장음표시 사용
71쪽
, esu ultim a militis ante saeculis fumare quidem solitiam i, ly4 sed non arderes, nec ignes tunc iaculari consueuisse , freti es usti, an Orosi j, N: cephori verbis, quae innuere videntur, mon liqui ii tem solummodo abruptum in illa maXima conflagratione i iti edit factatu Titi imp rio. Orosius enim lib. 7. cap. 9. Abria itum abruptus - inquit tunc I obui montis Derticem magna profudi se incendia fertit,torrentibusq. ammarum Vicina regionis r uerit piaeterbibus hominib- .deleuissessi e qua similiter conflagratione 'loquens Nicephorus lib. 3. cap. I r. ait: Stil ino mons u. Vesuuius ruptus santum euomuit incendij, ut regionem pro OOri imam, Ctuitates Vicinas prorsio itistiterit. Qi semiti P ' 'etorem putat etiam videri sentire prinuim tum ignem erupisse, quod ruptum , non patu ille incendis hiatum scribat cum Orosi, Verum parcant mihi istorum doctissimorum Orosi S Ni Virorum nranes Orosis, Nicephori verbilin, abruptum, qi
siue ruptum , non conuincit, antea in cluuit cacumine uri ei prata
nullum patentem fuisse hiatum nam adsuisse mox facile de 'monstrabo sed ambo Historici utuntur communi loquendi modo, cui ci hodiernus respondet, quo dicimus Vesuuium hiasse, aperturas fecish, quae forsitan etiam pro incognitis tunc habebantur , quoniam per multa retro secula notabile incendium , quod accolis negotium facessisset, ruinamve importas et, visum minime fuerat. Sed quod in motis huius vertices, atque fastigio hiatus soret, apertura, Strabo in primiti, qui ctate vixit Augusti, atque Tiberij qui Strabo ad Veque Vesuui summitatem conicendit, de quem verisimile est locum ipsum diligenter vicisse, accurate perlustrasse, quando idem scribit se ad Aetna montis sublimitatem non dem ad Aet- citra vita periculum insilire voluisse, ut singula ibi rimare 'ἡ tu , manifeste nos edocet Verbis a me supra quoque cita cum vite petis e libro . quae sunt Vesuuius mons agris circumcultus
es optimis, excepto vertice, qui magna quidem ut parte luit. planus, at totus erilis est, o pes Iu erycinereus, cauernasq.ostendens Astularum, lapidum color uligiti opi nas,utpotὸ ab igni exesorum Vti coiectura acere queas, hanc
72쪽
hunc locum arsisse quondam,ignis .habuisse crateras Dein materia descient ui e resinestim ae verba duo in hoc loco notatu digna aperiunt, magisq. confirmant, alterum, quod ad fastigi montis regionem manifesti forent hiatus, licet non quales post flagrantiam T. Vespasiani imperio factam,quia ex eius vehementia patentiores,sicut in hodierna adhuc valde ampliores redditi cernuntur Alterum . Eiusden, e quod V uente Strabone, Vesuuius minime ardebat, ut necta te esu nostra hac aetate per multos retro annos, assertore Capa- , ἡ ' cio, tali videlicet fraudulenta indulgentia vires interim in- nec etia hac staurans, ad bellum postea, ut hodies, acrius inserendum.. ιε. ' is QEippe in ammati ante Strabonem facta adeo tunc erat
cendium. antiqua,Vt iam temporis nulla costaret ratio,nec facti qui, dem , nisi cinerum, saxorum 4 aperturae alicuius inditia. Quod similiter asserendum ex Diodoro Siculo, quid ipse per ea tempora florens ita lib.q. de Vesuuio scripsit Phlegraeus quoque appellatur hic campus d Cois, qui magnam vim ignis quodam eructauitWocatur autem Vesulusimulta eteris insammationis gna habens. Inter quae signa mihi nullum est dubium aliquem adfuisse hiatum, a coaet ne Strabone per verba illa: uernasq.oHendens uu-rum,oc.non obscure,Vt reor, significatum. Vnde colligo montem hunc non fumasse solum, sed Marsisse,& caminos habuisse, e quibus quondam ignes, ac cinere, lapidesq. proruperint,idq. a multis retro aetatibus. Iuxta hunc se sum similiter arbitror accipienda es te verba illa Sex. Aurel
