장음표시 사용
291쪽
bella definiri solent, quae ulciscuntur, hoc est, demunt, injurras: vox enim uisiscent ab eo latius sumpta est, velut exsequentibus verbis: mel rridere, quod per i ablatum es, apparet. Unde Legati
Romanorum apud Liv. Eb. s. cap. II. Gallos dehortati sunt , ne, a gisibus nullam accepissent injuriam , socios populi Romani, atque amicos oppugnarent.
Iustum igitur est bellum, quo jure necessariae defensionis injustum repellimus aggressorem. Tale bellum post sui electionem gestit Saul contra Naas Regem Ammonitarum , qui Iabes Galaad obsederat, & quamvis omnes viri Iabes ad Naas dixerint, rubras nos foederaus, ct serviemus tibi, non aliud tamen a superbo Regeretulerunt responsum, quam in hoc feriam vobiscum foedus, ut reuam omnium vestrum oculos dextros, ponamque vos opprobrium in universo Israel. I. Reg. II. Tale item bellum defensivum gessit Achab contra Benadab Regem Syriae a. Reg. ao. Deinde justum est bellum , quod in statu naturali geritur contra illos, qui ea, quae ex j re perfecto debentur, praestare, aut res nostras, quas reddere tenerentur, restituere recusant. Ita populus Israeliticus bellum gessit contra Chananaeos, & Amorrhaeos; cum enim Deus terras eorum Filiis Israel concessisset, hi jus habebant, eas gentes bello expeselendi, M, quod ex donatione Divina ipsorum erat, occupandi. --nique inter viventes in statu naturali etiam justum est bellum vinis dicativum, quo illatas sibi ulciscuntur injurias; uti enim in hos statu propter desectum judiciorum unusquisque propria authoritate jus suum exequi, ita & injuriam sibi illatam vindicare potest. Ita David ultus est bello contumeliam Legatis suis illatam; cum enim is ad Regem Ammonitarum Legatos misisset ad eum super morte Patris consolandum, Rex non tantum partem dimidiam harbae eorum rasit, sed & vestes Legatorum medias usque ad nates
Ut autem bellum vindicativum justum sit, necesse est, ut injuria, quam ulcisci volumus, sit formalis ι ubi enim nullum' est de lictums
292쪽
o ' ' χι iIictum, ultio locum habere non potest; nam quod in statu Civitatis est poena, hoc in statu naturali est ultior uti ergo poena infligi non potest, nisi praecesserit delictum, cum sit coercitio delicti, ita ultio sumi nequit, nisi supponatur commissum esse delictum. Ex adverso. ut bellum, quod ad res nostras repetendas suscipitur. justum sit. sufficit iniuria materialis, uti enim in statu Civitatis jure vindicare postumus res nostras etiam bona fide ab altero possest as, ita in statu naturaIi easdem bello repetere permissum esse debet, quia cessantibus judiciis succedit bellum. Sic licet Chananaei, MAmorrhaei ignoraverint, terras ab ipsis possessas populo Israelitico a Deo donatas fuisse, justum tamen erat bellum Israel ltarum, quo
gentes illas expellere, & terras sibi donatas occupare contendebant.. IV.
Deinde, ut injuria sit justa bellandi causa, gravem esse oportet;
nam, ut supra diximus, saeva res est bellum, & innumera fere mala post se erahit, quibus utplurimum involvuntur Innocentes: Nuergo periculo ror, ac tintorum malorum exponantur, gravis utique requiritur causa. Hinc qui ob leves duntaxat causas ad bellam prorumpit, gravi se obstringit scelere, & damna, quae innocentes propterea perpessi sunt, reparare tenetur. Imo nequidem ex gravi etiam,& ista causa continuo semper ad bellum decurrere fas est; saepe enim sui, & suorum cura aliquem a bellando abstrahere debet, veluti si viribus longe sit impar, ne aIias se, suamque Rempublicam manifesto exponat discrimini, quam conservare,
Praeterea, ut non injuste agas, de injuria tibi legitime constare debet. Ubi interest, utrum suscipere veIis bellum defensivum, veI offensivum. Si defensivum, de injuria adversae partis hoc ipso tibi satis constat, quod post diligens examen tibi non appareat, te injuste possidere, modo bona fide nactus sis possessionem; nam etiaam jure naturae in dubio melior est conditio possidentis. Si ossensuum, Porro reseri, utrum movere velis bellum reparatorium,
293쪽
