장음표시 사용
481쪽
De his, qui in bello medii sunt. - 2oi De his, quae in bello publico privatim sunt. - 2GI
fide inter hostes. ----- 2oi Pace, Sorte, singulari certamine &c. - - 2C3 induciis, commeatu &c. - 2C
fide minorum potestatum in bello. - Io fide privata in bello. - ΣΟ
482쪽
oe caput explicatum fuit in I. P. U. ubi definitionem P. . e. i belli anatomiae subjecimus, simulque ostendimus, dem addenda, vel saltem subintefligenda esse verba: animo hostis, ut excludantur tum certamin4 bruto rum, tum pugnae inter homines exercitii, vel qua stus causa institutae. Improbavimus deinde definitionem legis , P. quam A. tradit, quod sit regula actuum moralium obligans ad id quod 'rectum es, tanquam nimia latam. Accepit is quidem vocabulum legis, tam Iarge. ut & praecepta parentum, ac dominorum complectarur, Velut, paIet g. I . num. r. At tam lata acceptio JCtis incognita est, quibus non quaevis, & cujusvis superioris ordinatio lex dicitur, sed illa demum, quae procedit a potestate publica seu jurisdictionis, & honum communitatis pro fine habet. Evolvi pi. e. t. mus postea ex integro jus naturae, & Genti urn, in quo A. admo. s.1. R I. dum brevis fuit, cum tamen totum jus belli, & pacis non nisi tutinaturae, & Gentium innitatur, nam jus civile aci decidendas conistroversias inter diversos populos, & populorum rectores, nullam vim habet. Quae denique A. de jure divino populo Israelitico olim dato subjungit, studio praetereo, quia parum ad propositum faciunta
483쪽
An bellare unquam licitum sit stsUM MARIUM.
Altam omni jure licitum es , si habeat legitimam aut haritatem, jusam causeam, o debitam inrenIionem. BEllum omni iure licitum esse, si habeat legitimam authoritatem,
justam caucam, & debitam intentionem, concors est Omnium catholicorum sententia, non tantum in dictamine rectae rationis, sed & in sacris litteris, tum veteris tum novi testamenti fundata,& consensu omnium Gentium approbata. Unde superfluum esse videtur, in hac re se multum diffundere. Fuerunt quidem ex haereticis nonnulli, qui contrarium docere sunt ausi, sed illi jam pridem ab aliis satis sunt refutati. Videatur clarisi . Dn. P. Seybold Diacaomach. Para. s. sin. a. g. a. s. O .
De dissione belli in publicum es privatum,s siummo Imperis.sUM MARIA.
484쪽
BEllum publicum in sensu proprio, & exceIlentiori, illud de
mum dicitur, quod geritur inter eos, qui summam in Republica potestatem habent. Latius bellum publicum accepit A. quihoC DOmine complectitur etiam vim, qua Magistratus subalterns qua tales refractarios; dc resistentes subditos in ordinem redig t. Unde bellum publicum definit esse illud, quod geritur auctore eo, qui jurisdictionem habet, nam verbo jurisdictionis intelligit tum summam, tum subalternam, interim tamen multum fallitur in eo, quod pu tet, si res citra leges civiles spectetur, omnem Magistratum ad ex ercendam jurisdictionem, si Vis occurrat, jus habere belli gerendi; quamvis enim quilibet jurisdictionem suam tueri possit, hoc tamen non nisi de tali tuitione intelligi potest, ex qua civitati nullum imminet periculum. At ex bello tota civitas in periculum venit. Unde tantum abest, ut Magistratus suba Iterni ad tuendam suam jurisdictionem extero populo, vel Regi bellum inferre possint, ut .. quidem adversus refractarios subditos, si eorum tantus sit numerus, ut ex eorum irritatione tota civitas periculo possit involvi, vi armata uti queant, sed desuper summae potestatis sententiam exspectare teneantur. Puffendors de J. N. o G. l. δ. e. o. g. Io.
