장음표시 사용
311쪽
non posse; quamvis enim alias praesum ptio stet pro summo Imperante, de ejus consiliariis, haec tamen praesumptio in hocce rerum statu ex adverso suppressa,&elisa est, praesertim si tala bellum parusim haberetur pro injusto.
Dubitatur II. Quid dicendum sit de it Iis, qui nondum milites
sunt, sed post beIlum jam coeptum nomen militiae dare volunt Vulgo quidem interesse purane, utrum bellum gerenti subiecti sint, vel non. Si subjecti sint, existimant, illos ad examinandam belli justitiam obIigatos haud esse, nisi probabilis occurrat ratio, quae ipsos in dubio positivo constituat, cum eo ipso, quod subditi sint, pro bel Iante praesumere possinta Si aurem subjecti non sint, censent, eos obstrictos esse. ut belli justitiam prius examinent, & facta inquisitione probabile saltem judicium ferant, eum, cui bellare volunt, iustam bellandi causam habere, ne a Iias se exponant per cuIo gravissimas inferendi injurias. At nulla hac in parte inter subditos, & extraneos apparet disparitatis ratio, modo subditi non inviti compellantur nomen militiae dare. Deinde dictum est pa Io ante, quod milites conducti tam parum in dubio causam belli examinare reneantus, quam parum subditi sunt ad hoc obstricti,s ipsis imperetur, ut militent, sed sufficiar, si sibi forment , icium practicum, quod in dubio superiori sit parendὁm: potest ergo non minus extraneus, quam subditus se obligare ad militandum in causa etiam dubia, si hellum nondum sit exortum: ergo poterit is etiam post bellum iam coeptum ad hoc se obIigare, modo sibi formet dictamen practicum, quod sequendo judicium Principis pruindenter agat, eo quod is passim sit bonae existimationis, nec ullum de hoc prudens sibi occurrat dubium.
Dubitatur III. Utrum aIiquis bellanti operam suam addicere queae, si post praemissam debitam inquisitionem super justitia belli
dubius maneat videtur snteresse, utrum pro utraque parte stent rationes aequὸ probabiIes, vel ex una parre appareant rationes pro
312쪽
. mere negativum, quia utrobique est aequalitas, hoc autem casu tenetur sequi, quod ipsi probabilius apparet. confer P. SuareΣ de Charis.' Disp. I. IecI. cf. P. Layman tib. a. Tract. s. cap. I a.
De objecto, s forma besti.' SUMMARIA.
. . Obiectam belli ex sine ejus colligitur. , II. Dis iasio per se Dauendo siticiIa non es. III. Ne imulatioIer se illicita est. IV. Mendacium semper est prohibitum. V. Utrum amphibologicum loquendi genus permissum, se licisum fili VI. Iure genιium non sices arma, O senses veneno in cere. VII. Non licet jure Nasura percussorem hostis Immittere, qui eidem Ade vel expressa, vel iacua obstrictus est. vIII. Sed nee jure Gentium salem perrussorem, cuyus facto perfidia inest, in belu publico immissere lices. IX. Talem autem percussorem, qui hosti nullam fidem debet, nec jure Goliam, nec si sui belli justula, jure nasura ιmmittere prohibitum es.
OBjectum belli ex fine ejusdem colligitur; vel enim eo tendit,
ut nos, & nostra tueamur, Vel ut ea, quae nobis ex jure peris.cto debentur, consequamur, vel ut id, quod nostrum est, obtineamus, vel denique, ut injuria nobis illata vindicetur, & cautio do non amplius offendendo extorqueatur ab illo, qui prior nos laesit.
