장음표시 사용
211쪽
solis a Terra videlicet in Apogaeo, de ει-
rigaeo , ae med ijs distantijs ab eis,statuunteia maiorem min. 3o . 3 I . circiter, ut i
ter alios Lansbergius, Bullialdus, & Riectolus , oblitiis errorum enormium, quos
refert illorum Astronomorum in obliqui. tate Eclipticae, altitudine Poli, diebus, de horis aequinoctiorum, &Solstitiorum, ob neglectam parallaxim , refractionem, de diametrum Solis apparentem, de quidi in I. Io. Almag. sui sect. . pag. 6o4. & 6o . de inter hos etiam sunt illi,qui in si iis obse uationibus Uernalibus praesertim , nempe in altitudinibus meridianis Solis, muta. tionem solaris diametri apparentis in Ho. rizonte , singulis diebus, prout apparet, considerant, ut Cassinus in suis obserua istionibus Bononiensibus editis anno I 6 6. de quas pro tequitur per Gnomonem Magnum, qui in Templo diui Petronij est, de
quo diximus in c. 3.de collationibus obse uationum pristarum cum modetapag. I 26.
ac proinde hine eti1 fit, ut altitudines, seu Heuationes Poli Borealis, ab his Astrono inmis in hac, S: In illa urbe obseruatae, mini. me exquisitae sint, sed per aliqua minuta aberratae; 8t pariter obseruationes apparentis, ac veri loci Solis sub Ecliptica, in quocumque anni tempore, ab ijsdem faetae , 8c speciatim momenta AEquinocti r um praeeipuε Vernalium , neque sint exquisita, sed per aliqua minuta necessario
erronea ι Aberrare inquam necesse est eos Astronomos, qui veram semidiametrum Solis apparentem non addunt, aut adimunt, veluti opus es , ab altitudinibus
meridianis Solis, quas ipsi obseruant, vel ad altitudines Poli Borei inuestigandas in his, de illis Urbibus, vel ad obliquitatem Eclipticae, seu maximae declinationis Solis ab AEquinoctiali habenda, vel ad aequi.
noestiorum , & Solstitiorum momenta inquirenda, sed addunt, vel adimunt illam
semidiametrum Solis, quae tunc eis appa ret, aut illam,quam determinauerunt iam
in illa circiter Solis distantia a Terra, &crasso modor DiameternamqueSolis apparens semper euariatur, videlicet non solum in quoIibet anno,sed etiam in quolibet mense, At qaalibet die, di non modo ratione distantiar, quam Sol dierim aequirit a Terra proportion abiliter , sed
etiam ratione vaporum humidorum HoriZontis , qui in aerem elevantur in uno
anni tempore, magis quam in altero, de in una die, quam in altera, ut diserte affirmant Ptolemtus in lib. 3. AImage capit. 3. & Ioannes de Sacro sto in cap. I. sphqrae, & ibi Clauius pag. Iota
Longomontanus lib. I. Theoric. cap. 9.pag. aso. Vitellio lib. Io. proposita 19. alij-que, quos etiam resert Ricciolus in lib. 3. Almagesti sui cap. Io. in fine pag. Iao. de nouissime Io.Baptista Du-Hamel in lib. 3. Astronomis phylicae probi.viti. a pag. a I. Et propterea non solum inspiciendum diligenter est indictis obseruationibus illud
augmentum, vel decrementum veret diametri solaris, quod rue per diurnam elon gationem, seu distantiam Solis a Terra proportionaliter ei competit, de est, sed etiam diligentissime illud augmentum ei di minutio, quae eidem diametro Solis contingit illo anni tempore , ac in die illius obseruationis ab humiditate raris, vaporibusque humidis illius temporis, ac diei, in illo Horizonte,ad effugiendam hallucinationem, & aberrationem in obseruati ne illa . Et demum aberrant recentiores omnes, qui refractiones Solis, quae Celasereno, ut plurimum oboriuntur, non o seruant supra gradus etiam 4 . altitudinis meridianae Solaris,& potissimum iniu- uestigandis mometis aequinoctiorum Ver. nalium , ubi humiditates sunt in summo,& attollere valent Solem aliquantulum
sensibiliter, magis quam reuera sit, ductia sola Tabula refractionum solarium Tychonis , quam exhibet lib. I. progymnas
pag. 79. in qua refractiones non apparent supra gradus 43 . altitudinis meridianae So. Iis in Horizontibus. Longomotanus enim Tychonis conuictor in I. I. Theoric. Astris Danicae ultimo impres. paria. cap. 8. Pag. 28 B seq. inquit: Re actiones variarari sum pro aeris inqualitate, in diuersis anni
temporibus, etiam in eadem Civitat se mκ eonte, nedam in dixersis Urbibus non se tam propter vastores terrefres essistentes areis
cropinem, maximὰ iuxta finitorem condens. ros , sed quando aeris cox tutio est haemidigiama, dr abundam dictis vaporibus , po ausetiam
212쪽
Αmet, nouitae restituta: Lib. I. Iss
oriam dieti v 'res μpra e .grad. a sint ore mariationem e ficere . Ideo ibidem ait Longomontanus : Quia apud nos non fatu es ab experientia comprobatum , libenter in re ram incipiti deseruinas Obseruatoribus , esto. Nam
licet in calidis, &siccis Regionibus, ut it supto, Astiria, Arabia, sic in puriori cae. lo constantibus, refractiones parum fiant, etiam in hyeme, veluti Tycho sensit lib. i. Progymn. pag. 246. & idem Longomoni
nus lib. i. Theor. cap.9. pag. 29o. Astron. Dan. vltimo impressae,. tam n in Regioni.
