in Societate . semper praestimendum esse melius subditum delinquentem per Praelatum corripiendum esse,
quam a quolibet partieulari,dum contrarium non eo nis stat. Tum quia Praelatus occasones peceati tentovere
potest, quas non potestasius subditus. Tum quia ipse Praelatus poenitentias,& remedia applicare potest,quae per alios subditos non possunt applicari. Tum quia disse iliti, subditus simulate potest Praelato emenda tionem , quam tamen Deili negotio smulare potest alteri statri, sie late expendit Agid. de Coninch 1. 2.
Quid possit pra latus facere ex denunciatione sibi vi patri facta de peccato subditi.
1 Aliqvia tamen maaerala poenitentia potest praeviis disinquentem punare.
distium subiuti manifestares Me nee sarium s ad
Iubdita .quem absque tali manifestatione emandine potes,non videtvr mortalιιer peccare.
Ettum est non posse praelatu in ex tali denun- sciatione proeedete iudicialiter, & delinquentem punite : ita omnes Doctores, ut videte est apud
manifestant ut Praelato iudicanda , & punienda , sed
denunciationem Piae lato, ut patii factam pertinere ad illum ieeuuduin gradum correctionis staternae , quis mandatur a Christo Domino adhibeti testes, s seciet Acorii pientem peccans non audierit. Nam quando Christus Alcit, si testes peceans non audietit,diccndumelle Eecletiae idein est ae si diceret dieendum esse, Pi&lato ut ludi et .squidem habetur peceans, ut Ethnicus.&Publicanus,ac proinde ut excommunicatus, si Ecclesiam non audit: quod absque iudicio,At eausae cognitione seri non potest & ita doeuit D. Thom quas. 3 3.
a Vetam ex bae denunciatione potest praelatus hae moderata poenitentia delinquentem punice , quae neque infamiam it toget,neque delictum, si graue est. ivanifestet. Est et enim conira vis delicio non probat Oillud punire , ac si pio batuin esset,& sectet d manis statum ad eorrectionem , per taenitentiam evulgare. At aliqua punitio pro delictis,quae nullam irrogant insana iam , & quae lolent communiter a religio iis committi, limites eorrectionis fraternae non excedit. sicuti in patre carnali cum filiis contingit. si veto delicium graue sit, praecipue si probari potest, ad pcenitentiam aliquam se et eram poterit procedere , quae magis correctiva,& praeseruatim deliini si,qu inpunitiva.Suar.
Praelato , ut patri, non posse Praelatum procedere ad poenitentiam, sed ad eompunctionem eius seeletis correctionibus elaborate .uti dicitur in eaps lanitim. 6. q. 1.3e est Concilii Varensis, ct ea . placuit. 6.quo. I. . cap. erubescant, 3 1. 2 p. intelligitur enim de poenitentia pure punit tua , non eor tectiva. Eandem docti i
consentit congregatio VII. generalis societatis Iesu in expli
653쪽
in explicatione decreti. 49 de manifestatione delicti.
3 Seeundo, potest praelatus . eui ut Patii reuelatum est tamen subditi illum a loco , vel minuietio aliquo
remouere,quans o munus ex solo nutu superioris pendetis seri potest temolio sine ulla sui infamia omnibus citcumstantiis prudent et consideratis: ita expresse
Τorres a. a. uas. 3 89 ὰub. . g. secundo Muer-erediam. Probatque ex cap. qualiter, re quando. a. deaeetisat: ubi Pontifex dieit Oidinem correctionis non
esse semper elim personis religiosis seruandum, quia saei lius , de liberius possunt a luis administrat ionibus remoueti: de tradit Congregatio ubi supra. m. s. de habetur in s.cingregas...trato 61. ae manifestat.delini. Ratio huius conelusionis in ptomptu est : nam esto delictum non suetit eommistum . nulla delinquentia superiori irrogat ut iniuria in temotione a tali loco, Momeso ; eum pio sua voluntate id posset effeete,de ex alia parte potest esse maximε utilis ad piseauendum damnum. ergo suscient et honestatur. 4 Debent tamen superiores maxima prudentia , dc
animaduersone procedete,tum in examinando,an ne-ee statium si ad emendationem fratris . & praecauen dum damnum illum ab ossicio , de oeeuratione,& habitatione remouere. Nam s hoe necessatium non si, aut ualdὸ utile nequaquam debet id superior praestare, quia est medium nimis asperum, &Mgoto sum, sed potius debet eum eodem modo tractate, honorare, ut
colligitui ex Calisto Papa relato in eap. ponderet. so. dist. ibi.Si aliquis lapsus quocunque modo fuerit,poriemus ea, π paterno corripiamus asciu O paulo inferius. Porto
tamen in honore permans t.Deinde debent superiores vigilate, ne sotiὸ delator inuidia, aut odio aliquo motus delictum alieti imposuetit, aut eommissum ex aggerauerit,ut in detrata 8. VII. congνegationis societatis,aicitur: ibi, caueant superiores, De siciles ἡelatoribus aures praebeant,gi uitantque singula donee in delatae rei cognitionem veniant, ut aut innocentem liberent, aut noxium,salsumque delatorem pro rei magnitudine puniat. Qua pio pter ob unius dictum nisi aliae pra-
sumptiones concurrerent, nunquam censerem debere
superiorem ab ossieto,& l eo subditum temouere. Est enim res nimis grauis, de quae subditos valde contristare solet. Quod s hoe fiat absque eulpa , iam ex se
apparet, quam graue ut innocentem in re punire. Do eonte delatore manente indemnit de eolligitur ex
s Terti δ potest Praelatiis, eui delictum , ut patri est manifestatum dicere alleui , vel aliquibus ex suis consultoribus, si hoe necessatium iudicat ad remedium adhibendum: quia in hae manifestali ne utilitatem spiritualem Aelinquentis respieit, quae leui illi
detrimento famae anteponenda est : ita expresse Tot-res 1. A quaest. 3 3. das'. 89. Δb. 4. et ea finem, de tiadit
Congregatio ιbs supra. niam. 3. ct 4. & in Congregat.
paternae potest ipsum delatum aliquando monere, de corrigere secreth coram duobus testibus, ut ex Euangelio eum s. Thom. docent Doctotes. Item & de t medio eonsulere imponendo seeletum iis . cum quibus
6 sed dubium est .ati si superint immediatus eoi legi j possit se solo delinquentem a re incidentia praecauere, peceet manifestando delictum Prouinciali ρ Vide iurenim peccate , quia iam illa manifestatio delicti, 3e amisso famae non habet finem Daternae delationis, quae est fratris luerum, eum absque illa lucratus sit. Taciteque id in siluatur in supradicta Congregat. v l.
tra quando id non expostulat, nequaquam poterit Dices, eis non expostillei ut ut necessarium, expostulatur ut conueniens, ne Plouincialis ignarus huius delicti delinquentem exponat aliis smilibus, vel grauioribus committendit. Fateor ob hane ratiotiem proba. bile es, nullum peccatum in tali manifestatione committi. Si enim probabile elle diximus in materia detractionis reuelare peceatum uni . vel duobus viris grauibus , qui magis prode ite pollunt, quam obesse. non fore peccatum mortale. etiam ex leuitate , & loquacitate te veletur: a solliori probabile erit, quando ex recto fine manifestat ut . N ex alia parte non leuis
7 Veram quia inde ostium a petitur manifestandi pluribus delictum , com mistum, probabilius existimo
non licere Prouineialem moneri nam si solum ob m iorem seculitatem areeidiuo, & non ob necessitatem, quae appareat , licet monete e etiam laeebit monere quemlibet superiorem in mediatum,quem dilinquens habeat. & prouincialem sequentem , eum tunc secuiarior erit delinquens a reciditio . quod quidem non est concedendum. Eaque ge causa dirit eadem Congi gatio. v I. decrero. 6o. 3e Congregatio. VII. decreta de manifestis. Alim. cap. is . num. a. sine vitenti ne eessistate, de magna utilitate nemini Ele crimen delati te- uelandum. Edi pende vel ba, sine vetenti meessuat/, ct
magna utilarina,quae non conuenientiam,sed necessit,
s Qualid potest Praelatus sibdito delinquenti socium desgnare fidelem . qui eius actiones exploret, de
reserat superiori r ita Bannes a. a. q. 3 arr. 3. Lb. 2.
