장음표시 사용
391쪽
Dividunt nonnulli IV. in perpetuam, & temporalem; nam injuriae, ac offensiones non semper oblivioni mandantur perpetuae, sed earum vindicatio quandoque ad tempus duntaxat suspenditur,& differtur, velut accidit in induciis in plures annos contra i is in Sed uti induciae longiores pax non sunt, ita nec talis suspensio, ac dilatio vindicationis vera Amnestia est, imo tantum ab ea differt, quantum differt suspensio, ac dilatio debiti ab ejusdem remissione. Strych. ubi supra num. I.
Causa essiciens Amnestiae est is, qui injurias, ac offensiones in bello, ejdsve occasione, ac intuitu sibi, aut subditis illatas remitistit, abolet, ac perpetuae oblivioni mandat. Possunt autem illi de mum easdem remittere, abolere, ac perpetuae mandare oblivioni, qui jus belli, & pacis habent. Quam parum igitur Duces helli sine speciali mandato summi imperantis pacem inire queunt, tam parum injurias, ac offensiones in bello, vel ejus intuitu illatas remittere, & abolere possunt. .
Subjectum Amnestiae sunt personae, quae eadem fruuntur; ubi Amnestia generalis, seu illimitata secerni debet a speciali, seu rein stricta. Generalis ad omnes extenditur: specialis vero eas tantum complectitur personas, quae nominatim non sunt exceptae. Sic cum Carolus II. Rex Angliae Anno i 66 o. patrium occupaturus Regnum Angliam intraret, horrendas parenti, & sibi illatas injurias indulta Amnestia, & promissa impunitate omnes quidem delevit, exceptis tamen personis, quas Partamentum tanto beneficio indignas judicaturum foret. Strych. cit. υc. num. II.
Objectum Amnestiae sunt injuriae, offensiones, hostilitates, ac damna in bellb, eiusue intuitu illata, quae omnia Amnestia in per-
392쪽
petuum abolet. δέ sepeliti tametsi enim alias remissis injuriis damna non aliter remissa esse intelligantur, quam si eorum quoque e pressa fuerit mentio facta, cum remissio stricti juris, nec ultra verba extendenda sit, omni tamen pace, nisi aliter convenerit, id actum censeri debet, ut, quae bello data sunt damna, remissa esse vid antur; cum in dubio bellantes ita contrahere voluisse Censeantur. ut neuter injustitiae damnareruL Grol. db. s. cap. zo. g. rs. ubi
Non satis expeditum est, utrum civitas damna subditis suis ab hoste illata, & pacis obtinendae causa remissa resarcire teneatur γΑffirmat Grol. cis cap. I S. & post eum Vitriar. Euasi ro. Quibus assentior; aequum enim est, ut damnum, quod unus sociorum citra culpam suam societatis causa perpessiis est, omnibus commune sit, velut textus elegans est in L Fe. g. .. f. pro sec. cujus haec sunt verba: quidam sagariam negotiasoriam coierunt: alter ex his ad meriaces comparandas profectus in latrones incidit, suamque pecuniam pem aedis: Ieris Uus vulnerari sun , rem proprias perdidit, disit Iulianus, damnum esse commune, idemque ad ιone pro socio damni partem A Ldiam agnoscere debere tam pecunia. quam rerum coerarum, quas se eum non tulisset socius, nis ad merces communi nomine comparando
proficisceretur. Sedes, siquid in Medicos expensum est, pro parte soci-ώm agnosicere debere, rectissime Julianus probat. Proinde se si naufragio quid periit, cum non altas merces, quam navi solerent advehi, damianum ambo senιient a nam secuti lucrum ita damnum quoque commune esse oportet, quod non culpa socii contigis: ergo etiam aequum est, ut damna privatis tempore belli ab hostibus illata omnibus civibus communia sint, cum omnes cives ejusdem Reipublicae socii inter se sint, & ejusmodi damna societatis causa contingant. Certe si civitas vi eminentis dominii pacis obtinendae causa res subdito. tum in hostem transferat, tenetur illa hoc damnum iis, qui suum amisere, vel statim, si fieri possit, vel saltem ubi solvendo esse coe- , perit, ex publico resarcire, & compensare, cum aequitas non patiatur, ut unus, Vel alter jactura rerum suarum pacem redimat.
