장음표시 사용
331쪽
D 4 p. XI Immutabit. decret. Si C T. I. os
tum, nulla de nouo superueniente causa, motiuo,aut circumstantia, solius libertatis exercendae gratia , est leuitas animi, contra perfectionem deliberandi cuidentissime. Tum etiam, quia mutare consilium est desistere a proposito semel assumpto quod , nulla de nouo superueniente causa, motivo, aut circumstantia, solius exercenda libertatis gratia, est contra virtutem constantiae. Tum deni tu quia si Deus posthi consilium suum absolutum , dc esticax, mutare posset decretum antecedens absolutum S essica frustrare per decretum subsequens absolutum similiter, Mesticax. Quae omnia Deo penitus repugnare, quis, Vel caecus non videat' ergo.
Confirmatur, de ponamus Deum per nolitionem absolu- 4.ta mi esticacem condendi mundum reuocaturum re ipsa de 'ti .
cretum evicax, dc antecedens condendi illum. Nunc ita Vel deeietiis
Deus nouit hoc futurum conditionatum , videlicet Si poser si 'decretum condendi mundum postmodum exisset eius reuocatio, vel , Enon 3 Si non nouit, constituitur Deus ignorans eam verita-.tem , quod est Deum impetere. Si nouit ergo Deus ea notitia instructus imprudenter decreuisset condere mundum, idemque esset de quocunque alio decreto cuiusuis creati Dsectus productita, Quid enim imprudentius agenti rationali contingere potest quam absolute, efiicaciter decernere
aliquid fieri, cum certissima, & infallibili praeuisione , quod
non fiet res,&frustrandum esse decretum Id quod non leuiter innuit Christus Matth. I . aiens uis enim ex obis volens turrim aedificare non prius seden compotat sumptus , qtii necesari sunt si habeat ad perficiendum, ne pseaquam pinuerit fundamentum , o non potuerit perficere Pomnes qui vident , inacipiant i adere ei dicentes , quia hic homo carpit aedificare , non potuit consummare Vbi irridendus exponitur , qui aedinacandae turris iacit fundamenta , non prius sumptibus neces
sariis computatis. Quanto magis irridendus esset, qui computatis vi habitis sumptibus necessariis fundamenta iaceretc malia sunt decreta diuina ad productionem creaturarum, sciens opus inceptum non es is consummandum, sed penitu
332쪽
frustrandum,&im tum fore conatum voluntatis mcaciter intendentis illud.
Probatur tertio , nam posito decreto absoluto δε es caci Effectus condendi mundum eo ipso mundus est absolute vi infalli- ἡό '. ii ii ister futuruS ergo implicat Deum per subsequentem noli-
futuiu, tionem absolutam,inem cacem reuocare priorem voluntatem producclidi mundum Antecedens certum est, nam decretum absolutum disssicax , est causa necessario, cineuitabiliter inferens futuritionem sui obiecti, cum eaque meta-
physica infallibilitate connexum. Consequentia probatur, quia si Deus per subsequentem nolitionem absolutam S em
cacem rc uocaret priorem , fieret, vel mundum ex vi prioris voluntatis non fuisse futurum cum vi posterioris nunquam existeret vel vi prioris voluntatis sic futurum 4 vi posterioris non esse futurum, cum tantae essicacitatis sit posterior voluntas ad prohibendam futuritionem quam prior ad conferendam i utrumque autem implicare perspicuum est ergo. Confirmo implicat Deum ex vi unius voluntatis ponere existentiam mundi in instanti, A vi ex vi alterius voluntatis eandem impedire, ne sit id autem contingeret, reuocante Deo priorem voluntatem absolutam Messi cacem per oppositam posteriorem ergo implicat ea reuocatio. Maior notissima est, quae enim maior contradietio fingi potest, quam eandem mundi existentiam es non esse in eodem instanti, A. Minor ostenditur, nam ex vi priori voluntatis
volentis mundum existere in instanti A, ut pote absolutae, Ecessicacis, esset in eo instanti existentia mundi, is x vi posterioris nolentis mundum existere in instanti A non esset ergo in eodem instanti esset non esset existentia mundi. Vnde altera iterum emergeret implicantia, videlicet, existe mundum in instanti Α, nulla tunc existente volitione diuina circa talem existentiam, cum reuocata fuerit per subsequentem nolitione messicacem in coniungibilem cum illa. Hi
LQntentus mitto alias rationes, quae iacile occurrent rem p tente paeditanti.
