장음표시 사용
141쪽
1 2 8 Franci 1 ci Leuenae Romani
res gradus, scilicet a grad. Σ3.circiter Gemini , ad 7. cita gradum Cancri r ut plene videre crit infra in cap. 6. de Apogaeo Solis. Quod denique dictum in strumentum, , seu magnus ille Gnomon Bononiensis in
Templo Sancti Petronij, non sit suffciens ad subtilissimas , & exquisitissimas obstris
uationes motus Solis , nec pro maXim ,
Solis declinatione ab aequinoctiali obtinenda, aperte testatur Ricciolus indictol. 3. Almag. sui cap. Iq. pag. III. & 132.qui illum Gnomonem corrigere fecit , eoque pluries se esse usum assirmat, dum inquit. Licer inseruire putri dictus Gnomon ad diem
Hlstitiorum indagandum, tamen ad horam non nis dissicillime : namsi erratum fuerit iuuhitudine Poli , aut in alti udine Solis meria diana , aut in parallaxi I 6 . fecundis, σωνabitur in fisitio uno integro dies vero ocusecundis, error erit semidieir ct si error eris quartior secundoram , erratum erit quadrantis diei, & sub d i t.Cum vero lis adhuc pendea inter Aseronomos de paratum Solis sit ne Irium, aut duornm, vel Unius minuri, hoc est de diebus Esis quatuor , ct amplius nedum de horis,s Unicis altitudin/ meridiana inniteremtir ; At si tres, ut dixi, capiamus, etiamsi erratum fuerit in parallaxi, tamen aque omnes
altitudines latet. Et lib. io. Almagesti sui
sect. . pag. 6oq. Confirmat Cadem, dum concludit: Quod error parallaxis, refractionis, c semidiamGriflaris, potes excrescere aliquando in altituane Poti, ultra minuta q I . cr aequinoctiorum tempore ad integram fre biduum; In solstitiorum autem momentis, ad plurium adhuc die um errorem. Quam
vero facilius sit, & lubricius errare in minutijs, in Instrumentis ubi non adsunt minuta, nec secunda per extensum,ex deductis notissimum fit unicuique Astronomiae perit .
Possiet autem dubitari ab aliquo de exquisitis temporibus ingressuum Solis incipuncto aequinoctiali Veris a Tychone ob 1eniatis, di traditis in lib- I. pro gymn.pag. 13. quς superius deseripsimus in hoc capitulo, propter aequinoctium illud Veris ob. seruatum a Tychonis sectatoribus, & discipulis Uraniburgi anno II 96. quod repertum suit Oficere a Tabulis Tychonia, per minuta 3'. 27'. nempe tardius fuisse factum, quam Tycho per suas Tabulas ,& obseruationes docuerit, tribus minutis, sec. 27'ut videre est in Longomontani Astronomia Daniea l ib. I.Theor.par. 2.pag. E 33. vltimae edit. Uerum refundenda potius est lisc diuersitas in hallucinationem corum, qui obseruauerunt dictum aequinoctium , & in minime comparabilem cxperientiam eorundem in obseruando cum
longa ipsius Tychonis vcre Magistri experientia constantissima; quae hallucinatio , vel fuit circa debitam a Timptionem diametri apparentis Solis, vel circa debitam refractionem, illi tempori, ac diei co-gruentem, vel circa utramque , & similes fallacias, idq; eo magis indubium fit,quia Tyelio in suis Ephemeridibus Solis,& Lunae anni I 98. & IS99. quas dicauit Ro-dulpho II. Imperatori, qui manu scriptus, & cgregie ornatus reperitur in Bibliotheca Serenissit nae Reginae Suetiae, ingressus Solis in quatuor punctis cardinalibus,sunt exactissimi ad ratione dictam obseruationum equinoctialium anni sequentium usque ad I 88. ut videre est in figuris illis, quas cum ingressibus Co- perniceis,& Alphon sinis eiusdem Solis in punctis pariter aequinoctialibus, & solstitialibus,exhibet Imperatori Rodulpho, ut differentia motus Solis sui, ab eis discer-hatur. Immo in prrfatione ad dictum Augustissimum Imperatorem, inquit. Volui
autem hunc biennalem calculum luminaria , non diuti s 6Rprimere, aut et que insequentium aliquot annorum completionem mecum reseruare; m interea per idoneos artis alumianos de certitudine in re tutis, tam quo ad Solem,quam Lunam, nostis motibus experimen-
ratio in umentis requisitis institui possit, ea.
que ritὰ explorata reliquorum annorum Eph merides e. auiaius exsteti, atque in usum a
hiberi: Ut etiam late dicemus in cap. domethodo supputandi locum Solis appa
Quin immo Veritas aequinoctiorum Veris Tychonicorum confirmatur euidenter
etiam ab obseruationibus incliti Principis Uuillhelmi Hasse Landgrauis, quem Tym
142쪽
Astronomiae restitutae Lib. I. I 29
promotionem, prae alijs Europae Principibus omni laude dignissimum allirmat; Ab obseruationibus inquam illis , quas secit circa aequinoctia Veris, & Tychoni communicauit, ut ipse Tycho resert in dicto lib. I. progymnas pag. 7 . nempe illam diei 7. Martii anni Iuliani Is 7 h. in meridie , atque alteram diei . Mariij anni s)quentis I 73. pariter in meridie , in quarum prima locus Solis fuit in grad. 27. 3 3o'. Piscium, secundum Landgrauium ,& cudum Tabulas declinationis Solis Tychonicas, est quoque fere in eodem minuto,& secundis; & in secunda obseruatione similiter locus Solis fuit in grad. 2 3. o .Piscium, ubi etiam per Tabulas declinationis Solis Tychonicas reperitur, ut videre est in dicto lib. I. progymn. pag. 76. & 77-& tanto magis confirmatur veritas aequunoctiorum vernalium Tychonis, quia collatio dictarum obseruationum Laiadgra- vij, & Tychonis concordat cum Obseruationibus Pauli He inreliij, tunc temporis Reipublicae Augustanae Cosulis, harum atatium amantissimi, ac proinde duplici testimonio comprobantur, ut idem Tycho, ubi supra pag. 76. & nos in c. I 3. in exemplis , dc collationibus horum locorum Solis. Ratio autem, per quam locus Solis Tychonicus, & consequenter aequinoctia, &solstitia, tam seculorum praeteritorum- squam futurorum, a radicibus suarum obseruationum supputata, scilicet ab anno I 88. non congruant ad amussim caelesti.