Torres ibi Δίν. 89. Δb. s. Ratio est , quia superior i iione sui ossieti obligatus est vitam subaltorum inquirere,quia eius curae commissi sunt, quod aliis priuatis datum non est. Quapropter D. Gregor. lib. a. regi hi apoda. nullo modo exeusat Praelatum a coirectione
subditorum ex eo , qu bd dicat se subdito um delicta nescire. inquit enim : Quae potest bile pastoris excusatio , si lupus oues comedat, & pastor nescit ; Ergo signum clarum est tentri pastolem vigilare,N examinare, an lupus ciues comedat, de damnum inserat.
s Ad 3unt pra terea Bannes N Tortes prim 1 posse praelatum socio significare aliquam malam de sub/ho suspicionem habeter dieredo olimis astum si iam apud Praelatum subditus dissama tus sit, secus E contra a Se- eundo, di eunt posse sic designat una non praemissa eor- tectione delictum stat tis stipetiori, ut patri deserte. Vitumque dictum non undique probo. Non primum senim absque malae opinionis fgnificatione potest s eio vigilantia commenditi quae eausa esse potest ho-m stans infamationem. Neque etiam probo secundum. Nam si delinquens coi rectione statetna suffcienter intelligetur emendandus aeque bene ae per Praelatum, quod la ιδ succedet. J non debet Praelato denuntiatii nam esto apud ptaelatum grauatast eius opinio, non ed dubium, quin multo amplius pet tepetitionem deis
licti gravetur quae si excusati potest . e halitas id exigit.
Votum s superiot corrigens delinquentem de eius emen gatione non mansi seeutus, existimo polle socio exploratori sgnificale.te non recte de tali subdito sentite; ae proinde necessariam esse vigilantiam supct illum, ut se aperiat ut via foeto de iendi superiori eti-men , s uiderit. Nam in tali ea si socius praestinere non debet se posse essicaciter corrigei e , cum piaesu mete Hebeat monitum fuisse, de non esse emendatum. Ergo absque praemisia correctione debct tunc inanisses are , de Piaelatus potetit sub praecesto ad euis mani stationem obligate.Tniri quia nomine prietati delictum cognoscit ; tum quia praesumere non potest
654쪽
aationstilitet coirectione secteta esse seruienteexmen qndili M. so Quinto potest praelatus s ei moraliter constet de delicto. subditi, saltem per delationem unius testis o culati, de quo nulla potest cile suspicio salsum impo-
sturus' grauiter subditum reprehendete etiam coram duobus, vel tribus testibus: si id iudieaucrit expedire ad eum confundendum.de commouendum. Secunda, poterit ob eandem rationem poenitentiam aliquam iniungere, te hinnam vel flagellationem. Tettio minis xiim terrere. Quarto praecipere etiam sub excomm nieatione ipso facto incurrenda , ne talem locum suspectum adeat, ve cum tali persona loquatur : quod Praeceptum poterit imponere coram ipso delatore , de testibus , vise de eius trangressione clarius constet. quia haec omnia non ea cedunt paternam eorrecti
nemδε potestatem,quam habet patet in filios : de ex Alia parte semiplena probatio delicti sun eit ad haee
praestanda; ut optime, de prudentissime notauit fere eisdem verbis Franci se Suar . Aratigata. 1 c .cap. I Q.
a i sexta, s delictum in damnum eo unitatis,vel tertis cedit, & via denunciarionis paternae,ci remediusu meiens iacin adhibetur . vel quia ubditus durus est. negatque delictum, de emendationem non promittiti poterit Pi latus praecipere delatori,ut relicta denum xiatione fraterna ad iudicialem transeat;cui psaecepto tenebitur obedite. nisi ob naue i metitum tibi immuneris excusetur. Nam , ut 1ecte dicitur arere o eras.6. ibi. Quando prodenter iudicaretur non polleaghibeti sunt eiens remedium, quo prouideatiir bono commutat, vel tertiae per si iis . nisi assumatur in ea re ossietum iudicis tune ten bitur subditus ad dentinis elationem iudicialem superiori faciendam. Et ratio est quia bonum commune , de innocentis tertii parti. lari noeentis pqeserendum est.Item potest Dr i latus creare Fise lem qui denunciationis ossietum sumat,de ficta per illum denunciatione examinare delatorem tanquam testem qui veritatem tenetor sateri , nis oboliquod grave perieulum , testimonio dicendo excusettiri Et sacta hae testificatioue procerit ad examinandum delinquentem, cui processus legendus est. vectate illi constet Praelatum iuridice interrogare. & sieveritatem sateri teneatur, sc suu rom . de relj. lib. Oae. Ir,m 44. Docto res C. ubi aduertit aliis relatis non esse neces larium flate reo copiam nominum testi m.
sed lati, esse si testificationes declarentur , sappressu
testium nominibus. Quod certe verissimum est, praeia sipue in Societate. ubi non est necesse seruare exacte formam iudicii sed proceditur summarie, & de plano. Adde in omni iudicio teligio existimat Suar. δ m Ioco, qon esse necessarium nomina testium deci rare reo,non selum ut teneatur veritatem sateri, sed etiam ut se possit defendere, quia regulariter plura inde ineonuenientia sequuntuI.PvNcetvM XII. An s frater emendatus si de delicto, possis Praelato patri denunciare,vt sic securior sita recidivo.
i proponiturpH sementia Urmans.1 Negat secundia sententia. 3 Terria sententia approbis primam in casu res istam leto excluso approbias secremiam. Resuritur probribuim esse harrem emendariam , ct nauum periodum ratis naz Hsentem non esse δε- nunci Amsuperiori, ,eque cessonem Aris in Sa. eietate iaci hune eas se extendere. Feld. de Castro sum. Mor. Pars I.