telligenda. ciunt Diodorus Siculus citrabo,antiquae eius inflammationis signa ambo recolentes , sed quia longissimum astuerat interuallum, praeteritorum incendiorum obliterata memoria erat,idcirco tam Vietor,quam alij supra nominati Scriptores Vesuui illud incedium tempore Titi editum ita describunt, ut quasi tunc prima flagratio in monte coruscasse dici, ac videri possit Berosus Chaldaeus, cuius historia
73쪽
Libri Primus sastoria vettistissima fuit, utpoteritiam a Dillitiio exorsiis est,
ut Ioseph tis . lib. contra Apionem obseruauit lib. q. Antiq. Anno inquit penultimo Arti. VII. Regis A riorum mul Vesuuii In iis diebus Italia tribus in locis arsit, circa Itiros, Cumeos, ς' V
Vesuuios Quauhm ad Plinis obiectionem, ab ijsdem contrariae opinionis factam , dixerim, illum nullam facere de q0 Vesuuianis incendij mentionem,non quod ei foret occul uisiori tum, illa quondam saeuis fle, scd quoniam tempore, quo de M cliptor caeteris ignivomis montibus scribebat, sua fere tota aeta ς' -μ' te, alijsii retro acutis multis, delituerant, quemadmodum meziciei '''Diodorin Strabonis temporibus, quibus vix indicia anti-ouiisun conflagrationis apparebant Quinimo ardens de-nderium adeundi locum ardescentem , ut nullum vita periculum a Plinio Nepote, seruis fidelibus praenunciatum expauesceret mihi satis indicare videtur lium propius accedere voluisse, ut suismet oculis cuncta, singula introspiceret, ac dignosceret,vera ne forent quaecumque alij ante ipsius aruum prodiderant, quae dein posteris ad viuum delineata relinqueret.Quoad locum Taciti lib. . Annal. ubi
insulae Capreos, quo se Tiberius contulerat, situm, amoenitatemq. describens ait Pro pectabatq.pulchremmum/num Taciti locus antequam Vesuuius mons ardescens faciem loci verteret. Ex quo videtur conitare, in monte hoc, ante Tiberium, effatu dignum incendium minime fuisse,quo eius amoena loca devastari potuerint, responderim, in magno, aut longo interuallo ab incendiorum praeteritorum violetia qua minera ignium ac exhalation tura maXima ex parte consumpta erant,d velut eis etae iacebant, Vesuuii campos amissum vigorem, desolatum spiritum resumpsisse, tractu j. temporis felicioris depastam viriditatem, depopulatam
agrorum fertilitatem monti fuisse restitutam, non aliter ac febre, seu alia molesta aegritudine aliquandiu vexatis con Apta mili tingere videmus, quorum corporum membra a febrili po- - tissimum incendio extenuata nimis, Muiuido colore defraudata, post morbi saeuitiem retusam, debellatam l. ex disii e-
74쪽
ctis penitus, Maverruncatis materijs moi bificis, pristinum
statum nanciscuntur imo interdum meliorem ac salubriO- Liui didium rem;Vnde Liuius Morbis defuncta corpora lubriora esse R xj P Q, coeperunt. Praesertim si cineres proiecti tandem conducant
' uti. . ad impinguandum solum, quos propterea fertiles a Cassio
excogitata, oro vocari alibi dixi. Nisi quis, alterius opinionis assertor, ς ς '- censeat,montem csuuium non a sui primordijs talem ob-An aqua a tinuisse dispositionem , sed temporum cursu eam aquisiuis-ris fuerit ab se, similitudine aquae maris cuius vim multum valere tam kn; 'f' uendas mineras, quam ad flammas ignis accendendas infra demonsti abitur quam non desunt , qui ab initio suae creationis salsam minime fuisse reserant Ad temporis progressu talem euasisse, ea ratione quam Arist. ponit in Meteor. Cui contra ego obtrudam illud Ecclesiastici cap. 18. Enarratio lo Deus , quisemper si fecit omniasimul . Nec me mouet , , . - ' βδ quod fusilium, gemmarum in tota Mundi creatione nulla facta sit mentio, sed tantummodo elementarium corporum,d caelestium, animalium natantium, iolantium,&terrestrium, platarum, quarum semen in semetipsis est super terram,ac postremo hominis quasi ex creatis ab initio , reliqua essent naturaliter eruptura: tioniam reuera
