장음표시 사용
91쪽
Liber Primus. Vastas i ominiam imagines, nempe Gigantes, versari j eas
in aere, ac interdiu, noctivi circa illas catlitates vagari, postea secutam magnam siccitatem , repente i graues adeo terraemotus, ut tota illa planities squallida iaceret, montium j culmina sub siderent. Ad haec sonitus subterraneos, tanquam tonitrua ac super cri a mugitibus similes extitissse Mare simul fremere,Caelum et Onare,ingentem l. ac re pentinum fragorem,quasi montes simul corruerent, CXauditum. Tum illis in primis immensis lanides, MOS magna vis ignis. loquuta semicl. adeo tenebi Osi, Ut Omnem aerem obscurarent, Solem i. quasi es ipsis foret occultarent, noctem j ex die, de diem ex nodie flammis corruscantibus redderent. Quibus prodigi j perterritos homines, litos antiquam Gigantum inter se ortam seditione nidixi se , quorum velut clangor tubarum in aere audiretur; alios Mundum in Chaos redigi, nisi alit mi putatio,&cum peiora usque futurae uent ur, e X anime Salios ex aedibus in vias, alios de vijs in aedes consugille, nec
mari, nec terra, ita erant cuncta atro cineium turbine occupata , se tutum quempiam arbitratum elle . Si ME. cm
addit multa damna, ut cuique sors tulit, importalsin non solum hominibus,' agris, ac pecoribus,sed citam piscibus,
volucribus i. hos omnc peremisse, tuas l. insuper Urbes Herculata cum &ic peios, huius populo sedet in theatro, penitus obruisse, ac denique tantam suisse vim cinerum, ut inde in Africam us lue, Syriam, Aegyptum .peruenerit, introierit q. Romam,eius i. aerem oppleuerit, bolem l . Obscurauerit. Quae omnia in singula quoties vel apud Dionem, vel apud alios legerint Neapolitani nostri aeui iam hodierni iacendi ad Romanos, ne signum quidem, non modo damnum diuina gratia perlatum esse scimus refricetur ulcus in eis necesse est, quamuis foret callo iam obdu-.' rm. Si ctenim Romae olim sub Tito ex conflagrariora: hie Veluuii procul ab ea dissit horrifica tot signa sportent si euentus superuenere, cuiusmodi sunt, quae ' ion h oi
92쪽
commemorantur quae q. intuictos Romanorum, illorum animos tantopere concusserunt, hinc omnes elici int, quanto
animi te reore iusta de causa perculsi hodie fuerint Neapositani omnes, quorum famosissima Ciuitasse tantum circumcirca milliariorum interuallo a furente monstro distas est;crebris terrae motibus conquassati, cineribus, fauillis, atris fumi luctibus pene obruti,ac pr.esocati, diurno Solis, nocturno Lunae lumine orbati Philo enim tunc euenisse , quod Plinius Nepos expertus fuit, quippe noX, Vt ex Epist. ao constat, non qualis illunis , aut nubila, sed qualis in locis clausis,lumine extincto; hinc inde tonitribus fulge tris, ac veluti bombardarum fragoribus alliduis, moestis Canum,quasi lugubri voce tieresam attollentium eiulatibus,vigiles, ac insomnes redditi, hac illac excurrentes; locorum subinde ficta mutatione,dolori intimo aliquod per-Comparatur quirentes leuamen, aliquod i ita auXilium sperantes; com-