Forma belli publici duplex est, intrinseca, & extrinseca. In trinseca consistit in differentia specifica, qua a bello privato. &mixto distinguitur, quae ex supra dictis patet. Extrinseca vero stat in modo agendi, qui in universum duplex est, simplex, &mixtus. Simplex consistit vel in vi aperta, quae belli cujusvis
313쪽
maxime propria est, vel in dolo, qui porro vel in aedi stat nega-
tivo vel positi vo. In actu negativo consistere dicitur cum aliquid tegimus e δέ occultamus. Sic Ieremias Propheta interrogatus ae Rege de O dionis eventu, apud Proceres, Rege postulante, hoc occultavit, alia interhia colloquii causa alIata, eaque vera. Ierem .. V. I F. in D. Sic otiam Abraham dissimulato matrimonio Saram sororein stam estir dixit. Genes a in aliis exemplum habemuS T. Reg. V. Is ubi Samuel. ad seniores in Bellehem dixit, se ad immo. landum Don ino venisse, quod verum erar, simul tamen venit ad inungendum Davi dem, quod tacuit. Et hic dolus dissimulatio a 'peμatur, ac per se illieitus non est ι nec enim omnia ea, quae scio, aut quae volo, semper aliis aperire teneor.. tia S. M stin. cari P . C. aa. RLa. ait, aliud esse mentiri, astud verum oeculiare, sisa
dem aliud sis falsum dicere, aliud verum tacere. Et postea in fine suta
jungit: Manifestu, es, non esse culpandum, astquanis verum pacere νfalsum auum dicere, non invenitur eoncessum esseo Recte inquir, aliqωando; non enim semper hoc procedit. Sic contrahens, ut servetur aequalitas, vitia sibi nota re, , de qua agitur, utique indis se Leuesur. Grota tibis a. cap. Ia. g. m. In actu vero positivo dolus consstere dicitur, eum figno emterno aliter utimur, quam alter putet; & Consistit vel in reb , veI in sermone. In rebus consistit, cum aliud agimus se quam agere videamur. In sermone ver cum aliud dicimus, aliua autem agimus, vel intendimus. Ille simulatio : hic vero mendacium vocatur. Simulatio itidem per se illic ita non est, ac proinde re quamdam uti possiam, etsi prae videam, futurum, ut a ter ita de falsam
concipias opinionem ,- modo' nullum imite sequatur H cumentum,.
aut, quod sequitur, seclusa simulatione licitum sito Ucriusque exempla suppeditat sacer Codex. Sie Michol Davidis uxor tulit statuam, & posuit eam super lectum, & pellam pisosam caprarum
posuit ast caput ejus, & operuit eam vestimentiet. τὰ Reg rL. Sic David apud Regem Achis insani hominis signa edidit. r. Reg. aflis
fici Christus ipse apud discipulos euntes in Emaus se filarit longius ire, va est, speciem praetulit ituri longius, nisi dicere malis, eum
314쪽
vere voluisse ire gius, sub conditione tamen, nisi magno nisu retineretur. Haec facta ill i, qui viderunt, at Her quidem interpretati sunt, nullum tamen exinde senserunil nocumentum. Tale in bes Gali rum etiam illuderat, quod Romani de capitolio in hostium stati nes panem jecerint, ne fame premi Crederentur. Liv. M. s. cap. I.
Exemplum posterioris est in ficta fuga, qualem Iolue suis praecepizad urbem Hii expugnandam. IV. cap. 3. nam quod exinde seque-hatur nocumentum, supposita helli justitia,justum erat; ,psa autem fuga ex instituto nihil significat, licet hostis eam accipiat ut signum pavoris, quod abier Cavere non ςenetur, quippe qui sua libertate utitur, huc, vel illuc eundi, & magis, vel minus celariter, &hoc, vel ibis gestu, habitύve. Eolem referr, debet, si quis hostium armis, signis, vestibus, velis utatur, quod saepius faciitatum esse Iegimus, haec enim ompta eius sunt generis, ut a quovis pro arbi- rio etiam contra consuetudinem usurpari possint; cum ejusmodi consuetudo singulorum arbiculo, non quali consensu communi introducta is, q alis consuetudo neminem obligat. Gror. bb. s. cap. s. g. I. Puffendors ita. cap. Io g. Iaω