Deus cuncta simul in illo Mundi primordio fecit, tametsi non omnia eodem modo, cum alia quidem ipsa per sese , alia in suis principijs , unde postmodum potuerunt vel naturaliter oriri. Ex quo etiam videtur posse adstrui, mixta combustibilia Vesuuis, uti sulphurea potissimum, ac bituminos, non ita ab illa Mundi creatione fuisse producta , sed progrediente tempore Quandoquidem probabilissimum est, haec Malia consimilia , si non in prima creatione extiterunt id quod non ausim firmares saltem properata generatione es facta, concurrentibus alijs causis per accidens productis. Quae tametsi aliquanto post creationem apparuerint, non propterea negandum, ea simul
Deum cum alijs secisse, ut clara est Ecclesiastici sententia; Extiterunt enim, Dei omnipotentis ireatoris nostri lusesse a
75쪽
Liber primus. 1 3su, a principio omnes rerum sorinae , at aliae quidem actu, '
aliae potentia, auoniam iam inde omnes, aut erant actu, aut uelint poterant naturaliter exoriri. Verum his praetermissis, quo ἰib initio ties arsit eluvius & quibus nam temporibtrs Summorum Principum , quorum aetate quaecumque accidunt, sunt memoratu diana in Acta, ct Annales referuntur, ac intra
Architria cluduntur,4 conseruantur ξ Hoc mihi indagari, venari l. studenti ex variis Antiquitatum Scriptoribus, en D. Gabriel audaeus cuius alibi honorifica facta metio est, Iegedam tradidit Epistolam eruditissimam, quam ii per hodierno Vesuui incendio compositam nupci Lutetiam misit ad nobili istinos Fratres Putea nos Literatorum fautores, Nec Cenates. In qua eadcin fere notata reperi, quae ego ex multis tam antiquis, quam recentioribus non .
valde ante excerpseram,S quae nunc ideo libentius m alacrius hoc in loco pono , tanquam Viri doctilli mi, librorum omnium helluonis industria non vulgari tabilita . Ar Cuct a sin- duum tamen, omnino disticile esse arbitra inur, cunctas, h. , : singulas montis Vesuui conflagratione assignare, pro der ac inue-pter altum apud ferme omnes illos Scriptores,qui Diodo si di ι' rum, Strabonem praecesserunt, de hoc Vesuuismorbo silentium Nam quoad Berosum Chaldaeum, antiquist, mum Historicum supra citatum, quem tradunt vixisse Babyloniae ante Alexandri Monarchiam, ex Chaldaeis suis vetustissima rerum Mundi monumenta collegisse, qui l .lub Arti. VII. Astyriorum Rege eum conflagrasse refert, non desunt,qui testimonium hoc parui faciant, quippe quod librum illum Beroso attributum non genuinum,sed spuriun a esse , atque fictilium graues pridem Auctores monuerint, Qui uetoia
Gaspar arrera libello peculiari, Melchio Canus in loc icommuta Theolog. Couarruvias, alij. Verumtamen seu monium pat-
Berosus sit, set quiuis alius illius temporis Historicus, tale 'Pςdduxit, incendium sorte illud fuisse potest existimari, cuius extabant adhuc vestigia. indicia tempore Diodori Sicut id Strabonis, qui sub Augusto, ac Tiberio vi xisse seruntur
76쪽
quorum loca iam supra adduximus. Quod tamen ut non ita facile credam,facit tam magnum, ac tam longum inter uallum, quippe contigit anno a creatione Mundi a I97 iuxta Salianum in Euseb.to. 3.&ante Christi adue tum 1787. Incendia etenim Vesuuij,quae post Titum multa extiterunt, Primum In valde minori temporis spatio redijsse obseruata sunt. Pri-ςζη ix N ergo , cuius extet , id probatos Historicos mentio, secandum hoc sit. Secundum suit illud,quod Anno Christia 1. 9.Kal.