o Expendis Pia fariendumsit, M os dialium, an de linquens emendiaevis sit a DRima sementis affiniat, quam tenet Mortas I 4 Ap. I staret. s. q. r. in eo, p. Cab. in canone ALIA Iecto ιιι.V Rosella, tribo ι μάμῖα Angel. verbo δε-
Ratio esse potest: nam talis manu se satio potest proindi ite,de non obesse, prodes enim, vi Pra latus Occ sonesin pericula it. rum labendi remoueata ex alial arte patum.vel nihil obest; esim in scientia illius d
icti ad punitionem procedere non p 4st. a Secunda sententia negat Praelato esse de nunciamdum:ita Adrian. φ . L . orrea. s. pro sutas a cisione. Solus relect Asereri. m. s. quas. . ea in Nauarc
na δ eκ verbis Christi direntis . SI audierit, tacratus eris fratrem itium; quasi dieat ibi vile silendum, cum ad luctum fratris eoi rectio ordinetur. Secundo, fama apud praelatum pluris aestimatur a subditis, εe aegriusserunt apud illum infamari propter eius dependentiam,quam apud plures socios. Ergo ob solam mai rem se ritatam licita esse non potest talis in miatio. hiemini enim licet bona temporalia a proximo a serre eo fine.vt s curior sit in virtute, alias liceret diu uitias ab eo auferre , & pauperibus dare, ut pro illo orent vi ex Adriatici inseri Valen. Spra. ι Tertia sententia disti liguit,aus proximus,qui peccauit, renunciauit ius sbi conseruatiat iam nia vel ndisi non renunciauit, vera est seeunda sententia ii ta-mcn rela unciauit, vi renunciant religiosi societatis Iesu vera est prima sententia: ita docet expresse Valen. ἀν- 3 pi p. lag.68 . . Ionaeo per Asinctionem. Et
videtur consentire suar. M. de relig. c.a a II.O IMProbat valen.quia ipse Aelinquens quantumuis em datus sit, potest laudabilitet peccatum suum Pra lato deserre, t illum recidivo caueat maiori cum securitate. Ergo etiam poterit alius de illius consen ti peecatum Praelato desecte,consentit enim iam ob rectum finem in iactura propria, famae. Qui A autem religiosi Societatis Iesu ob huiusmodi fitiem iuri si i conse uand. e Dinar cedant, non probat Valen sed supponit: probari tamen potest ex His .s m .consis ibi cnim .dicitur , Ad misissem pistius profisu , ct precipue ad
murorem summissonem, ct humilitarem propriam contemtus esse qui ΗΘ a/bet,it omaees errores, ct a fetim 'sus.cr res quaecunque Da notata in es, oe obseruasa fueris superiori u per quemvis, γέ extra confestionem eas acceperit, Ues mur. Ergo sue sit emendatus, sue non, poterunt delicta saperiodibus manifestari ad maiorem lubditorum prosetium , & maiorem eorum humilitatem,& submissionem. Item negati non potest prouidentiam set ali este maxime necessariam ad tollendas Oceasones iterum relabendi ; Ergo delatio ad Praelatum esto neeessaria non sit ad . emendam se tris . est tamen nescitaria , vel saltem valde utilis ad illius securitatem, Je bono communi religionis proinspiciendum. Deinde quilibet tiligiosus sinaxime in Societateὶ tenet ut totam suam consciem iam praelato aperire, omnesque suos errores, desectus, & peccata
655쪽
manifestate ut tonstat ex Examine e . g. 34. 3 s.cT 36. vi sie melius regi, & gubernari possit, Ac in viam domini diligi. Ergo eonqueri non potest , qudd alius eos errores,defectus, S peccata praelato manifestet obptaedictum snem , siquidem praestat quod ipse debe-hat praestate. Adde repugnantem hule inani stationi merito timeri posse non esse emendatum. verum mihi probabilius videtur, si certo tibi e stat proximum emendatum esse , neque periculum probabile habere telabendi, nullo modo polle eorum delicta superioti manifestate, ut secutior st, nis ipse presse in tali mani statione consentiret, neque consensus in societate praestitus ad hune casum thnsendus est extendi r ita tenent Doctores relati proseeunda iententia, de loquens de nostra societate Thom. Sane h. s. a. & probatur. Nam sitis praecipuus in societate,ob quem niadantur delicta superim tibus geniti. est correctio ipsus delinquentis, quod abundὸ constat ex retro .sequaemi A nurensitam,ubi dicitur, Boni etiam amvis e suismi as ad is eorrigi ct aci
rem I ritis pinoctiam si ergo statet correctus omnino est,& emendatust neque perieulum sit recidivi,cessat finis, ob quem e sentit delicta superioribus deserte Et confirmo. si enim ob maiorem securitatem, maloiamque humilitate, de submissonem propriam cessin te nne eorrectionis licetes delicta fratris emendati superiori sentie; liceret,inquare,nε uni, sed plura missuperioribus manifestate, ut se delinquens amplias humiliaretur, & secutior a te incidentia esset, quod nullus debet concedere, εe expresse constat contra lium e declaratione supradictatum regularum facta a Congregatione VII. e p. i s is .ubi in num. a. dicitur,quando ob snes,& rationes allatast quae sunt ps sectus spiritualis subditorum. At bonum commune re ligionis existimat reuelandum tune iis tantum mani stare oportebst, qui temedio adhibendo prodesse potetur, Aen.f. iterum repetit licere superiori ob praediactum enem siet eth peragete quoecunque iugi cauerit expegire ad remedium. Ergo cessante remedio , quia iam stater est emendatus.nemini poterit amplius eius delictum manifestari: Ergo maior prosectus, humili- eas,&submisso solum intenssuntur quatenus ad em/dationem, de correctio rem delicti necessaria sunt.1 Dixi, nisi ploximus periculum habeat relabendi. si tiraeteritus eius lapsus superiori non manifestetur. Namante periculo manifestandus est, vi praeseruet, quod sentit expresse valen cum Adtian. Soto,dc D.Th m. ἀπν. 3. a. ro. p. s. pax. 68 . g. Podsi Et probat. Nam etiam ob huiusmodi finem liceret euilibet priuato,siis
me cuius ope non reputaretur proximus immunis a Ie-
lapsu delictum indicare. Pictahile periculum telapsus voco, quando ita pr ximus occasionibus Necati innodatus sit, vi moraliter loqui do iudicitur casurus, nisi ab illis diuertatur: mam de alio periculo magis remoto non est euradum, ni omnibus tale periculis insit ex stagilitate naturae. Quapropter Petr. de Ledeta. poma. sem. tria T. 4 Eoncl. 14.d c. s.pag. 1so. affirmat. si scias religiosum in
iuxati in in ei disse non ex malitia hoc ea ex coneri dine sed ex fragilitate humana propter occasionε si-hi oblatam te non debere praelato denunciare, s te cottigi potest; quia tune non eensetur em in probabili rerietilo eadendi. At si ex malitia,& praua con suetudine peceat, assirmat de nune iandum fore , quia rara praesurui potest emendatus, seg potius in morali periculo iterum,& saepe cadendi versari. AAdo in nostra societate propter tessionem tutis, etiams ex fragialitate pece et,deminciari posse , quia semper praesumi debet mεlius 1 Praelato, quam ab alio socio corrigenis dum fore,& quando hic maior profectus eoirectionis intemenit, iam prox Imux eessit iuri sbἱ eo oetuandae samae apud Pr latum. Et in hoe sensu verum est quod dicit Suar. spra. 6 Sed quid die dum, qu ndo dubium est,an delinquens einendatu ait 3 Respondeo , si delictum est tantom in amnum ipsius delinquetis,qui iuri famae non eaeit, teneris vllo modo deserte praelato, im3 nec potes; quia haec delatio honestatur ob bonum ipsus delinquentis;
cum autem ignoretur,an bcinum ipsus si, ignoratur. an si ratio honestans infamationem. Ergo no poteris apud Praelatum infamare proximii, cum infamatio sit certa,& ratio exeusans dubia. Si tamen cessit tuti δε- mae,bene poterss. quia agest finis correctionis saltem sub dubio,ae proinde sissetens honestandi actionem uerum si delicta in damnum tertii,vel eommunitatis snt qualia censet Thom. saneh. lis 6. Deealosae. 38 n. 3O.de Suar e Mamis δέν. s. r. s. n. in . esse sere omnia religiosorum externa peccata. Tune, inquam,denuncianda sunt Pi lato,easu quo dubium stan si delim quens em: ndatus,& timeat ut recidivum,nis praelato manifestetur, quia damnum communitati, vel tertiosaciendum etiam sub dubio praeponderas famae partieularia delinquentis . habet enim ipsa communitas, vel tertius innocens ius, vi sbi ab imminenti damno praeseruetur etiamsi hoc si eum aliqua iactura hon
P v Ne TvM XIII. An licita sit denunciatio iugi et alis de secretis
delictis,omissa collectione secreta, Minductione testium.
