장음표시 사용
241쪽
XII. Mansratin summum Imperantem obligant in iis, qua probabili ter ipsorum osscio continentur. XIII. Recensemur mori, qu4bus oscium Magi batus rursώ finitur. . I.
Ibiter jura summi Imperii tertium locum obtinet jus constituendi
Magistratus; postquam enim civitates adeo creverunt, ut Imperium non unius tantum urbis finibus terminetur, sed amplissimas ditiones, ac provincias complectatur, necesse est, ut is, qui summam in civitate potestatem habet, alios in partem curae, & administrationis publica recipiat, qui prudentia, consilio, minisserio eidem assistant, eundem adjuvent, vices ejus obeant, desectum suppleant, ut, dum ubique adesse non potest, nee videre omnia, nee audiare, videat tamen, cir auriat, s agat omnia per administros quadam velut mi imitarione, qui, lices omnia pset, non ramen omnia per se agit, sed natura tanquam minim, ct causis sicundis, tanquam instrumentis decretorum suorum titiιώ ad conservaraonem, ordinem, es o natum Vnives, ut loquitur Dn. Braun. de Magistrat. Cap. . S. I.
Sumitur autem vocabulum Magistratus hoc Ioco in sensu latissimo, ut complectatur omnes, quibus ossicia publica ab eo, qui summam in civitate potestatem habet, sunt commissa, ac proinde hoc nomine etiam illi veniunt, qui jus imperandi non habent, ut sunt meri consiliarii, praesecti, curatores, ministri, quos Aristotel. Lib. o. Polit. Cap. rs. a Magistratibus distinxit. Aid. Boecier. Inst. P EI. Lib. a. Cap. α & ad Grol. Liab. I. Cap. s. S. 6. pag. mihi a II.
Causa essiciens Magistratuum est summa potestas, quae sola otaciales omnes, sive majores, sive minores sint, constituit: licet enim quandoque Magistratus majores potestatem habeant inferiores ossi- .ciales constituendi, aut certus ordo suos superiores, & rectores ipse valeat
242쪽
o h. - - Ivaleat eligere, hanc tamen potestatem non habent ex se, sed ab eo, cui summum in civitatem competit Imperium, ac proinde tametsi Is tali casu non sit causa constitutiva Magistratus immediata, ta- tamen est mediata.
Tenetur autem tum summus Imperans, tum alii, qui ab eo P testatem acceperunt, ossicia publica conserendi, non nisi dignos,& idoneos iisdem praeficere, qui enim indigno ossicium Magistratias consere, non tantum contra fidelitatem, & justitiam tum legalem, tum distributivam, sed & commutativam peccat, quia vi ossicii, & pacti cujusdam impliciti tenetur Reipublicae providere deministris idoneis ad rectam gubernationem, ac proinde si Respublica ex indigni electione damnum sit passa, tenetur ille hoc damnum
relarcire. Less. de I se I. Db. a. Cap. sa. Dubit. s. num. II. Grota Lib. a. Cap. II. S. I. Dn. Braun. de Magistrat. Cap. s. f. r. num. F. V.
Tenetur porro, qui jus conferendi habet, inter plures dignos semper digniorem minus digno praeserre , praesertim si ossicium conjunctam habeat jurisdictionem, vel alias magni sit momentir igit hoc primo justitia distributiva, quae vult, ut praemia, honores, ossicia, aliaque bona communia inter membra communitatis sine acceptione personarum, solo ad merita habito respectu, conserantur. Secundo hoc exigit justitia legalis , vi cujus omnia membra, ex quibus consurgit corpus politicum Reipublicae, omnes actiones suas tenentur ordinare ad honum communitatis, etiam secluso, ac per intellectum abstracto bono proprio. Exigit denique hoc fidelitas, quam is, cui Respublica distributionem ossiciorum commisit, eidem debet, sicut enim oeconomus, si fideliter praestare - velit suum ossicium, maxime idoneos operarios, & ministros, quantum fieri potest e suo domino conducere tenetur, ita ille, ' .