Mendacium autem semperprohibitum est; nam hoc omnino ex rit feIicitas humani generis; quia alias omnis fere inter homines communicatio, & fides tolleretur, totumque commercium hum num desolveretur, prout & Sacrae Litterae mendacium passim improbant , ia detestantur. Sic enim Proverb. II. v. s. dicitur: Vm iam mendax Iustus uersabo- , impius orem eonfundit, ct confunde 3ur. M Psalm. s. v. 7. Perdes simnes, qui DFumur mendacium. Item ad Colosso cap. s. v. st. nobse mentiri invicem. Hinc Innocentius III. in eap. super eo α de usum recte ais, Dram praeepsi verbo consumervetari, ω quis etiam pro aberius visa servaada non menriatur. Quamvis autem, si vox aIiqua, aut sermonis complaxio pI res admittat significationes, sive ex usu vulgi, sive ex artis consuetudine, sive ex figura aliqua mtelligabili. mendacium non admiseratur , modo mentis conceptus uni istarum sgnificationum CO
315쪽
gruat, nisi tamen justa adsit causa, etiam hoc loquendi genere uti prohibitum est. Dixi, nisinsta adsu causa; haec enim si adsit, ejus. modi loquendi genere uti prohibitum non est; nam quod auditorea verba in alio sensu accipiat, non provenit a loquente tanquam a causa; occasionem quidem errori is dat, at hanC vitare non te netur cum maximo suo incommodo. Et satis Consultum esse cenissetur generi, & commercio humano per hoc, quod quis tali loquendi genere non possit uti sine justa caula; haec autem si adsit,
negligentia, aut ignorantia audientium uti inconveniens non erit. Plane si auditor ex tali errore grave incommodum incurrerer, cui
neCessitas mea non praeponderat, vel si quis ratione ossicii aliquem instruere, dc vera docere teneretur, aut judici, aliive superiori legitime interroganti juberetur respondere, saltem in sensu, in quo ille jus habet interrogandi, vel rei, quae agitur, natura exigerer, ut verba ad mentem audientis accommodemus, prout in contractibus onerosis accidit, in hujusmodi casibus amphibologico loquendi gonere uti non possumus. Confer P. Haunold. de Ior Iram. s. v. cI. . cap. s. controνers in. g. a. num. Isto. seqq.
Ad modum agendi mixtum pertinet primo usus armorum Ueis ne natorum , ubi jus naturae separari debet a jure Gentium. Iure Naturae, supposita belli justitia, armis veneno infectis uti vetitum non est; quia hoc jure media omnia, quae ad prosternendum hostem, ejusque proterviam frangendam, ac domandam conducunt, adhibere licet, modo a labe perfidiae sint immunia. Iure autem Gentium non quidem omnium sed Europaearum, & si quae ad Eu. topae melioris cultum accedunt, armis venenatis uti, atque ita geminare mortis causas prohibitum est, quod Gentibus ideo placuit, ne pericula, quae alias in bellis sat frequentia sunt, nimium augerentur, & intenderentur, unde & fontes veneno inficere vetitum est jure Gentium, quamvis aquas sine veneno ita corrumpere, ut hibi nequeant, prohibitum non sit, cum hoc perinde habeatur, ac si flumen aversum, aut fontis venae fuissent interceptae, quod &Naturae, & Gentium jure licitum est. Ex eadem ratione nec hoste, propinato eidem veneno. ure Gentium interficere licet, quod
316쪽
a Regibus profectum esse videtur, quorum vita ab armis ante alios defenditur, a veneno autem minus, quam aliorum tuta est, nisi aliqua juris Religione & naetu infamiae defendatur. Armis igitur, non veneno bella gerenda sunt. Groia cit. lib. s. cap. o. g. Iri
Seeundo ad modum agendi mixtum pertinet interfectio hostis, quae fit immisso percussore. Ubi tamen interest, utrum percussor fide edi tessa, vel tacita hosti obstrictus sit, vel nulla fide ei tenea. tur. Prioris generis percusibrem immittere iure Naturae licitum non est; quamvis enim hostis injusti interfectio nobis licita sit, non tamen hoc modo licita est, quia is, qui alterum ad peccandum impellit, & ipse peccat, cum impulsu suo causa peccati sit, ac proinde Subditum in Regem, vasallum in Dominum, Milites in eum, cui militant, receptos, ut si relices, advenas, & transfugas, in eos, qui receperunt, concitare non licet; quoniam omnes fidem ex prellam, vel tacitam hosti nostro debitam violarent. Imo nequidem operam sponte oblatam acceptare licitum est; quia acceptando probatur peCcatum; quid autem interest inter suasorem facti, & probatorem Certe quamvis tales proditores operam suam sponte offerant, non tamen. gratis offerre solent, . sed sceleris sui mercedem stipulanzur, quam Citra peccatum promittere non potes, quia promitrendo incitas ad peccandum ita ut absque hac promistione proditoria alterius voluntas plane non processisset ad actum, eum vix quisquam gratis malus esie soleat.