ternia non censetiam emeia reduc
num terra' verruntist quaeso iam peccanti nocent. 8 Precina ominam screr es quae in denmaran comminis
sis, vel tenν vergunt, si perserenam correctiane emen mi possvinto, βω ἱ-icialito ueniantiari. 9 Si os prasi ria no esse delinquente corrigendia, adhuc plures censem no pos feri δε nesarisne Adlii . to Contra iam es tenendum. ii Gis Praedarinis Uiuit Midelictis a nuneiari assis eo rumicatione eum aliqua persenia , intest igitur praeceptum de .idiato , quae tibi certis constar osse denti clam se . is alis,de quatis Alius es 3 1 Raro in propriis iniuriis .s obligaria eo plenae ἀ-
i Dono primZimultiplieitet posse sumi secretum, Γ N publicum, ut constat ex iis quae tradit glossa,
& Panormit in eap ex litterarim, de Temp. orae ct ea Mina da cohabitis. Areuis reviter.Sylu.verbo occultum. verbo
656쪽
bis eorrees. άι scuti. io. Suat. Lotea , & alii insta te- fetendi. specialiter sunt tres gradus publici , & tres gradus secteti , ut dicit Villatob. supra. & Lorca di p. 7 οἱ . . nam I. Sirar.de charit. disp. 8 .ses. s. in prine. Ptimus gladus publici est , quando a duo, ut seitur, deruiae dieitur in iure probabile , quia probari delictum sussicientet potest . etsi nulla eius in amia st. Seeoniadus gradus publici exquando non solum plobati potest,quia pluribus est notum,sed eius versetur infamia t& hoe dicit ut a iure famosum , vel manifestum , Ἀμtius gradus est,quando est Dotorium . quodque nullo in O celari potest, nee negari ab eo, qui commist:&hoc dupliciter eontingit, vel notorium nototietate iuris, vel facti. Notorium notorietate iuris est, quod iam est pet sententiam deelaratum. Notorium notorietate iacti, quod a maiore parte communitatis, oppidi,collegii, vel vieinis cognoscitur, modo eommunitas excedat decem personas, quae omnia in materia detracti nis aduertimus. Opposito modo contingit secretum.
Illud namque est primo , quod in iudicio probati non potest.Seeundd, quod eis probati possit, non laborat insanaia. Tettio,quog probari facile potest. etsi aliqua
tergiversatione celetur, neque est maiori patii com
1 Pono seeunda, ex supradictis Doctoribus, & eom-mmni sententia,quaedam esse peccata, quae in damnum solius peeeantis cedunt. quaedam quae in damnum tertia, quaedam qaa: in damnum commune. Illa dieuntur peccata cedentia in damnum solius peceantis,quae solupeceantem laedunt, v. g. sornieatio, sodomia, ebrietas, consuetudo vexandi. Alia dicuntur in damnum tertii, quia tertium laedunt, qualia sunt adulterium, homicidium, ut tum, detractio. Alia laedent communitatem, vel in temporalibus,qualia sunt proditio, institutio sal. ae monetae subornatio ad offeia, ex qua sequitur dari indignis, vel omitti digniores, in spiritualibus,ut salsa doctrina. qua fides , vel moles corrumpuntur: ita sere omnes Dinores , ut videte est in Petro & Nauatra
in nouaedis Et licet Omnia peccata scandalosa in miniciem sint reipoblieae, non tamen propriὸ dicuntur esse
contra bonum commune,quia eorum immediatum obiectum. non est aliquod bonium commune , quod petipsa lxdatur, quod necessati3 requis tum etat, ut dice
retitui proprie esse in damnum eommunitatis, ut aduertit villatobos. tract. 4. allevit. li. m. l .suar verbae chain disp. 8.ses.s n. ia. de Thom. Saneh. tib 6. De . cap. 8.n. In. assuertunt peccata 1 iaculatibus commi s. si,qusque solum eommittentem laedunt rei fiant a re ligiosis , dicenda esse peccata contra communitatem,
quia communitatem in honore,& fama laedunt. Vn3e reteligiosus aliquissornicetur,ebrius st,aut passm iu ret, honor religionis non leuiter labefactatur,ti vix fieri potest,ut alios ad sui imitationem non pertrahat,pr ptet intimare inter teligiosos communicationem. rateor hane doctrinam verissimam esse , si intelligatur ἡe laesione non quidem dilecta, sed in directa communitatis. In directe enim quialibet peceatum religios in actum extetiorem prodiens religionis honorem laedit at haee taso non est si scires, ut omnia religiosorum peccata censeat ut esse in damnum communitatis, &tanquam de proditione vel haetesis sit ge illis iudiean dum Nam hoc in do nullum est peceatum quod indanum comune non vergat eum se tE nullum si,quo nolaedatur aliqua communitas, in qua peccans vivit. Si enim sit Ecelesastieus, eontemnitur status a saeculati bus, s sareulatis,contemnis mur consanguinei. Q
propter Suaruans. . de relM.tis.lo. cap ra. num. IO. dixit Ar de castra Sum. I r. Pars I. non omnia peccata religiosorum censenda esse vergere in damnum comunitatis rari ne obiecti ineque laiatione scandali:&Congreg. v I. deerato 1τ. ει Congregatio VII. in cap. is dema est ιAelim. n. 7. enum tans delicta,quae in detrimentum boni communis,vel in Aamnum immines tertiae peisinae vergunt. ea enumeravit,quae Airecte sunt insectiva aliorum, & noetua bono religionis, scilicet iapyias Omnis ι- reris semι aio diseratasa min/Φr fratres M, tum ompng ιio ,vel machinaria eo ira institutiam tit FVeriorem. Praeseri νmgeneia ratem Aonsuetudo d trahenda, atii fusirrandi, O s tia.
3 Dieo primo peccata notoria, hoc est, quae in praesentia multotum, vel alio modo a pluribus e gnoscuni ur , possunt statim non praemissa correctione fraterna iudicialitet denuntiari conueniunt omnes eu D Tho. . 33 .art. I. an princ. iuxta illud Pauli a. ad Timoth. i.
Pereantem eoram omnibus inguriis careri timorem has/M.
Ratio est. Qui enim in publico peccat , eo ipso renuntiat iura seereti , neque sperati potest corrigendus per
monitionem sectetam,eum praesentiam hominum , releges monentes non si vetitus. Secundo,In tali denuciarione non solum emendatio fratris intenditur . sed etiam intenditur teparatio seandali dati media punitione; hae enim punitione a peccato deterrentur, quantum per malum exemplum videbantur incitati.