hus positibus eiusdem Solis, ingressibusq; eiusdem in punctis aequinoctiorum, & sol. stitiorum aliorum seculorum , sed quo distantiora sunt tempore a radice dictarum suarum Obseruationum , eo sensibiliora
fiunt discrimina, & disserentiae inter positus caelestes verosin positus secundum Tychonem supputatos; Ratio inquam diuersitatis est,ut etiam diximus supra,quia Τycho maiorem anni magnitudinem existimauit, quam verE sit, prout etiam cum eo ferξ omnes Astronomi posteriores, & ideo aliqua tutum tardiorem motum Soli ascripserit, per quam tarditarem in multitudi. ne annorum semper fit sensibilior, & maioris ponderis diuersitas veri positus Solis
in Ctto,& ingressuum eius in puncta aequi. noctialia, & solstitialia, ab ijs quae Tycho.
nica supputatio exhibet,& ut diximus, innab anno is 88. Sol Tychonicus per tria circiter minuta tardius , quam reuera sit,
ingressus aequinoctiaIes, & solstitiales esscit. Et eadem anni magnitudo grandior, secundum Tychonem, quam realiter sit, veluti etiam mutatio obliquitatis eclipticae , di Eccentricitatis Solis ab ipso credita, ut patet in lib. I. progymn. pag. 7.suit in causa,vi in squinoctijs Veris , di Autuni, per eundem Tychonem deductis, ab obseruationibus Uualtheri, ipse Tycho hallucinatus fuerit: nam pag. I. dc I 3-di cti lib. I. progymn.Tycho ait,st ad inuenisi
se per adnotationes distantiae cordarum Solis a vertice dicti Bernardi Vualthcri,aequinoctium vernum anni r 88. fuisse diero. Mariij anni Iuliani hor. II. p. Vraniburgi, & aequinoctium autumnale seiusdem anni 1488. fuisse die I 3. Septem. bris anni pariter Iuliani hor.9. 3I . p. m. Et quia aequinoctium Ueris deinde post a nos centum a diicto Uualthero , quod fuit a Tychone obseruatum anno I 88. incidit die s. Mart ij anni Iuliani hor. dici. ον p. m. pariter Vrani burgi, & aequinoctium autumnale eiusdem anni Is 88. ab eodem Tychone obseruatum fuit die I 2. Septem bris hor. II. I t. p. m. pariter Vraniburgi: Si itaque has duas obseruationes inu I ccm conferre velimus, nempe Vualtheri,& Tychonis; cum ab anno I 88. usque ad annum II 88. effluxerint anni Ioo. quora unusquisque est dierum 36s.lior 6. ac pr inde redierit aequinoctiu Ueris anni Is 88. horis 2o. exacte citius , quam fuerit dicto
anno I 88. secudum mensuram verae magnitudinis anni caelestis, si addantur dicta horae et o .dicto aequinoctio Ueris Tychonis,
scilicet diei V. Martii anni Iuliani xy88. &horis zo. - . p. m. incidit hoc aequinoctiu Ueris anno Christi I 88. die Io.Ma iij hor. i 6.qs . p. m. ac proinde per minuta o. tardius quam Tycho, ex suis, &Vualtheri adnotationibus supputauerit, propter existimatam a Tychone maiorem anni magnitudinem, quam realiter sit,nec non propter creditam ab ipso mutati
nem obliquitatis Eclipticae, di eccentrici-R tatis
143쪽
I J O Francisci Leuerae Romani
tatis Solis,& Apogaei motum tardiorem nempe 3. secundorum singulis annis,cum fit unius minuti exacte, ut dicemus in cap. 6. de vero motu Apogaei; ac propter nimiam fidem eiusdem Tychonis adnotatio. nibus Vitalitrerianis, non undequaq; pe sectis , de qua nimia fide Tychonis erga Uualtherum conquestus etiam est Longo- montanus in Astronomia Damca in commentato de Sole, quando Apogaeum Solis a Via althero obseruatum eorrigit: Similiter cum redierit aequinoctium autumni dicto anno Christi I 388.horis a o. pariter citius cxacte, quam fuerit dicto anno I 688. si addantur dictae horae a o. dicto aequinoctio autumni Tychonis,nepe diei Ia. Sese
Incidit hoc aequinoctium secundum dictasVualtheri adnotationes anno Christi 1 88
die I 3. Septembris hor. D. IS . p. m. ac proinde per horam unam ,& minuta go'.
tardius quam Tycho erediderit, & adaptauerit, ut diximus, pmpter dictas causas,& creditam mutationem eccentricitatis
Solis r quia ut ipse Tycho ait, ubi supra pag. 69. opinatus etiam est in dd. annis centum mutatum fuisse interuallum , timoram Solis , ab Ariete ad Libram , minutis temporis 1 o. scilicet de tempore Vualtheti fuisse diersi I 86. & hor. II. Ao hallucinatus dictis obseruationibus Uual theri,& aliorum, sequentibus ei, quod impossibile esse infra demo strabimus in cap. 6. de vero motu Apogaei Solis . Quibus ex causis neque concordat exquisite Tycho cum obseruationibus Ioannis de Mon te regio, & eiusdem Vualtheri, quas cxlii bet , et examinat, & confert cum suis pariter in lib. I. progymn. pag. 73.76. & 7s. licet cocordet cum obseruationibus Principis Land grauij I assiae, dc Pauli He inrel-lij, qui non in diuerso seculo, scd in sua te.