vel vindicativum. Si reparatorium, vel ad veila pars existit in possessione e. g. Regni, Provinciae, Urbis, vel non existit in possessione.' Si in possessione existat, non aliter eidem bellum inferre potes, quam si certus sis, rem, quam posside , ad te pertinere, cum in dubio ut modo dictum est, melior sit conditio possidentis, interiua tamen rationes tuas eidem e Xponere potes, quas is etiam audire, Δ examinare tenetur; licet enim in dubio nemo obstrictus
sit, ut re, cujus possessionem bona fide nactus est, se ipsum spoliet
quisque tamen in dubio moralem diligentiam adhibere tenetur, ut inquirat in rei veritatem, ne alterum, qui extra possessionem est, graveto detinendo, quod illius est. Si vero pars adversa non exi. stat in post ilione, vel saltem contradicente altero vacuam occupaverit posscssionem, susticit, si Causia tua, discussis, & perpensis. Omnibus, videatur tibi probabilior, quam partis adversae; si vero causam adversarii probabiliorem esse judices, quam tuam, bcllum tibi licitum non erit; cum enim tanquam supremus Princeps sis
iudex in propria causa, non potes sequi sententiam mimis proba-ilem, relicta probabiliore. Quod si uterque suam causam probabili rem esse arbitretur, neuter injuste aget, si deposito dubio ad bellum
decurrat; quia uterque tanquam Judex in propria causa rem sibi ad-judicare potest. Si denique neuter existimet, suam causam esse probabiliorem, sed uterque judicet, esse aeque probabilem, neutri fas est, bellum movere, quia neutrius conditio est melior, nec Iudex vel pro una, Vel pro altera parte pronuntiare posset. Solum ergo superest, ut vel arbitris, vel sorti rem committant, aut eandem inter se dividant, vul si divisionem Commode non adnuitat, una ab altero aequivalens fiat compensatio. Si vero, om- . nibus ejusmodi mediis litem dirimendi explosis, alteruter rem insolidum absque divisione, vel compensatione tentaret occupare, is
haud dubie injustus esset invasor, ac proinde justam alteri adver-s us se bellandi causam praeberet. Quodsi denique suscipere velis bellum vindicativum, itidem necesse est, ut de injuria formali certo constet, tum quia is, qui injuriam fecisse dicitur, in possessione existit, tum quia in statu civitatis propter injuriam dubiam non potest infligi poena certa: ergo neque in statu naturali ultio sumi. Confer P. SuareZ de Chreis. Dus . Is M. . D. Molin. Tract. Disip. Io R. Clarissi Diuitia' by Cooss
294쪽
CIarisI Dn. P. Se old in Dieaamach, Part. R. sea. 4. g. 3. Dia. P. Franc. Schmier J. P. U. lib. 4. cap. r. seM. s. g. s. num ar . O seqq. Hactenus de justis belli causis; placet jam subjungere nonnullas causas injustaS.
Primo igitur injusta belli causa est metus ex crescente vicini potentia, ex qua causa Fidenates olim bellum intulerunt Romanis; nimis enim micinas, sequit Liv. lib. r. cap. L . prope se convalescere opes rati, priusquam tantum roboris esset, quantum futurum apparebat οῦ occupant bellum facere. Nam si ob causana metus ex vicina potentia bellum alteri inferri pollet, non sub alio juris velo, quam defensionis inferri posset; atqui sub praetextu defensionis inferri haud potest; ut enim justa sit defensio, oportet ut sit necessaria, qualis non est, nisi non tantum de potentia. sed S animo nocendi morali certitudine constet, ac proinde vim saltem aliquando pati posse neutiquam jus tribuere potest ad inferendam vim, cum vita humana ita constituta sit, ut plenam securitatem nunquam habeamus,& ideo probanda non est eorum sententia, qui justam belli causam esse putant, si vicinus nulla pactione impeditus in suo arcem,
vel aliam munitionem exstruat, quae aliquando alteri damnum darire possit I nam adversus talem metum contrariae in suo munitiois nes fieri, vel alia similia remedia, ut sunt foedera, quaeri possunt, non autem propterea bellum inferendum est. Grol. lib. a. cap. r. f. II. & cap. a a. f. s. Boetimer. I. P. V. Pan. special. lib. a. cap. r.
Ab hac causa in effectu differre non videtur conservatio aequilibrii, si scilicet iroer duos bellantes tertius absque ullo justae causae respectu se uni eo solum fine adjungat, ut aequilibrium potentiae inter eos conservetur, quia metuit, me alias, si alter nimis potens fieret, is aliquando ipsi noceret, cum tamen, si neutrarum partium esse nolit, non nisi illi, qui justam hellandi causam habet, se adjungere possit. D n. P. Seybold cit. IM. .. g. r. num. r. D n. P. Schmierda. ρα s. g. a. num. P p. ct seqq.
