장음표시 사용
181쪽
quam praeseribit. At neutra ratio nostram evertit sententiam. Non prima, quia ejusmodi clausula commissoria talia duntaxat comprehendere solet, quae in ipsos tensus incurrunt, ac proinde ambiguae disceptationi non sunt obnoxia. Unde nulls opus est judicio, in quo super violata fide. utpote re per se manifesta , cognoscatur. nec etiam requiritur lententia, sed tussicit, si populus, aut Regni proceres testentur, quod notoriam ejusmodi violationem datae fidei ad animum revocent, & jure suo uti velint. Pussendors. ubi sera g. Io. Accedit, quod Regnum sub Lege commitIoria delatiam propter violatam fidem ipso facto amittatur, si pactum resolutivum ver his directis sit conceptum. Tametsi igitur Rex, qui Regnum hae Lege accipit. judicio, ac sententiae populi se subjiciat, non tamen se subjicit pro eo tempore, quo manet Rex, sed pro illo tantum, quo Rex non amplius erit: Ergo antequam Regnum committatur, Imperium . quod habet, manet summum. Altera autem ratio vagatur extra rhombum ; licet hnim amissio Regni poena sit violatae fidei, non tamen est poena legalis, aut judicialis, sed conventionalis. . seu pacto, quo Regnum delatum, & susceptum est, comituta, quae superiorem non desiderat . ut committatur. Unde adductum aris
gumentum in poenis tantum legalibus, & judicialibus procedit, quae sine dubio non nisi a superiore infligi possunt.
Famo a quaestio est, utrum summum Imperium retineat, qui ex foedere alterius Majestatem comiter conservare tenetur. Ad hanc quaestionem Proculus in L. I. g. I. g. de Captiv. o posuim. reverc. in haec verba respondit: Libι r auiem populus est ιs, quι nullius alterius
potessali est subjectud, sive is Iarderatus est : item sive aequo faedere in
amicitiam venit, sive faedere comprehensum es, ut is putilus aherius populi Maselatem comiser conservaret; hoc enim adjicitur, ut inrestiga tor, alterum populum siverrorem esse, non ut intelligatur, alterum non esse liberum: quemadmodum clientes nostros intestigImus liberos esse, etiamsi neque authoratate, neque dumtate, neque jure omnι uobιs paressimi r seu eos, qui Maresatem nostram comiter conservare debent, liberos
esse intelligendum es. Quamvis igitur populus tali foedere obstrictus operam dare teneatur, ut alterius populi Imperium in tuto sit, Adigni.
182쪽
dignitas, quae in proposito Majestatis nomine significatur, ei constet, non tamen propterea ejus subjicitur potestati, sed liber manet.
Est quidem populus laedere inferior in fide, & patrocinio populi
superioris, perinde ut clientes in fide sunt patronorum . . At 1icut patrocinium privatum non tollit libertatem personalem , ita nec patrocinium publicum tollit libertatem civilem. Unde alter populus dignitate tantum, & auctoritate, non potestate superior est e dicitur. Sunt tamen quaedam, quae in contrarium opponi possunt,
Primo obstare videntur ipsus Proculi verba in s. a. ubi at fiunt apud nos rei, inquit, ex civitatibus faederesis, se in eos damnatos animadversimus , quod non videtur fieri potuiste, si civitates foederatae summum retinuissent Imperium. N. I. Proculum in s. I. scedus inaequale describere, quale suapte natura est, quae in hoc tantum consistit, ut populus scedere inserior alterius Imperium, ac Majestatem comiter observet, & in omnibus actionibus reverentiam quandam erga ipsum ostendat; in *. a. autem eundem reserre factum Hexae 4n arrogantiam potentiae Romanae, quae successu temporis vicios juxta, ac socios opprimebat, qua de injustitia conqueritur ipse Cicer. de Ostic. Lib. a ubi, desitum est, inquit, videri quidquam inscios iniquum, cum istiIisset etiam in es Des tanta crudelitas. Et sane plerumque accidit, ut, qui superiores sunt in foedere, si illi potentia multum antecellant, paulatim Imperium proprie dictum usurpent, ac foedere inseriores ad conditionem subditorum redigant,
praesertim si foedus sit perpetuum, & cum jure inducendi praesidia
in oppida coniunctum. N. II. Uerba Proculi in cit. f. a. hoc tantum sensu accipienda esse, quod apud Romanos ex foederatis civitatibtis rei fiant, & illi damnari, ac puniri possint, si in loco Romanis subjecto deliquerint, quamvis versia vice cives Romani in territoriis foederatarum civitatum delinquentes nequeant ad sus licium rapi, quod nullam inseri subjectionem civitatum foederatarum, sed peculiarem duntaxat continet praerogativam populi Romani, tanquam in scedere superioris. Extra hunc casum Senatus Romanus ipse fatetur apud Polyb. excerpt. ios. judicium sibi in scedera-X tos
183쪽
tos reos non compstere. Conser. Ziegler. & Henniges. ad Grol. f. ar. ad verba : sed ut haec res intelligatur se. Item Obrecht ibid.