bus frigidis, 34 humidis, sensibiles admodum fiunt refractiones, &quo frigidiores,& humidiores sunt Regiones, & Urbes, eo grandiores refractiones euenit int, ut dixit idem LMomontanus etiam in lib. 2. sphqric. cap. Io. de refracti siderum, ubi quod
in locis maritimis , o Polo Aretoo Urrimorι-bus, pro crassfore aeris constitutione,ropamones in immensim ων tantur , adeo ψ duplo saut etiam triplo maiores itidem nt, quam in ulteriori Germania, haud caeterogain tu
locis aerem per rarios Solis escaciore Fu ratum habentibus , s. Et quamuis sycho Pag. I. lib. I. progymn. censeat post grad. O . altitudinis holis meridianae, iis iensibiles fieri refractiones: tamen Halaren , &Vitellio, quos ipse refert , contrariae Opinionis fui me videntur, nempe quod etiam fere ad verticem usque refractiones siderum sint sensibiles, de deinde idem Tycho
lib. I. progymn. pag. Io . inquit: In tabula
autem refractionum consulto eas refractiones,
cyme Ut plurimum caelo satis freno fiunt de notaui, quaeque medio quas modo se habeant, licet aliquando lasa aeris puritas, o=btititas, cta vaporibus desecatio existere pessit, ut I9. gradus altitudinis vix minuta refracsionis insinuent,ut tabella quin a minuta exhibeat,na haec adamussim ita limitare, υt nihil prorsus dest, vel abundet, ob aeris etiamfremUs. mi non semper eandem exquisite puritatem,prq ses impossibilessit supra pag. IO Ty.cho dixit, refractiones circa Horizontemsubito multum alterari, in altiori vero tu ped tent . Ex quibus apparet doctrinam, timateriam hanc refractionum esse de sui natura incertam , ac proinde in Urbibus,& Regionibus, in quibus Tycho non ob seruauit, non esse lidendum de nulla refractione supra gradus 47. circiter alciti dinis Solis meridianae, ut ire stiri Eoa..gomontanus, ubi supra, vel ut tui psaltui vehementer Cassinus m ob servatiquet tua AEquinocti j Vernali a ciuium 6 edita. B
Cum igitur ad exquisitum motum apparentem verum Solis sub Ecliptica inue. stigandum , sit necessaria vera declinatio, seu distantia Solis maxima ab AEquino uali, nempe obliqnitas Eclipticae, & altitudo Solis meridiana praeciSe adinvcnta , di consequenter altitudo Poli exinde proueniens; Et in huiusmodi obseruationibus bolaribus tria sint necessario seinpur considerabilissima : nempe primo parallaxis Solis conueniciis; Secundo ref actio patiter congruens; Tertio diamcter Solis a parens , quae tria variationcsta ei sciunt non solum secundum anni tempora, sed ctiam secundnm positum Solis Hotirontalem ; Haec sane in aliquali minuto abe rata , verum Solis locum sub Zodiaco denegant, & er neum reddunt,veluti etiam proWst tur Tycho lib. I. pro gymn. a pag. I . & pag. 78. Et adhuc grandior fit, ac sensibilior error in motu bolis vero exhibendo , quando cum his omnibus, videli cet parallaxi,refractione, altitudine Solis,ae Poli, dc obliquitate Eclipticae, accesserit Instrumentorum imperfectio, & penu ria,& calculi desectus, & Obseruatoris in experientia, vel exigua peritia I Uni cu-
infitie enim minati error, totidem horis ingressus flares euariar, dixit Tycho inlib
I. progymn. pag. D. dc 3 S. Et unicum minuitim in altitudine Solis , ct ob id quoque indeclinatione Salis iuxta Aequinoctia , ubi maxima est flans itineris diurna alteratio, lorigi ad em Sotis mutas minutis dasias, ac pro .
213쪽
ixis hora integra, ut Tyco ubi supra pag. t 3. Et de hallucinio oculorum circa stellas, & Lunam, plura recenset Sche inerius in disquisitionibus Mathem.num. 26.8c 27.
de saeph cum iisdem instrumentis , di in e dem loco, & tempore idem caeleste corpus obseruantes duo , vel plures Astrono mi, diuersi sensibiliter sunt in eadem obseruatione, ut videre est in editis obseruationibus Cometae anni 1632. Bononiae factis, de alibi, & Tycho d. l. I. pro m. pag. 63 .
non solum magnitudinem instrumento. rum necessariam esse a firmat ad obseruationes, dc quo instrumenta maiora sunt,eo certiores obseruationes his administrari: sed in instrumentis materiae soliditas requiritur, aeris mutationi nihil cedens, inquit, &preparationis concinnitas, diuisionum subtilitas, pinnacidiorum, atque
perpendiculi iusta applicatio, firma fulcra, debita dispositio, conueniens , & ob
secundans tractatio, accurata collimatio,
di numeratio , pleraque alia eiuscemodi adesse oportet ι Et ideo instrumenta om-
nia lignea rosicit, quantaeeumque sint ma.