a diu. i,4 aratione e Osuiu, qui et Colicis, vel Nephriticis doloriti doloribus bus acerrimis cruciati,ioco stare nescietes, electo exiliunt,:ό a e cubiculo,ac domo eXeuntes, rhedis, curriculis l. introclusi,per diuersa,& in uia Vrbis loca velit,iactari l. mandant, timentes hi ex tam vehementi dolorum acerbitate interitum , illi vero ex tot portentosis euentibus vltimum, ac finale Mundi exitium, tanquam praesens, ineuitabile. quam re e Plinius Iunior in Epist. et o nuper adducta,licet ab initio scribat, quanquam animus meminisse horret, cum Tacito tamen loquens, ait: Audires lutitu arminarum, infantium quiritatus,clamores virorum, alij parentes, alij liberos,aly coniuges vocibus requirebant; ocibus nos itabant, hisu cassium,illi uorum miserebatur. Multi ad Deos manus tollere plures, quam iam Deos Eos, aeternamq. illam, nouissimam noctem tinri interpretabantur. Qui Romani an timor pariter generosos illos Ethnicos Romanos eiusdem
. .. inccndij occasione, tametsi multum a monte re mole motos valde anxios, solicitos tenebat, quorum ali propterea, ut iam diximus ex Dione, antiquam Gigantum se
93쪽
Libet Primus. 7 Iditionem si scitatam , super quos I esuuium ardere fama
crat, alii in antiquum lia os cuncta reuerti, terram i in Caelum conscendere, S Solent in terram caderes alis vero demum igne orbem terra consumendum opinabantur. Inter eos enim fuere etiam , qui Mundi ita premum CXItum Exuum muna igne uallare credebant, quemadmodum ci nos ex fide ' 'credimus. Quo sorsitan peetat cerba illa Plinis lib. c. Lo6. . uoue te de Aetnae igne , ut etiam censet Dalec amplusci Nec in illo tantum natura vi ex Sionem terris fenuncians. Et quae de Stoicorum mete recolit Seneca lib. 7 Qir st Nat. Ignis exitus mundi est, humor primordium legebant si quidem&Graeci S Romani tam Chaldaeorum lorum , ,
quam Hebraeorum monum rata, quorum mi L. . ct moni
ta suis quoque libris non raro interebant. Cum quibus postremo loco recensitis Neapolitan ipsi merito nunc conuenerunt, utpote qui ex fide, Sacris paginis optunem runt, igne tandem Mundum comburendum, allaci horri sca, portentosa cuenta tunc Ore expectanda, praeter bella fames, pestilentias uerbiumq. voragines ab eorum tracitu paucis retro annis non usque adeo longe facta S, quae omnia cum mortale genus nostra hac tempestate experia
de eAtremo plorum, totiusq. Orbis excidio, in tot angu ς' sitis,atque portentis, veriti sint: An potius ex Fide, ac Euan ' gelio creditam , affuturam mox communem omnibus cladem, ex quo tot horrifica signa micauere, pie ac rationa biliter perluatam sibi fecerint. Quod autem de Gigantum Gigatum suopi io narrat,ali de Aelix si h iliter reserui ilat. bula tona
corum specus, iis cera illos fulmine icitos a Ioue protru ro: V c sos fuisse, tuod contra cum bellum mouere sint ausi, qui aliquando editionem renouaturi in eodem monte 4 aliis, ac regione finitima, proximis Ciuitatibus interdat, noctu j vagari soleant, mugitibus variis, ceu tubarum clan
94쪽
goribus omnes terrefacientes. Quo respiciens filius Italicus lib. 2. Fori Vulcani, quod est supra Puteolos, hodie dicium D Sofatara, loca eleganter, curate l. describens, post aliquot alia carmina superius relata, haec etiam adhibet T radunt Herculea pro ratos mole Gigantes Culurenet iniectam quatere, ct iramine anhelo T rreri late campos quoties minantiar Rumpere compagem impositam, expallescere Caelum. Philocti 2to. Cum qua fabula concordat quod Philostratus in Heroicis reseri, Neapolitanos mira Alcyonae Gigantis ossa praedicare consueuisse , quod in ea regione multi Gigantes iciti fuerint,&lesbius mons super ipse ardeat.Quod tanquam Non a 3n i, fabulosum minime admittitur; attamen fabulis puto ipse