ad verba : Obstare his, qua diximus est. Secundo opponi potest, quod in historiis ei, qui scedere superior est, imperandi, & ei, qui est inferior, parendi vox interdum tri-huatur: Ergo non tantum auctoritate, & dignitate, sed & Imperio ille superior, hic in serior, R subditus erit. N. Cum in scedere inaequali uni vox imperandi, alteri parendι tribuitur, eas non accipi in sensu proprio, sed tantum improprio; vel enim agitur de rebus ad commune bonum societatis pertinentibus, vel de privata utilitate ejus, qui superior est inscedere. In rebus communibus extra tempus conventus, etiam ubi foedus aequale est, solet is, qui lectus est Princeps foederis, sociia imperare. ac proinde mirum non est. Si inscedere inaequali idem faciat is, qui superior est in foedere. Imperium autem hic nihil aliud significat., quam directionem, adeoque libertatem aliorum non tollit. In iis vero rebus, quae ad propriam
utilitatem spectant, superioris postulata Imperia dici solent propter effectus similitudinem, nam quod superior ab inferiore postulat, ab hoc vix denegari potest. Hinc illud: Rex dum rogat, jubet. Tertio objici potest, quod si socii, qui in ejusdem populi, aut Regis fide sunt, inter se litigent, plerumque controversae disceptari
soleant apud eum, qui in foedere superior est: Ergo verum in eos Imperium habere. ipsis autem sola obsequii gloria relicta esse videtur. N. Hoc casu eum, qui in scedere superior est, conciliatoris tantum, aut arbitri compromissarii partes sustinere, non veri judicis. Sic R in foedere aquali controversiae vel ad conventum socio. rum, quos res non tangit, vel ad Principem foederis. tanquam communem arbitrum, deserri solent. Sic & Reges apud judices a se constitutos solent contendere, ex quo tamen nulla subjectio erui potest. Grol. I b. I. Cap. s. g. a I.
Dissicilior multis videtur quaestio, utrum Imperium desnat esse
summum. si seudi jure teneaturi Assirmativam tenet Vitriar. cit. cap. I. I . Negativam vero Praeter Grol. eod. cap. S. as. tueritur Disite o by Coos e
184쪽
s. cap. s. num. I. O seqq. Dn. P. Schmier m I. P. V. Lib. I. Cap. I. MAI. I. g. s. num. AI. & alii, quibus assentior; tametsi enim dominium directum penes concedentem remaneat, eique vasallus fideli. ratem, reverentiam, & servitia praestare teneatur. hoc tamen non
efiicit, ut Imperium desinat esse summum, quia dominium directum hoc tantum operatur, quod jus Imperandi non solum familia extincta ad concedentem revertatur, sed & ex capite feloniae amitti possit, quod modum habendi quidem imminuit, rem ipsam autem non immutat, qui enim Regnum laudate tenet, omnes summi Imperii actus eodem jure exercet, quo is, qui Regnum habet non seu date, ita ut a Domino directo non pollini, irriti reddi, cum is vasallum in exercitio juris sui neutiquam impedire queat. Obligatio autem vasalli eadem est, sive aliqui, ipsum jus imperandi, sive aliud quidvis seu di jure possideat. Sicut ergo illa privato non demit jus libertatis peri alis, ita nec Regi demit libertatem civilem. Ce te vasallus ex solo seudi titulo non fit subditus domini directi, cum aliud sit este vasallum, aliud este subditum alicujus. Clem. Pastoratua. de sent. ct re judicat. Ergo nec Rex vasallus fit lubditus illius, a quo Imperium in laudum recognoscit. Praestat quidem vasallus domino directo juramentum,fat non praestat juramentum lubjectionis. 1ed tantum fidelitatis; licet enim interdum etiam juret 'in au sepii; hoc tamen ad solas causas seudales pertinet, in qui bus utique dominum agnoscere, & obsequium eidem praestare tenetur. Tametsi ergo aliquis Regnum suum ab altero in laudum recognoscat, libertatem tamen civilem is retinet, ac proinde Imperium ob nexum seudalem non desinit esse summum. At
XIII. lDices. Dominus directus jurisdictionem habet in vasallum: Ergo qui Imperium studi jure tenet, subjectus est illi, a quo tenet.
