장음표시 사용
191쪽
bula Conuersionis Partium Eccentricitatu Solaris in horas,minuta, secunda, ad veras moras Solares supputandas in quolibet motu Apogaei Solis fer Zodacum .
192쪽
Astronomiae restitutae Lib. I. I γ'
De ae poto Solaris, eiusdemque motus millissimi, ω morae maximae
. proprietatibus, 'Aribus , ἐπ' ae ionibus in Orbis ιerrarum
Regionibus sisteris, or 'inferis.
CVM ex deductis latio, seu motus
Apogari Solis institutus fueritis a terno opifice ad signiheandum motum Il. Ium Solis, qui principaliter est in altum, ct profundum a terra,& proinde nobis ter is ineolis, inpqualem mciens motum S lis diurnum, & qui secundario est in lon gitudinem tardissimus annotu 1 I6oo. pellZodiacum,&aequalissimus : Motus autem Solis simplex, & aequalis sub Zodiaco fue xit institutus principaliter,& tantummodo ad signifieandum motum ipsius Solis hialangitudinem simplicem aequaIissimam a annuam dextrorsum , & sinistrorsum per aetherea s Regiones , dc Zodiacum,& propterea motum Apogari solaris, uti tardi iasmum, instituerit ad inconsuetissimas, &rarisiunas illuminationes, modo medietatis totius Orbis terrarum Borealis, modo Australis , nimiru utinaequali quadam regularitate c ommunieare, & conferre va leae per ampliores, di onmarniores suas moras, modo in his , modo in illis Orbis terrarum Regionibus, vires, virtutes, di proprietates suas cunctis rebus sublimari-hus, scilicet modo in has, modo in alias terrarum Orbis Regiones ordinatissime, donec per huiusmodi circulationem tardissima , singulae regiones orbis terrarum, earumque incolae, dc habitatores participare , suique possiat aequali quadam ratione virtutibus, & proprietatibus admirabilibus Solis , suoque calore,& quae inhabitabiles erant, fiant habitabiles δε qui
ab aquis coopertae fuerant, det gatur, cir cui ante etiam quodammodo mare terram tardissimo motu, veluti quoque tardissime Apogaeum solare circulat uniuersum Zodiacum,Cglorumque cunctas Regiones,ut Meet Aristoteles i. I. me meor. sum.4.cap. a. dum ait; Se t mare quidem, via arida,
ubi autem nanc mare, his iterum terranscumdum quemdam tamen ordinem putare For-
diu his igit- eisso ars e diminuuntu= ρυ-pter tam orealamarem c. cum At stoteta Pliniust lib. a. histi nati a capaF.adstr. Motum uero Solis annuum per Zodia. cum instituerit diuinus Artifex ad consuetas, ec annuas illuminationes intius ortas terrarum,musq; incolam m. et aper eodem modo. Equidem ab hac ingenti, dc maxi ma diuerit iste actionum h rum duorum motuum, manifestum fit, quanta sit diuere sitas inuicem utriusque motus, eorumque virium, & virtutum disserentiae. Eteni
quemadmodum planetae, qua do per Apogaeum suum spatiantur, tunc fiunt sublimiores , di tardiores in motu, & nobiliores, quia sphpris altioribus, & dignioribus propius accedunt. Ita multo magis Sol inter planetas princeps, cuius manifestata istio disgregans, & congregans, ex eo quod prope fit, aut longius, est prima, ae praecipua causa omnis generationis in his sublu.
naribus; Sol enim, o homo ,generant M-nem a vi dixit Arist. in I. a. physic. tex. 26.&lib. t. metheor. sum. 3. cap. I. & lib. I 2. metaphys rex. 26. Et insuper cum x i es caloris, & proprietatum solatium, mora Vchementius sentiamus, veluti patet post Istitium aestiuum singulis annis, & post meridiem singulis diebus,ut dixit etiam Ptolemaeus in lib. I. quadi. cap. I I. ac proinde ubi Sol magis existit, di moratur, ac illuminat,effunditque suos radios, ibi marigis exerceat suas vires, virtutes, de proprietates,in manifestas, quam occultas, &ad illas Regiones Orbis terraru dirigatur tota vis, & virtus Solis, ubi cum tarditate maxima motus diurni Solis, contingit ut ibidem commoretur diebus octo, di hori fere octo amplius singulis annis, scilicet diebus 186. & horis I 8.q6 . ut hoc aeuo no .