ἡ '. locuna esse datum ex turbinibus ignium inde quasi inferni
16eu . faucibus ,. ostiis eruetatis, sicut ex intimis strepitibus, atque fragoribus, qui ante, post incendi eruptionem cum
Qtiae Vesuui telluris concussione audiuntur EX quo faetum est etiam,vtP-x D m0 sublimis illa montis pars, e qua tonitrua cum fulgetris ,
.catur ab in flammis lato cum strepitu incolarum pauore erumpunt, quilini Daemonum appelleturi, vernacula lingua monte d'Ieuoli.)Ingens Cani Quibus ex Dione in alijs relatis connectendum , quod de ' , ingenti clade , quam eadem Campaniae loca sexdecim an-h-μ' anth,ut ponit Cluueritis, viginti, ut allis, accepisse testis est Seneca in Quaest. Nat. lib. 6.cap. a. quam ipse ni fallor
censeo illam metisse, quam Laconice, more suo, annotat Eadem, cum Tacitus in soli ventorum turbini attribuit, nulla facta de terrae motu mentione lib. 6. Annal. ita loquens: Tomaci esto ribus foedum anniam etiam Di tempe latibus, ct morbis insignitiere; Vasata Campania turbine ventorum,qui Uulas , arbu Ita fruges passim disiecit, pertulitq. violendiam vel ba ene ad vicina Vrbi. Ait ita l. Seneca Pompeios celebrem Cam-cae de Tenae paniae Urbem desedisse terraemocm, vexatis, quaecum e
ψὰ 4. '' adiacebant, regionibus, audiuimus o quidem diebus hy-bernis, quos vacare a tali periculo maiores noHri solebant promittereta . isFebruarysfuit motus hic Regulo, ct Uirginio
95쪽
Liber Pram:ιs. 7 3pinio Cos qui Campaniam nunquam curam uius mali,
indemnem tamen. tot tes defundi in metu magnas agem Jauit; nam ct Herculanensis oppidipars ruit, tibiΘq. in etiam quae licii sunt. Nucerinorum Colonia , ut ut clara, ita non ne quere iis L Neapolis quoque priua ζ0dζM tim m ita publice ni bila mirit, isti iter ingent malo per ' ἡ
frie a Ursiae ero praerupta passim ne iniuria tremueres dierno a fi ciunt his sexcentarum c&ium gregem exanimatum, diu falsatuas motae post h. m nt .s aliquos, atque impotes sui errasse, atque desin plures Campaniae renunciauere , in qu migrarunt, negantes e ipsos unquam 'fam regio 'nem acce suros. ita cuia ille autem ex craeca allata nio κsuerunt, non desunt viri doctissimi, qui putant fuisse veluti di prodroma ligna, quae horrendum eiu ui incendium sub Terrae motus Titia futurum praecederent, ut ii tunc montis cruptio fa ς non iit, via tamen tuerit prostrata, Vt auo postea spiri suit, tuum nisu Crater aperiretur; Exillimant enim hiatum in nronte nullum extitis e,ante incendium imperii eius dena Titi. Quod vero terrae motus per aliquod retro tempus Tememo riregionem quampiam infestantes indicare valeant , ac sis ' ἡ - leant ignis, inccndiscruptionem, facile ct ego concesse era ptiones rim, doctus tum hodierna obteruationes quippe relatum mihi est, aliquot ante annos crepitus, Mnelcio quos motus in vesuuio sutile persentitos, quod nunc etiam monumentis traditum ibi ibi id eruditos viros, tum exemplo antiquiori Ferra es si infortuniis Patrum nostrorum memoria Anno et enim Domini is o. Novembr. 47. terrae motus ingens, ac saepe Lepius repetitus Ferrariam in ligne in is severans in-
nostrae Italiae' rbem quassare, di diruere cepit,perieucrans h