Qui autem alteri subjectus est, non habet potestatem hummam rErgo &c. N. D. Ant. Dominus directus jurisdictionem habet in vasallum ex pacto tantum descendentem, & omni potestate coactiva destitutam, adeoque plane impropriam C. Ant. proprie dictam
N. Ant. & Cons. Jurisdictio igitur, quam dominus directus qua X a talis
185쪽
talis habet, impropria, Omnisque potestatis coacti,ae expers est; fundatur enim in contractu laudati, vi cujus vasal us in causis seidalibus ejus cognitioni. & sententiae haud aliter se submittit, ac litigantes arbitro compromissario se submittere solent. Uti ergo de summitate Imperii nihil decedit, si Rex in arbitrum compromittat. ita nec in propolito quidquam de summitate Imperii decedere di- .cendum est. Deinde Omni potestate coactiva destituta est: licet enim dominus vasallo condemnato sub periculo amissi is seudi mandare possit, ut sententiae in judicio laudati latae pareat, aut etiam missionem in bona decernere queat, realem tamen immissionem facere nequit, sed judicis Ordinarii opem, & auxilium implorare, ae requirere debet. Lu et ad Ims furi Part. a. Cap. κίδ. pag. as. Praeterea jurisdictio, quam dominus in vasallum haber, ab illa, quae in subditos competit, etiam in hoc differt, quod vasallus domino etiam invito pro lubitu ab illa se liberare valeat, seudum refutando. At subditus obligationi, quam saperi r debet, citra ejus consensum se eximere haud potest, etiamsi omnia hona sua derelinquere vellet, secus si faceret, gravissimum inobedientiae, & desectionis crumen incurreret. Νihil ergo summitati potestatis civilis detrahit j risdictio, quam is, qui Regnum in studum concedit, in Regem vasallum habet, quamvis de dignitate Regia humile vasalli nometa haud parum delibare videatur.
Plane illud certum, R extra controversiam esse arbitror, quod Imperium non desinat esse summum, tametsi Imperans certum quid pensitet, vel ad redimendas potentioris injurias, quas ab eo sibi inserendas metuit, vel ad tutelam comparandam contra vicini Principis insolentiam, & ambitionem, cum ejusmodi pensiones non ex Imperio alterius, sed ex pacto, α conventione profluanta Grol. act. Cap. i. S. a is
186쪽
De essectu N proprietatibin summa potestatis cia
I. Ufectus summa potestatiι civilis Di rum in Dre dirigendi actiones Fubditorum, tum in obligatione semper, o ubique imm-dendi salutem, es felicitiam publicam. II. An, or quatemu summι Imperantes Legibin mere civilibus so-Lιι sint III. Non suns ulli mortalium adfricti ad rationes actuum suorum reddendas. IV. Poena humana non subjacent. V. Summam potestatem civilem summa comitatur dignitaeae.
VI. Non es indisi uis. VII. Es sancta es initolabilis, ac proinde subditi summis Imperant
bus arma opponere haud possum. VIII. Adeo ut nequidem Magis ratus injuriis summorum Imperamnum resistere queant. LX. Si autem Rex vere hostili animo in toti tu populi exitium feratur, ndem res potes. X. Auid si Rex non totum populum, sed insignem tantum 6- pam rem perdere vel ι
XI. apuid si fimgulos t ubi refertur sententia Gratii.
XII. Addueamur certa cautιones.
XIII. ' ReferunIur plures easus, quibuη relli potes. XIV. Virism invaseri alieni Imperii in iis, qua jubet, parendum si XU. Iuamdiu sola vi retinet possessionem, is jure belgi a quolibet in- te ci potes. XVI. Ut os ante inrisionem Lex publica extiterit, qua hoc permittat. XVII. Aat s. diserta accedaι a Iarim elud, qui verum μου impera di habet.