tate obseruarunt, ubi sensibilem diuersita. tem in motu medio Solis inferre no potuit anni magnitudo, maiora Tychone credita, sed spatio centum annorum inter Tv-chone, & Uualtherum, & Ioanne de Mon. te Regio importat minuta 3 . circiter in smedio motu Solis,magis quam ei vere debeantur, ut notum erit infra in cap. II. ubi de medio motu Solis. Si igitur Tycho anni magnitudinem de . finiuisset ad rationem verae magnitudinis anni caelestis dierum 36 2c hor. F. 8. motusq; Solis medios ad dictam anni tarmam exarasset, & cum eis motum Apogaei Solis verum;sane motus solaris verus,& appares in cunctis secutis,tam retroactis, quam futuris rectissilia sese habuisset,&collati
nes , atq; comparationes suarum obseruationum, tam cum antiquis,qua cum futuris per tempora eximiorum Astronomorum obseruationibus, cxacte congruissent, addendo , seu intercalando pro singulis I a antiis elapsis, diem unum in collationibus suarum obseruationum cum priscis obseruationibus, & demendo pariter pro singulis Iho. annis elapsis diem unum in collationibus suis cum futuris, & posterioribus ab ipso Tychone obseruationibus, ut latradicemus in cap.9. de methodo supputandi
Solis locum apparentem verum, di in c. I 2. de arte, & methodo ad inuenieno &c. Cum autem nullae mutationi obnoxia sit eccentrieitas Solis, ut late probabimus in cap. 7. de eccentricitate solari, &consequenter etiam squalio centri solis,& sim, liter parallaxes solares ab ipso Tychone desumptae, refractionesque exhibeant locum Solis apparentcm verum exquisitissime sere in cunctis Zodiaci partibus, ut Ἀ- te dicemus in cap. 8. de obliquitate Ecli pticae , procul dubio ab ipso Tychor e ,
sic adinventus motus Solis , conueniet in perpetuum cum vero, & apparenti mo
tu Solis, dccum quibuslibet obseruationibus in futurum faciendis, quando habebitur ratio Tychonicae, seu antique parallaxis , & refractionis debitae Soli inta, iisdem obseruationibus 1 alioquin si ambo, vel altera eorum negligeretur, prae stare non possent verum locum Solis, sed tanto aberratum, quantum refractio,& parallaxes in eo situ importarent; Sicut enim anni magnitudinem nihil euariare valent parallaxes, & refractiones, si in qualibet obseruatione considerentur: ita si minime unquam considerentur, nec parallaxes, nec refractiones; &propterea hac ratione anni magnitudo
semper eadem ab Astronomis reperietur in cunctis seculis. Per
144쪽
Astronomiae restitutae Lib. I. I 3 i
Per AIum itaque, & unicum munerum 12 o. annorum inuestigari exquisitissime potest , quantum anticipent in quolibet seculo AEquinoctia,&Solstitia a sitis priscis obseruatis , & determinatis sedibus, ac proinde quando vere pretierita fuerint,vel in t futura, exactissime , si exactae fuerint obseruationes, a quibus dicta enumeratio sumit exordium o secus autem per numerum illum Alphonsinum, & Lilianum a
norum I 33. circiter, anno nimirum Solisma c Alphonsino congruentem, Nempe per numerum annorum I 28. conuenientem exquisite anno Tychonico,neque per numerum illum Kepleri annorum Iso. anno RO.dulphino debitum , & serme etiam anno Persarum secundum ScaIig. in lib. s. do
emend. temp. pag. 289. secundae edit. Nec denique per numerum annorum I 27. de
hi tum anno Riccioli, & sic de reliquis recentiorum Astronomorum, ac vetustioru; nempe per Albategni numerum annorum Io6. fere, & Ptolemaei, & Hipparchi numerum annorum 3 oo. exacte, quos etiam
refert Monte regius lib. 3. epit. astronom. super Almagesto Ptolemaei propositia. Exempla clara sunt in praecedentibus collationibus obseruationum fi qtii noctij Ueris 1 Tychone obseruati anno I 388. & a Ptolemaeo anno I o. post Christum,a qui. hus tam per interuallum dierum, & horarum, quam per interuallum annotu mensuratum a dicto numero annorum I 2 Ο, videlicet per mensuram verae magnitudinis anni caelestis, exquisite resultat vera magnitudo anni dicium 363. hor. F. 68 . mianime autem resultat per numerum annorum Ia 8.nempe si diuidatur dictum interuallum annorum inter ambas Obseruatio nes per mensuram magnitudinis anni a Tychone existimatam,quia dicta mensura non exhibet verum interuallum, & numerum dierum , & horarum inter dictas duas datas obseruationes, sed longe diuersum, di erroneum. Idemque prorsus euenit circa collationes,& comparationes obseruationum reliquorum Astronomorum vi P ta , circa illas Riccioli autumnales cum Ptolemaei, & Tychonis obseruationibus supra comparatas, quando per numerum anuorum Ia7. debitum magnitudini anni ab ipso Ricciolo cum Tychone fere er ditae, diuidatur interuallum annoru,quod est inter suas, & Ptolemaei, vel Tychonis praefatas obseruationes: Idcirco hine manifestissima est hallucinatio ipsi, rumin au- ni magnitudine maiori, quam sit, & quam serant eorundem obseratationes, carumq collationes inter se Idispeciatim cum illa Ptolemaei fatis exacta, quam fecit aequinoctij Ueris anno I o. post Christum , &per quam etiamsi non foret satis exacta , sed aberrata per plures horas, tamen anni magnitudo minime posset euariari, ueque per minutum unum temporis, ut supra i te , & latius infra demonstrabimus. Et licet in examine, & collatione obseruati num aequinoctialium vetustarum Hipparchi , ac etiam Ptolemaei, cum non