333쪽
obiicies aliqua Scriptura testimonia , in quibus videtur . Deus priorem voluntatem reuocasse , quale est illud Genesis
6. Videns autem Deus, quod multa malitia hominum es et, in rc monii in se cuncta cogitatio cord intenta esset ad malum omni tempo- V h- re poenituit eum quod hominem secus in terra. Et a tu dolore cor Diu,
dis intrinsecus. Delebo,inquit hominem, quem creaut Poenitere autem aliud non est , quam priorem voluntatem per subsequen' hebetis, te in oppositam reuocarici ergo Alia testimonia subticeo, quia una est omnium solutio. Resso ideo, ea omnia testimonia accipienda esse metaphorice, moreque humano. Deus enim destruens, quod prius fecerat, ita se gerit ac si facti poeniteret , cum tamen utrumque decretum creandi destruendi immutabiles, aeternumque sit; ut bene Diuus res Oricis lib. Q. moralium cap. 13. Pamuis rem mutet, constitiam
Ita expresse S.Thomas. quaest. I9.art. . ad primum. Ergo di 8.cendum, quod isiud verbum Domini metaphorice intelligendum es, S Tilom secundum similitudinem no stram. Cum enim nos poenitet, fruimus , quod fecimus: quamuis hoc esse sit absque mutatione voluntatis, cum etiam aliquis homo absque mutatione voluntatis interdum velit aliquid facere simul intendens postea Eud deseruere. Sic titur Deus poenituisse dicitursecundum similitudinem operationis, in quantum hominem , quemfecerat, per diluuium a facie terrae deleuit. Et ad secundum. Tuod ergo dicit, Parnitentiam ameg scilicet Ieremiae i 8. intelligitur metaphorice dictum. Nam homines , quani non implent, quod comminati sunt, poeni
An autem catholicum hoc assertum , stabile , ac rarum s. st in sententia extrinsecis, ire atis con notati decreta libera complente Assirmant communiter e Centiores cum P. c. i. . Granado hic tract. 3 disp. s. sect . . n. 9 P. Ribadeneyra disp. p. xyia et O .cap. i. n. t. Quorum plures ad eos cilcm claram existimant praedicti dogmatis rationem in ea sententia, ut vel in defieret ipsis deveritate suspecta. In ea enim sententia deo cretum liberum crandendi mundum V. g. claudit essentialiter
334쪽
productionem ipsius nolitio autem condcndi claudit careotiam productionis ex suppositione autem , quod sit productio, seu conditio mundi, implicat non es ergo&Deum nolle condere mundum, ex sappositione , quod condere de
io Quid tamen in hac parte sentiam , breui cum distin
... cti QR dcclaro, Fateor m ea sententia , ex suppositione,psε ετ quod decreuerit Deus producere creaturam , non posse nolle
ebhhbii qua Obti creaturae completur , implicat esse carentia eius ti,no sal dem productionis qua plitio creaturae pariter completur. ἡ.tas Vt fu na non obstant , iudico non saluari in ea senten ta dies tia, diuinam omnem voluntatem priorem, es . irrevocabilem per oppositam pos eriorem. Nam volitio producendi Creaturam, molitio eam conseruandi, sunt in ea sententia. voluntates oppositae ue priorque per posteriorem reuocatur: ergo Antecedens quoad tramque partem probandum est. . . . , Pristrigit' pars scilicet, volitionem producendi rea diu piodu)ε nolitionem conseruandi illam es e voluntates oppo- ό. ir Probatur , qui Volitio producendi creaturam consti uiria Et xuitur mea sententia ipsa productione creaturae nolitio au-sent ζp-tem conserUandi con-ipsius productionis productio autem creaturae eiusque destructio opposita. sunt ergo volitio producendi, creaturam vi nolitio eam conseruandi. Confirmo, ideo volitio δε nolitio producendi sunt m ea sententia voluntates oppositae, quia una constituitur productione, alter vero carentia illius,& productio, iussique carenti Opponuntur: non minu autem Opponuntur pro-
cuinio eiusque destructio oscut coim impossibile est con a Ungi productionem eiusque carentiam , ita impossibile est comungi productionem eiusque destructionem er o sicut Voluntas producendi opponitur cum nolitione prod iam
sta' cum nolitione conseruandi.