393쪽
sed sicut illa bonum omnibus commune est ita & damni Me.
quo pax redempta est, omnibus eommune esse debet s ergo etiam si civitaς pacis obrinendae causa damna durante belli, suhdiris ab hoste illata vi eminentis dominii remittat, tenetri illa haec, si M. xi possit, ex publico resarcire, δέ compensare. SΘ aurem alter he
rum justum gesserie, damna, quae subditis hostilibus ipse nussit, m
mrpessi sunt, selernunt ab illix, ex quibus ciuitas nullam senfit aut sperare Potuit uillitatem, veturr fiant incendia, 86 expilationes. Prioris generis damna subdiris a ei vitare quidem resarci enda est. censent, posterioris vero generis pro mero casu fortuno habenda, M aequo animo a subdκis ferenda esse contendunt. Sed meo ruis dicio male nam obligario subditis damna prioris generis coimpensaniis non in hoc tantum fundarur, quod civitas exinde ingloratem senserit, sed etiam, & quirim princ*aheer in eo, quod ejusmodi damna subdiri Ecietatis causa acceperint, quae, uti iri privatis, ira & m publicis societatibus inret omnes socios conὲ mu-aia esse debent. Atque etiam damna posterioris generis societ ris Eausa contingunt; eum socieras, quae inter Omnes ejusdem Reipublicae cives contracta est, etiam hemim, quod civitas aheis inferr, vel eidem ab altero infertur, fe*iviat; ergo & haec damna communia esse debent. Deinde rametfiex ejusmodi damnis subiditorum civitas nullam sentiat russitarem, sentit tamen ex eorum remissione, quia hoc quasi pretio pat redimitur, quae c&n honum omnibus commune sit, etiam damna illa, quae vi eminentis e minii pacis obtinendae causa remiri tur, omnibus communia esse
debenti Certe privati tam parum ab ne ometir spe compensandi tenentur remissione jurae, quod advelsus iIhim, qui bella iniusta damna tria intulit, ad ea resarcienda habent, paeem eomparare,
394쪽
uam patdm eandem comparare tenentus rebus suis aliis in ho-em translatis di ergo si hoc casu ipsis compensatio facienda est, etiam illo casu facienda erit. Unde nihil ad rem facit, quod ejusmodi damna promeris cas bus fortuitis habenda sint i nihilominus enim verum manet, quod tota civitas ex eorum remissi ne commodum sentiat. Accedit, qudd etiam damna, quae casu fortuito societatis causa contigerunt, inter omnes socios ex natura societatis communia sint.
utitur quidem civitas jure suo, s pacis eaua damna subditis
suis ah hoste illata remittat. At exinde perperam infertur, ean dem ad nullam subditis compensationem teneri i nam etiam jura suo utitur, si pacis obtinendae causa res subditorum vi eminentis dominii in hostem transferat, & tamen, si verum amamus, negari non potest, eandem hoc casu teneri iis, qui suum amiserunt, ex publico compensationem facere t ergo etiam compensatisnem facere tenentur subditis propter damna illis ab hoste illata, & pacis Dbtinendae causa remissa, tametsi remittendo jure suo usa sit civitas. Similiter ille, qui in extrema necessitate constitutus absumit rem alienam, etiam lure suo utitur, nec tamen ab onere restituendi li-her est, si transacta necessitate restituere possiti quamvis enim in ali extremae necessitatis casu reviviaeat primaeva rerum communio, non tamen reviviscit absolutὶ, sed eatenus tantum, quatenus ad evi tandam talem necessitatem necessarium esti nec enim natura divisioni honorum, & distinctioni dominiorum amplius derogare censetur, quam quatenus necessarium est, ut quis tantam necessitatem effugere pollit, ad quod lassicit, si reviviscat, cum onere, transacta necessitate restituendi, si restituete posse. Uti ergo jus sumendi rem alienam in casu extremae necessitatis, non absolutum, sed conditionatum duntaxat est, cum obligatione, cessante necessitate, restituendi connexum, ita etiam jus pacis causa remittendi damna ab hoste subditis illata absolutum non est, sed in tum condiς,onatum, annexam habens obligationem compensandi,
395쪽
si civitas compensare possit. Deinde, qui primi in coetum civilem
coierunt, aut eidem ex post accesterunt, omnino velle censentur, ut non minus damna, quae societatiS eausa contingunt, quam Commoda inter omnes sint communia.