bis Borealibus Populis, quam in ali, Regionibus orbis terrarum Australibus, ubi cum maxima velocitate motus diurni Solis contingit, ut ibidem Sol commoretur Z a 8. die-
193쪽
18 o . I Francisti Leuerae Romani
s. diebus , & 8. horis minus singulis annis
lis nobis e diametro oppositis; Propterea mirum non est, si ob diuturniorem luminis solaris moram, eiusque claritatis, Bevirtutum communicationem ab eminentiori suae sphaerae fastigio plura beneficia prouenian t in diuersis , & admoduni di stantibus ad. inuicem seculis, imodo his modo illis Orbis teriarum Regionibus te arumq; Incolisin habitatoribus,essici enado huiusmodi Regiones stolidiores, & maine: frugiferas, uberiores,de habitabiliores,
Incolarum ingenia clariora,vnde attessdiuitiae, di potentia ortum habere continagiti, Itemque si aliae Regiones pis alijs o
bis terraru Regionibus, hqc beneficia senaserint, ex quo grandius, sublimius,& diu. tumius Sol eas illuminauerit. & illustrauerit,nempe Regiones mundi Boreales; &e conuerso si aliae Regiones,nempe Austra. lem, hoc suoviis luminibus ,& beneficijs careant; Si inquam a sex fere millibus abhido annis, in quibus Apogetum Solis exoriri ripit in Regionibus mundi Boreali
bus, qui sunra o Y per usque ad SE, &in quibus promotam est ab equinoctiali Ypuncto ad GD signum borealissimum, Re glones, qliae sub Kquinoctiali circulo , &a medio terrae sunt gradatim usque ad P Ium Bore si Arcticli, prout India, de Rahi ἀpia, & deinde AEgyptus, & Babylon,& de. inceps Persa, & Graecia, & deinde Italia,& Europa Borealior, huius sublimioris illuminationis Solaris beneficia maxima
gradatim serme, & ordinate senserint in diuersis successiv seculis, nimirum aliae ex his Regiones post alias, & prae reliquis totius orbis rerrarum Regionibus, quia grandius , sublimius, & diuturnius Sol illuminauit dictas Regiones, quae sunt ab orientali AEthiopia sub is quinoctiali ad PO.lum usque Borealem Arcticum, quam Regiones his oppositas, quae sunt similiter a medio terrae ad Polum usque Australem
Virtutes autem , & proprietates Solis mirifice temperatas sentire tantummodo possiant, veluti senserunt, Regiones,& PO-puli , qui in Zona temperata ab aequinoctiali versus arcticum polum collocati re perlutur,videlicet quibus ab aequinoctiali polus boreus eleuatiir supra gradus 3 o. . que a1gr. o. circiter,& specia trin,qui inter hos eleuationis gradus tanquam medij eonstituti iacent, ut Italia, & pars aliqua Europae,&potissimum Roma; Zonae enim temperatae habitatores cum phirimum umleant animo, & intelligentia,propter Caeli temperiem, ac benignitatem in propterea sint praestantiores iis , qui stigidissimarum Zonarum, vel calidissimae habitatores, dii olae sunt, ut dixit Arist. L 7. politic. c.7. si his addantur praedicta Solis beneficia , exinde fit, ut facilius tueantur suam liber. tatem, & optima ratione Rempublicam ,
Regnumque administrare,atque illis,a me dio terrae magis x minusue declinantibus gentibus imperare valeant, ut dixit etiam Cicero LI. de oratore initio . e Minus vero cxperiri valent eadem Solis beneficia,nempe faecunditates, ubertates, & tepores, illae Regiones,quae a medici
terrae declinant plurimu versus Polos mun. di, propter magnam remotionem harum Regionum ab itinere,& calore Solis r A tamen non exinde fit, ut singulari quoda ,&eis: admodum inconsueto modo, dictis beneficijs solaribus non fruantur, ut patet
post aduentum Apogaei solaris ad lignum G borealissimum; nam in Regionibus ho- realioribus sensibiliter se racior faeta est tellus, ex quo ibi arbores, quae iam pridε
germinare, &fructus edere non pol rant,
hodie germinent, & fruges, ac fructus te rant, quia minus Selida est , ut aduertit
etiam Campanella in lib. 2. astr .c. 3. art. 2.
ubi imaginario cuidam Solis descensui ad terram haec ascribit: Itemque practicabiles factae sunt aliae regiones horealiis maenuper detectae, sicut noua Zembla, di In sula magna Niculant in nrare glacialliprout e contra Regiones australissimae his opis pcisitae nimirum , quae sunt versus polum Antarcticum post Patagones, propter S lis illuminationem , & illustrationem singulis annis minorem hoc quo diebus octo,
& horis octo in illis Regionibus australissimis, qua in his Regionibus borealissimis,
longe minus feracem, frugiferam, & fecundam habent tellurem , ac Proinde m
194쪽
Astronomiae restitutae Lib. I. 18 i
gis ge Iidam , di consequenter prorsus inhabitabilem, ex quo sit, ut stustga Argonautae quaerant hoc aeuo detegere,& adinia
uenire Regiones, quae post Patasonas esse possunt habitabiles usque Od.potum An-rarcticum;& e conuerso non inutiliter,hoc
eodem tuo ab ijsdem Argonautis,& a Sue. cis, S Noruetianis inquiri possint Regi
nes vltroneae versus Arctic uni P Olum, pio,pter Solis illustrationem, de illuminatio nem singulisian nisimaiorem diebus 8. &hotis 8. in ijsdem Regionibus arcticis3 qua in praedictis Regionibus antarctitis; Vtili. ter inquam per plura seeula in his arcticis
Regionibus,prout inutiliter in an tarcticis, quoniam virtute&sti proprietates solares, ut dixi,magis sentiuntur diuturn Ita te mo rae, quamuis ad borealissimas, &'austra. lissimas Regiones vis,&. virtus Solis de scudere nequeat cum illo robore, & energia, cum qua descendere valet, di iam pridcm descendebat erga Regiones,& Gentes medias inter aequinoctialem circulum, & Polum boreum,ac proinde ex sui natura tem.
