P. Terenti Afri Phormio

81쪽

Ρ. TERENTI AFRI

ΜENEDEMUS, the self-tomentor,' is a citizen o Athens, hos ovi son CLINIA selli Iove with ANTIPHILA. ENEDEMUs bitteri opposed his son' marriam to a portiontem stranger, an is his harshnes and inunt finalindrove him to leave home an . to the wars in Asia. ster he had gone, MENEDEMUs was ille .it remorae. e sol hisestate in Athens an move to the country, here e fin him punishing himself by laboring incessantly, and livingincliseis extreme frugality. CLINIA has returned unknownto his sather, an is staying Wit an intimate friene, CLITIPHO, Whose sather, CHR- , is ENEDEMUs' nexi do meighbor in the country. The etails of the tot ar ovenimine introductions at the beginning of each scene.

crueli to his son. R. an L. Me sed, as usual of the right and te of the actor facing the audience Wit reference to the spectator the position areis coum reversed.

82쪽

II CH. Quamquam haec inter nos nuper notitia admodumst Inde adeo quoni agrum in proxumo hic mercatus es 55 Nec re sere sane hoc amplius quicquam fuit: men uel uirtus tua me uel uicinitas, Quod ego in propinqua parte amicitiae puto, Facit ut te audacter moneam et familiariter, Quod mihi uidere praeter aetatem tuam 60 Facere et praeter quam res te adhortatur tua. Nam pro deum atque hominum fidem, quid uis tibi pQuid quaeris p annos sexaginta natus es, ro Aut plus eo, ut conicio furumJ in his regionibus Meliorem agrum neque preti maioris nemo habet; 65 Seruos compluris proinde quasi nemo siet, Ita attente tute illorum ossicia iungere. Numquam tam mane egredior neque tam uesperi sDomum revortor, quin te in fundo conspicer Fodere aut arare aut aliquid ferre. deniquere Nullum remittis tempus neque te respiCis. Haec non uoluptati tibi esse satis certo scio. Enim dicem quantum hic operis fiat paenitet.' o Quod in opere faciundo operae consumi tuae, Si sumas in illis exercendis, plus agas. 75 ΜΕ. con inuinis AF his hoe Chremes, tantumne ab re tuas oti tibi, Aliena ut cures ea quae nil ad te attinent pCΗ. Homo sum : humani villa me alienum puto asVel me monere hoc uel percontari puta: Rectumst, ego ut faciam; non est, te ut deterream. 80 ME. curio Mihi sic est usus tibi ut opus iactost, face. CH. An quoiquamst usus homini, se ut cruciet ΜΕ. - out Dostine

CΗ. Si quid laborist, nollem sed quid istuc malis p γ

83쪽

LI.37. HEAUTO NMORVMENOS. 11 Quaeso, quid de te istum commeruisti ME. Eheu Bunes inso stano CH. Ne lacruma, atque istuc, quidquid est, fac me ore sciam: Ne retice, ne uerere, crede inquam mihi: 85M consolando aut consilio aut re iuuero. ac ΜΕ. Ming Scire hoc uis CH. Hac quidem causa qua dixi tibi. ME. Dicetur CH. At istos rastros interea tamen Adpone, ne labora. E Fin his o virorauso minume. CH. Quam rem agis pΜΕ. Sine me uocivom tempus ne quod dem mihi MLaboris CH mkin He hoe fram im Non sinam, inquam. ΜΕ. Ah, non aequom facis. o GH incit mei oraui, tam grauis hos, quaEso ΜΕ. Sic meritumst meum.