Iure naturae non omne belIum privatum illicitum est, sive de statu naturali, sive de civili sit sermo, nam in statu naturali recta ratio eam tantum vim prohibet, quae jus alienum tradit. Atqui non omnis vis jus alienum laediti ergo in hoc statu non omnis vis est prohibita, ac proinde non tantum bellum defensivum, sed & offensivum licitum esse potest. In statu civili ratio quidem naturalis dictat, non vi, sed judicio agendum esse.
At quid si judex exspectari non possit sine certo periculo aut damno Quid si civitas quas in an archiam sit prolapsa, & subditi judicem non audianis Tunc sane perinde est, ac si nulla eonstituta forent iudicia publica. Grol. g. r. o a. ubi pro Confirmatione adduxit legem de fure nocturno & diurno Hebraeis datam Exodaa. cujus verum sensum Infra lib. a. cap. I. g. II. explicabimus. Disiligod by Coos e
485쪽
Sed nec jure divino novo omne bellum privatum illicitu in est. quia in materia mere morali hoc jure nihil aliud prohibetur aut praecipitur, quam quod ipso jure naturae vetitum, aut praeceptum est. Et sane videntur Apostolorum aliqui ad ultimum usque tempus Christo vidente, & sciente iter fecisse armati gladio, nam cum Ct,ristus Luca a a. vers. IL dixisset, sale tempus imminere, ut gladii comparanssi causa vel tunica vendenda esset , statim Apostoli respouderunt: Domine ecce duo gladii his. vers. II. Erant autem in eo Comitatu nulli praeter Apostolos: ergo Apostolis licitum fuerat, adversus latronus, S alicas injustos aggressores se defendere; nam certe gladios habere non liceret, si uti illis nunquam liceret, quod
Christus illis verbis: qui non habet, vendat tunicam suam, es emas gladium, satis indicavit. IRQuae in speciem adversari videntur, facilem solutionem recipiunt ; nam quod Matth. cap. s. vers. Ist. habetur: Ego autem dico vobis, non resii fere malo, de tali resistentia accipi debet, quae rationem vindictae habet, ut si alapam infligenti alapam reponam. Similiter Doctor Gentium ad Romanos ra. vers. Ist. non nisi de vi dicta privata loquitur, velut ex toto contextu apparet, nam primo ait: nulli malum pro malo reddentes, quae utique non defensionis, sed
ultionis descriptio est. Deinde subjungit: non vosmetipsos defendentes charissimi, sed date locum ira: scriptum est enim mihimnaectam, se ego retrabuam, ac proinde verbum defendere hoc loco ulcisicendi significationem habet, in quo sensu etiam usurpatur Iudith. cap. r. in D. O cap. a. in princ. Denique verba Christi Domini: omnis, qui gladium acceperint, gladio pcribunt, hunC habent sensum: omnes. qui gladium extra defensionis necessitatem animo ulciscendi acceperint, & privata auctoritate hominem occiderint, gladio Magia stratus peribunt; quamvis enim Divus Petrus gladium strinxerit animo defendendi Christum, Christus tamen defendi nolebat, ut implerentur scripturae, & opus redemptionis nostrae perficeretur. Unde dixit ad D. Petrum: converte gladium in locum suum, ea Fincem , quem dedit mihi parer, non vis, vi bibam illum
486쪽
. U. Forte scrupulum adhue movebit, quod salus aeterna proximi
praeferenda sit saluti temporali vitae propriae: ergo non videtur per missum esse pro conservanda vita temporali interficere injustum aggressorem, utpote qui praeter vitam temporalem etiam salutem affinternam est perditurus. At facile hic scrupulus eximi potest, nam salus aeterna proximi ita demum praeferenda est saluti temporali virae propriae, si factura vitae temporalis proximo necessaria sit ad consequendam salutem aeternam. Atqui jactura vitae temporalis invasinon est injusto aggressori necessaria ad consequendam salutem aeternam; si enim is ab injusta aggressione desistat, non tantum vitam temporalem conservare, sed &, si velit, salutem aeternam consequi potest: ergo &C. Accedit, quod etiam invasus isse in periculo perdendae salutis aeternae sit constitutus, aut saltem se conuitutum este probabiliter existimare possit: ergo hoc casu par malum utrique immjnet. Ubi autem par malum imminet, non vetamur ninbis potius, quam aliis consulere; ordinata enim charitas incipit a se ipsa, quia non jubemur proximum diligere prae nobis ipsis, sed sicut nosmetipsos. Denique injustus aggrestar non semper in momento mittitur in gehennam, sed saepe eidem adhuc tempus superest ad agendam poenitentiam, & consequendam salutem aeternam, quo si non utatur, non injuste invaso, sed sibi ipsi imputare debet. Grol. g. s.