295쪽
Similis causa est negatum matrimonium, ubi laxa est matrimo niorum copia, ex qua causa Persarum Rex Darius Regi Scytharum Lanthino bellum intulisse legitur. Iustin. lib. a. ca' s. Si tamen repulsae addita fuisset contumelia, sicut narrante Diodor. sicus. Bb I .ev IOI. Rhegini Dionysio Virginem nuptum petenti responderunt. se nullam praeter lictoris filiam ipsi concessuros esse,. ea haud dubie bello vindicari posset. Grot-supia citc cap. aa. 3. T. PuGfendot f. de I- N. G-bb- Ιω cap. R. g. ΤΙ-
Ejusdem farinae est mutandae sedis Amor, ut paludibus. & litudinibus relictis Solum foecundius possideatur, quam Germanis sempet causam in Gallias, transcendendi fuisse,. ait Petilius Cerialis. apud Taciti bb.. .. rasor. eq.. Is - num. L Grot- dictis capis a a. f, α
Ejusdem etiam sortis est titulus, inventionis, ut si quis forte imsulam aliquam hactenus incognitam, suoque subjectam Regulo, propterea sibi. subjicere velit, quod eam detexerit; inventio enim earum duntaxat rerum est, quae nullius sun ac proinde improbum est , sibi hoc praetextu vindicare ea, quae ab alio pollidens L
Nec minus iniquum est, popuIum asiquem sibi noni molassum, armis subigere velle,. quasi dignum, qui serviat; licet enim forte id ei utile fored, non tamen propterea alter jus habe . ut ilIum invitum imperio suo subjiciat;i nam his, qui rationis usumi haben , . libera esse debet utilium, & inutilium electio se niti alteri: jus, quoddam in. eos quaesitum sit.. Grol. ubi supra ia ibi. Viax inuast.
Nullam quoque justam bellandi causam praebeC spes concepta ex aliqua Divinorum Vatieiniorum explicatione; nam primo oracula , quae nondum implerae lanu, sine prophetico spirita vix certo
296쪽
mel. propheta auHvis, o non rntellexit, quid facient hi, qui signarum librum, se usique ad rempus confiummmionis multis obsecuritaribus involutum praesumptione mentis edisserunt. Deinde etia insi res certa sit, tamen teliapus nos latere potest, quo res illa futura sit. Denique praedictio, nisi expressum adsit mandatum, jus nullum dati cum Deus illa, quae praedicit, sepe per improbos 'homines, aut actiones' illicitas fieri permittat. Decepti sane sunt plerique, qui oraculi .explendi causa injussi arma coeperunt. Grol. g. rs. sibi Tesmar.
Deinde neque bello impeti potest is, qui non facie, ad quod
faciendum ex alia virsute, quam ex justitia tenetur, ac proinde simplex ingratitudo justa belli causa haud est; quamvis enim is, qui beneficium Pepit, gratiam referre teneatur, ille tamen, qui dedit, nullum aueam reposcendam jus habet, alioquin contractus esset, non heneficium. Ut autem armis aliquid exigere possis, necesse est, ut jus perfectum habeas ad illud, secus id tam parum bello peti poterit, quam parsim an foro exigi potest, licet illud ex 'morali ratione faciendum fit. Aliud dicendum, si quis non solum gratiam Non referat, sed & pro illa injurias, & malefacta reponat. Crol. sarpe cit. capc a a. s. δή. PinendOά. lib. s. cap. s. g. 6. Haec satis certa sunt.
Dubitatur autem I. Utrum Reges Christiani populis infidelibus sibi non subjectis propter eorum infidelitatem, Idololatriam,
aliave crimina contra jus naturae, Nulli tamen hominum injuriosa, bellum inferre possint Affirmativam tenet Grol. lib. a. cap. a o. g. q. Negativam autem tuentur P. Suareet de Charis. HLI. Disp. Is.sea. s. num. s. COVaruv. ad cap. peccatum Part. a. q. Io. per totum. Molina de I s I. cit. Tran. a. Dis . IOC Layman lib. a. Tract. I.