. V0liΠ00ςΠ nolitionem producendi ideo opponi, qVia sum respςctuae ad idem instans, in quo implicat ut in
335쪽
que coniungi prodiicere autem, & non conseruare sunt respective ad tempora diuersa , unde sicut nulla est oppositio me existere hodie,i mane non existere seu non conseruari ita neque est oppositio Deum velle producere nolle
Contra, quia licet productio Λ non conteruatio, sit ni re 33. spective ad tempora diuersa , id tamen non tollit earum op positionem iam respective ad idem instans, impossibile est rem produci, inuit destrui sicuti subiectum esse calidum in radibus intensis, S esse frigidum diuersis temporibus,
non tollit natiuam oppositionem earum qualitatum, quia illaenae qualitates contrariae, quae diuerti temporibus existunt respective ad idem instans coniungi non post uni, mi adiuersitas illa temporum necessaria calori, 5 frigori, ut existant, est argumentum contrarietatis, qua pugnant urier se:
ergo licet produci, non conseruari sint respective ad tempora diuersa, quia tamen respective ad idem instans coniungi non possunt, opponentur interies ergo volitio producendi completa ipsa productione , dc nolitio conseruandi completa destructione productionis, pariter opponentur inter se, Min eodem instanti simul in Deo existere non poterunt,ctam in eodem instanti earum complementa , scilicet productio eiusdemque destructio simul existere non valeant. Iam ecunda illius antecedens pars, videlicet, volitionem producendi priorem, reuocari per nolitionem conseruandi ibahic osteriorem reuocari inquam , id est destrui, ne de Voc di tibe niendamus. Probatur, nam in ea sententia decretUmproducendi est complexum, ex perfectione d una prodii liolitionectione creata; nolitio aute conteruandi est similiter complexum ex persectione diuina, bc destructione productionis crea stetibus. ta complexum autem ex perfectione diuina, productione prius est , complexo ex persectione diuina,&destructione
moductionis, nam productio prior est ipsius destructione aliunde complexum ex persectione diuina productione creatacuae est decretum producendi, destruitur per comple-
336쪽
xum ex persectione diuina destructione productionis. quod est nolitio conseruandi, cum productio non stet, nec stare possit stante ipsius destructione, ut per se patet . eroo decretum producendi prius reuocatur,ru destruitur per nolitionem conseruandi posteriorem. Confirmatur, si forte aliquis irrito conatu tentarit, nolitionem conseruandi non constitui destructione productionis, nam in ea sententia negari non potest diuinam libera voli tionem destruendi rem productam , constitui destructione productionis sicut diuina libera volitio producendi consti- . velicio destruendi est poste-
qua completur, sit posterior productione , ipsiusque destructiua ergo in ea sententia saluari non potest , voluntatem
. Dei decretum post incipere nune, vel cessare; quin antea pracrsserit, vel pone subsequatur oppositu Controuersia praesens duo capita continet sinstillatim
337쪽
re posset, Primo, si cessaret Deus ab eo decreto ante conditionem mundi i Secundo, si post orbem conditum cessaret. Ptior sententia pollet esse affirmans, in quam non obscur propendent aliqui Nominales, dicentes, diuinas aliquas noti a u hatias temporaliter incipere, xcelsare. Ita Ioanne Antonita post
Delphinus, Gabriel, Maior 5 Rubion , ut videre licet apud
P.Gilli uini a. tract. 8. cap. 9. apud P. Rayna udum in Theolo Desph gia naturali dist. 8. quaest. r. num. 78. apud P. Marti non disp. q. Mi . . de Deos ech. 1. Fauet illi sententiae P. Heri Te disp. o. cap. I. Rubion.