Praeterea si pax aliter coalescere non possit, quam si damna ab hoste sitbditis illata remittantur, ipsi met quidem subditi ex justitia
legali illa remittere tenentur. At ex hoc denuo malc infertur . . civitatem, si remittat, ad nullam compensationem faciendam obligatam est a nam etsi pax aliter coiri non possit, quam si bona quorundam subditorum in hostem transferantur, tenentur illi ex justitia legali in talem translationem consentire, Δ tamen hoc da minnum ipsis ex publico resarciri debet. Similiter si salus publica exigat, ut loco muniendi causa aedes alicujus destruantur, teneturis in demolitionem consentire, & tamen omnes fatentur, hoc damnum eidem compensandum esse. Item si civis opibus abundans Reipublicae in gravi necessitate constitutae sua pecunia subvenire possit, tenetur is ad hoC ex justitia legati; quis autem dixe, rit, eidem, si subvenerit, nihil restituendum esse: ergo etiam in nostro casu subditis aliqua compensatio facienda est; cum enim pax commune bonum sit, etiam illud, quo velut pretio pax rein dimitur, omnibus commune esse debet. Deinde quidquid sit, hoc semper manet, quod damna, quae societatis causa confingunt, ab omnibus sociis sint aghoscenda.
Iure Gentium quidem hosti hostem & in persona, & in rebus
laedere licet, adeo ut talis laesio a populis pacatis pro justa habeatur. At imprimis hoc jus Gentium externum tanturn est; jure autem Naturae ei, qui bellum insustum gerit, hoc licitum non est, sed si laeserit, ei ad restitutionem omnium damnorum obligatus est, ac proinde si pacis obtinendae causa civitas vi eminentis dominii Diqiliaco by Cooste
396쪽
minii hanc obligationem remittat, aequum est, ut subditis, qui damna perpessi sunt, ex publieo fiat compensatio. Deinde jus
'hoc Gentium non respicit cives inter se, qui . cum socii sint, ratio 'aequitatis exigit, ut communia habeant damna, quae societatis causa contingunt.
Dices , jus, quod privati adversus hostem habent ad resarcienda damna injuste illata, non magni aestimari posse, cum spes exigua sit resarcitionem obtinendi: ergo licet civitas jus illud subdi.
torum remittat, ad nullam tamen cum pensationem tenetur. At
primo semper redit, quod damna, quae QCietatis causa contingunt, ex natura societatis inter omnes socios sint communia, adeo ut in privatis societatibus etiam illa damna socius pro parte agnoiaeere debeat, quae alter socius ex Causa societatis propterea perpessus est, quia in latrones incidit, ubi tamen nulla spes est, resarcitionem obtinendi: ergo etiam in proposito damna erunt communia, licet exigua spes sit, resarcitionem ab hoste obtinendi. Deinde si jus hoc subditorum nullius aestimationis est, cur hellantes . tam solliciti sunt, ut in omnibus pactionibus pacis imprimis remittantur damna durante bello utrinque datat Videntur sane per hoc non tantum firmitati pacis, ac famae, & existimationi suae, ut neuter injustum bellum gessisse dicatur, sed & securitati conscientia confiuere velle. Et licet in conscientia parum tuti sint, si metu injusti belli, quod iniustum esse sciunt, porro prosequendi, remissionem datorum damnorum extorqueant ι cum talis metusjure
Naturae injustus sit, ut ut jure Gentium externo pro justo habeatur, plerumque tamen bellantes credere videntur, se remissione damnorum facta ab obligatione resarciendi liberos esse, alterius forte opinionis futuri, si remisso facta non esset, ac proinde per ejusmodi remissionem spes omnis resarcitionem obtinendi extincta est. Si vero bellum, quod revera iniustum erat, bona fide justum esse credant, talis damnorum remissio bellantes etiam in conscientia
dicuros reddit, qui alias cognita ex post injustitia belli, vel res subdi-
397쪽