cap. II. Dn. P. Seybold supra cis. se L . g. s. Quibus absque ulla haesitatione assentior; vel enim ejusmodi infidelibus bellum eo fine inferre vellent, ut Deum adverssis injurias ei porro inserendas .defendant, vel ut injurias eidem illatas vindicent, vel ut infideli-Mm a bus
297쪽
hus terras, sub praetextu, quod earum domini non sint, eripiant, veld enique ut Religionem orthodoxam propagent. Non possunt autem primo bellum eo sine inferre, utDeum detendant; quia Deus, cum sit omnipotens, non indiget ad se defendendum humano auxilio, uti homines saepe aliorum auxilio indigent. Nec secundo e ' fine inferre queunt, ut injurias Deo illatas vindicent; quia hanc potestaintem nec ex jure nazurae, nec ex jure Divino posui vo habent: non ex jure Naturat; quia non expedit generi humano, ut Reges injurias a sibi non subditis Deo illatas vindicare possint; maxima enim inde sequeretur turbatio: non etiam ex jure Divino; scriptum enim est: mihi vind.ctam , dc ego retribuam. ad Roman. Ia. AIias sane ex utroque hoc capite criam Reges Christiani inter se bella movera possent, cum muIti sint Deo injurii. Relinquenda ergo sunt es in
modi crimina ultioni Divinae. Sufficit Deus vindicandis, quae ita se committuntur. Sed neque tertio Reges Christiani infidelibus eo fine bel Ium inferre queunt, ut terras, quas p8ssident, iisdem eripiant, quasi earum dominium non habeant. falsum enim est. quod infideles non sint rerum suarum Domini; cum infidelitas non repugnet dominio; hoc enim iure humano introductum est, distinctio autem fidelium, S infidelium venit ex jure Divino, quod se non tollit jus humanum o Potest quidem Deus infidelibus ob eorum scelera auferve regna, & ea transferre in Christianos, anteis quam tamen Deus hanc suam voluntatem manifestet, non possunt Christiani infideles dominio rerum suarum privareo Denique nec
quarto infidelibus bellum inferri potest ad propagandam Religi nem Christianam; quamvis enim bello compelli possint, ne fidem
blasphemiis, vel malis persuasionibus, aut etiam apertis perse Cuti nibus impediant, non tamen ad fidem Christianam sulcipiendam v ε, es armis cogi possinat; quia credere voluntatis ess. ων. s. or 1 Dis. s. cap. p. X. de Iudaeis. Sola ergo injuria, quae hominibus imfertur, justam bullo causam praebere potesto
Dubitatur II. si petenti transitum eum exercitu per terristorium alienum Tralistus iacytur, utrum is vi armata vindicari
queat Placet affirmativa, modo duo concurrania Primum est j . Disit Zoo by Cooste
298쪽
ut, qui transitum petit, ex justa causa petat: alterum, ut transitus si innoxius, quae duo si concurrant, transitus citra in stiriam denegari haud potest; ita enim interpretanda est divisio rerum, Mintroductio dominiorum, ut quam minimum ab aequitate naturali recedat. Exigit autem aequitas, ut eos, qui primi dominia singularia introduxeruiar, talem usum rei alienae . qui indigentibus prodest,
Dominis autem non nocet, excepisse diCamus. Debetur ergo tran- . situs innoxius, si ex causa iusta petatur, jure primaevae rerum Communionis, quae eatenus per divisionem, & introductionem domimorum haud fuit sublata. Certe nulla erat ratio, ut eatenus tot Ieretur. Exemplum nobis praebent lacrae Litterae Num. a I. ubi Israel misit nuntios ad Seon Regem Amorrhaeorum dicens: obsecro.ώι transere mihi Iueat per terram suam; non declinarimus in agros. O vinean, non bιbemus aqaas ex puiras. vIa regia gradiemur, donee transea mus terminos tuos νι concedere noluit, ut transiret Israel per nes suos,
quin potius exercitu congregato egressus es obviam in desertum, se voniι in Jas, pugnavisque contra eum, a quo percussus est in ore gladii. Iustum igitur bellum contra Amorrhaeos gesserunt Filii Israel; quia
innoxius transitus denegebatur, qui jure humanae societatis aequisisimo patere debebat, ut in 'rit S. Augustin. relatus in can. I. GaI. a. Aliud exemplum o currit apud Tacit. lib. . Histor. cap. ao. ubi B.itavi, cum castris Bonnensibus appropinquarent, praemisere, qui Herennio Gasio mandata cohortrum exponerent: nusium sila bellum ah rsus Romanos. pro quibus tortes belgassent. Longa, atque irrisa --
lilia fessis patria, atque ab cupidinem esse, si nemo obsi tiret, innoxium
iter fore, sin arma occurrant, ferro viam invenιuros. Cumque cunctantem Legatum miIites perpulissent, ut fortunam praelii experiretur, v I armata transitum vindicarunt. Neque eum, a quo transitus postulatur, audiendum esse arbitror, si opponat, se metueremia Ilitudinem transeuntium ν quia jus meum metu alterius non tollitur, nisi prudens, dc probabilis fit metus, transitum non fore in noxium, tunc enim eum jure denegari posse existimo. Interim sunt quaedam cavendi rationes, ut primo, si non uno continenti agmine, sed divisis manibus, ac successivo tractu transmittantur copiae. secundo, si obsiddi in securitatem dentur. Tertio, si inermes Lranseant, quod tamen a viris militaribus, qui, ut inquit Liv.