Sed nee jure Gentium talem percussorem, cujus facto perfidia
inest, in bello publico immittere licet; quamquam enim in rebus aliis ius Gentium ad alienae perfidiae incitationem connivere coepe rit, haec tamen consuetudo se ad jus interficiendi non extendit, ne nimium Intenderentur pericula, eorum maxime, qui eminent, sed qui percussorem immittit adversus eum, cui percussor fide vel ex. prcssa, vel tacita obstrictus est, non tantum jus Natui ae, sed MGentium violare creditur , & ideo Alex4nder Magnus ad Darium, impia,
317쪽
bvia, inquit, beati suscipiris, or cum habeatro, arma, licitamini hosti
tim capita. Et mox : quι ne bessi quidem jura in me servaveris. Simile est illud de Perseo apud Liv. lib. a. cv. fδ. Non Iustum apparare bellum regio animo, sed per omnia clandesina grassari selera latrociniorum, ac veneficiorum. Certe qui ita vincit, pellimum in se ex.emplum statuit. Plane extra bellum publicum in caput dcfectoris. uel rebellis subditi proemium statuere pro illicito jure Gentium non habetur. Sic & in latrones, m piratas, perfidia vitio quidem non caret, apud Gentes, tamen odio eorum, in quos committitur, impunita est. Grol. cII. lib. s. cap. . S. ἔδ. num. o. se seqq.
Posterioris vero generis percussorem immittere, nec supposita belli justitia jure Naturae prohibitum δὴ quia hostem ubique occidere licet; nec refert, quot sint, qui faciane, aut patiantur. Exemplum insigne nobis .ppedatat sacer C ex jn Iudith, quae mmanetlla sua castra Assyriorum ingresta Holoferni caput ab idie Imith cap. t s. Aliud exemplum occurrit apud Liv. bb. a. ca'. O. in Mucio Scaevola; destinaverat is Regem Porsenam Uterficere. qui urbem Romanam obsessam tenebat ἔ unde Tiberim transiit. ae cum in castra hostium verrisset, in confertissima turba prope Rogum tribunal constim. ibi; ctim stipes dkim forte militibus daretur, Λ: scriba cum Rege sedcns pari fore ornatu multa ageret. , eumqtie inlites vulgo adirem, timens sciscisari, viter Porsena eL set , ne ignorando Regem semet ipse aperisci, quis estet, quo temere traxit fortuna lachnus, scribam pro Rege obtruncavit ψ coniis prehensus postea non alia ratione factum hoc defendit, quam dicendo di hostis holem occidcre volui. Et Porsena ipse in hoc facto nihil, nisi virtutem agnovit. Solent 'uidem tales Percussores, si . deprehendantur, exquisitis suppliciis affici; At hoc non ex eo venit. quod in ius Gentium deliquorine, sed quia eodeui jure Gentium in hostem quidvis liccet, ita ut eundem vel simplici Tantum caede, ve post diros cruciatus demum occidere possint: gravius autem, aut levius malum quisque stafuit pro tua ut litate. Cum ergo dissicile sit, ab hac obrepentium audacia sbi cavore, ideo magnitudine lupia plicii ab ejusmodi attentias homines absteuaa solant. Sic Δ explora
318쪽
ploratores deprehensi pessime tractari solent, quos tamen mittere iure Gentium utique licet. Sic ipse Moyses exploratores misit ad . considerandam terram Chanaan, quam Deus populo Israelitico promiserat. Numer. II. Gror. HcI. I. num. a. s s.
I. sectas besti publici stis tum in ficentia ludendi hostem, tum ino Iure acquirendi res hostiam. II. Aut justum sustipis bellum, iure Natura ad omnia ista jus habere intelligitur, qua ad Anem juris consequendi moraistersiunt necessaria. III. Ius nostrum non ex solo bris principio, sed , ex causis suis centibus spectandum es. Iv. Multa quoque ad jus agendi consequuntur isdirem, O extra agentis propositum. v. Σαι scienter bellum injustum geris, damna omxia hosti iliata,
jure Naturae resarcire tenetur.