ingenti cum a d ficiorum demolitione per integrum scrine hi te bii annum, cui postmodum superuenit ulphure sontis ardentis ac pessimi odoris cum magna piscium ad fluminis
strage,eruptio, cui etiam peltilentia Venet olim luccessit, heiorum re
verum, ne a Vesuuio discedamus, Plinius Epist. ro. Praeces blentia sucserat, inquit, permultos dies tremordei inminuisormidolo- ς' '
96쪽
sus, quia Campaniae litus, illa vero nocte ita inualuit,
Tremor ter non moueri omnia in reuerti crederentur. Quem locum
' supra etiam citaui inantum autem spectat ad ea,quae exi- dies Iute in guo ante ex Seneca auctoritate rc tuli, his quae occasione ς' i m s. imotionis terrae Vesuui hodie euenerunt mirum in moducongruunt, maxime vero ubi ait Neapolim priuat in multa, publice nihil mi spe quippe qui nunc priuatim
intra Vrbem praeter cinerum, arenarum l. pluuiaS, domorum vacillationes, de nescio quos non contemnendo tremore S, ingentem l . sane animi timorem, nihil detrimenti
tam in priuatis, quam in publicis rebus aedifici, pani ζῆp0li - sint M in locis exterioribus, seu in monte positis, seu ei-
vheriori ae dem prOXII IS priuatim multi , multa in agris, pecoribus,
uiti in Vndi oppidis, quorum Domini sunt, damna perpessi fuerunt, Vehitaui tum terrae motus tunc solum factus,non flagratio montis, suexan: ut hodie. Quos proinde credere fas est,Deum Trinum ab ulterius saeuiente malom iamiam instanti exitio praeserua se, quia illico, intuitarum imitatione, ad supplicationes, ieiunia, flagellationes, reatuum consessiones , Sanctissimae Eucharistia frequentius iteratam refecitionem,nec non ad B.Virginis, ac S.Ianuarispatrocinium, quod olim non secus, ac hodie mirabiliter experti sunt, posthabitis cun-Mitaculum etis alijs,eX intimo,& contrito corde confugerunt. Statim sanguials s. enim,ac sanguis ille miraculosus, qui miraculum vel oculis ἰ-δμὴ 'i circumstantium subita sui tum colli quatione , tum concre tione praebet, vasculum liquatus intra vitreum vasculum apientissimo Pastore in tot aduersis furenti,terribiliq. monti sub signo S. Crucis expositus,4 obiectus fuit , coram toto populo lachrymante, sebiles voces delictorum veniam Neupoli tua implorante ad Christi Seruatoris nostri aures in Caelum Civitas deli usque proiectante, cuncta in melius verti . mutari visa
is si die unx, ut sollem in Urbem delicijs alioqui magnis, is undi
di illecebri, illecebris affluentem, sed piam valde, catholicae fidei addictissimam, funestior strages impendens debacchata cathblieaq. non sit . Quod caeleste auxilium alias quoque experta Ciuitas
97쪽
Liber P imus. Ivitas illa sitit. Cui proximum Vesuuii incendium maximu
quod omnem Europae faciem minuto contexit puluere, adeo ut Constantinopolitani, ad quos magno omnium timore cinis perlatus cst huius rei incinoi iam septuno Idus Novembris celebrarent, Leo tunc ibi imperans exterritus Vrbe eccesserit , ad . amantum concesserit, S. Ianuarius extinXit, uti coi stat ex Sigonio , qui ex Marcellini Chronicis haec recolit lib. xiiii Imp. Occid. Ideo in Actis tanti Patroni, quae apud Neapolitanos custodiuntur, post alia multa verba, denique haec habentur. It i B. Ianuario Mar re intercedente P υuut montis ignita interruptio extincta est Plura qui cupit, Baronium adeat, dum interim ego huc afferre constitui similitudinem extinctionis ignis in Aetna pari miraculo a Deo conccs ae, ut quem admodum supra ostensum a me fuit, in quot, quibus Aetna Vesuuius i. sibi ipsis conueniant, dum scilicet ambo talia edunt portentosa accidentia , ita clarum fiat omnibus, quomodo Sancitorum Dci, qui in illis mirabilis est, inuocato e corde adiutorio, finisTrpe huiusmodi exit ijs imponatur. Quippe traditum legi apud Baccium lib. . de Therm alios . etiam , anno Domini a 3 . secundo anno post S.Agathae martyrium,profluuio ignis ab Aetna an ,