Decemb.contigit sub Tito Imperatore, de quo Plinius Iunior in Epistola 16.ωao .lib. 6. iphilinus ex Dione, Sue tonius in Tito,Paulus Orosius lib. 7. Cedrenus, Martialis, Tertium. Silius Italicus, alij. Tertium contigit Anno Christi roCuius meminere idem iphilinus in Seuero , Conradus Quartum Lyrostenes de Prodigijs, alij. Quartum Anno Christi 7 a quod describitur a Marcellino Comite in Chronico, Procopio in Hist Gothorum, Iaronio in Martyrologio Romano sub Leonen Anthemi, alij sub Leone, Iro-
inimium blano. Quintum tempore Theodorici Regis circa annum o o. cuius mentionem faciunt Cassiodorus Epist. o. lib. . Variar. Boetius lib. I de Consolatione, prosa quarta a. sextum Sextum tempore Benedicti II. circa Annum Christi 68 .
de quo Anastasius Bibliothecarius,Platina in Benedicto II.
septimum Sigonius lib.et de Regno Italiae, laronius in Annal. Septimum Anno 993 sub Ioanne X V. Pont. Max de quo Octauum Baronius ad hunc Annum. Octauum Anno I 3o 7 de quo
idem Baronius ex Petro Damiano in Epistolis Leander Nonum Albertus in descriptione tali , alij.Nonum Anno II 8 3. quod per quadraginta dies durauit, ut notat Fulco Bene- Decimum uentanus in Chronico Decimum alij Undecimum,&,ecte, ut puto, habent se vidisse refert Ambrosius Leo Nolanus in Historia sua Nolana, quam scribebat Anno Domini si7. ut notauit Vos ius in lib. de Historicis Latinis. undecimum. Vndecimum illud, quod etiamnum perdurat dicet mitiori modo. absque tot horrificis accidentibus, cui Deus to-Adhue alia tum finem imponat. Hactenus cum Naudae, At ego alias
77쪽
qitoque notabiliter arsisse Vesinitum colligo ex fide dignis 'I nuarii tu-
Aue oribus, nempe Anno Domini o . quod magnum in &' eludi
cendium, quo tota Europa minutissimo puluere cooperta 'l'us extin
fuisse dicitur Sanctus Ianuarius restinxit, meapolitanam Vrbem primiti liberauit. Praeterea sub Benedicto VII LAnno Domini ior . Ad haec Anno I 6. Constantini I V. sub Coustia Imperatoris, quo Anno a Mundi creatione s883 in uni Gn IV. uersa Italia tonitruis, imbribus,procellis, atque fulminibus
homines, i ruta interiere, Lecutast Sarracenorum eruptio in Africam cum Carthaginis excidi, ut scribit Paulus Diaconus lib. 6. cap. q. Sed sub Belisario conflagrasse se clare constat ex Procopio supra Dpe citato, qui scri S Remi alio bit,cum Belisarius Neapolitanos superasset, 'esuuium nati N PR*ς
gijsse,sed nondum cineres eructasse, quos tamen non multo post eSaturus credebatur. Quod vero Monsterus eo M5steriCeographus prodidit 1339. Vesuuium adeo arsisse , ut e citae gy Q rit m congerie mons nouus insurre Xerit, qui vel hodie Modernus vocatur, nemo non Videt, de Puteolano incendio, Mom Modernon Vesuviano, esse scribendum. Nisi ergo confundantur nu Putecti .