4 Obligatio autem denunciandi hae peccata tune erit, quando adest praeceptum sepeliotis, vel quando e2 illis imminet damnum tertio , aut communitati, quo/que per de nunciationem potest reparati. Si veto peccata non snt in damnum tertii, sed solum in dam num ipsius gelinquentis, & praesumitur emendandus
lier correctionem , eo quod peccatum non tam ex ma illa,quam ex ignorantia processit tantanda videtur se. ereta eorrectio . antequam denuncietur, ut euitemur damna , de denunciatione prouenientia : ita relato Adriatio, & paludano docet Lorca a. a. q. 33. arru.8.άιθω. .n. 7. Cordub M annstar. - Smum,memb. I. q. 4.cones. 1 .Nauarta lib. I de rasi top. . dab. 8. n. 66. in1.edis Villadob.t.2sum. tras in Alsi. l . n. a. Si talom. 4. de religib. t O.eap. a. n. 36. Noe intelligendum est, nisi
adst pixceptum denunciationis , quod absque dubio ire plendum est non obstanae secreta cor tectio ne,3. emendatione proximi ob finem pra dictum, ne delicta maneat impunita, & videntes timorem habeat. s Dico secundis. Peccata , quae partim sunt siet ta . partim publica, qualia sunt, qua non solam a te, sed etiam ab alio sciuntur , quaeque in iure vocantur probabilia , denuncianda statim sunt, si in damnum tetiij vergant. Neque opus est praemittere correctionem sectetam, inductionem vi testium , diis ea
Doctorum. Ratio, quia per denunciationem & de se ditur innoeens,& eortigi tot delinquens qui nee eoit, gendus intelligiturineque innocens suffcientet dese Aendu ,nisi denucietur. Vnde s firmiter credatnr pr sutura correctio, & innocens defensus per monitionem. non debet fieri denuntiatio iuridiea ita aliis tet,iatis docent Nauarta tis. aue resit. p. 4 n. c. est seq. se
proditio, raro, vel nunquam praesumi potest eorrectio delinquentis ex secreta monitione, id coque denuesaniadus statim est delinques,ut bono e simu ni prouideatur,& maxime stante praecepto de nunciandi lato a iure,&
657쪽
ab Inquisitoribus. Inquis totes enim nolunt euilibet
pallieulati committere iudicium ferre . an per secte-- tam coitectionem delinquens haereticus possit emendati , sed ipsi iudices esse volunt , ae proinde etsi in
aliquo easu credetes emendandum per tuam secretam eorrectionem , adhue non teneris corrigere , sed debes statim lenunciate: ut deeet Areuato decorarii. θι. i 88 Seraphinus Faytas. quast. is .ntim. 3o. Lessius deiis. eap. 3O d s. s. Villatcb. tam. a. tras. 4. ἁ β. it. Suat defri dio roses. .n. ai. ct tom. Me relu. Lb. io. c. I. n. r. AEgid. de Coninet, supra. Ioann. Sancti. A αδψ. H. n. 16. qui hane flontinam extendit ad pee-eata suspicionem haeress habentia, qualia sunt, quae in edictis Inquisitorum apponuntur. 6 At s delicta solam sunt in damnum delinquentis. praemittenda est ex praecepto diuino seetera correctio de inductio testium, antequam iudicialiter de nune tentur, si probabiliter existimat ut correctio , vel inductio
testium pro sutura. ita solo de secreto. memb. a. quas. q. concl. .ct 3. Nauatrsum.cap. 1 . num. 4. & aliis pluribus telatis Lorea 40. s. numero adi. Suare T romo A.
nem. Ratio est , quia denunciatio iudicialis tendit ad bonum commune delicto delinquentis damni fi
catum , per punitionem reparandum, & secundario ad delinquentem corrigendum. C im ergo per huiusmodi peccata bonum commune Ron si laesum , Ae ex alia parte non apparet necessitas iudicialis denunei tionis ad delinquentis eortinionem , nequaquam debet fieri . quin secteio ptius eorripiatur. Secundo sin iis peeeaiis non est fetuandus ordo cortectionis , in nullis uenit ex ne restitute servan/u . Nam in pecearis omnino secretis rato potest ad denunciationem iudicialem procedi , in omnino p blicis non est praemittenda sceleta . neque inducito testium. Ergone dicamus processum eo itectionis Christo pr scit pium sole inutilem ; asstimandum est in iis peccatis, quae partim sunt seerela,partim publica , seruari optime posse. . Est tamen magna differentia imer haec peccata, quae solum peceanti Documeni iam asserunt , S inter illa,quae aliis nocent. in peccat is eritio solum peccanti damnificantibus , susscit pii b bilis si e , , seu Gndesperatio fructus, ut correctio secieta debeat ex praecepto diuino praemitti. At in peccatis domnum terito
afferentibus tequititur motalis certitudo, scii spes certimina de cor tectione. 3e deuitatione omni u damnoru. quae timent ut i ita cum Riear dist. a 4 aret. 3.' i docuit Suar. de thaνif. dist. 8 ME . s.n. 6. pag. 76o. Quapropter,
ut bene aduertit Lotea supia in iis pecea iis, quae partim sunt secreta, pati im pubi ea, quaeque peccanti solum inferunt damnum . regulariter loquendo ser andum esse ordinem a Chi isto praescriptum. 8 Grau.ssima iamen est dissicultas, an in delictis om-ηino secretis, qualia sunt. quae ab uno praeter committentem seiuntur , sint iu/i elabi et denuntianda , s in damnum tertii . vel communitatis vergant hi quidem si per monitionem secretam delinquenti, vel alteri tetito factam fossiciet et liuelligitui damnum imminens reparat i. clarum est non habere locum iudicialem de nune lationem thre enim solum apponi potest in praesenti ad impediendum damnum tertii a vel communitatis. Si ergo hoe impeditur sussiet et medio alio non ita nocivo.& in Amatorio delinquentis, illud medium debet apponi. & denuntiatio iudicialis omitti; debet enim proximus mederi minori damno, quo potes: excipiendum tamen est erimen haeresis ob ea, quae ibi didiimus. Is At s praesumittit g/linquens non corrigendus peiecretam monitionem illi, vel tettio,cui damnum, parat , factam . plures Doctores videntur affirmare non posse ad denunciationem iudicialem deuenite, sed deiabete dicere praelato, ut patri. vel aliis, ut observent,de possint esse testes in iudicio ita Duran .in .diLF. I9.q.
aliis relatis, li. 13.ri excommuniciat. cap. s. num. 3. Eman.
sa a verbo censura. m. ct in edit. Romana, verbo co remo num. s. s verbo δε nctatio. Suar. .echam. HIL8 ff.6. num. s.fine. loqui tis de delictis , quae cedunt in commune damnum , dicit: si occulta penitus sunt, hoe est , si nullus alius praeter te sciat, superiorem esse
admonendum , vi vigilet. Infertur ergo non esse ad monendum , ut possit iudicare. den. i . loquens de
edictis sanctae Inquisitionis ait. Si delicta non sint talia, ut via inquistionis possint Inquisitore, de illi, interrogate iuridice . tune credendum est eos procedere secundum ordinem staterna: correctiunis. Et hieordo seruandus est,ut D.Tho art. .in stat.ad s. explicat,neque aliud expedit, aut necessialium est communibi, no .eui susseit,ut publica delicta puniant ut , 3e oeculta conuenienti Oidine charitatis eo hibeantur. Neque enim per se loquendo habent supericitis ius ad
punienda peccata occulta. Thom. Sanch. M. .d cate. 8. nam. 6.vbi crimen ambitionis in Geleiate teputat,& optime esse girecte in damnum commune, a T. mat,
inquam fore de nunciandum, etiamsi sectetu in sit, de probari non possit; quia non fit, sin quit denuntiatio Pr posito generali ut iudici, sed vi patri: neque enim ex tali denunciatione punire publice potest d linquen tem. & inh ibilem teddere. Ergo sentit Thom. Salu Aelim omnino secreta . quaeque probari non possunt, non polle iudicialiter de nunciali , praecipue s ex tali
denunciatione punitio sequenda foret. LOrea a. a. q. 3 3.-t 8. Hl'. 47. n.6. assit mat Cinnes sine controuet.