CH. I incit domu Nunc loquere. E. Filium unicum adulescentulum Habeo. quid dixi habere me immo habui, Chremes; Nunc habeam necne incertumst CH. Quid ita isti ic ΜΕ. Scies. 95Εst e Corintho hic aduena anus paupercula; . Eius filiam ille amare coepit perdite, Prope flamyut pro uxore haberet: haec clam me omnia. Vbi rem rescivi, coepi non humanitus Neque ut animum decuit aegrotum adulescentuli 100 Tractare, sed ut et uia pervolgata patrum. so Cottidie accus tam 'hem, tibine haec diutius Licere speras iacere me uiuo patre, Amicam ut habeas prope iam in uxoris loco pΕrtas, si id credis, et me ignoras, Clinia. 105Εgo te meum esse dici tantisper uolo,s Dum quod te dignumst iacies; sed si id non facis, Ego quod me in te sit iacere dignum inuenero. Nulla adeo ex re istuc fit nisi ex nimio otio.

84쪽

110 Ego istuc aetatis non amori operam dabam, Sed in Asiam hinc abii propter pauperiem atque ibi Simul rem et gloriam armis belli repperi. ω

Postremo adeo res rediit adulescentulus Saepe eadem et grauiter audiendo uictus est; 115 Aetate me putauit et sapientia Plus scire et prouidere quam se ipsi im sibi: In Asiam ad regem militatum abiit, Chremes. 6sCH. Quid ais E. Clam me profectus mensis tris abestiCH. Ambo siccusandi; etsi illud inceptum tamen 120 Animis pudentis signum et non instrenui. ME. Vbi comperi ex eis, qui fuere ei conscii,

Domum revortor maestus atque animo sere mPerturbato atque incerto prae aegritudine. Adsido adcurrunt serui, soccos detrahunt; 125 Video filios sestinare lectos stemere, Cenam Adparare pro se quisque sedulo Faciebant, quo illam mihi lenirent miseriam. 7s Vbi uideo, haec coepi cogitares hem, tot mea Solius solliciti sint causa, ut me unum expleant p130 Ancillae tot me ueniant sumptus domi Tantos ego solus iaciam sed gnatum unicum, Quem pariter uti his decuit aut etiam amplius, o Quod illa aetas magis ad haec utenda idoneast, Eum ego hinc eieci miserum iniustitia mea l135 alo quidem me quouis dignum deputem, Si id iaciam. nam usque dum ille uitam illam colet Inopem, carens patria ob meas iniurias, sInterea usque illi de me supplicium dabo Laborans, parcens, quaerens, illi seruiens. 140 Ita iacio prorsus nil relinquo in aedibus,

85쪽

i.I.II9. HEAUTON TIMORUMENOS. 13 Faciundo lacile sumptum exercirent suom, omnis produxi ac uendidi inscripsi ilico Aedis mercede. qu si talenta ad quindecim 145 Coegi agrum hunc mercatus sum: hic me exerceo. que Decreui tantisper me minus iniuriae, Chremes, meo gnato iacere, dum fiam miser; Nec sis esse ulla me uoluptate hic mi, Nisi ubi ille huc saluos redierit meus particeps. 150CH. Ingenio te esse in liberos leni puto, io Et illum obsequentem, si quis recte aut commode Tractaret uerum nec tu illum satis noueras, Nec te ille' hoc o infit, ubi non uere uisitur. Tu illum numquam ostendisti quanti penderes 155 Nec tibi illest credere ausus quae est aequom Patri. io Quod si esset factum, haec numquam euenissent tibi. ΜΕ. saαν Ita res est, lateor peccatum a me maxumumst. CH. Menedeme, at porro recte spero et illam tibi Saluom adfuturum esse hic confido propediem. 160Μκ Mine u a, Vtinam ita di faxint L Η. Facient. nunc si commodumst, ito Dionysia hic sunt hodie apud me sis uolo. ME. Non possum CH. Quor non quaeso tandem aliquantulum Tibi parce' idem absens iacere te hoc uolt filius. ΜΕ. Non conuenit, qui illum ad laborem hinc pepulerim 165 Nunc me ipsum iugere. ἘΗ. Sicine est sententia pii, ME. Sic CH. Bene uale. E. Et tu Exu ina his fiouiso CH. sodiloqui ne animi nihi ora Lacrumas excussit mihi

Miseretque me eius. sed ut diei tempus est, Tempias monere me hunc uicinum maniam, Ad cenam ut ueniat ibo uisam si domist es o R. 170 and redures immedias F.