Peratas, propter maximam remotionem
huiusmodi Regionum borealissimarum,&australissimarum, a medio Orbis terraru , atque ab itinere, di calore Solis, ut dixi. Hinc quoque est, ut Regiones illae, quae propter motum Apogaei solaris a signo ae. quinoctiali Y, ad signum horealissimum , gradatim senserunt eius beneficia, sci-1ieet lacunditates, & ubertates,factae conis sequenter sint gradatim aliae post alias habitabiliores, illustriores, & notiores: vide. licet primo Regiones ab orientali aethiopia, quae sub aequinoctiali circulo sita est, ad aegyptum usque ,&ab AEgypto deinde
ad Babylonem,& a Babylone deinceps ad Persiam,& a Persia ad Graeciam,& a GN-eia ad Italiam , & ab Italia ad Germania, aliasque borealiores Regiones , progressu uodam successivo, & consormi ad earum istantiam ab aequinoctiali; videlicet secti. dum maiorem semper eleuationem Polihorealis ab horizontibus dd. Regionum ;Et exinde etiam est, ut antiquiores Incolatus fuerint in illis Regionibus,quae prius secundiores, uberiores,& habitabiliores factae sunt a viribus,ti virtutibus dicti mo. tus Apogaei solaris, ita ut in controuersia de maiori antiquitate Muptiorum,an Ba. byloniorum, probabili ter antiquior fuerit incolatus AEgypti, quam Babylonis, cum Hgyptus minorem habeat, quam Babylonia, distantiam ab AEquinoctiali, scri mino rem eleuationem Polarem borealem , de propterea experta prius fuerit clicias vi tutes, & beneficia, quae sunt a Progressu Apogaei solaris, quam Babylon is In eo autem fulget mirabili inr ratio diuinae sapientiae s& pto uidentiae, quoniam immutabili lege definiuit, ne Sol unquam sit perimus, scilicet Terrenae moli proxi mus, sed ab ea semper rem OzioI , quando
maxima eius morae dierum Octo , & hora rum octo singulis annis est in alterutra ex duabus Orbis terrarum partibus Boreali , aut Australi; & e contra, ne Sol fit unquaapogaeus , scilicet a Terrena mole remo.tissimus, sed orbi terreo semper vicinior, quando breuissime moratur singulis annis in alterutra ex dictis duabus orbis teriarum partibus boreali, vel australi, videlicet diebus octo, ἐκ horis octo minus, quam in altera i ne si coniungeretur simul diuturnitas morae Solis cum maxima vicinitate ad terram eiusdeni Solis in ijsde mun. di Regionibus borealibus, vel australibus,
omnia proris coctagrarent; aut si conisi. geretur simul breuitas morae annuae Solis cum remotione eiusdem Solis, tunc permagna a Terra in ijsdem mundi Regionibus
borealibus, vel australibus,cuncta frigore,& gelu penitus contabescerent; Propterea in maxima mora Solis dierum I 86. &horarum I 8. 46. nunc in Regionibus mundi borealibus, & decursu seculorum ilia australibus, semper Sol ad Apogeum tendet, fietque ibidem apogsus; & in miniina mora Solis dierum I 78. & horarum D. ai. nunc in Regionibus mundi australibus, &decursu seculorum in borealibus, semper
Sol ad perigaeum tendet, fietque ibidem
periggus, ut per hanc posituum, & motu u,& conseqtienter actionum solarium diuer sitatem, resultet moderatio qusdam actionum eiusdem Solis in globo terraqueo,imis pedire valens omnimodam eius coula in-ptionem , & corruptionem pr dictam, ut dixi etiam in lib. i. c. I. de Uniuerso, eiusque origine .