immixΤychonis alioriamque, considerabilis videatur Copernico, Keplero, & Ricciolo ad anni caelestis exquisitam magnitudinuhabendam , diuersitas aequationis centri Solis debita de tempore priscae obseruationis, ab aequatione ccntri debita in Eodem situ Solis de tempore nouae obseruationis, & haec propter mutationem apogo solaris, quae aliqualem afferre potest j cundum corum opinionem temporis diuersitatem, eamque secundorum temporis inter dictas obseruationes inuice per multa secula distaruissimas:Tamen in consideratione simplicis, & verae periodi solaris motus per Zodiacum , & reuersionis Solis in idem Zodiaci punctum, in cunctis seculis tum futuris, tum praeteritis, nihil omnino euariare potest anni magnitudinem quaecumque mutatio apogaei Solis, &con. sequenter quaelibet variatio aequationiseentri, ut late diximus ubi supra in c. a.de anni magnitudine, & illisa in c. s. de Apogeo solaris, & in c.6. , latius docebimus in c.9.&etiam in c. I 2. dc II. in fine. Neque inconsideratum relinquamus illud aequinoctium autumnale ab Albate gno obieruatum, in Aracta Syriae,anno ab obitu Alexandri Magni Iao6.die I9.menissis Elul hor. 6s'. ante ortum Solis,cui re spondent secudum Astronomos infrascriptos anni post Christum Iuliani 881. dio
I9. Septembris hor. 13. Is . p.r qui annus
145쪽
Copernicus in lib. 3. reuolution. c. I 3. &Longo montanus in lib. I. theoric. Astr nomia: Danicae par.*.c. 2. pag. IT 7.& IT 8. vltimae editionis, in examine huius obseruationis Albate ni, de Bullialdus in lib. a. Astronomiae Philol. pag.67. censuerint dictum aequinoctium suisse potius supputatum, quam Obseruatum, ex quo enormiter discrepat in collatione cum obseruationibus eorum: quae discrepantia refertur ab eis etiam ad Instrumenta parum praecisio,
quibus usus fuit Albategnus, & refracti nibus Solis minime ab eo cognitis, & po- Iaris eleuationis dubieetati, alijsque relatis ab ijsdem Astronomis ubi supra: nihilominus illud conferamus cum aequinoctio autumnali a Tychone obseruato anno I 86. die I 3. Septembris anni Iuliani hor.3. 38'. p. m. Vraniburgi, qui annus fuit pariter secundus post bissextilem:Hoc autem observationis tempus redactu ab Uraniburgo ad meridianum Aracis addita hor. I. a 3 . fuit die I 3. Septembris hor. F. 3 p.m. dicti anni Iuliani I 386. propterea cuab anno 88 a. post Christum, usque ad annum I 86. praeterierint anni 7o . Iuliani completi, unusquisque dierum 363.dc hor. 6. ac proinde redierit aequinoctium auturinale diebus s. & hor. Io.q8 . citius, quami uerit in dicto anno 88 a. post Christum ,
secundum mensuram verae magnitudinis
anni caelestis, si addantur dicti dies s. &hor. Eo. 68 . dictae diei I 3. Septembris hori . 3'. p. m. dicti anni Iuliani Is 86. Incidit hoc aequinoctium autumnale Aractae diei I9. Septembris hor. I. I . p. m. & sic per horas II. eum dimidio fere citius a dicta Alba tegni obseruatione: quae differentia,& longe maior ab obseruationibus alioruAstronomorum, resertur ab eis ad causas, quas diximus. Frustra aute laborant Monteregius in epita astronom. ad almag. Ptolem. lib. I. propos. a. & Longomontanus
ubi supra , ad inuestigandam anni magnitudinem secundum pWfata Albategni obseruationem, conferendo eam cum obsediliatione Ptolemti anni r3q. post Christum die 9.Athyr hor. r. post ortum Solis; nam Monte regius cu Albaregno errat in supputatione differentiae, seu interualli dierupraeterIapsorum spatio annorum 743. ab
obseruatione Ptolemsi ad illam Albate. gni , statuendo dictum interuallum fuisso
dierum 7. de hor.o. 2I. cum gere non fueririt ultra sex dies, ut modo dicemus ; Et Longomsitanus ubi supra pag. 177.&I78. reprehendit Albategnum δe no recto calculo in elicienda anni magnitudine; sed ipse quoque Longomontanus aberrat in nimia,& indebita correetione,& reductione dictarum obseruationum Albategni, &Ptolemei, ut etiam notat Bulialdus in l.2. astron. Philol. contra Longomontanum ubi supra pag. I7 enormiter corrigente s& reducentem Ptolemei obseruationem ad diem octo Athyr hor. 6. p. m. etiamsi fuerit die 8. Athyr hor. I9.p. m. secundum
ipsum Ptolemsunt, ut supra diximus, statuendo dictam differentiam, seu interua, tum fuisse dierum 6. & hor. I I. 43 . di ideolieet diuidendo per annos propositos 7 3. dictum interuallum dierum T. & hor. O. a1 . qui secundum Albategnum, & Monteregium fuit inter dictam Ptolem ei, distam obseritationem aequinocti j autumna. lis, proueniant minuta I 3 36 quae dempta ab anni magnitudine Iuliana 363. dietaec hor. 6. constituant annuam magnitudinem dierum 36 F. hor. s. 6. 2 secundum
Alba tegnum nihilominus vera non est dicta anni magnitudo, quia dictum interuaLlum dierum ab obseruatione Ptolempi ad Albategnum, verum non est, & limiliter quamuis diuiso per dictos annos 7 3. dicto interuallo dierum 6. de hor. II. AS. sc-cundum Longomontanu, proueniant minuti I 2'. 326. quae pariter dempta ab anni magnitudine Iuliana constituunt anni magnitudinem dierum 36y. hor. 7.47. 18'. similiter secundum Albategnum,sed a Lon gomontano in supputatione correctum, Itamen neque ista est vera anni magnitudo, quia hoc interuallum dierum a Longo- montano calculatum inter dictam obseruationem Ptolem si ,& Albategni, verum non est.