VI. Ad quid teneatur ille, ad quem res besto injusto capta pervenis v II. Utrum is, qui rem bello injusti eaptam comparavit, pretium pro ea erogatum repetere possit
VIII. Auid si res bella misso capta case fortuito, aut culpa possessoris
IX. Auo Iosu, jure Gentium, hosti hostem ladere, eumque rebus suis spoliare liceat X. In Persona tiri possunt jine Gentium omnes, qui intra nessum basiles, tamet fini peregrini. XI. Sive commisso jam, se eomio belgo , e ante bellum eo ven
XII. Subditi perpetui, quatenus praei se eorum personam respicimus, tibique locorum impune ofendi possunt. XIII. Iure Gentium etiam Infantes, Farmina, ac senes impune intem
319쪽
29 xlv. xv. XVI. XVII. XVIII. XIX. XX. XXI. XXII. XXIII. XXIV. XXV.
nem raptivi, se qui se dedere volunt, imo in quisne conis
ditione accepti sunt in deditionem. Iure autem Natura ex proposito nemo interasci potest, ns vel . ad necessanam defensionem, vel ad criminum punitionem. Unde in bello etiam juso parcendum es Πιmo disertunatis.
Secundo Infantibus, senibus, agrotantibus, seminis. Tertio in genere omnibus, quorum vita genus ab armis ab
marro parcendum ratam es captis, modo nullum amplius ex iis nobis immineas periculum.
Rem qui sub aquis conditionibus se dedere volunt, imo O illis , qui sine conditione Victorι se tradiderunt. Adeo, ut persona recensita nequidem ex jure talionis, aa propter tertinaciam in resistendo juste interfica passist. Pudicitia seminarum hostilium vim inferre inter Christi nos Iure Gentium prohibitum es.ctuamuh Iure Gentium res hosiles impune vasari possint, parcendum tamen es Ecclesis, sepulchris, ct caeteris robus , qua ad bellum faciendum, aut dueendum nihil m menti habent. Iure Natura non nis in tribus rasitas citra injuriam res ali nas perdere permissum es. Iure Gentium quivis in bello publico fine modo, se termino Dominus sis eorum, qua hosi, aut ejus subditis eripit.
Adeo, ut res motiles etiam extra rerritorium uiriusque Pam
iis bellaniis capta capientis ant. Intelliguntur autem res hosiles tune demum eqsa, cum ita detinentur; ut recuperandi spem probabilem alter amiserit. Utrum res hostiles in bello publico capta aequirantur ei, cujus
auspiciis bellum geritur, vel friatis, qui manu sua ce
Ubique fere receptum est, ut ex mobilibus sa faciant, quae iunt aut sorii, aut subditi, qui suo sumptu militant, I partem belli administrant.
Jure natura in bello etiam justo hactenus tantum acquiritur rerum capiarum domInιum, quatenus sobis ab hoste de-MIur. . t XXXI. Disiti οὐ by Cooste
320쪽
XXXI. XXXII. XXXIII. XXXIV. XXXV. XXXVI.
ui silenter bellum injustum gerit, etiam damna, ct sumptas ab abero in bellum factos eidem restituere tenet. eoque nomine bona quoque subitorum rapi possunt ima tamen in obsidium duntaxat sunt obligata. Iure Gentium vereri omnes in bella publico capti, uι ct e rum riseri servi flebant. Fas tamen est, besio i usto captis fugere. Utrum, si fugeris , liberrarem eonsequamur ptauatenus Iine Natura in bello justo capri servi Νηι , sequantum in eos liceat rorum fulere possit, qui bello justo captus est. Iure Gentium recentiari capti non amplius Aunt servi eap -
Utrum pretium eonventum, se anu mo rem non solarum ab hariae debeatar - utrum in captivitasem redire debeat, qui dimissus es subpacto, ut tiberet alterum, qui ante liberationem mortuus es. Euatenus tu rivis, ιum unives positiminio revertantur' arenus tum homines, tum res postliminio recipiamur 'Euamvh res mobiles non gaudeant jure postliminii, en bello tamen injusto rapta resiluenda sunt, nisi fuerint prascripta. id in bello privaris tum Iure Gentium, tum Nasina liceare Iae
refectus belli publici in genere duplex est: primus stat in li-
ia centia laedendi hostem; alter in jure acquirendi res hostium. - Unde virgil: Tum cenare odias, tum res rapuisse licebit. Accipitur autem vox sicere duobus modis. I. licere dicitur, quod omni jure permissiam est, etiamsi forte contrarium laudabilius sit. Sic licet matrimonium contrahere, quamvis laudabilior sit ex pio proposito caelebs castitas. II. licere dicitur, quod vetitum quidem est, apud homines tamen poenae non subiacet. Sic Regibus pro- pter defectum fori humani omnia licere dicuntur. Sio apud Lacedaemonios, ct AEgyptios olim furari licebat. Videndum jam