gnitudinis . Concluso itaque ex deductis est, quod quamuis obliquitas Eclipti eat, nempe maxima Solis declinatio, seu dis stantia ab AEquinoctiali, mutabilis esset, quod ut Iase visum est , minime mit, &nunquam erit, quoniam exploratissimum est Solis motum in sua Irregularitate re ularissimum esse, simplicemque destruere lincam seruantem perpetuo eandem, di constantem inclinationem ad aequinoctialem circulum, minimeque unquam hine inde in latum expirantem, nihilomi. nus semper, & perpetuo eadem esset anis
ni magnitudo dierum 363. & horarum s. 8. Itemque quando obliquitas Eclipticae non esset exquisite illa, quae a Tychonoadinventa, de obseruata est, dc quae fere est
eadem cum reliquis Astronomis recentio. ribus; attamen Solis motus diumus appa.rens verus, deductus ab obseruationibus in Eclipticae obliquitate paululum aberra. tis,insensibiliter fere, de per minutum cir4 citer tantum posset euariare.
De arae , methodo supputandi Solis locum apparentem verum sub Ecliptica ad quaecumque secula: ubi plura hactenus ignota enucleantur, ad motuum Solarium rinam, atque exqui Liam, oe facilem si putationem in omni aevo, γε
de simplici Solis motu medio in Epocha Christi, ους.
apparentis veri, sane requirit quamplures subtilissimas obseruationes So.
lis factas pluribus instrumentis exquisitissimis, de maximis per Zodiaci plurimas partes, easque obseruationes colIaistas cum alijs, inuicem omnino consonantes , 8c longa experientia nouarum obserinuationum plene confirmatasi Cum autem nullus inter homines surrexerit Tychon
maior in hoc obseruandi mastario,dc peritia, & sigillatim in solaris motus subtilicsima, de prosundissima per obseruationes inquisitione, atque in multitudine grandium, de magniῖcorum instrumentorum, atque organorum eorumque magistrali, longa, 8c annosa administratione, de locupletissima tractatione; ut notori u est etiam ex siupra deductis in c.3. propterea in sup putationibus, Ec calculis apparentis, dc veri loci Solis ad quaecumquc tempora recedendum minime est ab ipsius ad inuentis, de fidelissime traditis, ac Posteritati relictis obseruationibus plurium locorum Solis.
214쪽
Astronomiae restitutae Lib. I. a o I
Solis, motibusque eiu Rem diariis in cunctis singulorum annorum partibus, atque temporibus , per ea , quae late demonstr Dimus in d. cap. 3. de collat. priscarum o seruat. solarium cum modernis: Non enim ab altitudine, seu ele iratione Poli, ubi obseruauit, neque a refractionibus neque a
parallaxibus in altitudinibu solis meri. dianis, neque ab incertitudine obliquitatis Eclipticae, neque Apogaei, & Eccentricitatis Solis , deceptus est in suis multiplicibus ebseruationibus quamplurium annorum, sed omnia adeo subtiliter gessit, de
magistraliter indagavit, ut apparentem diuersitatem'motus Solis ad tantam praecisione in deduxerit, quantam sensus oculorum humaniis capere substineat, ut late videre est in lib. I. progym. a pag.44. N pag. 68. Et quamuis Longomontanus sei quialterum minutum longitudini Solis,& dimidium minutum prostaphqres annum So. lis Tychonis subtrahendum esse censii erit in Astronomia Danica lib. r. par. a. pag. I 86. vltimae editicinis ; Q siti, inquit Soιis
motus circa Ae 'Gnoctium Vernate paulo
remissor, circa A. mfluis Uer. concitatior apparet, quam Tabula exhibeant, ae 'oinde etiam minutum Sam, in Stellis φιs DGo-nιs detrahendam ob dictam diminutam a se longitudia em mediam Solis ultra Miuulum . Vt d. lib. I. ilicor. cap. . nihilominus ti Tychone nequaquam recedendum est, etiam si de re exigua agatur.