Nil opus filii monitore iam dudum domi

86쪽

Ibo adeo hinc intro. Mare solo silis Gonisue dram bacis asia Mars ome ne peninii , sed quid crepuerunt sores p Hinc a me priuis nam egreditus huc concessero. es mer R.

ADULESCENS SENEX

175 I, CL. Λ CLINIA irain Nil adhuc est quod uereare, Clinia haudquaquam etiam Cessant, si illam simul cum nuntio hic tibi futuram hodie scio. Proin tu sollicitudinem istam salsam, quae te exCruciat, mittas. CΗ astri Quicum loquitur filius pCL. aside, fering CHREMES riter adest, quem uolui adibo. so CHREMES pater, opportune aduenis.180 CH. Quid id est CL. Hunc potatine Menedemum nostin nostrum uicinum p Η Ρrobe. CL. Huic Ilium scis esse CH. Audiui esse in Asia. CL. Non est, pater: Apud nos est CH. Quid ais CL. Aduenientem, e nisi egredientem ilico Abduxi ad cenam nam mihi magna cum eo iam inde susqueJ a pueritia Fuit semper familiaritas. CH. Voluptatem magnam nuntias ro185 Quam uellem Menedemum iuuitatum, ut nobiscum esset, amplius,

87쪽

i.α3s. HEAUTON TIMORUMENOS. 1s Vt hanc laetitiam necopinanti primus obicerem ei domi lsitque etiam nunc tempus est. Mari solo so MENEDEMUS'S Gor. CL. deminivraim Caue flixis non opus est, Pater. CΗ. Quapropter CL. Quia enim incertumst etiam, vi se iaciat. modo uenit; iue Timet omnia, patris ram et animum amicae Se erga ut sit suae. Eam misere amat propter eam haec turba atque filatio euenit. CH. Scio. 190CL. Nunc seruolum ad eam in urbem misit, et ego nostrum ma

Syrum.

CH. Quid narrat CL. Quid ille se miserum esse. CH. conse Duouso miserum Z quem minus crederes pQuid relicuis quin habeat, quae quidem in homine dicuntur bona λαο arentis, patriam incolumem, amicos, genus, Cognatos, ditias. Atque haec perinde sunt ut illius animus qui ea possidet I95Qui uti scit ei bona illi, qui non utitur reCte, mala. CL. Immo ille fuit senex inportunus semper, et nunc nil magis Vereor quam ne quid in illum iratus plus satis saxit, pater. , CH. Bucine aside sed reprimam me; nam in metu esse hunc illis utile. CL sti fundensandiu inat his facter sus Quid tute tecum CH.

Di m ut ut erat, mansum tamen oportuit 200Fortasse aliquantum iniquior erat praeter eius lubidinem :Pateretur; nam quem serret, si parentem non ferret suom pHuncine erat aequom ex illius more an illum ex huius uiuere pso Et quod illum insimulat durum, id non est nam parentum iniuriae ius modi sunt serme paulo qui est homo tolerabilis 205Morem crebro nolunt, nolunt crebro conuiuarier, Praebent exigue sumptum atque haec sunt tamen ad uirtutem omnia.

Venim animus ubi semel se cupiditate devinxit mala, sue ecεssest, Clitipho, consilia consequi consimilia.

88쪽

16 HEAUTON TIMORVMENOS L3 I7.210 Scitumst periclum ex aliis sacere, tibi quod ex usu siet. CL. Ita credo. CH. Ego ibo hinc intro, ut uideam nobis quid cenae

siet.