sa ita sentite & n. 1 f.dieit sta latos religiosorum rar3 posse praecipere . ut aliquid occultum sibi etiam ut pa-tti manifestetur: quoniam non potest illis satis constare, utrum res in eo statu sit, ut subditus licite Oeeulium prodat, & tilagnam oceasionem perplexitatis illi piaebent , de ide1 optima tegula est illa .s. om. an. g. in solui. ad. I. Praelatum tune solum posse praecipere, quando potest inquirere, potest autem , quando adest de nunciator, aut infamia , quod intelligendum est tam de pti terna quam de iudiciali inquis tione ; quias. Thom. indisti iuste, & uniuersm lo
qui tot ct m,mὸνο ic ubi dubitat, an scut non licet de se tre a 3 iudicium hoc genus occulti de nunciando . ita etiam non liceat testificando Et respon/et eandem esse ratiotiem . quoniam nemo testis eari potest, nisellis en probabile . quia adest alius testis, vel scitem inscimia. 8e nummo 1 i. dieit. si superior praecipiat denunci re , quantumcunque ab sui e praciapiat non obligat. nis circa i rimen . quod probari po- est . de seruato correctionis ordine i alias esset prae-eepti im iniustum. A phons de Villagula insuamas.
cones. s. cap. 4. O s. eones. 4. pag. io . latὸ probat eum Panormit. 3e aliis delictum , quod non potest piobati , quia nullus alitis praeter denuntiantem scit, non posse iudicialiter denuntiari: M e pise hoe
via tur. a a. qua o. s. ct ex capite erabesciant. 3 .asias M. ubi , Vlbanus. De meni estis loquimur,
secretorum cognitor Deus. de in capite plerianque. r.
quasio. V. dicit , S. August. plerunque boni viri propterea susserunt aliorum peccata, de tacent, quia deis seruntur a publicis documentis, quibus ea, quae ipsi sciunt , pici bate iudicibus non posunt. Ratio h rum Doctoi um ea est , quia non potest esse iudiei utrisne susseienti probatione. Ergo ubi hae est impossibilis, cessat obligatio de nunei audi, quae ad iudieium
658쪽
Tradit. VI. Disp. III. Punct. XIV. 629
, complendum ordinatur. Neque obstare videtur adiaversus hane doctiinam usus Praelatorum peccata omnino oceulta sibi denunciati praecipientium , ubi retia eum est non pixeipi denunciationem paternam, sed iudicialem , si quidem coram secretario , α propria mans signatur de nune latio,& illa iacta sine ulla cor. rectione secreta Fiscalis accusat , & denunciantem, ut testem praesentat,& delinquens eapitur', & punitur. Non, inquam, obstat hie usus, nam Praelati pro-eedunt via inquisitionis generalis , ipse autem denum eians debet videre, quae denunciare debet a non enim audiees limites eliaritatis staternae in illis ea sibus, in quibus obligat, transgredi intendunt, neque peccata, quae probabilia non sunt,sed penitus occulta volunt aduum tribunal geniti, ut optimὸ dixit D Thom. a. a. q. 33.an.7. ad s. Talium enim peccatorum dum proia habilia non sunt, solum est iudex ipse Deus,eui omnia sunt manifesta io Vetum meo iu/ieio omnino dieendum est te posse,& debete delinquentem aduersus tertiam persoriam, vel eommune bonum Praelato ut iudici denuniactare, si alia via tibi non suppetit damnum impediendi,etiamsJ probare non possis, sed solus tu ss,qui no
uetis, modo non nouetis per confessionem, & mani
sestatio delicti sumetat gamnum impedire aliquo mo
re eum impedimento , etiam si impedimentum insamatorium sit, probat esse denunciandos iudici,quantumuis oecultum impedimentum si, probarsque non possit,sauetque Congregatio. v I l. itis deeraro domania' fvnι.dilicti cap. 1 f. i l.n. s. ubi dicit,quando prudenister iudiearetur non poste adhiberi suffeiens teme-δium,quo bono communi, vel tertiae personae prouideatur, nisi assumatur in ea re persona iudicis tune t nebitur subgitus ad iudicialem de nune lationem superiori gaetendam e & loquitur eongregatio in toto illo deereio de delictis occultis omnino. Ratio eonclusionis est, quia haec denuneiatio notitam ad pututionem delinquentis, quam ad praeeauenis dum damnum, quod intendit inferre, ordinatur. Et-go non est curandum . quod ipse delinquens infameiat ut, vel vexetur per denunciationem, haec enim eonia sequuntur per accidens; quod enim primo intenditur, est de sensio innocentis, vel boni eommunis. Neque obstat de lichum probati non posse, ut sciens non levineatur denunciare, quia non denunciat,ut probet delictum, sed vi damnum impediat, quod per de nunci tionem impeditur: & licet sussicienter per denunciationem damnum non impeditetur . nihilominus deis hetes denunciare , quia per de nunciationem aperis viam iugies. ut inquitat, es quaerat media impediendi ut optimὸ notauit Thom. Saneh. lib. s. de mi is a s. numo. I. Eman. Saasima vois Ammiatis Neque Docto tes supra relatos sentio nobis dissentire: non enim eredibile est illos velle non esse denuneiania ἡum delinquentem, qui ei uitatem paratet ineendere, si alia via praeter de nune lationem iudicialem non sup petit impediendi damnum. Eslet enim iniquum nonsae ere bono eommuni ob delinquentis Aetii mentum. Quate debent intelligi de denunciatione ad punitio- em, non de denunciatione ad praeeauendum malum impendens requis ta.
xi Solum ad vetto, quando Pralati . seu inquisitores mandant de nunciationem sibi fieri de iis .& alii, delia et is, absque eo quod cum aliquo communices: hoe intelligi debet de deIiistis,quae tibi Gnδ eonstant inedictis contineti, quaequae tibi mandantur denunciari. Nam si dubius es, an peceata quae seis,sint contenta in edictis, uel non, poteris absque dubio consuere consessarium, vel virum doctum ; neque hane communieationem iniendunt inquisitores prohibere, ut adueristit Ioann. Sane h. ses L iussiat. disp. a I. num. 37. cum Areuato de eoises faterna οἱ.188 de Bannes
ia Sed inquires quid dieendum in propriis inititiis Re Andeo, lato in his est obligatio eorripiendi stete-t4 delinquentem quia raro inuenitur iniuriatus, cui graue non si iniuriantem staternaliter corrigere , &cuius eorrecto ab iniuriato admittatur. Potest tamen
iniuriatus satisfactionem ea postulare apud iudicem,s alia via non ei offertur , & denuntiare delinquentem in omnibus eas bus , in quibus diximus denun- elati posse delicta alteri damnum inserentia. ita ex
PvNC TvM XIV. Quando eesset obligatio denunciationis
3 Delictum a duobus,iel tritas norum,si iuriae ad puni.
rionem praeeair,non est denunei insitim.
6 Suid praereptum si de manifestando accepta , tamets
IT' Elinquentes, quorum delicta non laborant in-d Isimias, s eonstat emendatos esse, esto suetine delicta in gamnum tertii vel communitatis, denuncia is da non sunt. est serὸ omnium sententia, ut constat ex Doctoribus in superiori puncto pro nostra conclusi ne allegatis. Nam ea de causa delicta seeleta dicimus posse iudieibus manifestari,ut impediant damnum tetistio,vel communitati impendens. si igitur iam cessauit damnum, cessat & ratio iustificans manifestationem.