195쪽
18 a Francisci Leuerae Romani α
H c itaque circulatio tardissima Apogaei solaris per Zodiacum aequalis inra , &Ordinatissima, est circulus ille maximus, ct admirabilis, a quo tanquam a causa na. turali sunt ingentia illa beneficia , quae enarrauimus erga cuncta sublunaria in di. uersis successive seculis ν secus autem ima, ginaris, di ridiculi cireelli illi variae obliquitatis eclipticae ,& mςqualitatis aequi noctiorum, quos instar intortae corollae exincogitauit in egiis cum Copernico Rethi Cus in prima narratione de libris Copcr-nici, di euius circesti periodos deseribit etiam Clavius in Calend. Gregor. de quo Tycho quoque in epistolis pag. I 3 i. dum
eum deridens inquiti Να Rethicus audieadus est, qui cum Alburegnum nimis libere abutimseryr Urologiae scribatun idem vitium hic
Ese incurrit: quomodo exιm muratio eccentri citatis Solis , mutatioAem inperiorum ejicere
potest ' nec id, quod iniuin reprehendit, quod
Philippus Melancton primus introduxi m .ram, Solem iam terrae factum e se propiorem ἔlicet etiam Cardanus lib.3.subtilis. flag. I q. idem erronee tuari σα & post eum Cam- Panella,ut diximus,& ut resert etiam Ric
ei Ol. in appendice Almagesti pag. 37. &quos etiam circellos somniauit minores Lonzomontanu. an Astronomia Danica
lib. I. theoric. eap. . pag. 22 I. ex mutatione pariter obliquitatis ecIipticae, & punctorum aequit stialium t Nee illa delira menta Ira castorij seel. 3. eap. 8. quando
ait sturum, ut magu mag siti minuatur ebli. quitas ecliptica, adeo, is eclipt ca cum quatore corActitat amque vita obliquitate , est δε- inde obliquato cursu Sotis,signa, qua nunc borealia sunt, euasi -a simulta, ct vernum A qvino rium a. int tum hiabiturum, ore. Et
demum figmenta Scaligeti in lib. q. diemend. temp. in cap. de anno pag. 283.se cundae editionis,ubi diuersum opinatur es.se Polum mundi a Polo AEquinoctialis, dico usque obliquitatem eclipticae diminue. dam fore, donec uterque Polus coniungaturr de quo Scaligero Bullialdus in l. 3 Astr. philol. cap.q. admiratur, quomodo vir iudicio aeerrimo pr ditus, qui tam feliciter Alphonsinorum,& aliorum figmenta de motu octauae spherae expugnauerat, ipsi contigerit, quod euenit illis, qui minimh sapiunt , cum maximc sapiunt. Verum de his plura hic effari extra n strum institutum est, cum de motibus caelestibus certissimis ratiocinari, hoc loco nostra sit intentio, & scopus et idcirco ad ea, unde digressi sumus, modo redeamus.
196쪽
Αstronomiae restitutae Lib. I. i 83
m Eeeentricitate Solis 2 Centro terrae, ου de ei congruente aequatione maxima Centri perpetuo invariabili.
tro terrae in superioribus omnibus seculis sere semper reperta est ab obse uatoribus omnibus paulo supra duos gradus, eademque ferme semper aequatio Centri maxima,nimirum tota inaequalitas motus Solis exinde resultans,veluti videre est in Tabula , quam Lectoribus exhibet accurratissimus Rieciolus lib. 3. Alma gesti sui cap. 1 . pag. I 6. Vbi Eccentricitatem Solis, & maximam centri arquationcm, Apogaeumq; Solis, secundum' Astronomos priscos, & modernos refert: Solus aut e Ptolemaeus Hipparchi obsierua -- tionibus in Sole contentus differt per plu- ra minuta a posterioribus omnibus Astro-l nomis obseruatoribus usque ad nostrumi seculum . Et quoniam Eccentricitatis ex- qui sita adinventio, quemadmodum etiam
Aporari solaris, pendet a pluribus rcquiti.
tis, & imperfectici Instrumentorum fuerit, Hipparco causa alicuius erroris sensibilis tam in vero loco Apogari Solis, quam in . eiusdem Ecccntricitate, ut ait Tycho l. I. . Progymn. pag. 32. dum inquit; Quia ver.
i Ftolemaeus adiuuenit haec e dem modo,quo an-
- res Hipparcus per interuallum 26 . annorum, exsimauit is Apogaeum Solis prorsas esseis immobile, est Eccensricitatem quoque eandem perpetuo manere ; Saspicari autem licet, vel. συνιu ue obseruationibas, vel alterius Ialtem, eorum,errorem aliquem subeo, quodfacile in eam subtili negotio contingere potuit,ubi a M. ν nimis maxima eruuntur, propter so*titiales ingressus minimὸ exacte perscrutabiles, ctia. Idcirco ad obseruationes modernorum s. Persectiores recurrendum est , quibus ex- qui ut a non defuerunt Instrumcnta, atque etia n modi, & rationes erudite, & magistrali: cr obseruandi caelestia , qualis fuit inter unos omnium seculorum Tycho, qui cum Eccentricitatem Solis ad inuenerit graduum duorum, & minutorum 9 . ac proinde εquationem huius Eccentricitatis maximae, seu totam inaequalitatem motus Solis graduum duorum , & minutorum 3 sec. Is . aqua quoniam in esibiliter ferme dissentiunt alis moderni , & recenti OreLAstronomi, & inter priscos, Persae ut refert Bullialdus in fine Astronomiae suae philol.& Alba te gnus in Argachel post Alba tegnum; Propterea cum Tychone standum sine dubio est, & eo tutius , ac firmius, quia in spatio plurium annorum dictam maximam aequationem Centri Solis, quam definiuit, di regulariis ma inaequalitate distribuit per Ecliptics circulum, apprime congruam semper reperit plurimis Solis obseruationibus, eiusdemquc Solis obseruati, supputationibus secundum sitas Tabulas , di secundum distantias eiusdem Solis ab Apoggo ,& Perigso per ipsum iam adinvento, ut lath videre est in exemplis ab eodem Tychone exhibitis in lib. I. progymn. post Tabulas motuum Solis apag. TI . v sque ad 79.