Quod autem interuallum in ter dictam obseruationem Ptolemei,& Albategni nofuerit ultra sex dies, manifestum fit. Primo, quia obseruatio Ptolemaei die 9. Athyrhor. I. post ortum Solis correspondet, Ut
supra late probauimus in collatione dictae
146쪽
Astronomiae restituta: Lib. I. I 3 3
obseruationis Ptolemaei cum aliis, diei no. strae 16. mensis Septembris hor. r. post ortum Solis, ac proinde more Astronomico respondet diei a I. Septembris hor. I9. p. m. Alexandriae; Quod vero obseruatio Al. bategni die I9. mensis Elul hor.q. ante ortum Solis correspondeat diei nostii mesis Septembris Io. hor. .s L ante ortum
Solis, & more astronomico diei I9. Septebris hor. I 3. Is post merid. Aractae, patet, quia quemadmodum ab hac Ptolemsi obseruatione habita Lanno I 39. post Christum aequinoctij autumnalis, ad obseruationem Tychonis aequinoctij pariter autu-nalis anni I 387. quam cum hac obseruatione Ptolem si supra comparauimus; Interuallum inter utramque Tychonis , di Ptolemti obseruationem fuit dierum I 2.
di hor. I. 36 . ex quo numerus annorum-s,
qui intercessit inter utramque hanc obseruationem , fuit I-8. di sic duplo maior fermd hoc numero annorum 743. qui in tercessit inter hanc Alba regni, & Ptolemeti obseruationem ς Equidem interuallum in. ter utramque obseruationem Alba regni,&Ptolemsi esse non potuit, nisi per dimidiufere minus , videlicet 6. dierum circiter,
ac proinde a dicta die I9. Septembris hor.
13. Is . p.m. ad dictam diem a I. Septem
Rursus , quod dictum interuallum non fuerit nisi sex dierum, & hor. . . ut patet a subtractione secundae obseruationis a prima, confirmatur: quia si pro disserentia meridiani Albategni ab Alexandria subtrahantur minuta η o. secundum Monoteregium ubi supra, a dicta obseruatione Albategni,remanet dicta obseruatio redacta ad meridianum Alexandriae die I9Se-Ptembris hor. II. 33 . p. m. anni 88 a. post Christum. Quapropter cum ab anno I 39. post Christi aduentum, usque ad annum 882. eiusdem, praeterierint anni 7q3. Iuliani completi, & idcirco redierit aequin ctium Autumnale secundum anni caelestis veram magnitudinem diebus sex,& horcl. 36 . citius quam suetit in dicto anno I 39.
post Christum; si addantur dicti dies sex,
hor. . 36 dictae diei I9Δeptembris hor. I a.
3s . p.m. dicti anni 88 r. post Christum, in. cidit hoc squinoctium Autumnale in Alexandria die x FSeptembris hor. r I. I ν postmeridiem, & sic per duas horas citius,qua a Ptolemso fuerit obseruatum . Verum,
quia annus ille 139. Christi fuit tertius pos hbissextilem,& annus 882. Christi fuit leclividus post bissextilem, dictum interuallu nasute nisi sex dieru,& h. o. a F. inter utramq; Obseruationem. Etenim cum per. 6. horas
fere tardius venerit εquinoctium dicti anni Christi r3ς.quam si fuisset annus secundus post bissextilem, propterea si fiat sicuti debet comparatio dictae obseruationis aequinoctij Alba tegni , quae fuit in anno a. post bissextilem , cum εquinoctio autumnali anni a 38. Christi, qui fuit pariter secundus post bissextilem, & per sex horax
fere necessario prius quam dictum squininctium autumnale ei sequens anni 139. a Ptolemaeo ut supra obseruatum , ac prO- inde diei s. Septembris hor. II. p. m. circiter, eo casu interuallum inter dictas ob seruationes, subtrahendo unam ab altera,
scilicet secundam a prima, non fuit nisi
dierum 6. & hor.o. a I . circiter; at secundum anni caelestis veram magnitudinem
dictum interuallum fuit, sere ut supra dierum sex,& hor. . 8'. diuiso interuallo an,
norum 7qq. per numerum annorum Σ .
ac proinde additis dictis 6. diebus, & hor. . q8 . dictae diei I9. Septembris hor. I 2.3 s . dicti anni 88 a. post Christum obseruationis Albategni, incidit hoc aequinoctiudie as. Septembris hor. 17. 23 . p. m. sub meridiano Alexandriae dicto anno II 8.
Christi, & sic per horas quatuor cum dimidio sese tardius , quam secundum Ptolemaei obseruationem , licet neutrum limrum aequinoctiorum fuerit exacte verum , ut supra late visum est, tam ratione re se stionum, quam instrumctorum, & aliarum
causarum hinc inde simul, & praesertim ex parte Albategni conspiranti u.Etenim punctu squinoctii autumnalis,secundum Solis veritumum motu caeleste anni Christi 138. fuit die x Septembris hor.6. 49'. p. m. in Alexandria , & sic per horas sex cum dimi dio sere citius,quam secvadu Ptolemium, di anno Christi 882. punctum aequinoctii autumnalis fuit secundum verum Solis
motum caelestem die I9. mensis Septembris hor. 2. 6 I p. m. in meridiano Aractae 1
147쪽
ciae , & sic per horas io. cum dimidio fere citius , quam secundum Albategni obseruationem , ut diximus. Ad rationem
itaque interualli dier.6. di hor. F. AS . diuisis his diebus, prius ad secunda redactis , per di tum interuallum annorum 763. proueniunt minuta I a. e. 3 '. quibus subtractis ab anni magnitudine Iulia. na dierum 36 s. dc horar.6. fit anni magnitudo ad dictam rationem dier. 6.& hor. I.