Etenim ratio fluxus dimini itionis a Lon. gomontano deducta nulla eκistit, tum quia nullas exhibet obseruationes,per qua up pareat Solis motum fuisse adinventum a se, vel ab alijs eximiis obseruatoribus remissiorem circa AEquinoctium Uernale , ciconcitatiorem circa Autumnale; Nec Keplerus quoq; in postremis annis vitae Tychonis conuictor haec confirmat , sed proustaphqresim centri Solis per minutu unum Longomontano maiorem facit, tum quia quando Sol vere remissior esset in Vernaltaequinoctio , & in Autumnali concitatior, non idcirco. demendum fuisset indifferenter in toto circulo Zodiaci a medio, nec a vero motu Solis, nec a prosta phaereti centri Solis maxima minutum,nec scrupulum ullum, ve fecit LonSomontanus , qui νquanto concitatior est Sol in circulo Septemtrionali, tanto tardior necessario fit in semiei reulo Australi, sed demendum , di addendum potius foret tempori, quod
importat minutum unum motus Solis, &ideo addenda fui sic ni minuta 2q. circite temporis ingrcssibus Solis in A, a Tycho. ne obseruatis,& registratis in l. I. progUm. pag. 13. Quia ibi Solis motus concitatior fit,& per minutum citias euenirent, & dc-
menda fui sient ab ingressibus Solis in Y, scilicet in pucta Aquinoctialia veris, quia ibi Solis motus remissor, & tardior ni , &per minutum tardius euenirent,quam Tycho obseruauerit, alioquin per simplicem subtractionem dieti minutia longitudin
media , vel vera Solis in toto circulo Zodiaci , necessario anni magnitudinem decurtastet Longomon Panus per minutum unum motus, ac proinde per minuta tem poris 2q. circiter , quod & enorme , & ridiculu esset a Longo montano ipso alienum; ac proinde fit etiam irrationalis subtractio unius minuti a Stellis fixis a Ty-elione ob Ieritatis, & descriptis in I. I. pro- gymnas. a pag. a s 8. propter diminutam ab ipso Longomontano longitudinem mediam , aut veram Solis; inplerus autem, nec fixam ullam in Catalogo a d. Tychone, ut supra descriptam in minimo aliquom muto mutauit, etiamsi parallaxim in Sole minorem,quam Tycho existimauerit, nee Solis longitudinem Tychonicam: &ideo nihil urget cur Longomontano sit credendum , & maxime cum doe uno ciretia ter minuto in motu Solis apparenti sit i ta haec quaestio; & eo magis cum ipse Lon
gomotanus retinuerit interuallum, dc moram Solis ab Y ad ita, quae secundum Tyclionem existit, ut videre etiam est in Ta
bulis seeundorum mobilium Argoli sectatoris Longo montani in cap. de Sole, & in Pandosion lib. I. cap.8. Quis enim Tychone doctior, di petitior in obseruando ingressus Solis in punctis AEquinoctialibus ita fuit, ut per sua organa, & instrumenta
quammaxima cognouerit centrum Solis in centro gradus., seu puncti AEquinoctialis in suae obseruationis momento existere,
ac plene adaequari,si prius optime non calluerit quanta sit diameter Solis apparens
215쪽
Quis Tychone oculatior, adeo ut aberrare non potuerit per minutum unum ires
motu Solis appareoti vero adipiscendo, si
in ingressiibus . in punctis aequinoctiajibus, di solstitialibus, & in unoquoq; Eclipticae gradu non est attendendum , quando Sol per limbum iuum inferiorem attingit primum minutum dicti gradus , iaquo ingressum facit, nec etiam quando tri gesimum minutum illius gradus attingit cum dicto limbo suo inferiori, sed tantum quando ccntrum corporis Solis persecte siluatur in centro dicti gradus, ita ut bine inde a Sole deficiat in eo gradu exam semidiameter ipsius Solis, ni irum ut quan do Sol est in medio unius gradus, qui inia
sua magnitudine est 6o . minutorum, centrum corporis Solis tunc sit in Io. minuto dicti gradus I adeo ut cum diameter Solis apparens, ut diximus supra in eap. de obliquitate Eclipticae,sit indifferenter triginta minutorum, veluti ratio harmonica So. lis cum Zodiaco requirit, tune deficiant hinc inde abcius diametri circumserentia in eo gradu minuta II. quemadmodum etiam euenit in coniunctionibus centralibus Lunae cum Sole, & Solis ac Lunae cum Planetis, quia tune ratum centraliter c iuncti dicuntur, & sunt, quando centrum corporis apparentis unius reperitur ilia centro corporis apparentis alterius/Quis deniq; subtilius distinguere valuit penum bras illas ultimas, quae sunt in extrema
eircularentia Disci solaris ' Certe si quem Argum, & Lincaeum pro subtilissimis hisce
obuervationibus prouida Natura produxit, Tycho fuit unicus mortaliu , ut fama, dc veritas est, & non alius .
Hi ne a sensibili magnitudine diametri
solaris , di uniuscuiusque gradus Zodiaci, ut dixi etiam in cap. de obliquit. Eclipti- eae, differens de diametro selari, fit manifestum, quod cum opera, & actiones Naturae sint ex decreto conditoris Dei periodicae, nempe constantes ex principio, medio, & fine, & in hisce periodis cum principio sit coniunctum augmentum, & cum medio status, de cum fine declinatio: idcirco vel Astronomos obseruatores actionu ,
di operum Naturq in his sibi aribus hallucinari, vel imperlacias esse necesse est huiusmbdi eorum speculationes, si ipsius
Naturae mouentis,& agentis unam tantum totius periodi partem considerent, nempe medium, seu centrum, neglecto
prorsus principio primo, quod est citi primum attingunt Planetae per suum limωbum, seu marginem inferiorem , minutum
primum illius gradus , in quo ingrcssum, faciunt, si ille sit ingressius; vel neglccto
cum primum adtingunt cum eodem suo limbo inseriori minutum 3 o. illius gradus, in quo ingressium faciunt, quemadmodum etiam quando sint coniumstiones Planetarum inuicem,vel Eclipses, q uae ab eis considerantur, si negligant quando alter Planeta alterum attingit eum limbo suo inlariori , vel quando cum dicto Iimbo peruenit ad centrum corporis dicti Planete; halia lucinari inquam necesse est, aut imperis.ctas eme eorum speculationes circa eis ctus caelestium, & speciatim circa anniuersarios dominatores aeris, di temporum x quia antequam Sol cum centro sui corporis , centrum primi puncti Y attingat, vis delicet minutum 3 o. primi gradus dicti tagni, sex horae ferme praetereunt a princi. pio in quo ingressium fecit cum limbo suo inseriori in 3 o. minuto Υ nedum in primo
minuto,illud enim per Ia. sere laoros pri attigit, ac proinde iam firmamenti quarta pars a meridiano, & HoriEOnte euolauit,
queadmodum etia euenit iisdeιn hallucinatio in coniunctionibus cetralibus Luna cum Sole,& Planetis, ae fixis Stellis scilicet Eclipsibus sin qu bus paterit sermo h
ra antequam Sol, vel Planeta a Lunae corinpore detegantur, ut saepe videre est in Κ pleri Ephemeridibus anni I 6 17. & I618. ubi has coniunctiones adnotauit, , speciatim Luns cum V, & in pag.8. ubi etiam ait puncta nodorum Lunae a coi mrae in.