Et quia post obseritatam in diuersis seculis , & a diuersis Astrononias eccentricitatem Solis a terra, orta est qui stio inter eos de mutatione dictae eccentricitatis, quamuis quia hςc diuersitas semper exigua reperta est, adscribenda potius sit imperfectioni instrumentorum , ut diximus,& fallaciis, quibus tum obseruationeς, tum obseruatores Astronomi maxime subiiciunt tir. Ad hanc autem in equalitatem Eccentricitatis existimandam lubrice deuenerunt, qui anni magnitudinem, &stel- Iarum fixarum, seu punctorum aequinoctialium ,& Apogaei solaris motum etiam inaequalem opinati sunt, ut Arrachel, & deinde cum eo Copernicus, nimis credentes tum priscorum, tum si is obseruationibus,
etiamsi huiusmodi obseruationes exquisitas
197쪽
tas pluribus ex eausis minime esse potuisse cognouerint , & potissimum ubi carum differentia reducitur ad minuta , sicut in in hoc casu ; Nam si Instrumenta , cum quibus obstruatur, carent minutis , scuscrupulis primis, & secundis, & parus molis , ac magnitudinis sunt, impossibile est
obseruationes ita exquisitas habere,quando etiam caetera requisita concurrerent,ut
minuta exquisite praestare possint, & vedisserentia inter obseruatores , & consequenter aberratio, non fiat plurium etiam minutorum, ut contra Copernicum firmat etiam inter recentiores Io. Baptista Duha- mel in lib. h. astron. physicae c. 3. pag. III.
Alij vero Astronomi, qui immutabilem,& semper eandem eccentricitatem Solis a
terra affirmant , fuerunt inter priscos Ptolemsus lib. 3. Alma gessi cap.2. & inter recentiores fere omnes Keplerus in Astronomia optica pag. r 6. & Longomoutanus in Astronomia Danica lib. I. Theotic. c. a. in comment. de Sole pag. I 88. vltimae editionis , & Bullialdus in lib. 2. Astr. philol. cap. 3. Vendetinus in Idea tab.Atlanta pag. 29. & demum Ricciolus in lib. 3. M- magesti sui cap. 26. pag. I s. Longom tanus autem ubi supra reijcit non solum mutationem eccentricitatis in Sole , sed etiam in reliquis Planetis a Copernico in introductam, tanquam natura reuolutionucet testium plane aduersantem, & nonnisi ex falsis principijs, hoe est irritis obseruationibus eductam. Immo Rein hold. in Tabul. Prutet . in prima prefatione afirmae Tabulas pro aphaereseon planetarum vimmilperpetuo inseruire . Quod autem eccentricitas Solis sit in uariabilis, & semper eadem,patet primo, quia quamuis locus Apogei Solis, a quo eccentricitas est, mutetur secundum longitudinem Zodiaci post multa secula ab Y, ad H, dc a V, ad Π,&a ra ad GD, &c. tamen nunquam secundualtitudinem,& profunditatem a terra sens biliter mutari visum est, sed perpetuo eadem eorundem punctorum Apogaei, de Perigaei solaris distantia a centro Terrae per mansit, secundum Conditoris naturae Ic-Ses, per quas Sol nunquam potest ita terurae approximari, ne calore, radijsque suis direct8 iaculatis in terram , tanquam inta
centrum, corrumpere, ac destruere possit sublunatia corporameque vitam Ita r mois ueri, ut eadem calefacere, fouere, ik conseruari non valeat, vel uti diximus in cap.
de Vniuerso, eiusque structura, Se regiminis ratione lib. I. Nam Corpus uniuersi , velut animal quoddam maximum, summopere sui conseruationem, i cunditate , & temperamentum exquirit, & Astra tan quam partes in hoc corpore principes, inter que Terra quoque laquam fixu Astru ,& pars conspicua, enumeratur, ut refert Arist. lib. a. de caelo tex.92.96. & I I 2. sint orbicularia, ut ibidem tex. 3 9. & ubique
in gyrum illuminata, & illuminantia non solum Astra inferiora,sed etiam ijsdem si
periora, di consequenter unumquodque eorum influat, 3cirradiet in alterum lumen, & calorem, ac vir tutem suam, ita ut quemadmodum in animali partes corporis principes fouent, alunt, di conseruant illud animal, unaquaque earum perma ac
te in sua sphaera,& distantia inter se,ordiis ne naturae immutabili ubi praeseripia r Similiter calor Solis, Astrorumque ignes, cuhumorum,& aquarum expiramentis etiam
quodammodo alantur, si verum est, quod refert Plutarchus de placitis Philosophorum lib. I. cap. 3. & Seneca lib. 6. natur. quaeriti unius astri moles ab alterius in te temperetur, cividetur,& conseruetur,
nempe calor Solis ab humiditate Lunae, de Oceani, di frigiditate Terrae & ardor, aeis stu'; corporis stellae Martis a corpore stelialae Veneris, fi igusque Saturni a Ioue, seu potius corpora haec sublunaria a superiorum corporum inuicem factis temperametis per diuturniorum seculorum obseruationes, &experientiam temperent .