s . differentiae inter utramque obserua tionem Ptolemaei, & Albategni dierum 36 s. hor. . 47 . 3 c. 26 g. Ad rationem vero interualli dierum 6.8chor. o. 23 diuisis, ut supra his 6 diebus;& minutis 11'.ad secunda prius redactis per interuallum an norum T proueniunt min. II. 38'. 47 . quibus sit btractis , ut supra ab anni magnitudine Iuliana,fit anni magnitudo dierum 363. hor. 3.q8.1iq. I 3 '. Ad rationem denique interualli dierum sex,& hor.q.q8.
diuisis, ut supra his sex diebus, horisin mi
nutis prius ad secunda redactis per interuallum supra dictum annorum 74q. proue niunt minuta I a . prscise quibus demptis, ut supra a magnitudine anni Iuliana , fit anni magnitudo hor. s. 48. quae est vC anni cilestis magnitudo. Verumtamen his dimissis,animaduertEdum est dictam Alba tegni obseruationem incidisse in annu Christ1 883. labente die
I9. Septembris nostri h. I 3. Is . p.m. Aractae Etenim cu annus obseruationis aequinoctii veris, & solstitii aestiui factae a Ptole.
mso anno q63. ab obitu Alexandri, ut IN gitur in lib. 3. alma g. c. a. fuerit secundum omnes Astronomos annus Christi I . euidem ad hoc ut anni ab obitu Alexan-ri fuerint Iao6. tempore dictae obseruationis Alba tegni, necesse est, ut dictus annus obseruationis Alba regni fuerit 883. Christi; nam demptis dictis annis Christi I o ubi obseruauit Ptolemsus, ab annis 88 . ubi obseruauit Alba tegnus,remanent anni 743. labentes, qui additi dictis annis 463. Libentibus ab obitu Alexandri, fiunt dicti anni Ia οὐ labcntes ab obitu Alexa-dri; sed inuincibilitet constat dictam Obseruationem aequinocti; autumnalis Alba
tegni fuisse anno Christi 883. labente, ex eo, quia cum ipse Albatesnus obseruauerit eclipsim Lunae anno Ixo6. ab obitu Alexandri, die a 3. Tam uet, seu Κemir, videlicet die a 3.Iuli j nostri hora 8.p.m. Aractae , duobus sese mensibus ante dictum, equinoctium autumnale eiusde anni Iro 6. ab obitu Alexandri, ut refert etiam Scaliger in lib. . de emend. temp. pag. 42 q. &
28. secudae editionis, ubi de primo Thoth annorum mortis Alexandri ; ti eclipsis ista
Lunae minime fuerit, nec esse potuerit anno Christi 88α. sed certissime fuerit anno Christi 883. I in grad. . circ. m, & Sol in grad.4.circ. Ω nodo austrino,tunc existente in fine Capricorni, dicta die a 3.Ta-muz, seu Iuli j nostri, ut supputant Astr nomi recentiores , & Ricciolus in lib. s.
Αlmag. sui cap. I9.pag. 37 o. ubi inter eclipses omnes post Christi natiuitatem obser. uatas, sert etiam hanc,& reliquas ab Alba tegno obseruatas, describendo annos Christi, quibus secundum motum lum In rium vere competunt anni ab obitu Alexandri, & Nabonassari, in quibus d. eclipses contigerunt; Idemque fateatur etiam Scaliger in d. l. s. pag. 61 . secundae edit. nempe dictam eclipsim Lunae fuisse anno Christi 883. & ab obitu Alexandri Iao6. licet in prima editione lib.q. pag I92. senserit fuisse annum Christi 88a. Dionysianum, seu vulgarem, Igitur dictum aequinoctium autumnale obseruatum ab Alba- regno post duos sere menses a dicta eclipsi in dicto anno ab obitu Alexandri Iao6. fuit obseruatum ab ipso in anno Christi 883. Idemque patet etiam per MontereS. in cpit. super almag. Ptol. propos.21. l. . di propos.2. lib. 3. Cum ergo annus 883. Christi labens, fuerit tertius post bissextilem, ac proinde aequinoctium autumnale fuerit horis sex fere tardius , quam aequinoctium autumnale anni Christi pretcedentis 881 quin
ctium autem autumnale anni Christi 883. fuerit secundum verum Solis motum caelestem die 19. Septembris h.8.2s . p.m. in meridiano Aractae, ex quo aequinoctium autumnale praecedentis anni suit, ut vidimus secundum verum Solis motum cael stem die r s. Septembris horia. 4I . p.m. in eodem meridiano Aractae ι Hinc consequitur obseruationem eiusdem aequinoctis au.
148쪽
Astronomiae restituta: Lib. I. I 3 s
tumnalis ab Alba tegno facta in dicto an
no i 2o6. ab obitu Alexandri correspondente d. anno Christi 88 p. non diiserre ab aequinoctio cslesti vero autumnali eiusdem anni 883. nisi in hor. . 6. tardius. Si igitur illud conserie velimus cum aequinoctio autumnali a Tychone obseruato anno Christi Is 87. die i3. Septembris anni Iuliani h. 9. 26'. para. Urani burgi, qui annus fuit pariter tertius post bissextilem: Quoniam tempus dictae obseruationis redactum ad meridianum Aractῖ, addita horar. 31 . fuit die I 3. Septembris h. I I. 4I . p. m. dicti anni II 87. Propterea cum ab anno Christi 883. usque ad annum eiusdeI 87. cffluxerint anni 7oq. completi Iuliani, ac proinde redierit aequinocti lim autumnale diebus s. & hor. 2 o. 48. citius squam fuerit in dicto anno 883. secundum mensuram verae magnitudinis anni caele
diei I 3. Septembris h. I I. I. p.m. d. anni Iuliani Is 87. contigit hoc aequinoctium Aractae die I9. Septembris h. 8. 29. p. m.&sic horis 4. 6'. citius fuit velum aequino.ctium caeleste, quam per dictam Obi uationem Alba tegni, ut dixi. iSi alitem inuestigare velimus anni magnitudinem , secundum hane Albategni obseruationem in anno Christi 883. die
Ist. Septembris hor. I 3. IS . p. m. conserundo eam cum dicta obseruatione Ptolemaei anni Clitisti 13ς. diei as Septembris hor.