Praeterea quia in tali casu iudex solum procedit ad punitionem,quando vetδ iudex ad punitionem proeedit, tequititur delinquentem insimia laborare ut est deciso in c. inquis ionis. s. terito e accusari & probat bene Lemus lib. a. e. 1ρ. Al. s. n. 1i & diemus δο.de -- dice.de in propitis terminis doeet Suar de charit.ἀθ. 8.ses. s. n. ro. Cordub.issimcl.64. p. 2.& Nauarta lib.I. ae resistitis. ωμι. . dus. 1 o. n. 98. Haee enim delicta iam emendata habentur , ae s non essent eommissa.
Solum ab hae regula generali exeipit Suar. ὀψώιae.1C. factio. 4. numera i 3. & Ioann. saneh. iussurario. I l. numero 1 I. crimen haeress proptet eius atroeit
tem, & insectionem ; quia seet iure naturae denun elandum non st, s iam si emendatum, at ex vi praecepti eeclesiastici a mimat denunciandum fore. Quaeso mina ueta est, si ponamus este delictum probabile : nam cum in illo ea se possi se iens denune late ad
659쪽
ponitionem,gebet emendatus denunetate, & hoe m .do explieo Eman. Saa verbo denunciatio n edit. Romana. assirmantem cum Toleto , Soto ,& Nauati . haeret eum, quem seis respuisse , non tenetis denunciare. De aliis verδ delictis plutes Doctotex non infimae notae censent stante emendatione nullo modo esse de- nunei anga,s occulta snt hoe est,s infamia non laborant : ita innumeris relatis.Thom.sanch. M. staea l. e.
1 Sed inquites , quando praesumi potest delinquens
emendatus Respondeo pludentis albi itio esse relinquendum: si enim omnino appareant occasiones subi tae,praesumenda est emendatio. Ex solo decursu temporis . nisi longum sit, non est praesumenga correctio. Quando veto post eommissum delictum longum tem pus praecessit, praesumendus est delinquens eorrectus, nisi aliunde constet reincidentia : ita ex pretie IOUn. Sanch. dio. . sse l. n. s a. loquens de denunciatione sol ieitationis Actae 1 eo sessatio, de assimat cu Acunas IT. de eonfissar. Iotieti tibias q. 3. num. I s. ad tribunal inquisitionis noti esse deserendos , quando longum tempus praecessit a commisso delicto. Et expli-eans statim quid eenseat ut longum tempus, assirmat
tres annos suffeete ad emendationem praesumendam in criminoso . ex Mascat d. nei. 6 C. numero 14. Alciat. Ni r. praesumpt. . patinae.ιn praxi.quas. 2Daraac. num.
26. ct decissa. num. io. I.d. I. ubi agit de suspecto de haeres, qui abiurauit. tenet eandem sententiam,& alia dueit hos Doctores Setaphinus Frustas an Muit. au
3 Seeundus easiis, in quo eessat denunciationis iuridier obligatio est quando delictum duobus uel trihus tantum est notum, & iudex ad Doenam procedere intendit: tune enim non est manifestandum sta cum
aliis relatis Lestius ri tuint. Ib. a. ea st. 19. dAb. I 8. conti. a. an o 9. 2. edt. Quia intelligis dum est eum
suptadictis Doctotibus de delictis , quae in damnum
terti j non vel gunt e de iis enim absque infamia non iustὸ procedit iudex inquitendo , quia infamia est, uae inquistioni aperit viam,eae capas. Desi ter re θυ--ο. A. 1. δε aecusat. & dato quδd ipse iudex iusse procederet , adhue tu iuste taceres; quia ratio boni eo-munis non exigit punitionem dhlinquentis , quousque a populo delictum seiatur,& delinquens insam tus sit i ita aliis telatis Lessius lib. 1. de iustit. cap. 3 o. dAb. s. num. 47. secunda ea,t. si vero delicta in dam num tertii snt, neque emendata. tenetis, ut dictum est, denuneiare iuridice , si alia eorrectio , vel denun- elatio paterna non appareat suseiens. Tettius easus exeu satis a de nuneiatione saetenda, est, si stib steteio delictum aeeepisti, quia tibi ratione petendi eonsilium, vel remedium est manifestatum: tunc enim etiam praecedente infamia, & semiplena probatione. non teneris delictum, imZ nee potes marisestate . & peccates non soldm eontra charitatem, sed etiam contra iustitiam, & ad testitutionem dam
norum tenereris r ita docere videtur D. Thom. I. a. quast o. a . arris. a. - 2. Cordub. in sum . quastio. fu 3. O tib. qq. quo ιo. 43. 2 s. a. pag. 3 46. col. I. Nauar us cap. a s. numera r. ct 46. casu. 7. ct capis. I 8. mero si. ct numero 6 o. Pertus Nauarta aliis re latis , lib. a. de risit. capM. 4. numera I 2. 1. iast. Eman. saa eum aliis ungo iudiciales aestis. g. resis. nκ--γο ις Lemus tib 1. dis itis. eap. 3 . .ub. 6. numero 43'. Ratio, qui, esto bonum commune expostulet delinia quentem infamatum puniti, non tamen expostulat,
in iuuet ad punitionem, qui sub secteto, & oecasone te me dij cognouit ; areetentur enim miseri a eonsilio. vel remedici petendo. Vnde in nostra societate, ubi quilibet potest defectus aliolum Praelato deserte , ut atri, ad maiorem delinquentis profectum. Excipituric easus . in quo sub secreto gratia petendi consilium acceperis , ut expresse habetur decreto s 4. eo gregat. s. c ean. O. aliam eoἘνegat. s. a. & notauit
Haee tamen distina veta est de Aelictis , quae in damnum terti j non vergunt, nam s huius conditionis snt damnum immineat reipublicae , vel tertio. teneris, si ipse non desistit, manifestare, quantumuis sub seeteto acrepetis, modo non si sub sigillo consesi sonis, dignus est enim ut sibi stangatur fides etiam iurata, ob reparationem damni reipublieae,vel tertii i
nocentiae sic Eman. Saa,Nauatia, Lessius supra,& innuis metis ut solet allegatis Tho.sancta lib. s. de matrist 23. art. num. G. Ex qua doctrina explicat Nauatra Iulium Clarum lib.3 sentent.Isna'U.a . & Soein lib. . cons. Ioa. asserentes non teneri quem uis ex praecepto
superioris, manifestare rem surtiuam, si habeat ab ipso te,& non aliunder intelligitur,enim quando fut desistit,& restituit,quia tune non ad emendationem, sed ad punitionem plocederet iudex. 3 Quartus casas est,quando quis te alienam aece. pit in treo impensationem sui debiti,mod δ debitum sit ex iustitia , & liqvigum . & aliae ad snt eitcumstantiae honestantes compensationem . de quibus in materia de restitui. t une enim neque tenetis de te, nec de alio debitum manifestate, etiam si sub iuramento, di e communicatione praecipiatis , ita relato Coidi ba φ6 .ca . est q. m. ad nem Syacs. O .3 3. ct 63. Vbi loquitur ge exibenda scriptura in tuum damnum.