num. 8i sequentibus, ubi docet volitionem Dei solium esse ,
aeternam intrinsece secundum se spectatam qua ratione ne Huliad. cessaria est , incipere tamen secundum eas denominationes quibus constituitur in eis liberae vi efficaciter ad creatu ras terminatae. Fauet etiam ex parte P. Gas parmurtadus disp. 2s dissiculi 3 aiens, decretaericacia Dei, post effectum executioni mandatum cessare , nec ultra perseuerare. Fauere etiam mihi compertum est , illi sententiae, quotquot cum Heriete decreta Dei libera ex intrinseco Dei , extrinseco creato componunt nam intrinseca con notata incipiunt , cin tempore desinunt ergo: decreta illis constituta. Aod fuisse prosequuti sumus disp. 7. sect. 2. Posterior sententia caeterorum omnium Theologorum negat, posse decreta diuina incipere in tempore, aut cessare, sed vel semper immobiliter esse, i nunquam. Assero decreta diuina , nec posse in tempore incipere, nec 19. desinere. Probatur primo. Nam decreta diuina constituen- ida sunt cum omni perfectione , ipsorum libertati, aut modo , Q. tendendi, minime repugnante repugnantia autem inci in lepore
piendi, aut desinendi , est perfectio cum libertate diuino c
rum actuum, eorumque nodo tendendi, minime repugnan nete. te ergo conccdenda est illisci atque adeo decreta diuina incipere non poterunt , nc desinere. Maior perspicua
est , nam sicut nihil potest eis melius Deo, ita nec posia sibilis est operatio melior operatione diuina ue sicut gi. tur Deo, eiusque am in incccssario conceditur omnis persectio
338쪽
sectio ipsis non repugnansii tam libero concedenda est omnis illa persectio, quae cum ipsius libertate, aut modo tendendi non repugnet. Iam minor , quae sola indiget probatione ostenditur. Nam in volitione diuina libera duo sunt conceptus, unde illi impossibilitas incipiendi, & desinendi, repugnare posset. Primus est, modus tendendi volitionis, &inde non repugnat, ut patet in amore necessario, cuius modo tendendi, quantumuis volitiuo, ingenita est impossibilitas incipiendi, d desinendi. Secundu est, libertas in neque inde repugnare decretis diuinis impossibilitas incipiendi, &desinendi Probatur. Nam ea imposJbilitas plenissimum relinquit Deo dominium ponendi suos actus semper , vel nunquam, in quo stat plenissam libertas in tantum impedit dominium ponendi illos ex suppositione , quod antea non posuerit non ponendi ex suppositione , quod illos antea posueri. quod dominium vitium potius esset in Deo , quam
Confirmatur, nam etiamsi decreta possent inciperes, desinere in tempore , tamen sine dubio ea ab aeterno existere potu erunt tunc autem Deus plenissime suam libertatem xxercuisset, ponendi, non ponendi ab aeterno sua decreta: ergo quamuis postea in tempore non possit a decreto ab aeterno semel habito cessare, a dominium,in libertatem decreti, non euertet, nec minuet i cum Deus plenissimum dominium ponendi,&non ponendi sua decreta ab aeterno exercuisset sicut etiamsi Deus decretum antea habitum non possit per subsequens oppositum reuocare, id nec euertit, nec meminit libertatem prae habiti dccreti, quia Deus tunc plenissimum dominium exercuit ponendi δε non ponendi tale dectetum, vel oppositum : ergo cum Deus plenissimum clommium habeat ponendi, & non ponendi ab aeterno quodlibet decretum ex oppositis , quantumuis eo semel posito, cessare non possit plena , dc integra consistet libertas
Probatur secunda conclusio ex praeiactis a nobis superius
339쪽