299쪽
Lb. R . eq. rr. nullam vitam sine armis esse arbitrantur . vix impetraveris. rati arto, si impensa traiis euntis is, qui tanstum concedit,sbi praesidia idonea conducat. At haec cautio non tantum nimis sumptuosa esse videtur; sed&multum temporis requirit. Sed nec eum, a quo transitus postulatur, audiendum esse puto, si dicat, alio transiri posse e nam & coeteri idem dicere possent, quo fieret, ut jus transitus plane interimeretur. Sussicit ergo, si absque dolo malo transitus postuletur, qua proximum, & commodissimum est, modo sit innoxius; si enim periculum nocumenti subsit, transitus, ut jam antea monui, omnino denegari potest. Confer Grol. 2b. a. cap. a. q. II. num. I. se seqq.
Dubitatur III. Utrum justam adversus se bellandi causam praebeat, qui mercibus per suum territorium transitum denegati Sane Crot. cit. q. II. num. s. non minus mercibus, quam personis tramstum deberi contendit, cum societatis humanae interiit, ut nemini
impediendi jus sit, quo minus Gens quaeque cum qua vis Gente seposita commercium colat: cui consequens est, ut justa sit bellandi causa, s transitus denegetur, atque ho- ratione libertas comme ciorum inter Gentes sepolitas impediatur. At hoc non aliter mihi admittendum esse videtur, quam si Reipublicae nullum ex transitu mercium damnum, aut probabile periculum damni immineat; noum in iis enim merCium quam personarum tiansitum oportet esse innoxium ; secus absque injuria denegari potest. Deinde nulla a paret ratio, Cur merces alibi Vendendae non possint, in nostro territorio eo fine sisti, ut eas nostri cives emere, & postea sibi vendere queant, atque ita ipii potius illud lucrum capiant, quod alias peregrini transeuntes haberent; cur enim magis faveamus peregrinis, quam civibus nostris' Certe nisi haec ratio admittatur, non uideo, quomodo excusari possint stipulae, dc alia jura, quibus merisces sistuntur, & ad certum forum trahuntur, atque exteris non immediate inter se, sed interventu Civium nostrorum commercia exercere conceditur, ut recte discurrit Puffendors M. f. cap. 3. g. 6. Ubi tamen fatetur, vix probabilem inveniri posse praetextum, ut quis negare velit iter navibus inermibus per apertum mare di
300쪽
tioni nostrae lablactum ad tertium pacavum rendentibusi quorsum etiani spectant testi nonia a Glorio hoet loco adducta.
Io Beliam non Lamum defensimum, sed se offensuum Ammis Imper otibus jure natura licitum est sustus seu bestandi causa..uo Euo sensis besium Ascribatur juri Gentium t IlL Beliam publicam ille demum gerere potes, qui summam in Republica potes Iem habet.
consuli, qui supremum in civitate jus habet..
am omen i habere ex conresone expressa summι Imperantiso MI Non possunt Proreges, o Prasides Provinciarum ex seu conjectura voluntatis besium inferreis VIIL Cirtim subditi jus bellandi habeans, s summus Imperans injurias ipsis illatas persequi negligM 'In Euatenus summus Imperans pre 6bdito arma Iumere teneatur. Xo D civitas subiutum Innocentem defendere nequeas , pus illum
is serere.. XL. ad vitan um civitatis excidium inmeos non tantum potest
s inum hosti tradere pML Sed in se tradere tenetur. XIII. Auodsi nolit, ad hor taciendum rogi, or tandem esiam imisus. hosι extrari pote XIV. Aliud dicendum, s Virgo, aut Matrona ad libidinem eum ea
exercendam tradi postuleturo XR. Auramus Dederatus pro Foederato arma eapere teneatur e