19. p. m. Alexandriae, ut superius late pro . bauimus a Cum disserentia , seu interuallum dierum elapsorum spatio annor. 7M. inter has obseruationes sit dierist o. & hor. S.AS . ut patet ex subtractione obseruationis Albategni a Ptolemeo;& pro differentia meridiani Aractae,ab Alexadria subtractisqΟ. minutis temporis a tempore dictae Obseruationis Ptolemsi, si totum dicture interuallum dierum 6. &hor. s. 3 . Ideo di.
uisis his diebus, & horis , & minutis prius
ad secunda redactis , per dictum interuallum annorum 7qq. proueniunt minuta Ia
3'. quibus subtractis ab anni magnitudine Iuliana dierum 36s. & horarum sex,fit anni magnitudo ad rationem collationis dictaria duarum obseruationum Ptolemaei, di
Si vero e&plorare velimus anni magni. tudinem iucundum eadem Albatcgni ob seruationem, conserendo eam cum ciet obseruatione Tychonis facta anno i 87. die II. Septemfris anni Iuliani h.9. 26. P.
m.Uraniburgi; Quoniam interuali uin dierum elapirum s patio annorum Toq. a di .cta obseruatione Alba regni ad hane Tychonis,est dicrum sex,& horarum 3. 9 . Ut constat per subtractione obseruationis Tyathonis ab illa Alba tegni; Pro difflarentia autem meridiani Aractae ab Uraniburgo, si addantur hor. a. Is . tempori dictae Obseruationis Tychonis, fit dicta obseruatio Tychonis redacta ad meridianum Aractae
die I 3. Septubris hor. I I.qI .p.m.ac proinde totum interuallum fit dierum 6. & hor.
1. 3 f. Ideo diuisis his diebus sex,& hor. I 3 c. ad secunda prius redactis , per dictum
interuallum annorum 7oq. proueni ut minuta 12 . 28 . quibus subtractis ab anni magnitudine Iuliana dicrum 36s. &hora. rum sex, fit anni magnitudo ad rationem icollationis dictarum duarum obseruati
num Tyelionis, di Alba regni, dierum 367.
Denique si explorare velimus anni magnitudinem secundum eandem Alba tegni obseruationem, ut supra correctam, vid licet secundum verum tempus, in quo fuit dictum aequinoctium indicto anno Christi 883. nimirum die I9. Septembris h. 8 292 p.m. Aractae, 8c secundum tempus pariter in quo vere fuit aequinoctium in dicto anno Christi I 387 nimirum, ut dixi, die I 3. Septembris h. II. qI . p. m. pariter Aractae et Cum ex subir actione temporis unius p quinoctij ab altero resultet interuallum die rum &hor. 2 o. 8 . Idcirco diuisis his 3 diebus, & horis et O. 48. prius ad secunda
redactas perdictum interuallum annorum To . proueniunt Exacte minut. Ia . quibus subtractis ab anni magnitud ne Iuli na dierum 36s. & horarum sex , resultat anni caelestis certissima magnitudo ad rationem eollationis dictarum duarum o
seruationum Albategni, & Tychonis, dirurum 367.&horarum s. 8 Ex quibus praeclard constat, leuem,&exiguam fieri posse diuersitatem in anni magnitudine per collationem duarum Ob
149쪽
seruationum inuicem , etiamsi non nisi per septem secula distantes inuicem fuerint; . Itemque etiamsi controuersia fuerit de anano vno in aliqua obseruatione , ut in ista
Alba tegni, & sequenti Methonis;& licet a vero puncto aequinoctii per aliquas horas discrepent ambae huiusmodi obseruationes, ut supra dictae Alba tegni, & Ptolemti
inuicem collatae, vel una earum tantum
differat etiam per dimidium sere diem a vero puncto aequinoctij; ut illa credita anno Christi 88a. Albategni, ab illa Tychonis: In dictis namq; obseruationibus Alba-tegni, & Ptolemti distantibus inter se per
annos 7 4. differentia maior inter eas reperta horarum sex, non importat diue sitatem in anni magnitudine , nisi secundorum 26 circiter,ut visu est; In dictis vero obseruationibus Albategni,&Tychonis distantibus inter se per annos 7o differentia II. hor. inter eas non importat
diuersitate in anni magnitudine, nisi unius fere minuti. Ad rationem enim interualli dierum sex, & hor. 7. a1 . inter dictam,
obseruationem Alba tegni, & illam Tychonis, reductam ad meridianum Aractae, diuisis dictis sex diebus, & horis, &minutis prius ad secunda redactis, per in . ter uallum supra dictum annom 7oq. proueniunt min. ID. I '. quibus demptis, ut supra ab anni magnitudine Iuliana,fit anni magnitudo dierum γ6s hor. s. 67 . 6 i. fero. Sed iam vidimus differentiam inter Hieta Albategni obseruationem atquei illam Tychonis,esse horarum Φ. 46. tantumsci non horan D. Praeterea ex superioribus collationibus obseruationum vetustarum Hipparchi, &Ptolemaei eum recentioribus Tychonis, &aliorum, manifestiam quoque euidenter
fecimus, insensibilem ferme fieri posse diuersitatem in anni magnitudine , propter maximam distantiam illarum obseruatio. num inuicem , etiamsi a vero puncto ς quinoctij dissenserint altera, vel ambae dicta rum obseruationum inuicem, ut supra coLlatarum , per plures horas: quod adhuc euidentius demonstratur quoque per solstitium illud aestiuum ab Euctemone, &Methone obseruatum Athenis,quod Pt
sti cap. h. quamuis Ptolemaeus quoq; exa clam obseruationem illam non fuisse existimauerit in eo rudiori seculo: Illud enim solstitium obseruatum fuisse ait anno 3r6.