Caeterum quae A. occasione belli publici in hoc cap. de summo. Imperio tradit, ea omnia a nobis in I. P. U. fuse sunt explicata, nisi quod satis mihi fuerit, ostendisse, statum Reipublicae mixtum dari posse, in veritatem autem exemplorum , quae a g. o. adduxit, dilia gentius inquirere, non putavi, esse operae pretium.
487쪽
De Belgo subditorum in Aperiores.
Hoc bellum illicitum esse, nisi Rex vel totum populum, VeliΠ- ., , , signζM Gu part m perdere velit, itidem in I. P. U. latius fuit h. j. Ostensum, ubi simul diximus, quid privatis in invasorem Iiceat, quo proinde lectorem remittimus.
HAEc triplex est, principalis, adjuvans, & instrumentaIis. Primcipalis plerumque est is, cujus res agitur. Adjuvans sunt illi,
CAPUT Lo defensione sim, rerum seu rum.
I. Causa bellarum vel sunt Iustifica, ve uaseria: causa jus ea mgonere sola es ituria vel imminens, vel AZara. II. Ad resus injuriam imminentem se, suaque defendere etiam eum imperfectione injusti aggressoris omn3 jure premissum es.
es, non amem inflara civili. Vo Es autem defensio stantum luisa a versus injustum, non etiam ad versus justum aggressorem. VI. Objectum defenseonis con tuis imprimis vita, quam tamen nemo eum inter Zione injusti aggressoris defendere senetur. II. Nise alios ex officio defendere teneamν, aut persona sit Eripiat carmulsum utilis.. VIII . Digiti Zod by Cooste
488쪽
XI. XII. XIlI. XIV. XV XVI. XVII. XVIII. XIX. XX. XXI. XXII.
a tamen ex interfectione inisset aggressoris Respublica magnum passura sit damnum, is sine peccato interfici haud potes, modo invasis prudenter judicet, si esse in statu gratia.
Auisnam fugere teneatur, or utrum is, qui fugere tenetur, peccet conrra Iustitiam, si omissi fuga pro necessaria defensione in er sciat injustum a Pesiorem Euamvis sub nullo praetexta licitum sit directe occidere innocentem , ex causa tamen gratissima sicitum est eundem occidere
Ad evitandum periculum mutilationis non miniis, quam vita injustus aggressor interfici potest. Eliam pudicitia, s aliter non possit, eum cade in foris rectedfenditur. Adversus eum, qui verbis torum honorem nostrum laedere in-
tenuit , defenseo cum ejus interfectione in sata civiti licita haud est. Irum pro necessaria defensione intersci post, qui alterum δε epercutere, vel ei alapam infligere tentat. Eum, qui pos inflictam alapam fugit, persequi se interscere haud licet. Etiam bona fortuna cum eade injusti aggressoris defendere fas est, modo sim magni momenti, se nulla probabilis opes sit,isia, saltem citra grave damnum, aliter recuperandi. Irum jure divino veteri furem noctarnum semper, dismum autem nunquam licitum fuerit interficere Uiam jure divino novo bona fortuna cum caede Iuris defendere licitum est.
Ut defensio legitima sit, requiritur primo, ut periculum sit pra-sens, nec qualiscunque metus Afficit. Grum praveniendo jure interfici possi, qui vita nostra in
Hatur e Oidsi alter falsam accusationem, falsum resimonium, aut inbquum judicium adversus me moliatur Secundo ad legitimam defensionem requiritur, ut semesur moderamen inculpata tutela.