praedicta incendia, ac eorundem tempora, aliquanto plura undecim fuerint oportet; Cui rei fidem facit quod alibi ex Dione, J Vitruvio retuli, quorum primus quotanni S, secundus vero aliquibus annis interiectis, Vcsuuium flagrare solitum fuisse scripsit , ambo de iis incendij intelligentes , quae fuere post illid maximum huic nostro quam simillimum, quod sub Tito micauit Nam antea a saeculis nullum visum, nec auditum, ut patet ex Idi odores, Strabone locis supra citatis confirmatur ex eo, quod Plinius Senior de Vcstiui flagranti si e verbum quidem . ippe quae de Incendio Titi, ac sua aetate facto notaue rat, dictauerat i praescias, nimis i. flagrantiae vicinus,in su- md ipsa abiere. Qitam quidem meam sententiam limirandam esse arbitror iuxta id , quod a Xiphilino Epitomatore Dionis traditur,nimirum non semper eodem modo Ue- savium mos, ammmo emittere oed magis aliquando, ali-
78쪽
aliquando minus . Quod legitur apud Fabium Iordanum factum sub Aragoneis legibus sub quibus ait ingentes eX-
tulisse flammas, magnam l. cinerum vim efflasse, idem creditur esse cum undecimo superius scripto, ab Ambrosio Nolano commemorato. Quoniam autem per Urbem vagatur Incediorum Vesuui lituo rica notatio tuae vix a mea differt,ideo hanc libuit apponere,prout ad meas nunc manus peruenit.
Esectuum siue Accidentium prae entis Incenda Vesu
uiani cum caeteris aliorum tum montium ignivomorum , Aetnaei in primis, tum ieiuniorum incendiorum Parallelus, partim ex arijs auriquis Scriptoribus, partim ex literis, attonitus mam Neapoli tran misis elicitus Symplomatum conte nplatio quam tilis est edico morborum deam enati. ae similitudines A fedicis imponant Et Maro a Phauorini notis apud A. Gellium exaratis indicatur
derivat, id etiam illius esse signum docuit A Gal. s. de Loc ast 7.&6 Aphor. 6. quo similiter auctore de Opt.Seet. 8.plerumque stomatibus minimia symptomata causarum signa dicuntur. Vn- . ζ. symptomatibus propriam,essentialemq. naturam,aut gnoscitur. sol mam morborum non dissiculter colligimus. Qui sermo intelligi debet de symptomatibus Pathognomonicis , qu ea morbo non seiunguntur,sed illum perpetuo concomitantur quippe cum adsunt, una etiam Massiectus adest , cum
79쪽
vero cessint, morbus quoque dissoluitur . Quare eiseelus:
istiusmodi siue accidentia, si in inare penetrentur,nos quasi manu duc ut ad quorumcumque morbor utileam assequendam, ac internolcendam, cima nobis sint quasi tecti meria, Miare demonstrativa signa eorum,quae intus fiunt,&χXteriorem sensum effugi sit de quibus propterea speciatim loquens Gal. in lib. de Cris scripsit,quod eorum cotemplatio Cotemplatio unica via est, qua ad morborum deam colli mandam duci
mur,sicut genetice Philosophus in lib. de Anima, magnam aceidenti mdixit partem accidentia conferre ad cognoscendum quod quid est. Iuxta quem sensum pituitosae materiae destillatio, Catarrhum vocat, ut est cerebri iusto humidioris effectus,
ita I signum . Praetere ait, elisimus, sitis carentia, eructatio Siena censui