menoth,de mane, quod correspondet ante
Christi aduentum anno q3I. Quoniam a Nabonassari Epocha ad Christum, effluxerunt anni 747. labentes, ut late probauimus infra in cap. Io. ubi de Epochis per ipsius Ptolemaei obseruationes, & ann rum Nabonassari supputationes, a quibus anni 7 7. labentibus , demptis dictis annis 3I6. pariter labentibus,quos numera uit Ptolemaeus, ubi supra , remanent anni 3I. quamuis secundum Scaligerum i lib. 2. de emendat. tempor. ubi de anno Methonico pag. 6. edit. I.& lib. . ubi de anno caelesti pag. I9 I. & secundum Pelanium in Ura nologio,&Ricciolum l. . AI- magesti sui cap. I9. pag. 2ΑΣ. numerentur anni 43 a. & adhuc magis, quia si Euctemon fuit solstitioru obteruator anno Io 8. ante obitum Alexandri, ut affirmat idem
Riceiolus in Chronico,& Catalogo Astro. nomorum sub nomine Euctemonis; equidem cum ab obitu Alexadri ad Christum praeterierint anni 323. labentes, sicut late probauimus in L cap. Io. de Epochis, si his addantur dicti anni Io8.Iabentes, fiunt pariter anni q3I. J non q3 a. ante Christum.Si igitur hoc solstitium qsti lium,quod secundum Rein holdi regulas in dictis Tabulis Prutenicis, respondet diei a7. Iunii nostri, & quia fuit de mane, respondet consequenter horis I 8.cir. p. m. dictae diei a 'Iunii,& sic diei ciuili 2 8. Iunij,ut etiam senserunt Scaliger, & Pctauius, & Ricci ius ubi supra; Si inquam hoc solstitium aestiuum conferamus cum solstitio aestiuo a
nij anni Iuliani in meridie,inueniemus interuallum dierum inter suam,& Methonis obseruatione spatio annorum ro76. fuisse
dierum I 6. & horarum I 8. Circiter: a qui.
bus redactis ad secunda, & diuisis per dictum interuallum annorum 2o76. proueniunt minuta I I .37 6 . quae subtracta ab
anni magnitudine Iuliana dierum 36s. &horarum 6. relinquut anni magnitudinem dierum horarum I. 8 . χχε. 14 L in
150쪽
Astronomiae restitutae Lib. I. I 3
dietis etiam temnoribus Methonis, quam. uis ambae hae obseruationes persedis non fuerint , & prssertim illa Methonis ob refractiones, & parallaxes in illo rudiori se- eulo incognitas, Polique altitudinem non exquisitam, aliaq; similia; nam hoc solstitium vere fuit,ut supputauimus in cap. I 3. nostris Tabulis,die 38. Iunii hor.8.6 I p. m. Uraniburgi, & Romae sere, Athenis autem l .9.6 '. p. m. Neque mutaretur dicta anni magnitudo,nisi in duobus secundis , & tribus tertijs magis , si annus dictae obseruationis fuisset 432. currens , ante Christum, eundum Scaligere, Petauium,& Rieciolum. Si autem ambae hae obseruationes exquisits fuissent, anni magnitudo certe non variasset in hac eorum inuicem collatione, a vera anni magnitudine 36 s. dierum, & horarum s. q8 . ut videre
est a supputatione utriusque solstitii istiui, eam Methonis, qua Riccioli a nobis infra
in dicto cap. I 3. exarati, prout utrumque
vere fuit in dicto anno q3 I. ante Christum labente, &in dicto anno Christi I 6 6. la
Ex hactenus ergo deductis in prete dc n-tibus omnibus collationibus, quas feci
mus obseruationum, tam vetustarum, &modernarum , quam antiquissimarum , &recentiorum, exploratissimum est,anni magnitudinem a duobus ab hinc millibus annis , & amplius , semper fuisse inter minuta 48 . supra horas s. & dies 36I. nimirum per secunda scrupula tantum minore vel maiorem dictis minutis primis q8. quesecundorum scrupulorum excessivitas,uci desectus a dictis minutis 48. primis , ab imperfectione ipsarum ob ruationum in. uicem collatarum originem habuisse satis superque visum est. Quod autem anni magnitudo vera ex decreto naturae sit dierum 36 .&hor. . 8 . in sequenti eapitulo plenissime fiet evidentius.
De vera Anni magnitudine caelesti ter doctrinam harmoniae, γε pro
portionis numerorum , Auriarum, concentuum motuum cae
lestium fecundorum snuicem, es' cum motu primo, hactenus reconitam, . admirabilem: γ' de anno maximo Solari.
OS Τ examen obseruatio. num Solarium, deueniendum est ad illius doctrinae profudam speeulationem,& disquisitionem, quam indicauit, &suasit Plato in Epinomide, a qua integra, & certissima reuolutionum Solarium veritas possit indagari, dum inquit: Unum
est vinculum Naturae,doctrina figurarum, umerorum, con enisum, er motuum caelestium;
Ea si quis aliam isam ad sciendum inuenire sudet riuuam invocet, nee ab ae hise ullaCauitas felix esse potes. Hac enim via, saesurio με distisili,eundum est; nec negligendus es Deus, qui omn-m grati am fu-- de se in hisce artibvsoast. Μanifestum enim est , quod eam Deus omnia disso erilis .
pondere, numero, or mensura ; ut legitur in c. II .Sapientis, Calum se habereproportiona. biliseri veluti docuit etiam Aristoteles in lib. a. de Caelo tex. 3 a. & lib. I. physic.text. 3 s. Et nullum corporum inseriorum recipere posse regolaritatem, O diligentiam Gelo aqualem ; ctproportionale commutabiliter conuenire lineis, numeris, corporibas, o tempori-bas r ut dixit lib. I. posteri text. II. Et id quod proportione constat esse aequale , quia est medium inter plures, ct pauostres 'artes, ac proinde, disci iustum: ut lib. I. ethic. cap. I.& 4. D id quod iκ qualitare dicisur ιtitudo,in quantitate est Mealitas e vi lib. 7. physic. text.32. Praeterea manifestum est, motus ad minum, de temporis ad tempus pra