subditis ereptas, si extarent, vel earum conlammarum nomina tantum restituere tenerentur, quaἐenus exinde locupleti es sunt effecti. Taceo, quod hoc argumento ad summum hoc evincatur. quod civitas non teneatur damna subditis ob hoste illata, M pacis obtinendae causa remisia ex toto resarcire, non vero. quod nulla prorsus eo nomine illis faciςnda sit compensato,
Forma Amnestiae consistit in promissiooe perpetuae oblivionis iniuriarum, offensionum, hostilitatum, εc damnorum in bello, cdsve intuitu illatorum. unde Lria confunem debent, ut i rivum ac offensionum oblivio Amnestiae nomin mereatur. I. Ut sit perpetua; si enim, M supra dictum est, injuriarum. ac offensionum uindicatio pacto publico tantum ad xempus iaspendatur. ac differatur, vera Amnestia non est. II. Ut oblivio pacto expresso, vel tacito, a d alias ex gratja promisia sit; sola enim oblio vici naturalis, quae eX morbo, aliave simili causa nascitur. Amne stiae nomine insigniri haud p*est. III, Ut sit oblivio injuriatum,ac offensionum in bello, ejusve intuitu illatarum; si enim summa potestas injurias ab uno, alterove privato extra bellum sibi. aut subditis suis illatas remixtar, remissio talis Amnestia non est. Mulisto minus Amnestia vocax, pollest, si privatus injuriam sibj ab auem factam, aus damnum datum oblivioni stadat.
Effectus Amnestiae duplex est. Primus stat in eo, quod injurias, offensiones, hostilitates, ac damna in bello, ejusve intuitu ilia lata penitus aboleat, ira ut nec bellum eo nomine moveri . nee in judicio agi posse. Quodsi bellum praecesserint, referre videtur. utrum inter ipses Reges, aut populos intercesserint, vel inter privatos. Illae injuriae, ac offensione , cum non nisi bello vindicati possitit, pace facta non minus condonatae esse intelliguntur, ac quae durante bello illatae sunt, ne alias pax non satis pax sit, si
398쪽
veteres ad hellum causas relinquat. Hac vero, nisi bello causam dederint, remige esse non censentur, cum verendum non sit, ne bellum recrudescat ἔ quia privati judicio experiri, & debitam ex delicto poenam persequi Possunt. Grol. sera cu. cap. ao. f. Ir. se
Multo minus pace facta condonatum esse in teli igitur, quod privatis ex causa, quae bellum antecessit, ob inaequalitatem rerum deberi coepit, tametsi ejus dies belli demum tempore cesserit; in tale debitum non belli jure quasi umst, sed bello tantum exigi vetitum, unde sublato impedimento vim suam retinet. Grol. g. ι . O ibi. Tesmar. Plane si Respublica hostilis ejusmodi debiti solutionem confiscationis titulo extorsisset, debitor vi Amnestiae iure inter Gentes recerio liberatus esset, exiFit tamen aequi tas, ut hoc damnum belli j e illatum creditori a sua Civitate ex debitis vicissim retorsionis jure confiscatis. vel alio modo compensetur, ut ex paulo ante clastis Constat.
Alter amnestiae effectus est , qudd ea, quae bello immutata sunt, in pristinum statum restituenda sint, quem ante sumpta arma habuerunt, vel habere debuerunt. Si Cin pace os abrug. Mι.s. S. r. hoc modo cautum legitur. Iuxta hoc universalis, ese issimarara Amnestia fundamentum universi, ct singuli S. R. I. Electores, Prinis ripes , suus se. quibus occasione Bohemia , Germaniave motuum, vel faederum hine inde contractorum, ab una, vel altera parte aliquid praejudicii, aut omni quocunque modo, vel praetextu utatum es, quoad ditiones, o bona seudacia, subseurisia, o alloiala, quam quoad det nitates, immunitares, se privilegia, resituri sum plenarie in eum utrimque satum in sacris, o profanis, quo Ute desitutionem gavisi sunt. - aut jure gaudere potuerum, non ob antibus, sed annustatis quia B b b Asin
399쪽
bmGιnque interim in contrarium factis murationiueus. Profluit hie eLfectus ex priori; nam injuriae, & offensiones per tua oblivione sepultae in effectu perinde habentur, ac si nunquam tu i stent fictae. Quidquid igitur earum intuitu immutatum est, in pristinum statum restitui debet; alias enim verbis quidem essent remissae, ac abolitae, non autem re ipsa, cum earum effectus perduraret.