ADULESCENS

IIi CL solioquising Quam iniqui sunt patres in omnis adulescentis iudices

Qui aequom esse censent nos a pueris ilico nasci senes 215 Neque illarum adfinis esse rerum, quas seri adulescentia. Ex sta lubidine moderantur, nunc quae est, non quae olim fuit. Mihi si umquam filius erit, ne ille iacili me utetur patre; Nam et cognoscendi et ignoscendi dabitur peccati locus :Non ut meus, qui mihi per alium ostendit suam sententiam. 220 Persi is mi ubi adbibit plus paulo sua quae narrat iacinora Nunc est imisatine his arae L Nous manner periclum exsiliis facito, tibi quod ex usu siet': shmgmine his houidens Astutus ne ille haud scit, quam mihi nunc surdo narret tabulam Io Magis nunc me amicae dicta stimulant da mihi atque adsermihi :Quoi quod respondeam nil habeo; neque me quisquamst 1Serior. 225 Nam hic Clinia, etsi is quoque suarum rerum sat agitat, tamen Habet bene et pudice eductam, ignaram artis meretriCiae. Meas inpotens, procax, magnifica, sumptuoin nobiliS. Is m quod dem ei recte ' est; nam nil esse mihi religiosi dicere. Hoc ego mali non pridem inueni, neque etiam dum Scit pater.

89쪽

ADULESCENTES II

IIa CLIN. soli quisis an Dostis anxiouia somarces et R. Si mihi seCundae res de amore meo essent, iam dudum scio 230Venissent; sed uereor, ne mulier me absente hic correpta sit. Concummi multae opinionem in quae mi animo exaugeant: occasio, locus, aetas, mater quoius sub imperios mala,

Quoi nil iam praeter pretium dulcest in. Etam Clinia. CUN. si iv Ei misero mihil

Cin Mookin anxiouia somarius ENEDEMUS' Mooratiam caues, ne uideat sorte hic te a patre aliquis exiens 235 CUN. Faciam; sed nescio quid profecto mi animus praesagit mali. Cin. impatienUν Ρergin istuc prius diiudicare, quam scis quid ueri siet pCUN. Si nil mali esset, iam hic adessent. Min. Iam siderunt. MDN. Quando istuc 'iam erit pio in Non cogitas hinc longule esse Θ et nosti mores militierum Dum moliuntur, dum conantur, tanus es CLm o Clitipho, 240 Timeo. in inesum antela ine iam omes Moulder)Respira: eccum Dromonem cum Syro una adsunt tibi.

90쪽

CLINIA, Overhea in the conversatio of the two laves, is disturbe M ANTIPHILA sapparent gain in .eiath SYRUs telis his that ineris stili devote is him, that an theservants jewelm, etc. belon to BACCHIS, Whomae has Mought Withaim, intendingi pascher of M CLINIA' mistrem so that his young master may erio a se Mys of her socie . CLITIPHO at iret objecta to the plan, but finali acquiesces, and the twoyoung me promiserio ac thei paris care Gy. SYRUS say that he has a Ian .hichhe win explain later.

SERVI II ADULESCENTES II

II 3 SY Ain tu DR Sic est M. Verum interea, dum sermones Caedimus, 1llae sunt relictae. CLIT. iam Mulier ita adest audin, Clinia pC . Ego uero audio nunc demum et uideo et ualeo, Clitipho. 245 DR so SYRus ΜΙnum mirum: inde inpeditae sunt ancillarum gregem Ducunt secum s CLmmo Perii, unde illi sunt ancillae In shrumine his Moulaeen Με roga. Ἀει DROMO Non oportuit relictas: portant quid rerum C .

Ei mihi l

M Aurum, uestem et uesperascit, et non nouerunt uiam. Factum a nobis stultest dum tu, Dromo, illis obuiam. 250 DROMO hesimus Hopera quid stas Exit DROMO R. C-. Vae misero mi, quanta de spe decidit Cin. Quid istuc quae res te sollicitat autem Rogitas quid siet IoViden tu ancillas aurum uestem, quam ego cum una ancillula Hic reliqui, unde ei esse censes in Vah, nim demum intellego. SY soluoqui ne Di boni, quid turbaest aedes nostrae uix capient,

scio.

255 Quid comedent quid ebibent quid sene erit nostro miserius p