nae ibidem transeuntis per medietatem gradus Occupari; quae occupatio in causa est, ut a Tychone credita inaequalitas motus nodorum Lunae, difficile cognosci possit. Sed redeundo ad supputationem mmtuum , quia supputatio motus solaris fit potissimum ad duplicem usum , nempe vel ad habedos ingressus Solis apparent S -- ros in quatuor puncta cardinalia, videlis
216쪽
Astronomiae restitutae Lib. I. a Os
eer in duo AEquinoctialia, & duo Solstitialia , in quibuscumque seculis , vel ad habenda quaelibet loca Zodiaci , ubi reperitur Sol in quolibet anni tempore per motum suum apparentem verum , quando Praesertim quaerantur loca vera aliorum Planetarum , ex quo sine praecognitione motus , & loci Solis,tum medij, tum veri, minime possimi haberi loca vera Planetarum sub Zodiaco . Idcirco duo sunt modi pro hisce inuestigationibus consequendis. Primus pro ingressibus solis in pucta inuinoctialia, & solstitialia inquirendis,est certissimus,& hactenus a nemine usitatus,quia fuit omnino incognitus Reipublicae liter a. riae uniuersae ,& est per Tabulam quam in .fra exarauimus anni maximi solaris, nec non per Tabulam anticipationis diei qui . noctiorum in singulis annis maximis solaribus , per quas addito vel detracto quicquid importat dierum , & horarum, ac mi nutorum , data quaelibet distantia annoru, a quolibet ingressu vero, atque explorato
Solis in punctis AEquinoctialibus, I solstitialibus , aut in aliis quibuscumque punctis, seu partibus Zodiaci exquisite obsertiatis, habetur in cunctis seculis, tam praeteritis, quam futuris,certissimum momentum reuersionis Solis in idem punctu quinoctii, & solstit ij, seu alterius puncti Zodiaei, veluti prius fuit,.ut in cap. II. docebimus : & ideo alia tabula in eodem Cap. unius anni maximi solaris inseruiet quoque pro reuolutionibus , seu reuersi
nibus Solis in idem puctumZodiaci,a quo
singulis annis discedit, tam pro reuolutionibus in Mundo, quam in Genituris; doqua etiam infra in cap. I Alter modus est per Canones, & Tabitas Astronomicas, quae pariter absque labore , & molestia obseruationum exhibent veros motus solis, eiusque apparentia i Coelo loca, expeditissimε ad quodcumque tempus, siue praesens, siue futurum , autetia quod multis seculis antea praetericrit: Verum quia Sol quamuis perpetuo eandem squalitatem in sua periodo motus per
Zodiacum constantissme seruet, ut plene demonstratum est in cap. a.de anni magnitudine; tamen aequales Zodiaci semicirculos inaequalibus temporum spatijs percur. rit,ita ut in una parte Zodiaci semper diu.
tius commorem , quam in ei opposita par. te altera I propterea Astronomi in investigatione apparentis L ac veri motus drurpi Solis, prout etiam reliquorum Planetarii, primum ni eatos, eu aequales motus inuestigare snmmo studio consi iuueruat , conque ad inuentos iis statia aequalia temporunempe annorum , mensum, dierum, ii rartim, & minutoi tim,distribuunt,& deinde studio pariter maestino adinventa tota i qualitate eorunta motuum, loce ut per Tabulas prosthaphqreseon, quantum
illis aequalibus motibus alibi addendum , sit, di alibi demendum, ut Solis, & Planetarum reliquorum in Coelo loca vera bene. ficio dictarum Tabularum, & numerorum tantum resultent, & praecognoscantur. Et quoniam ad dietos: aequales motus
Solis, aliorumque planetarum collige dos in Tabulis, seu Canonibus descriptos, pri. mo,& principaliter opus est Radice, seu Epocha, q uae nihil est aliud quam principiumores medij congruentis ccrto, ac determinato alicui tempori insigni assumpto, unde dicti medij, seu aequales motus deri. uationem habeant, M ad alia qu cumque tempora, vel sequenti adcu sutura, & prs-
cedentia , seu praeterita extendantur; Huiusmodi autem Epocha persecth haberi nu. quam possi,nisi per plures, pluresque ex.quisitissimas obseruationes mutuo in uice consentientes, vel proprias, vel tutius insigniorum in Astronomia principum, dicti motus, positusque Solis in pluribus Zodia. ci partibus; Ideo Astronomi eximi, laboris sque ae veritatis amantes , hac ratione Epocham per mulit plices obseruationes exactissimas mutuo consensu inuicem firmatas , definiunt, do hinc est, quod unusquisque Astronomus tabularum conditor, Radicem,seu Epocham motuum aequalium
constitaut ,& quod alii ad aeram, seu Epo. cham Christi medium motum solis statue.rint dic prima Ianuarij in meridie,& alij in meridie praecedente diem primam Ianuarii more Astronomico a Ad cuius diei ultimae Deceb in meridie Radices medii motus S Iis ad Epocham Christidecundu sequentes
Astronomos supputat Ricciol. lib.3. Alma.