ad fines Cataniae impetente, diuina reuelatione factum esse , ut sumerent Catanienses a sepulchro D Agathar velum, solemniter contra incendi tempestatem irent, tali a vexillo tunc, Iubinde prolato, Ciuitatem a tanto periculo, cui adeo fuit semper obnoxia j liii ies suis assertam. Q Sibus dijciamus utramque Urbem, Neapolitanam videlicet, calaniensem, huiusmodi miraculis, Me Caelo diffusis grati j sina bibuli ere, quo tantis periculis crebro
Eadem quando , alterius maximi In- celidi occasione, intercessione S. Ianuari liberat , ut idie fuerit ex Si-gonio, &Ἀ-ctis apud illi
precibus. Et eiusdem Velo solemni
ambae subiacent Linim, quod ad Neapolim spectat, eri motu
ingente qualido alias pasta sui Neapolis
sub Calyxto III tam magnum motu editu esse Nonis Decembris,ut multa I cmpla, plures . Aedes,magno cu hominum, pecorum i interitu corruerint, non solum Neapoli, verum etiam Capuae, Caietae, Auersae, caeterii l. veteris K Cam-
98쪽
Campaniae Urbibus, in Apulia quoque, ac Pelignis, quatio, Antoni ruria ruinas idem Auctor , qui scribit, latina conspexisse es ς'' - magna cum adimi ratione fatetur in eodem Calyato III. quae pariter habentur apud Palmerium, Antoninum tit. 22. cap. Iq. . . tio tempore Collenutius triginta hominum millia attrita fuisse commemorat . Catania autem in Sicilia terre motu interdum oppressa viginti hominum millia amisisse memoratur ..
De eadem re, ex Plini iunioris Cassio ora Epistobs, aliorum , Scriptorum testimonio, bi euenta ab ν,
enarrata expenduntur, cum hodiernis comparantur Signa praeiudicanti a montem brevi arsurum futcorpus nostrum aegrotaturum. Et cur Romana Vrbs, ac regio praesentis incendiues motus Couuiani damna illa non sin i , quae is alio sub Tito e pasiano physici primum c d inde pist causis adductu
IDEM insistens Paralello, aut colsationi enectutina, quos olim, nunc Vesuui edidit conflagratio , praeter supra notato Metas Dione, lati s , qui pariter apud Zonaram in Tito, Procopium rer Goth. a.&ῖ.&Orosium lib. 7. descripti habentur, quorundam adhuc supersunt grauissimorum Scriptorum de illis testimonia , Cur Plinius praecipue vero Plini Iunioris, alterius Plinij, quem Senio- , I rem vocant,Naturalis Historiae Auctoris clegantissimi exsilui oras. matre Nepotis, qui licet non ita proxime Vesuuio ardenti accesserit , ut Avunculus Astamati obnoxius, cuius propterea
99쪽
pterea spiritalia organa , iam ante angusta , facillime affirmante montis vapore crasso inspirato occludi potueriit, ipse inde praesecari, cum hodie tiana quamplure S, Vt Neapoli scribitur, in crebris illis, ac densis cinerum nubibus tanta aliquando anhelandi disti cultate corrcpti file M p anis rint , ut celiatus cohibito spiritu, praepedita l. respiraticiae
repente moli vererciatur, imo nonnulli etiam e monti ac qui . n b.