qui Ius habet conserendi ossicia publica , si fideliter fungi velit tuo ossicio, maxime idoneos , quantum fieri potest, in Magistra-
243쪽
. tus & ossiciales assumere tenetur. Less. eit. Dukr. I. num. I s. s
Ut autem collatio Ossiciorum publicorum semper sit gratuita, necesse non est, qui enim suinmum habet Imperium , ea spectato jure naturae , etiam vendere potest, modo primo necessitas, vel publica utilitas hoc exigat. Secundo pretium , quo vendit, sit moderatum, alias enim emptoribus daretur occasio excessum pretii per iniquas extorsiones ab innocentibus recuperandi. Tertio dentisque, quantum fieri potest, vendat digniori, quae conditiones si adsint, venditio Ossiciorum faecularium iure naturae prohibita non est; nam ex una parte ejusmodi ossicia sunt pretio aestimabilia, ex altera vero liberae summae potestatis dispositioni, quantum scilicet exigit necessitas, vel utilitas Reipublicae, subjecta: Ergo si exigente necessitate, vel publica utilitate ab eo, qui summum habet Imperium, quantum fieri potest, digniori pretio moderato vendantur. talis venditio intrinsecam pravitatem haud continet: interim tamen plerique fatentur, rarius accidere, quod relatae conditiones exacte serventur, plerumque enim plus licitanti vendi solent ossicia , nullo ad merita emptorum habito respectu. Confer Lesis. eis. cap. Ia. Dubit. . Dn. P. Seybold. de Republ. ωψhan. Part. I a.
Objectum Magistratuum sunt negotia, quae singuli vi ossicii sui curare tenentur, sunt lue vel per te, & suapte natura publica, vel saltem ad publicum ordinantur; nec enim ea, quae cuivis ratio ne ossicii incumbunt, unius, & ejusdem sunt generis, quidam summo Imperanti a consiliis sunt, alii reditus curant, & aerario praeis sunt, alii nomine summi Imperantis Legiones, & exercitum regunt ad tuendam ab externa vi Rempublicam, alii controversis privatorum decidendis sunt praepositi, quas publica auctoritate dirimi publicae quietis interest.
244쪽
. Forma duplex est, generalis, & specialis. Generalis consstit in disserentia specifica, qua Magistratus disserunt ab administrat ri y, & curatoribus rerum privatorum, quae per e apparet. Specifica vero stat in disserentia , qua Magistratus ips inter se disserunt, quae ex divrsitate objecti, & potestatis desumi debet.
Ninis itidem duplax est, proximus, & remorus. Proximus est recta, & fidelis administratio ossicii cuivis commissi. Remotus vero est salus , R bonum publicum is X
Effectus ad tria genera reduci possimi, vel enim se tenent exa arte ipsorum Magistratuum, vel ex parte subditorum, vel denique ex parte summi imperantis. qui eos constituit. Ex parte Magistratuum duplex occurrit effectus. Primus stat in eorum potestate, quae mensuram tuam accipit tum ex natura ossicii. tum ex voluriis tale constituentis expressi : rametsi autem cuidam ampla admodum potestas sit concessa, illa tamen semper summo Imperanti subordinara. & subjecta manet, ita ut eidem liberum si, negotium . quod ossicio Magistratus continetur, vel per se expedire. vel extra ordinem alteri expectendum committere, aut etiam collegam veI cum, vel sine spe succedendi eidem adiungere &c. Confer Bohmer. I. P. U. Lb. a. CV. rs. I . ct aa. Alter effectus tonsistit in obligatione Magistratuum, vi cujus renentur I. esse fideles. II. Debitam diligentiam, & sollicitudinem in administrati ne ossicii adhibere. III. Rationes suae administrationis reddere. N. Damna dolo, vel culpa tua illata resarcire.
inectus ex parte subditorum stat tum in obligatione Magistralibus debitum exhibendi honorem, & reverentiam, tum Morum
245쪽
mandatis obtemperandi, cum summi Imperantis, qui eos constituit, referant personam: Unde qui Magistratus non reveretur, ipsum Imperantem spernit, & qui mandatis eorum, si intra limites ossicii consistant, non paret, ipsi summo Imperanti inobediens
existit. ΚΕffectus denique ex parte summi Imperantis est, quod, si Μagistratus ab eo constituti quid fecerint, quod probabiliter ipsorum ossicio continetur, Is perinde obligetur, ac si ipse fecisset. Grol.