Id quidem fieri necesse es unoquoq;M
Ehorum maximorum corporii in sua sphqra,& distantia a naturae Coditore eis ab arier. no praefinita, semperq; permanente,& non extra; alioquin symmetria, di ordine, a distantia partium non seruata,corpus Universi corrueret, & destrueretur. Si enim
Solis, & Astrorum omnium inter se, di a Terra di stantiae,casu,& fortuito,& sine ratione variabiles forent, non autem αδ-turae inuiolabili decreto determinatae, fir-
198쪽
Astronomiae restitutae Lib. I. i 8s
mae , atque imm utabiles, & invariabiles , Vniuersum consistere minime posset; nam ut dietum est,per immoderatam,& irrationalem approximationem Solis ad terram , vel terrae ad ipsum ultra consuetum lege
naturae sibi praefixum terminum approximationis, vel ementis imae , atque immoderati .simae Solis erga terram actiones ha-ehcnus in spatio sex millium fere annorum a Mundo condito fieri potuissent ad incinerationem usque totius terrae , & potismum in coniumstionibus calidiorum , &sicciorum corporum caelestium cum ipsis Sole, quas coniuncitiones pluries euenisse in tanta annorum multitudine certissimum est: Per inconsuetam vero remotionem,&elongationem Solis a superioribus alliis , vel a terra, corpora caelestia, eorumque sphsrae distractae , di elongatae suissent una ab altera,& languidissima, torpida,ac mortificata iam diu euasissent omnia in calore, motu, actionibus,& virtutibus suis,ac proinde corporis Universi moles tandiu non permansisset, sed huiusmodi approximationes, atque elongationes, & distractiones, desectusq; in motu, calore,ac magni- . tudine corporum caelestium, sphaerarumq; eorundem, in spatio sex millium annorum nunquam visae sunt, neque traditae in historijs , ideo in natura minime dari manifestum est. Immo cum Soι sit ustuor, rparem motuum , ut domi Arist. in problematibus sect. 26. problcm. 3F. atque principium ,& causa secundi motus, nemp planetarum , qui Solis motum regularis- irae sequuntur secundum priscorum,& modernorum obseruationes omnes; Idemq; Sol a Deo moueatur, secundum AnaxagΟ-Tam, ex quo omnia a mouente primo lim.
licis sino, & immobili mouentur, ut pro at Arist in lib. 8.physic. tex.37. Equidem casu, & fortuito, nec sursum,& deorsum, nec dextrorsum, & sinisti Orsium,& sine ratione moueri, & mutari posse Solem possi bile est, sed regularissima tantum irregularitate, ac inaequalitate persccte .comme-surabili indubitata, & notissma, ac lege
naturae ab aeterno determinati sima, ut larius dicemus infra,& in capitulo sequeti 8. Et licet quaestio haec de eccentricitat Solis, ut diximus , inter Astrouomos sit
paucorum mi autorum, ita ut de sui natura minime valeat approximatio , mc Iemotio Solis a terra per pauca minuta insignes alterationes,& mutationes afferre in corpore vastissimo Vmuersi, quemadmodum neque immutare valci, etiam in minimci temporis momento anni magnitudinem, ut supra visum est, Tamen hae mutationes Ecccntricitatis Solis a terra, aliaeq;
similes obliquitatis Eclipticae, seu Declinationis Solis,& punctoru squinoctialium varietates,quia introductae sunt sine ratione, & ad sustinendas tantum fallaces, &erroneas obseruationes,& naturae motuum caelestium imperfectionem tacite ascribui,
amplecti non possunt a Plillosophis,aliisq; Viris sapientiae, & veritatis studiosis; ex. parua enim differentia, quae facile ab o seruationum errore cxistit. noua hipothesis non est inducenda, quae totam Mundi uniuersitatem vacillantem cisci at,quia ut docet Arist. lib. a. de caelo text. 35. Licet detur motus in qualibet parte circulationis i ii tensior, & remissior, ex quo pars ci culationis circulatio non est,tamcn nullus motus totus, scilicet quatenus circulatio, est,datur in natura remissior in uno icmpore , di intensior in alio, codemque tempΟ- re, scilicet in una tota circulatione tardior, & in alia tota circulatione velocioi,seu in uno toto dato motu tardior, & in alio toto dato motu velocior; Argueret enim m . tabilitatem,& impotentiam Motoris,quod est absurdum; nam cum omne, quod mouetur, mOMatur necessario ab alio, & mo. tus Solis in sua regionc , seu sphaera naturaliter existens eccentricus a terra in quo motu nimirum tanta est eccentricitas , &altitudo a terra,quanta vere est ei praestri.