217쪽
Secundiam Secu dum Secundum Secundam Secundum Secundum Secundum Secundum Secundum
Keplerum Lansbemum Bollialdum Risciolum
Inter hos autem Tychonici,nempe n-somontanus, Keplerus,& Bullialdus, ita, cipiunt Epocliam Christi die prima Lxn ru in meridie , de ideo medius motus Solis in eorum Tabulis excedit supra stum motum medium Solis, ipsorum supputatum in meridie diei praecedentis primam Ianuarii ia minutiv 39. St. scilicet pendi εvnum magis, prout etiam medius motus Lume in corundem Tabulis ex dit -- tum medium Lunae alior si Astronomorum
in gradibus videlicet per diem unum magis r di sic die prima Ianuarij in
meridie, Longomotanus motum medium
Solis statuit signorum 9. 8. medium motum Luns signorum & gr. 1 F. circiter , ut videre est in Astronomia Danica pruno impressa;licet Argolus eius se. elator exhibeat hos motus a meridie praecedente,&KeplerusQuorum 9 8. o di medium motum Lunae signoru .& gr. I . circitor, ut videre etiam est in Tabulis Medieris Reinerij primo editis; di Bullialdus eundem medium motum Solis fi mat signorum 9. 8.I7 . Io . & medium m O. tum Lune signorum 6. S gr. II. circiter, vi in Tabulis philolaieis r ac proinde me. dius motus Solis, quem reeesuirmis horum Astronomorum no est ultimet diei Decembris in meridie, nempe diei praecedentis
Ianuarij Kalendas , Uia ipsius primae diei Ianuarii in meridie;
. Equatio vero, quam putant nonnulli Astronomi,temporis motus Primi mobilis praetereuntis inter motum,& positum medium Scilis, & inter verum eiusdem Solis motum, ac positum, quando ab aliqua da. ta obstrua ne veri loci Solis eruitur me. dius motus Scilis pro Epochis, seu Radici bus constituendis, chimetica prorius est rquia cum motus Solis per Zodiacum lege Naturae sit viaeus, & per omnes Zodiaci partes inaequalis, di nidi realiter non potest in aequalem, nisi per intellectum, irae autem truel tectus operatio , di fictio, nihil vete ponit inesse . di ideo cum unicus sit motus Solis per zodiacum, di ille inaequalis iacunctis Ecliptacae partibus, di paru-culu, unicum quoq; aecessario est tempus dicti motus, nam ex physicis documentis rTempus esi numeras motas secundamprius,ct
est,ctra qualis; ει quantus es motu Iansumes tempus , or Patis motus, late temtas i Us Aristo t. l. . physic. a text. IO M ad III. ac proinde cum vere non sint duo motus,nec vete duo positus , canaequenter nec vere sunt duo tempora . Erro axe igitur con deranti, ab his Astronomis duo tempo amotus Primi mobilis in uni eo moru Sola inaequali, nempe tempus medij motus, seu posuus Solis in dato medio motu sito per Zodiacum, & tempus veri motus, seu P situs Solis in eodem dato vero motu suo permundem Zodiacum: quia quemadmodum non differunt tuter se motus messius, ac verus, nisi per Iotellectuma ita dequet
differt inter se realiter tempus visu motus medii, ac veri, sed solum per intes lectust, di fictionem : Quidquid sentiant nonnulli moderni, di R, iolus in lib. 3. Almarem sui cap. 33. pag. 183. praestimemes corrigere Tychone tu medio motu Solis, quem Tycho desiampsit ab obseruatione sua sequinocti Vetis anni r588. pro Epocha Enaias Sp. completi constituenda in lib. I. pro- gymn.
218쪽
Astronomiae restitutae Lib I. 2 O ς
gymn. pag. I 6. Iam enim ipse Tycho in
eodem libro pag. 26. 27. di 28. Iese corrisens circa motum Solis, quem promulgauit per Ephemerides suas quasdam praece
dentes anni II 83. protestatur; Erro em perexiguum in motu Salu ab Vs exonslato , euenisse, quia inter alia adhibuerit quasionem temporis ingrestibus locorum Sotis ass-ptorum , qua non erat uecessa ia ; Et hi tui si modi aequationes omnes, uam proptςr in. atquesitatem dierum,quemadmodiun nullo modo considerantur in supputationibus motuum diurnorum Solis , nec reliquorum Planetarum ab Astronomis Ephemeridum calculatoribus, ita neque in Obseruationibus eorundem motuum : & ideo has inaequalitates , ut imaginarias,dierum,& horarum , eorumque diuersas aequatio. nes lati si me reiecimus supra tu capit: de causis primis physicis temporum, quamuis
inutile sit tempus inrere in huiusmodi quε-stionibus exigui ponderis, & generaliter leuissimis, nisi ubi agatur de motu Lunae. Et quia obseruationes etiamsi exquisi tissime factae fuerint in diuersis seculis ab insignioribus Astronomis , minime suisci sit ad constituendam Radicem, seu Epo- cham , a qua bene fiet O supputationis , &mi merorum resultare possit momentia verum dictarum Obseruationum, verusquo
Iocus Solis iam diu exqussite obseruati,ni. si motus Solis medius aequalis , laetit optime praecognitus , dc exquisitissime in Ta bulas distributus, ex quo veram, ac certi Lsi aram periodum motus Solis ijdem Astronomi adiuuenerint, non autem maiorem , vel minorem quam reuera sit: Propterea
hinc fit, ut nulla Radix, nullaque Epoclia
motus Solis modernorum Astronomorum p stare, atque exhibere potuerit unquam vera loca Solis iam diu praeterita, ct exactissime obseruata, veraque momenta di ctarum obseruationum praeteritarum, pro ut etiam neque longe futura loca; nec viata Radix,atque Epocta motus Solis prisco.