489쪽
12 H ο t XIII. Aut moderamen meulpata tutela excessit, pro meis exessus 'sibitis est. XXIV. Durigum extra pascos rasis. qui recensientur, in stam civili em ni iure illicitum est. XXV. Pirum lex civilis, si furem interfici permittat, solam impunit
rem det, vel eadem etiam in foro interno luitam reddare
ΡRogredimur jam ad causas bellarum, quae movent ad beIIan. dum. Movent autem vel sub ratione justi, vel sub ratione milis. Illae justificae, hae vero suasoriae appeIIantur. Causa iustisfiea in genere soIa est injuria, quam vel arcemus, veI reparamus, vel vindicamus. Arcemus hello defensivo, reparamus & vindic mus bello offensivo. In hoc cap. agit A. de beIIo defensivo.
Causa ejusdem efficiens est jus rum naturae, tum divinum, tum humanum; omni enim jure permissum est, se, suaque adversus inis' justum aggressistem, etiam cum ejus interfectione. si pericuIum aliter evitari nequeat, defendere, tametsi is peccato careat, forte quod insania, aut insomniis agitetur ἔ nam jus defensionis per se.& primario non nascitur ex peccato asterius, sed ex eo, quod natura quemque sibi commendet. Sufficu ergo, quod ego non re near il pati, quod alter intentaris G t. S. I. Puseudot . lib. a. ca
Quamvis autem sint, qui putent, quod m&Rarus possit quidem
Intendere actum necessarium ad fur defensionem, ex quo praevideri fecuturam mortem, non antem possit directe intendere interfectionem injusti aggressoris, perinde ut Medicus, qui ad reparandam sanitatem adhibet med inam, ex qua praevidet, secuturam debiIiatem aegri, non debet intendere debilitatem, sed sanitatem, conis rearia tamen sententia iunge est verior; qui enim intendere potest finem, etiam intendere potest medium ad eum finem necessarium romDiuiti d by Cooste
490쪽
ergo si intersectio injusti aggressoris est medium necessarium ad sui defensionem, potest invasus eandem istendere. Nec urget paritas a Medico desumpta, quia debilitas agri non est medium ad reparandam sanitatem, sed medium est evacuatio noxii humoris, cum qua debilitas tantum connexa est, unde Medicus intendit quidem evacuationem noxii humoris, debilitatem autem sequentem non intendit, sed tantum permittie. Ex adverso interfectio injusti aggressoris est medium necessarium ad sui defensionem, cum, ut supinpono, invasus sine ea periculum evitate non possiti ergo potest is interfectionem aggressoris directe intendere. Confer. Clarissi Dn. P. My Id in sua Di omach. pari. a. stea. g. g. a. nsm. II. ubi plures Theologos pro hac sententia allegat.
vum, activum est is, qui heIlum defensivum gerie. Potest autemper se loquendo Ilum defensivum gerere omnis, sive is in statu naturali, sive in civili sit constitutus, cum hoc tamen discrimine, quod in statu naturali cum jure se, suaque tuendi etiam jus ulcis cendi conjunctum sit, modo is, qui ultionem sumere vult, sic sui juris, si enim sub imperio familiari existat, jus uIciscendi patri familias competit, qui autem in statu civili vivit, jus uIciscendi non haber, unde in noe statu jus defendendi quasi momentaneum est, ita ut Cesset, quamprimum judex adtri potest, in statu autem naturaIi, cum nulla sint judicia, tractum habet, & continuo novis accedentibus damnis, ac injuriis fovetur. Potest autem vilibet non tantum pra se, sed & pro aliis belIum defensivum gerere, &fi citra pericuIum grave incurrendi damnum proximum adversus injustum aggressorem defendere possit, ex lege charitaris eundem. s ejus auxilio indigeat, etiam defendere teneIura
Sobjectum passivum est iniussus aggre&r: qui ergo beIIum gerit adversus illum, qui aggresser non est, non bellum defensivum gerit, sed offensuum. Deinde ut bellum defensivum sit jnstum,mcesse est, ut sit aggresi, injustus, si enim aggressio sit insta, de-