pta a natura sit perfectus, & perpetuo circularis per totum Zodiacum, & principio , ac fine carens, nisi eo, quod nos ei tribuimus, sursum, & deorsum per Zodiacum,& dextrorsum,& sinistrorsum per Universum; ac proinde immutabilis, inalterabilis, irrequiescibilis, & incorruptibilis siti
Ipsum autem moueas: Solem multo magis
rationabile sit, esse immutabile mi in alterabilem, & incorruptibilem; Igitur quoniam id, quod mouet, incorporeum, & inuisibila existens, non mutatur, equidem A a neque
199쪽
i 86 Francisci Leuerat R omani
neque id, quod mouetur , nempe Sol, mutabitur in suo motu, di crisequenter neque
mutari possibile est qualitatem,& proprie.
talem ullam naturaliter ipsi motui Solis comunctam, vel sit velocitas,vel tarditas, vel inaequalitas, vel eccentricitas: Immo ut diximus, sicut nulli motui, & corpori caelelti inest tardius, nec velocius, sed semper eodem tempore reuerti, quia omnis motus ex aliquo, in aliquid est, eique de terminatum existit minimum tempus ilia non excedendo, ut docet Arist. ubi suprat x. 39. Ita nulli motui, nec corpori cauesti inest altius,& profundius a terra moueri, nec mutari, sed in regione , ac lococi secundum naturam determinato sempermanere: sicut enim irrationabile,& figmcto simile esset, ut ait Arist. ubi supra d. tex. 39. in exemplo primi motus, & lationis, si diceremus, ei inesse tardius, aut velocius moueri; ita magis irrationabile, & chimericum, si diceremus eidem inesse altius, &profundius a terra moueri,& mutari.Quod sane etiam de alijs , quae a prima latione mouentur corporibus dicendum est. Priterea cum opera primi mouentis, &Coditoris motuum Dei perfecti isma sint,& non frustratoria, ac proinde in caeleltibus nullus detur motus,qui non sit circu- Iaris per totum Zodiacum, & uniuersum, Caelum, aut ex perfecto circulari compositus , di pariter per totum Zodiacum, &vniuersum Caelum, & ad aliquem finem , quia nulla figura, & motus dicitur perfectus, nisi circularis, & ad aliquem finem , sit,& determinatus,& Mens diuina secun dum Ana κagoram, & primae Substantir , seu Intelligetitiae secundum Aristotelem in
lib. I 2. metaph. a rex. qq. moueant SOlcm,
equidem semper movebunt persectissime,
di circulariter, ac immutabiliter Solem oper Zodiacum , & Vniuersum , nunquam autem importaste, & non circulariter, aut mutabiliter, & inaequaliter a regularissima in squalitate , aut anomalia , qua sempermotus est, & mouetur, nec frustra, & sine ullo determinato fine, quia Deus,& natura nihil agunt frustra : Imperfecth autem moueretur, & minime circulariter, & fu .stra, si per aliqua minuta tantum augeretur , vel mi ueretur eius Eccentrι citas a terra, quia vicinitas, & remorio Solis per paucula minuta, nullius potest esse roboris, ac virium ad inserendas an signis alterationes, di mutationes in hoc mundo inferiori: nam quemadmodum nequc ullam inconsuetam, nec insgnem murationem affert in terrena mole , consueta remoti γ& apploximatio, quam Sol singulis anni facit ad terram per gradus duos ab Am
ggo ,& Perigaeo, ita longe quidem minus facere posset, si paulatim post plura secula per a 4'. aut 3o . minuta magis accederet, di recederet a terra, quam in hac eiade singulis annis faciat; Nature autem naturanti, & Archetyri, quae potentiisima, &doctissima magistra est, tribueretur impotentia, & ignorantia in structura , & f brica Vniuersi,atque in Paren chimate, fi
lamentis , & ligamentis, & connexion Liparatu magni huius mundani, ut ita dicam, animalis , si naturam haberent omnia it connexam δε non potuisset, vel nesciuisset Solis Eccentricitatem a terra determinam
ad gradum,3c minutum distantis preci sium perpetuo impraeteribilem, quemadmodum etiam Eclipticae obliquitatem ,& pumna aequinoctialia; sed tam Eccentricitatem Solis a terra, quam obliquitatem Ecliptiacae , seu declinatio in Solis ab Aquin ctiali, ac proinde distantiam Polorum Z diaci a Polis Mudι c squinoistia Fluctum
tia , di trepidantia, ac luxatula; Nullum is enim corpus naturale in sua rogione, seu
sphaera, suoquc loco sibi a nainra prefixo
trepidat, nec stactuat, nec hixatur, id suas funetiones militer,&suam ter,firmiterque, di constantillime exequitur a loco, ac ne gione sua; adeo ut sicuti, nec homo, nec
animal ullum, addere potest staturae suae digitum unum , quia iam praefinitiam est; ita similiter euenit in magno hoc animali