frequens, Macetola, flatuum supra infra eruptio, Vero hψ tina ciborum cocti, Bradypepsia vocata, ut effectus, sic signa ponuntur stomachi infirmi, imbecillis ex disci asia frigidam citimida Idem ego dixerim de accidentibus, qua Sig a stoma- in esuuio nunc euenisse dicuntur, quorum eXacta digno su '', ti, atque consideratio mirum in modum planabit iter ad deis imbeci . intrinsecas illas subterranea Scj. causas, Origine penetran 'i' . i. Udas in internoscendas, quae tantae in eo aegritudinis i mi suciani eoi
tes in primordia suppeditant. ruin hic non Patho flagrationis grata . . Dii. a solum e X plicanda sunt accidctia, qua Una cum , hi d T flagratione eu morbo igneo, inchoant, de una cum eodem erat. finiuntur, sed alia etiam, praesertim antecedentia moX affuturam tempestatem e quorum contemplatione maior valde utilinas acquiritur, quam ex ali; s, sicut e Prognosticis proprie dicitis, ad praecauenda grauiora minitata, impendentia 4. mala, infortunia. haec ita l. omnia assequi facilius valeam, Operae pretium me facturum duxi, si esse istus omnes, singulaq. accudentia, quae Vesuvius Ardens communia habet cum caeteris flammiuom is montibus,nec non
alias in se ipso, ob talem casum, perpellus est, in apertum aflaram Quippe hinc curiosis Leeioribus non dissiculter apparebit si litudo, quam hoc in loco percurrere in ani-H mo
80쪽
mo est, quae inter euentus Vesuuianos praesentes, iam Similitudo es olim toties emicatos,versatur. Hanc autem similitudinem,
itidhild comparationem partim ex antiquis Scriptoribus elice-
anteactis via re oportet, qui de consimili incendio verba fecerunt, par-d βψmς0 δ tim , litteris,& descriptionibus etiam impressisIomam I. Neapoli missis, ubi testimonia de visu nuncupata,' prorsiis fidelia descripta leguntur.Quae similitudo cum resultet ex collatione, seti comparatione veterum accidetium cum nouis , atque praesentibiis, quae ambo & veridici Historici, & viri fide digni annotarunt , nobis haudquaquam impo- Quaena simi net Differt siquidem talis similitudo ab illis , de quibus in: I,': Epid. Hippocrates. Similitudines mel doctissimis in arte ponant viris apisλὰ imponunt, post eum Plato in Sophista,&Arist. 7. Topic Rerum milium dissi militudines , O dismmilium militudines posse cognoscere,periti tum Artis cis
Medicis in , est. Cuius rei exemplum in Medicina sint soporosi capi- affectus, videlicet Coma, Caros, Catalepsis, Lethargus, qui ab inuicem dissicillime discernuntur, sicut in pe- Pectoris store Pleuritis, Peril neumonia,praesertim quando Vtraque affectio non ita legitima est in exquisita Nam vera Pleuritis scientifica habet signa apud Gal. ia Methodi. Et Ventris denique in ventre Colica diathesis, Nephritica, in quibus internoscendis, vel Galenus in seipso aliquandii hallucinatus suit.Ex quo etiam factum est,ut dolor colicus cum
illac confunderetur, ut nullibi de illo meminerit Hipp.
Hipp.mEtio scribat Celsus lib. . Medicos sui teporis vocasse morbum colicum,quem Diocles Carystius vocabat Ileum. Sub Ileo siquidem colicus dolor comprehendebatur tam ab Hipp.
Ide subale quam alijs. Quo nescio an respexerit Aretaeus dices: Inte comprςhςJ dum,qui morbo exantur, perire morbo Ileo. Quae cau-Ρliuius decla saetiam fuit,cur Plinius lib. 26.cap. I. memoriae mandaue-xὸ:Rr rit, colicum morbum primum omnium expertum suisse Tiberium Imperat. Ad Vesuuium, cuius in hodierna conflagratione euentus, este, tusue,4 accidentia , quae hactenus fuerunt animaduersa,tantam cum praeteritis etiam a