187쪽
XVIII. rametsi invasori jam fides Jurato data esset. XIX. Extra hoste casin privato invaserem summi Imperii vi dejicere,
EFFectus potestatis civilis alius est directus, alius indirectus. Di-
rectus porro vel est generalis, vel specialis. Generalis consistit in jure dirigendi actiones iubditorum ad salutem Reipublicae. Κει-ctus vero speciales plures sunt pro diversitate jurium, quae summa potestas complectitur. Effectus autem indirectus stat in obligatione, quam summi Imperantes una cum Imperio in se suscipiunt: cum enim summa potestas suapte natura ordinata sit ad bonum.& felicitatem communitatis politicae, hoc ipso, quod aliquis eandem sibi a communitate delatam suscipiat, simul etiam in se obligationem recipit, Rempublicam sibi commissam ita gubernandi, ut semper, & ubique salutem, & felicitatem publicam intendat. Unde neutiquam ferendi sunt, qui turpi assentandi studio summos Ιmperantes ab omni obligationis vinculo liberos esse pronunciare auis dent, nixi potissimum I. Reg. I. verso. o sita. ubi Samuel populo Ilraelitico Regem petenti Jus Regis, qui regnaturus esset super eum, ex mandato Dei hisce praedixit verbis : Hoc erit Jus Regis, Piimperaturus est vobis: filios vestros rostra, ct ponet in curribus suis facietque Abi equites, se praecursores quadrigarum suarum , ct constituti
μι tribunos, ct centuriones, ct aratores agrorum suorum , se me fores segetum, in fabros armorum, se curruum suorum. Hi π quoque --sris faciet sibi unguentarias, o focarias, es panificas. Agros quoque Osros, se vineas, se oliveta optima tollit, O dabit servis sis. Sedes segetes vestras, O vinearum reditud addecimabis, ut det eunuchis, o famulis suis. Servos eriam vestros. se ancilias, ct juvenes optimos, ct asinos auferet, se ponet in opere siuo. Greges quoque vestros addeciamabit , vosque eritis ei servi. Sed male; nam jus hoc Regis, quod Samuel populo Israelitico praedixit, non approbatur tanquam v rum , & legitimum jus, sed tantum reseri ur, prout a Regibus haud raro usurpatur in depressionem subditorum, quali tunc usi sunt Reges Ammonitarum, Moabitarum, & Philisthinorum ; cum enim
Israelitae Regem sibi petiissent, qui eos judicaret, sicut universae habent Disiti eo by Cooste
188쪽
-EE os D - . Iσγhent Nationes, jussit Deus per Samuelem ipsis praenuntiari Ius Regis a vicinis Nationibus usurpatum, ut inde intelligant, quam male fecerint petendo sibi Regem, & tales etiam Hebraeis obtigisse Reges ν manifestum secit gravissimum illud iugum, quod Salomon, Roboam, Ieroboam & plures alii Reges subditis imposuere. Alia sane vivendi ratio praescribitur Regi Deuter. Cap. II. vers Iσ. O seqq. Haecque est illa Lex Regni, quam Samuel I. Reg. Io. vers. II. locutus est ad populum , eamque scripsit in libro, & reposuit coram Domino, non jus illud Regis paulo ante adductum. S. Tholm
Proprietates summae potestatis civilis plures occurrunt. Prima est, quod Legibus mere civilibus soluta sit, ita ut summi Imperantes nequidem vi Legum suarum directiva directe obligentur , licet. si lex respiciat materiam summae potestati, ac subditis communem, illi Lege sua saltem indirecte obstringantur, cum vi ossicii sui tene antur bono publico consulere, ac subditos tum orbis, tum exemplo ad virtutum studium, & Legum obedientiam inducere, quem finem non melius assequuntur, quam si ipsi praestent, quod exigunt ab aliis, & Leges a se latas exemplo suo comprobent. Uid. Dn. D. Glcile in Iurispr. fundam. Lib. I. Tu. a. CV. . g. F. nam. F. O seqq.
Secunda proprietas est, quod summa potestas civilis nulli mortalium obstricta si ad rationes actuum suorum reddendas, ita ut iure Imperii ab alio irritari possint. cum potestatem luperiorem ejusdem ordinis, & lineae non agnoscat; solent quidem saepe summi Imperantes tuendae existimationis causa universo orbi actuum suorum rationes reddere. Ad hoc nullam arguit subjectionem. Pussendorf. Lib. 7. Cap. ff. num. a.
Tertia proprietas est, quod summi Imperantes poenae humanae non subjaceant, cum impositio poenae ex parte infligentis supponat jus superius, quod repugnat respectu summorum Imperantium,
189쪽
368 - o ' quia summo superius in eodem ordine dari haud potest. Hinc illud dictum M. Antonini Philosophi: Nemo, nisi lotud Deus, Iudex principis se potes. Et Marcus Aurelius Magistratus dixit de privatis, Principes de Magistratibus, Deum de Regibus judicare. Giot.