Rursus, cum omnis motas, o mutatiosequatur magnundinem sori,in quo est Ipse m
tus, ct mutatio, ut docuit Arist. lita . phyctex. II 3. magnitudo autem loci, in quo mouentur, & mutantur corpora caelesti ,
sit lege naturae immutabilis,& initariabilis in perpetuum, quia tuus nisu adjud F, Q. eundum Aristot. l ib. . physic. quam termia
200쪽
Astronomiae restitutae Lib. I i 8 γ
ptima latio imper moueatur, & moueat teliqua corpora caelestia,nihilominus sem. per in eodem loco quiescar, & permaneativi lib.8.phys text.76. Equidem cum locus csestium corporum sit semper idem,& ex stra illum locum nihil detur vacuum Maotus quoque, & mutatio eorundem corporum lestium, tam in longum, &iu latum per Zodiacum , quam in altum, & profundum ρ terra, etit semper necessario idem, vel sit aequalis . vel iniqualis eorum motus, tria, qualibet parte loci, ac regionis, seu sphqre eorundem: Ergo quemadmodum Solis
motus ingqualis periodusque motus eius dein per Zodiacum est semper idem, ita quoq; semper eadem existit eccentricitas piusdem Solis a terra, quia cum locus, ut diximus, caelestium corporum sit immobilis , ac proinde immutabilis, & extra diactum locum nihil detur vacuum, nulla unquam mutatio dari potest, nec in periodo
motus eorum in Ionsum per Lodiacum snec in altum, ac profundum a terra supra,
vel infra suam sphςram , regionem, & I cum unicuiq; a natura opifice descriptum,& determinatum : Si enim daretqr huius mutationis possibilitas, distrahi possent
corpora caelestia irrationabiliter in infinitum extra regiones suas, & mundi inferioris machina destitueretur luminibus,&virtutibus eorum;quod hactenui post pluxa annorum millia minimε visium est euenisse, ut dicit Aristoteles ubi supra, & nos latius dicemus in cap. 8.sequenti de obliquitate Eclipticae. Denique id, quod ponit sileem ad radiacem omnium figmentorum, & fabularum huiusmodi inςqualitatum, est experientia rerum magistra,per quam hoc seculo nullam videmus mutationem eccentricitatis Solis 1 terra, & consequenter in imae ae quationis centri Solis, quam longe diuersam esse debere pronunciauit Copernicus, & cum eo Rein holdus , & Rethicus, nihilq; in ullo seculo consuetam Solis dia
metrum aucta, nec diminutam, prout auis geri,ae minui debuisset ob hanc modo auctam, modo diminutam eccentricitatem
SoliS a terra; neque vidimus minimam iliam Ecliptice obliquitatem , quam pridixerunt , di quam assirmauit Rethicus i prim narratione libri reuolutionum Co-
tuascum traheris,quae secundum si diluiuintionem, re imonem, mouet isolenter senisses hom/nam ad varios assectus , unde prodia νώ - rationes eaeniunt ; Neque videmus .it m inaequalitatem punctorum aequin Gallum, annique magnitudinem maxiam in , motumque fixarum Stellarum minimum, sicuti de tempore Ptolemaei fuisse opinati sunt: sed inspicimus eodem modo
P mauere eccentricitatem Solis a terra eiusque centri maximam aequation m
quemadmodum in cunctis seculis fuit, &erit, & anni Tropici, ac Siderei magni- audinem, quae semper fuit,&erit,ut etiam ait Riccioltis in lib.3.de Sole cap. 26.pa
IF 9. reserens figmenta Rethici . Cum igitur nulla secundum naturam detur mutatio Eccentricitatis Solis a Terra , nulla quoq; datur mutatio aequationis centri Solis, di inaequalita lix motus S
lis : Et licet finis, & intentio Tychonis fuerit eccentricitatem , atque aequationem ,
seu prosthaphi resim maxim4m his sicci
lis Soli competentem obseruare, & relinquere posteritati; tamen quoniam illaia ,
quam adinvenit Solis eccentricitas ,& aequatio centri maxima , nempe tota inaequalitas motus Soli conuenit etiam cunctis seeulis retro elapsss, ac futuris, exquis te ad secunda se in scrupula: ideo vir que ampIectenda,& retinenda est pro cunctis seculis , quam in lib. I. progymnan Pag. 6α exhibet, Et eo magis quia disserentia inter Tychonem, & posteriores, ac recentiores Astronomos, cu sit sere in sensibilis in eccentricitate Solis, maximaq; aequatione centri, insensibiliter quoquo euariare potest motum Solis apparentem verum in qualibet totius Zodiaci parteia , nempe in quolibet motu, posituque SoIis diurno ; Itemque etiamsi longe maior differentia in solari eccentricitate , atque aequatione centri daretur inter Astronomos, nihilominus quaelibet mutatio,ac di
uersitas eccentricitatis,& equationis centri eiusdem alterare, nec euariare valeret
anni magnitudinem in minimo temporis momento, ut supra late demonstrauimus