rum Astronomorum exhibere valeat loca Solis praesentia exactissime obseruata, veluti etiam longe praeterita a seculis eorundem,ut infra set notum. Praeterquam quod in medijs, seu aequalibus motibus,requiritur summa diligentia , di praecisior etiam in quartis ,&quintis scrupulis , nam exiguus erior in eis , fit temporis diuturnitate maxime sensibilis. Quamuis enim,ut ait Reinholdus,tu piae fatione fecimda sitarum Tabularum , neglia io vHμs quarii Fr u
li in diurno motu medio aequali videatur nullius momenti esse; tamex 's annos r excen- ros is unum prιmum si palum euadit , &ideo apud Ptolemaeum Canones aequali ii motuum ad sexta usque scrupula pei ueniunt,& nos ad septiuis usque extendimus
In hoc autem stelido modo, qui pei nac dios, seu aequales motus cst in viii au inquirenda loca Solis apparentia vera in omni aeuo tam praeterito,quam futuro, inest defectus, scii impersectio, quae non inest in
modo primo in irendi eadem loca vera Solis per reuersiones eiusdem solis apparetes veras: nam in hoc secundo modo motus Solis, qui de sui natura realiter unus
existit, & inaequalis in singulis diebus quorumcumque annorum , di seculorum , diuiditur etiam in motum aequalem in singulis pariter diebus quorumcumque annorusti ieculorum . Sed quia haec diuisio, & se
paratio motus aequalis ab inaequali fingitur per intellectum, ad hoc, ut per huius inc-di fidiam diuisionem,& distinctionem, ad inueniri possint motus apparentes veri ciuiadem Solis in singulis diebus quorumcumque annorum , & seculorum I ideo haec fictio tanquam a veritate aliena, merito si1-biicitur fallaciae,& impersectioni, propter continuam variationem,& mutabilitatem inqqtialitatis motus Solis in cunctis Zodiaci partibus ratione motus Apogaei sui ; cuit persectioni,& desectui, nisi remedium suis temporibus adhiberetur, & succurreretur; vera loca Solis, iam diu per mille an. nos prciterita , vel longe admodum futura, cxiate praestare non valeret hic secundus modus, qui per medios motus cst . Quia ergo haec imperfectio, di defecti b ortum
habet a motu Icntissimo Apogaei solaris euariantis insensibiliter aequationem , seu prostaphqresim centri Solis in ijsdem Zodiaci partibus in aliquibus seculis,& sigillatim in hoc aeuo: Et in spatio aliquot millium annorum fit admodum sensibilis mutatio veri motus Solis in eisde Zodiaci partibus a
219쪽
a o 6 Francisci Leuerae Romani
tibus, ubi prius erat tardior , vel velocior, idque propter variationem dictae prosta-phqresis centri Solis, quamuis nulla prosesus fiat unquam mutatio medij, seu et qualis motus Solis in toto Zodiaco, & consequenter neque magnitudinis anni: ut late sup .dixi in cap. a. .&6. Propterea semper
necessario est addenda, vel diminuenda iuxta exigentiam in supputationibus m tuum solarium, tota illa mutatio aequationis centri Solis, quae facta est a temporo constitutionis cuiuslibet Epochae, seu Radicis primae per motum Apogeti solaris,usque ad tempus , seu spatium seculorum 'ab illa Mocha, seu radice prima hactenus
praeteritorum, in quibus quaeritur motus,
leu locus Solis, qualis fiterit; Mutatio in. quam illa, quae facta est per motum Apogaei Solis a tempore dictae Epochae primet, usque ad tempus dicti loci Solis,qui quaeritur per Tabulas medii motus, ac per Epocham , seu Radicem secundam a dicta Radice prima derivantem . Idemque fa ciendum in perquisitione motus , seu lo , ci ratis seculorum longe futurorum post dictam Epocham constitutam e Ratio autem est,quia cum Radices,seu Epochas admotus .pparentes veros in cunctis seculis inquirendos desumant Astronomi ab obseruationibus potissimum factis ab eis,vel ab alijs in sua et a te, ac proinde secudum arquationes centri debitas Ioco Apogaei Solis illius seculi, &tunc addendas, vel diminuendas a medijs motibus eiusdem Solis; quae obseruationes factae ab Astro- nomis in sua aetate, sunt Radix, seu Epo- cha prima,unde deducunt dictas Radices, seu Epochas secundas; Profecto quando per dictas Epochas, seu Radices eorum secundas, quis inquirere cupit motus Solis
apparentes veroS, eiusque locum in eadem Ecliptice parte per aliquot annorum millia prius, vel post dictam Epocham
eorundem primam , considerare necesse
debet mutationem Apogei Solis, de eonsequenter aequationis centri Solis ibidem
a tempore dicti Epochae priins usque ad tempus dicti loci Solis, qui quq ritur, facta
per motum Apogaei Solis : nam medius motus Solis illius Epoche secundae, non est medius motus Solis vere conueniens
tempori,ae seculo ipsius Epochae,seu Ra- die is secundae, ac proinde neq; congruens aequationi centri Solis debitae tepori eiu