Contraria sunt modi, quibus ossicium Magistratus rursus finitur. Finitur autem I. morte, in ut summus Imperans illud alteri, cui vult, conferre possit, nec enim haeres defuncto in ossicio succedit, nisi & haeredibus id diserte sit concessum , cum in colla tione ossiciorum spectetur, & eligatur industria personae, in quam haeres haud succedit. Finitur II. lapsu temporis, ad quod Magistratus est constitutus, nec enim semper in perpetuum, sed quandoque ad certum duntaxat tempus constitui solent, imo Politicidii putant, utrum magis expediat Reipublicae habere Magistratus perpetuos , vel temporales. Certe Mamercus Dictator apud Liv. Lib. . CV. . censuit, maximam cusoriam liberratis esse , s magna Imperia diaturna non essent, se te oris modus imponeretar , quibus aris imponι non posset. Quod in civitatibus saltem polyarchicis omnino verum esse videtur. Finitur III. abdicatione, modo Imperans eandem acceptet, nemo enim pro lubitu spartham sibi commissam derelinquere potest , sed prius dimissionem petere , & imis petrare oportet, quae si denegetur, in ossicio subsistendum erit, uti enim ab initio etiam invitus per se loquendo cogi potest ad suscipiendum ossicium, ita & invitus cogi potest, ut, quod semel suscepit, ossicium retineat, non nobis solis , sed aliis quoque nati sumus, partem ortus nostri, & quidem Praecipuam patria sibi vindi
246쪽
aascia, & quidem haud raro etiam nondum vacantia prensant, quam qui abdicant. Finitur IV. Privatione, quin enim summus Imperans ossicium alicui collatum ex justa caula eidem rursias auserre possit, plane dubium non est, & quidem auferri possunt non tantum ossicia personalia, sed etiam, si iusta subsit causa, quae alicui. .& ejus haeredibus sunt concessa: multo facilius revocari potest exspectativa, seu spes, quae alicui data est ad ossicium, nam ossicia non nisi ex gratia conserri solent: Ergo licet summus Imperans a teri promittat, quod hoc, vel illud ossicium suo tempore eidem conserre velit, nullum tamen per hoc alteri adversus se jus tribuere velle censetur, sed ut nihilominus totum suae liberalitati, & gratiae adscribatur, cujusmodi Promissiones Grol. Lib. a. CV. rr. f. s. pollicitationes appellat, ex quibus naseitur quidem delatum eo stantiae, seu fidelitatis, non autem justitiae, ac proinde si summus Imperans exspectativam, quam dedit. sine causa revocet, L n tam quidem levitatis, & inconstantiae incurrit, alteri autem injuriam non insert. Vid. Boiser. cit. Cap. o. S. 1st.
I. In stata rivili, nis cessor judicia, nemo propria asiaret ate Isbi jus dicere potes. II. Euot modis resem judicia 'III. mias judicium quidem non cesset, probario autem deficiu IV. Probabile est, Reges ab inisio omnes subditorum causu per se e P
U. Non intelliguntur summi Imperanus hae sua potestare ρ abdicare,s sabilis minus judicandi deferant.
247쪽
Non pessunt subditi citra privilegium, praurmis judice inferiore , flasim siummum Imperantem adire. Virum judex inferior vices suaν alteri delegare possit Objectam primarium ius dicentium sunt ι ause eorum juris di moni subjecta. Eιiam jam nasura actor sequitur forum rei. Summus Imperans etiam in causa propria sti jus dicere potest. Non autem judices inferiores , adeo ut probabilius nequidem consuetudine hoc induci possis. Nemo extra suum restitorium jus aere e potes, nisi ater v
luntarem partium ad vatorem actus nil, n, se authoris σMagistratus exigaran
momodo potest vi j- aerendi subalurna riseras a potesti eaσbitrorum compromissariorum
Obligantur j- dicotes primo, ut justo firmaro ordine Voc dor, qui duplex es naturalis, O civilis. Secundo, ur justam, seu actu judicialibus. O legibus conse mem seror senuntiam. Ruid dicendum , s judex privasa notitia scias reum esse inno
Si siementia non essu conformis Dri, est axum conformis actis judicialibus, tenetur Iudex ab actis recedere. Tenemr Iequi sententiam, qua is videtur probabilior, neglecta abera, qua qsi videtur minus probabilis. diuod si neutra pari judici videatur probabilior, is pro neutia parte sententiam ferre potes, s hareat in dialo juru. Auid dicendum sis, si hareat in dubio facti Z Tenet. justam sententiam ferre gratis. Subditi tenentur sententia parere , postquam ista transmis in
248쪽
IMer Iura summi Imperii non postremum lorum obtinet potestas jus dicendi, sine qua pax, & tranquillitas interna Reipublicae
Conservari haud potest , quanta enim oriretur confusio , si perinde, ut in statu naturali quisque, quod suum esse, aut sibi deberi Putat, propria authoritate, etiam vi adhibita persequi posset' postquam igitur civitates sunt exortae . nemo, qui in statu civili vivit. 1ibi amplius jus dicere potest, sed controversiae omnes, quae inter eos nascuntur, publica authoritate sunt dirimendat, nisi forte judicia cessent, ubi plerumque idem perinisum est, quod in statu naturali licet.