colis ita obij si dicuntur, a crassiori caligine spiritu ob cit ructo, clausis a meatibus respirationi destinatis, attamen cuncta, singula prospectauit, ct ad Tacitum Historicum accurate perscripsit, quae una cum Avunculi casu infelici posteris per sua monumenta traderet. Huius ita j vel ba in primis aferam ex Epistolaxus lib. vj quae ita leguntur Erat Avunculus Plinius M feni classemq. imperia praesens regebat, Lalendis Novembris,hora frἡseptima Mater mea indicat ei apparere tibem inissitatam, magnitudine, fecie. Surgit ille, , ut e Sole olebatfrigida uisata iacens enim udebat, poposcii oleas, a rendis
cum ex quo maxime miracti tum illud conspici poterat Nubes incertum procul intuentibus ex quo montes e uia
fui sepo ea cognitum est oriebatur, cuius miliItidinem, rmam nou alia magis arbor, quam Pinus expreserit. A' Deluti trunco e fata in alaum quibusiam
senescente eo desituta, aut etiam pondere o icta in latitudinem vanocebat, candida interdum , interdum ordida, ct maculosa, prout terram, cineremue Liuierat Ma-1η-m id, propius noscendum, at eruditissim viro vi mei I, quadriremem ascendit, omnes illius mali motus, omnes siguras, ut deprenderat oculiis , dictauit, notauitq. Iam nauibus cinis inciderat, ρ propius accederet, calι dior, sedens br, tam pumice etiam,nigrique, 9 ambu Iii, fracti igne lapides, iam adum bitum, ruina g. mo tis it a b Zantia. Interim apud Pompeianum Seniori inius consederatia Vesuuio monte Iliaribus loci lati simi
100쪽
sammae, atque incendia relucebant, quorumfulgor, ct claritas tenebras noctis excipiebat Arei ex stua ista di-batur, ita iam cinere, mixti . pumicibus oppletasurrexerat,υtylongior in cubiculo mora esset , exitus negaretur Excitatus procedit,seque Pomponiani, caeterit . qui peruigilarant redit. In commune consaltant. An intra tecta sub ant, an in aperto vagentur Crebris , vasi . tremoribus tecta nutabant, ct quasi emota sedibus is nunc huc, nuuc illuc abire , aut referri videbantur; sub dio rursus quamquam leuium, exesorumq pumicum casus metuebatur , quod tamen periculorum collatio elegit, ct apud illum quidem ratio rationem , apud alios timorem timor vicit, ceruicalia capisibus imposita linteis confringunt limunimentum aduersus decidentia luit; iam dies alibi illic nox omnibus noctibus nigrior, de orque, quam tameniaces multae, artag. lumina luebant. Deindesammae sammarumq. praenuncius odor Sulphuris alios infugam ertunt, excitant illum, innixus serius duobus ad urrexit,
statim concidit, υ ego coniecto, crassiore caligine piritu obstructo clausoq. Homachi, qui illi natura inualidus , angustus, frequenter inestuans erat. Haec eae Epistolata, Plini nepotis excerpta a me sunt, prout ad illud horrendum incendium magis, magis . patefaciendum conducere existimavi, a quo sane hodiernum vix differt d post cuius
Vesuvij In ingentem eruptionem perpetuo mons , diuersimode ta-
,ritiues naen. interdum magis, interdum vero minus arsiisse dici- temporeTiti tur, crebra, aut identidem facta incendia passus , qua plu- ά- 'μ - res Auctores annotarunt, ut Plutarchus in lib. de Pythiae
oraculis,& de Sera Numinis vindicta. Procopius rer. Goth. lib. 2. Cassiodorus lib. Var. . Epist. o. Cuius celebratissimi Senatoris locu integru huc afferre no grauabor, quoniam alterum incendium sui temporis , ac Theodorici Regis elegantissime describit,in quo pariter notat ea,quae hodie perpessus Vesuuius est, cum Campania sere tota Paulo post itaque exordi verba superius relata, in hunc modum