Tenetur autem summus Imperans Amnestiam etiam rebellibus subditis promissam servare, cum fides data non tantum iusto hosti, sed de rebellibus subditis servanda sit, si cum ipsis qua te. hellibus actum sit; alias enim bello civili non aliter fini, imponi Poster, quam per arma, S ruinas partium, ac caeJes subditorum, quod ab omni ratione alienum est. Neque jus eX tali promissione subditis quaesitum vi eminentis dominii irritari potest 1 tametsi enim omnia subditorum sura eidem subjecta sint, non aliter tamen summi Imperantes hoc alto, & eminenti dominio uti possiant, quam si vel necessitas Reipublicae exigat, vel talis utilitas, quae proxime ad limites necessitatis accedit. At in proposito neque Reipublicae necessitas, neque talis utilitas ejus dominii usum exigit, sed potius contrarium; si enim pactiones omnes cum reberulibus subditis initae ex post iraitari possent, armis se me I sumptis in
desperationem conjicerentur, ac extrema tentarenζ, nec ea prius deponerent, quam ubi nulla amplius ratione valerent resistere. Gror. hb. R. cap. Ly. g. r.
Et quamvis promissio Amnestiae injusto rebelIium armorum
metu sit extorta, summi autem Imperantes adversus actus metu injusto. extortos se ipsos in integrum restituere possint, declarando, se non teneri stare promissis, in proposito tamen nequidem restitutio in integrum locum habet; quia summus Imperans ipso iure Naturae Disitir orab
400쪽
Naturae tenetur procurare bonum communitatis civilis, Cui tan quam caput praeest: non patitur autem bonuin commune, ut is adversus Amnestiam rebellibus subditis promissam se ipsum in in tegrum resti ruat. Ex adverso ius Naturae non praecipit, sed tantum permittit, ut summi Imperantes adversus adtus metu injusto extortos se in integrum restituere possint. Lex autem permissi valegi praeceptivae in casu collisionis semper cedit, quia lex permittens ita demum permittere videtur, nisi aliud quid obstet, uti recte tradunt Groti lib. a. cap. IC g. ast. num. r. & Putandorf. tib. s.
Contraria Amnestiae sunt modi, quibus injuriae ac offensiones oblivioni traditae rursus reviviscunt. Ubi Amnestia, quae hosti
promittitur extero, separari debet ab ea, quae rebellibus subditis ex gratia indulgetur. illa toties rcsolvitur, quoties pax rumpitur; nam primum, oc praecipuum caput omnis pacis est Amnestia: ergo pace rupta etiam Amnestia ex parte Innocentis resolvitur, licet forte in uno tantum capite pax rupta sit; quia, ut alibi diximus, singula pacis capita, per modum conditionis sibi invicem mutuo ineste videntur, ac proinde pace vel in uno rupta, ex toto liber tur innocens. Haec autem expirat quidem subditis in idem rebellionis scelus relapsis, si non aliter, quam sub hac expressa Conditione indulta sit, ut in casum relapsus priorum injuriarum, ac of fensionum promissa oblivio ipso facto sublata' sit, si autem haec' conditio addita non sit, vix est, ut veteres iniuriae reviviscant, ita ut una cum novis vindicari pollini, cum ejusmodi conditio reservatoria maxime odiosa sit, ac proinde remissioni injuriarum non aliter inesse videatur, quam si verbis fuerit expressa. Strych. Iupraeit. Dissert. st. cap. . num. P. Mev. Para. s. Decf. III. Pla- . ne si pax cum rebellibus subditis conventa , & eidem inter Ccetera capita etiam Amnestia inserta sit, hoc casu idem dicendum esse arbitror, quod paulo ante dixi, si pax ab extero sit rupta. Tametsi autem Amnestia uno, vel altero modo sublata