landamentis. Nam ut ostendimus disp. 9.sect. et possibilis non est in Deo phira omissio libera esset autem , si decreta diuina num es possient in tempore cessare , vel inciperes ergo Minor pro p00batur, quia tam inceptio , quam cessatio essent De liberae, thesi ε b. Cum potuerit decretum nec incipere , nec cessares celsa tib h autem esset pura omissio, incepti Ver eam supponeret: his ergo Minor probatur, quia cessatio esset positio libera a ra omis-rentiae decreti praeexistentis, absque interuentu diuini ali si' cuius actus positivi, quod est pura omissio libera inceptio vero supponeret Deum potentem ponere decretum ab aeterno, non ponentem, absque te ruentu actus positivi, quod est pure omitteres ergo. Tertio, licet mutatio volentis in non volentem per puram . cessationem decreti, quando iam eius effectus est executi ni mandatus 5c mutatio non volentis in volentem per inceptionem decreti, non incurrat vitia illa, reuocationis prioris voluntatis sectione praecedenti librat, nam quod Deus cuncta penitissime introspiciens, non decernat peccatori poenas
usque ad tempus flagit ij, nulla cli inconsideratio ι quod non anticipet ad dictum decretum puniendi , 5 prius secum non agat de infligenda poena , quam existat culpa, nulla est imprudentia inuo denique Deus , suae voluntatis effectus
suo tempori reseruet, tempori sanctitatis altiorem,&tem pori peccati odium , nulla est animi leuitas. Licet haec ita sint, o in praesenti controuersia non militent. Tamen ea mutatio volentis in non volentem, aut non volentis in volen. tem , iniuriosa Deo est. Primo, quia aeternitatem intrinsecam decreti, quae longe , 3.
maior est persectio, quam posse incipere δε dς si Dcri, pror
sus arietat Secundo, quia aliquo modo Deum mutabilem Ei, ei constituit, cum tamen opposita immutabilitas, melior illi fit. Terito, quia conim geret Deo physica mutatio; elicet et immuli enim illi praedicatum omnimodae immutabilitatis, Moppo bilitaι suum superueniret. Mario, quia Deus non tanti aestima. Vt J-
re sua decreta, quanti illa aestimabilia sunt, si potens illis r priuilegium
340쪽
priuile ei una aeternitatis conferre, iniuriam inceptionis, aut cestationis irrogaret.
34 Quarto probitur conclusio, quia melior es Deo omnimo-Imii: uis da immutabilita suorum decretorum, quam eorum possibilisb i' - inceptio , aut cessati, ergo illa concedenda Deo est, ie-mito ganda ista Consequentia per se patet. Antecedens probatur, hyI vita immutabilitas de se est perfectio, atque adeo omnimoda hehfr: immutabilitas, erit omnimoda perfectio possibilis autem de aut os cretorti inceptio, aut desitio solam constitueret in Deo liber
tatem suspendendi decretum,aut desistendi ab illo, quae libertas leuissima est comparative ad omnimodam Dei immutabilitatem ergo melior est Deo omnimoda immutabilitas, quam possibilis inceptio, aut cessatio decretorum, 33. Confirmatur, nam potissima ratio stabiliendi in Deo physicam libertatem , est, dominium in creaturas, ne CaS CX necessitate producat huiusmodi autem dominium plenissime stat, etiamsi in Deo nulla sit libertas incipiendi, aut cesse sandi a decret, ergo nulla est ratio cogens ad eam libertatem admittendam minor probatur, quia etiamsi decreta diuina incipere non possint, aut desinere stat in Deo plenissima potestas creandi, & destruendi creaturas pro ipsius beneplacito sempiterno i quid enim obstat Deum immobilibus decretis statuere ab aeterno , me existcre hodie , cdestruere me cras λ ergo plenissimum Dei dominium stat absque libertate incipiendi , aut cesssandi a decreto semel concepto , Vnde nulla est ratio cogens ad talem liberta
3 si Plaudit tandem Augustinus, utriusque nostri asserti de
hys sensor acerrimus, lib. r. confessionum, cap. Is ita scribens: Num diciti, falsa esse, quae mihi eritas voce forti in aurem interiorem dicit de vera aeternitate creatoris , quod nequaquam ei- subnantia varietur ne eius voluntas extra ei subInantiam fVnde non eum modo velle hoc , modo elis Eui; sed semel, simμl semper velis omnia, quis inlici non iterum, o i/emma νμν ina, nunc si nec velis ponea, quod nouba nolis,