Cessat autem judicium I. si judex sine certo periculo, aut damno non possit exspectari, velut accidit, si injustus aggre r mihi
vitam, aut res meas velit eripere, adversus quem etiam . si necesse
sit, cum ejusdem intersectione me, & mea defendere possum, aliis irreparabile damnum mihi inferretur. Cessat II. in locis non occupatis, ut si quidam naufragio ejecti sint in insulam vacuam sub nullius Imperio existentem. Cessat III. si civitas propter rebellio nem subditorum, dissidium intestinum &c. quasi in Anarchiam sit prolapsa. Cessat IV. si judex aperte cognitionem rejecerit, quo tamen casu nemo privata authoritate sibi jus dicere potest: vel enim judex ille Superiorem habet . vel est ipse summus Imperans. Illo casu res ex capite denegatae justitiae ad superiorem deferenda est. Hoc autem casu vel is, cui justitia denegatur, est subditus. vel non est subditus. Subdito id aequo animo serendum potius est, quam ut quidquam vi tentetur, & vinculum ordinatae civitatis disrumpatur. Non subditus autem hoc summo Imperanti, cui subjectus est. referre, eumque rogare debet, ut, si justitia non possit obtineri, eidem per repressalias tandem prospicere velit. Ite niges. ad Grol. Lib. r. Cap. s. S. a.
249쪽
Quodsi judicium quidem non cesset, probatio autem desciat, etiam hoc casia, modo debitum sit certum, quemque sibi privata authoritate jus dicere posse, arbitratur Grol. Lib. a. Cap. I. g a. num. a. in . quam opinionem passim Interpretes improbant, &recte , si is sensisset, etiam vi adhibita quemvis hoc calu sibi ius dicere posse, alias enim periculum esset, ne sub hoc praetextu saepe alter alteri vim inserret, quo facto non posset non turbari pax, &tranquillitas Reipublicae. Deinde ejusmodi vis non habebit essectum, quem inserens intendit, si enim is, qui vim passus est, j
dicem adeat, alter non tantum ad restituendam rem ablatam comdemnabitur, sed & punietur. Denique ipse Grol. eodem Lib. CV. as. g. II. docet, ab eo, qui justam causam habere se scit, documenta autem sussicientia non habet, quibus posses rem de injustitia suae possessionis convincat, bellum sumi haud posse , cum non habeat jus cogendi alterum, ut de possessione decedat. Si ergo tali casu bellum publicum sumi non potest, nee sumi poterit helium privatum. Unde apparet GrOt. Apra eis. f. a. non nisi de occulta compensatione Iocutum esse, quam licere constat, modo de-hitae observentur conditiones, de quibus legi potest P. Hau ld. de , O I. Tom. I. Traa. a. Cap. s. Congr. R. per νον.
ivo Potestas igitur ius dicendi ei competit, qui summum habet
Imperium, A quidem eum initio parvae suerint civitates, dubium mihi non est , quin summi Imperantes tune temporis omnes subinditorum controversias ipsi per se cognoverint, & deciderint juxta illud Hesiodit me sino Reges obm sint fine ereari, dicere jus populis, injustaque rugere facta. Postquam autem in tantum creverunt, ut hoc impossibile sit, necessitate exigente ex subditis sunt constituti, qui nomine, & vice summorum Imperantium litigantibus jus diis eant, & justitiam administrent, quem in finem etiam ab eis jam antiquitus juramentum exigi solebat. '
250쪽
V. Non tamen propterea Illi potestate sua se abditasse intelliguntur, sed plenam, & integram retinent facultatem causas subditorum, si velint, per se cognoscendi, & decidendi, cum judices sub- alterni non nisi in subsidium a summis Imperantibus sint assumpti, unde etiam caulas coram inferioribus jam coeptas avocare. R ad se transferre. ac sua decisione finire queunt, licet hac in parte non nimis faciles esse, sed tunc demum eo decurrere debeant, si gravis subsit avocandi causa, veluti si in mora periculum, aut judex inferior sulpectus sit, si potestate sua abutatur, aut alias officio suo male fungatur ; facilius processum coram inseriore coeptum ali quamdiu sistere possunt, donec de eo , quod actum est, fuerint insormati. Ex eo porro etiam profluit, quod ad summum Imperantem semper provocari possit, adeo, ut, licet judex inferior praescriptione , vel privilegio acquisierit, ut ab eo non possit appellari. semper tamen aliqua ab eo sit provocatio, puta , per supplicationem, vel ex capite nullitatis, aut denegatae, vel malitiose protractae iustitiae, nam ut ab aliquo nulla ratione provocari possit, perlonae subditi repugnat, ut recte Grol. scripsit Lib. a. CV. S. I s.
Subditis autem e converso integrum haud est, prattremita iudice inferiore summum statim imperantem adire nisi hoc privilegium certis personis in specie sit indultum, velut lus Romanum pupillis , viduis, & personis miserabilihus indulsit. Tot. ni. Cod. Evinae Imperat. imer pupist. vid se. Ideo enim judex inferior fuit constitutus, ut ipse nomine summi imperantis jus dicat, ac proinde primo loco adeatur, quamvis non praecise eundem litis decidendae causa adire subditi teneantur, sed, si malint, in arbia uos compromittere, & controversam eorum decisoni submittere, aut etiam transactione, vel amicabili compositione terminare