nicatio fertur ibi ob sultum manifestand. m, & in tali easti nullum fuit mmissum, squidem non alienum, sed proprium aecepit. Ergo excommunicatio, ec prae ceptum ad illum non extenditur. g sed quid si mandatis reuelare acceptum ab alio, etiam s se ias in tecompensationem accepisse , qualitet solet mandati ab auditoribus Romanae curiae ob vitandas fraudes, qudi saepe eontingunt aceipiendo in recompensationem, quod nullo modo debitum etat
Angel. b. furiam,ct Nauar. μ' γ.n. I 24 π cap. 2 l. n. 46. absolute doeent neque in hoc easu seientes te neri reuelare , eum ex eius reuelatione multae mole
stim ieeompensantibus sibi debita otiantur .Quod intellisendum est , quando tibi constaret in recompensationem legitimare Meepisse. nam s dubitas, an tosthalius secerit recompensationem, debes, nis dubium deponas, mana festare, quia praeceptum est clarum . de ratio excusans dubia, ae proinde possidet praeceptuin,
ita Pett.de Nauatra, lib. a. de νυιι. cap. 4. n. a s. in secunia edie. Quintus ea sus est,quando eogendus esses probare, quod denuntias eum re vera non pi,sses, vel aliud detrimentum tibi ex genunciatione venitetr eum graui enim detrimento non teneris damnum alteri impendens impedire , nis sortὲ esset damnum commune, quod ex tua denuntiatione esset impediendum: tune enim tenereris aliquod damnum sevi, ut euitareturis
3 Sextus easus est , si iubeas denunciare crimen, quocun
660쪽
quocunque modo scias, non gibea genu neiare,s a fide dignis non aecepisti,vel f non recordaris, quo acce- petis. Notareris enim leuitatis, & proximo damnum L ne ulla uillitate insertes . & sorte sine sundamentor
a Oppositum affirma kr ab atiis. 3 Media procedunt via 'ti, ductim nou esse praemitten
tum contra claritatem accusare.
I DLures Doctores. negant praemittendam esse eor-I lectione in seeretrum at euritioni. Nam accusansmon tam in tengst emendationem delinquentis, quam Punitionem delicti cominissi,& sari factione ira Lisenis, e factae tertio. ve reipublicae. Non ergo adstringitur corrigere cum eorrecti , ad emendationem tendat. Deti de eommittens delictum eo am aliis , rempublicam ostegit habet er ,o quilibet ex re publica iiis ei maccusandi,ut damnum , quod per mee tum respublica accepit, pel punitionem delinquentis reparetur: per peccatum enim incitati suetiitit homine ad s milia pati a. Debent ergo deterreri. N eoereeri per punitione ipsus sie diaetiti Adcciati. η .is com M. fraterna.cohi T. v ἀχ. solo do suo, do herno memb. a. q. l. Nauarr. cap. 8.num. ιo.Corduba. detras. q I. cones. . π quaest. 3. comi. de seoto im . aist. is. de Ditiaci ri tibist. Christiana.lib. 1.ca'. t O. & colligitur ex e p. qualiter erquanaa x. ὰe auust. ubi dieitur. Accusationem legitimam debet praeeedete interiplici , de de nunciationem charitativa monitio. sollim ergo ad demineiationem, de non ad aeeusationem aereta euriectio est praemit
a Ali Doctores per oppositim assimant praemittendam ess monitionem . si emena alio fratris ex illa
rue opinionem retulei iti& nullam improbauerit. At in uiat.ad 3. insinuat a eotrario sensu,cum delictum non est imo, ii, habete lotu vel ba Christi Matth. 18. Ratio huius sententiae est quia chati ias id videtur exigere. 3 Media via alii Dinotes procedunt. Assit mant Damiaque non esse praemittenaam eorrectionem ex iussitia, quando delictum est probabile e se tamen pra mittendam ex charitate,s frater intelligitur emendandus plu
4 Dicendum tamen in hae te eaei stimo:etsi quaelibet ex iis sententiis sit satis probabilis; at mihi probabilius
est non solum elia eontra charitatem, scd etiam contra iustitiam delictum aeeti te.quod eis probari possit,infamia non laborat. Ratio est.quia infamia aperit viam iudiei ad punitionem. Ergo tibi etiam ab accusandum. Ergo usque si infamia. clausa tibi est porta aeeusationis. Exeipe. nis delictum si eontra tertium dilectet tunc enim a uiatio, quia non ad punitionem tantum,
sed ad eorrectionem ordinatur,institui potest eo iplli, quo possis probate, ut latius in dis' de Meusur Den de punitio publiea est ad reparationem iniuriae Acts tela publieae, vel alicui tertio. Peccata autem quae direct Enon sunt contra rempublicam , vel tertium, ni n cen sentur reipublieae, vel tertio iniuriam sacere. Ergo non
est circa illa punitio publiea quaerenda. 3 Secundo dico,quoties a iute tibi datur saeuitas ae
cusandi, non peccas contra charitatem , etsi accuses. Non enim iustitia aduersus charitatem esse potest. Vnde eis videatur conita eharitatem esse delinquentem accusare,quem collectione secreta emendare poteras, at vere non est eontra charitatem , eum ipse se delinquendo huiusmodi damno exposuit bono eommuni,quod per aecusationem intenditur susscienter compensatur. Adde , manifestatio seereti delicti de se non est e nita chalitatem,quatenus charitas est vitius specialis, sed est contra iustitiam Ergci s seeludinus a tali manifestatione peccatum iniustitiae,& peceatum contra charitatem debemus secludere. Denique si contra charitatem esset accusatio delicti , quod potest correctione se eteia praecaueti, esset contra praeceptum Domini latum, Matth. i 8 at ibi non loquitur Chiislux de accusatione sed de denunciatione Euangelica,q iae potius ad cotroctionem, quam ad punitionem procedit.
Vtrum iudex teneatur repellere denunciatio
nem sibi tactran de delicto , eo quM illius
secreta correctio non praecesserit.
4 sata a rationi δε tianas L 1.adricta. i Atio desbitandi desumit ut ex eap. quesiter, era, quanda 1 ae iaceusai.ibi enim dicitur denunciationem debere praecedere charitatiuam monitionem, iuxta textum Euangelicum ubi primo eorrigendus est scater lecteto;qeinde adhibendi sunt testes postea s italos non audii iii dicendum esse Eceles x. Ergo Omittes hos actus aduersus ius diuinis Naturale Canonicum denunciat. Ergo rc pellenda est eius denunciatio ut illicita,& eonira et, titaieri iusti iam. Ergo non potesti ex iliam agmittere,ali,s sitiebit peccato de nuncianistis.Consimo in svraateio ea. eodem modo dieitur de bere charitatiuam monilionem praecedere de nunciationem, quo inseriptio accusation . de clamosa ins-nuatio inquisitionem , sed sine inscriptione aecusatio nulla est,& sne elimosa insinuatione nulla inquisitio, Eigo nulla et it denuntiatio sine charitativa monilione .Confirmo seeundo,ex doctrina Baldi in let. i. f. deliberast piahum. imam datam a lege vel statuto non
debere omitti,& est ter .notandus is leg. metu puto. I. penuli. g. Q rauem e/rtim. Sed monitio secreta videtur tradi a Christo Domino pro Rima, antequam denun- elatio Eeelesae fiat. Ergo est nulla denunciatio reo nitione omitIa lia videtur tenere Felin.in cap.nouit, de tuais . Lpe h. . 1 In hae quaestione Lorea x. I.q. 3 3. πιι a.di'. 7. n. ar assit mat iudicem obligatum esse inquantum eo minmode possit impedire de nuneiationem talii et sectam. At si denunc ians non vult des stere. posse illam iam it tere eis requitatur eius ossicium teneti admittere Prima pars probatur ratione dubitandi. Secunda ex eo