Quarta proprietas est, quod summam potestatem civilem summa comitetur dignitas. Unde flammis Imperantibus, tanquam Dei vicariis, etiam ab exteris omnis debetur honor, & reverentia. Sane contemptus, & violatio summae dignitatis ad communem omnium Imperantium contumeliam spectare videtur , Ob pestimum, , quod aliis praebetur, exemplum ; frustra enim sperat, suam dignitatem in tuto fore, qui eandem in aliis spernit, aut sperni, ac vili- γpendi patitur. Ipsorum igitur imperantium interest, ut dignitas, quae summo cohaeret Imperio, etiam in exteris ubique & temper intacta, ac illaesa conservetur.
Quinta ab aliquibus assignatur proprietas, quod summa pol stas sit indivisibilis ; si enim, inquiunt, divideretur, paritas intercederet, eoque desineret esse summa, cum summus non sit, qui parem habet . aut respectu aliquo paret. Ubi potestates sunt aequales, neutra dici potest summa. Sed horum sententiam jam supra Part. r. Cap. a. f. a. rejecimus. Et sane argumentum hoc non magni ponderis est; tametsi enim potestas civilis dividatur, ita ut diveris ejus portiones divisim penes diveriss resideant, non tamen propterea desinit esse flamma, quia paritas, quae per talem divisionem inducitur, non est respectu ejusdem, sed diversi juris, neuter enim respectu suae partis parem habet, sed cujuslibet potestas vere, & positive summa est. Si autem quaedam summae potestatis jura penes Regem,& concilium Optimatum indivisim resideant, respectu eorundem quidem jurium paritas inducitur, nihilominus tamen ne hoc quidem casu summitas potestatis civilis destruitur, cum necesse non sit,
ut potestas in civitatem sit summa in sensu positivo, sed sussiciat, sit summa sit in sentu negativo, hoc est . ut altiori potestati ejusdem ordinis, & lineae non sit subjecta. o. Ulti-
190쪽
Ultima denique proprietas est, quod summa potestas civilis si sancta, & inviolabilis, ac proinde subditi sine gravissimo laesae Majestatis crimine summis Imperantibus arma opponere haud possunt, idque non eo tantum casu procedit, quo summi Imperantes intra potestatis tuae limites persistunt, quod nemo sanus negaverit. sed& s eos egressi subditis injuriam inferre tentent; si enim sub praetextu arcendae injuriae summis Imperantibus resistere permissum e set. ordo imperandi, & parendi penitus dissolveretur, quia passim fingeretur injuria, ubi tamen nulla injuria est, vel licet hoc non semper accideret, periculum saltem laret universale: Sine ordine autem imperandi, & parendi non potest civilis societas consistere. Toleranda igitur potius injuria est, quam vi resistendum, nec arisma , sed preces sunt opponendae. Sic Lysimachus, ut Iustin. Lib. r s.
testatur, magno animo Regis, velut parentis, contumeliam tulit. Similiter Liv. Lib. 27. Cap. Io. in D. ut parentum saevitiam, sic patriae patiendo, ac serendo leniendam esse ait. Eleganter Seneca Lib. a. de Ira Cap. so. Iudex es, qui urire videtur ρ plus illius credas sementia, quam tua. Rex es, s nocentem punis, cede 3ustitia, si innocentem, cede fortuna. Exemplo 1int veteres Christiani, qui, licet
a pessimis Imperatoribus gravit limas persecutiones perpessi sint, nee defuerint, qui obtentu adjuvandae Reipublicae se illis opponerent.
horum tamen conatibus nunquam se adjunxerunt, ut authoritate
Tertulliani, S. Ambrosii &c. Probat Grol. Lib. L. Cap. . f. F.
Sunt, qui saltem Magistratus inferiores iniuriis summorum Imperantium resistere posse putant, imo & peccare eos unt, nisi resistant, cum officium Magistratuum sit, subditos adversus aliorum injurias defendere. talant hanc in rem libelli quidam, quos seditiosa haec, & novarum rerum cupida ingenia priore saeculo in lucem publicam emisere, inter quos ille est, qui Bruti eruditum magis, quam auspicatum nomen praefert. Classicum ille canit adversus Reges, & privata auctoritate ex Regibus Tyrannos facit, cavillatio. ne non modo fanioris Philosophiae . sed & sacrae scripturae. At peris niciosam hanc sententiam merito improbant, re detestantur omnes,