dem Epochae seu Radicis secunds, sed est
medius motus Solis vere coveniens Raduei, seu Epochae primς, nempe tempori, ac seculo, in quo supputata, & constituta est ab Astronomo per obseruationes veri motus Solis suas , aut aliorum in sua state , Epocha illa secunda; ac proinde in equinoctijs,& solstitiis,est semper idem numero medius motus Solis cum illo in Emeha prima summato, dc propterea est medius motus Solis congruens aequationi centridebitet tempori, atque aeuo dictae Radicis primae, a quo ortum habet dicta Radix,seu Epoelia secunda. Et licet dicta mutatio, seu motus Apori Solis, ut latε probauimns in cap. 2. . t 6. de Apoggo Solis, mutare in nihilo valeat annuam periodum motus Solis per
totum Zodiacum, nempe anni magnitudinem: tamen mutare valet inaequalem
diurnum motum Solis per has, & illos
partes Zodiaci eo seculo , &etseere motum illum celeriorem, vel tardiore, quam retroactis seculis fuerit in eadem Zodiaci parte inaequalis diurnus motus eiusdem Solis, ac proinde maiorem, vel minoremiquationem, ac prosta phaeresim centri assidendam, aut minuendam a dicto medici motu, cum quo sumpta, & constituta iam
diu fuit dicta Epocha, & consequenter
maius incrementum , aut decrementum
morae Solis in signis Borealibus ab Y ad
, ut late docuimus in cap. . & 6. de m
tu Apogaei solaris. Et ideo quemadmodum in determinatione dictae Epoche, seu Radicis motus Solis,habita est consider tio εquationis centri tunc debitae dicto eidem gradui, seu parti Ecliptic ,ubi tunc Sol existit, di cum eo quoque solare Ap gaeum 3 ita in noua inuestigatione, de supputatione veri motus Solis diurni sub eadem Eclipticae parte, post aliquot annorum millia a dicta Epocha, vel ante aliquot annoru millia ab eadem Epocha, habenda est consideratio ς quationis centri Solis, tunc debitae dicto eidem gradui, seu
parti Eclipticae, sub quo pariter Sol inquiritur , & ubi quoque tunc Solis Apoggum
220쪽
Astronomiae restitutae Lib. I. a OT
existit, ut per dictam a quationem resilitet Epriss motuε diurnus, locusque Solis con.
uens illi parti, seu gradui Ecliptic ς quisito in eo seculo, prout sectum iam fuit in dictae Epochae iusta, ac congrua determinatione , addendo , vel demendo a motu Solis medio illam ρ quationem centri,quae tune eo seculo ibi vere com tit eidem a gradui, seu parti Eclipticae , ubi er i Sol, eiusque Apostum. Etenim quemadmodum per intellectum, ut diximus, conficta distinctio, & separatio motus apparentilaveri itisqiralis Solis a motu stupplici, & ar quali eiusdem, fuit in causa, ut motus, Acloea Solis iam diu praeterita , & longe ad modum futura a tempore dicta: praedet ni-- Epocliae , seu Radicis , non corret pori dxant veris locis,& temporibus eorundςm motuum caelestium Solis; ita realis, de physica unio,& coni unctio avitus appareati Sueri inaequalis Solis cum motu eiusdem,
simplici medio εquali, suis debitis temporibus facta, erit causa, ut motus, & loca
Solis quaelibet quaesita, quae iam diu prae terita, aut longissiis sutura sunt, a tempore didiae praefinitae pacliae,seu Radieis,
prorsus corresponde oe vers locis , ac temporibus eorus dem motuum caelesbum solaria, ut iusta in eap 3. pluribus exem.
plis , & calculis euulantissine demonstrabimus a
Hanc autem impersectionem, exima in indagatione exquisita caelestium a omnium motuum, ingeoue fatetur Riceiolus in Almagesto suo lib. g. Oct. r. c s.
Pag. 68. eamque concludit prouenire ex
fictis motibus, hypothesibus, & figuris, accinculit Planetarum geometricis non veris, qm sunt in usu penes Astronomos omnes, dum inquie; Pia tu figuras Grametricas, as hactenus Auronomi accommorire conati βιον motuus calfibas, nulla adhuc plane A. et aras phaenomems omnibus istas Planetati rime obserenatis, idquid iactos tui, is re sertim Lanuersias; subdens: Hoc autem iis h obses peιius con Ias,quam is obserua. tiam . defectum reserunt non pauci,& paulo post a Necessitas aurem h potheseos orta utile-
ν potia/ ex nostra imbecillitate, vel conserata M. quam ex Minura momum calesium , praesersim cum xen habeamus ebrieraatiraesomnes, ctsingulas, Ma te tam υna periodum pre partes quondis expiarvium , Mosis mans festent, cissique rationem constantem exhibeari, ideoque reliquas quasiones mecorum mo--.m , quos ad faciliorem causti sim finximus , ing--r quodammodo veσari ex nece, si re aliculo gura grametrica , cum legisosa fieti seni Planeta . Et hisc ηimirum esse
rationes , ac stroporDones viamerorum valde
recondisai . Haec Ricciolus ubi sepra. Hoc tamen loco praetereundurn non est, quod licet medius motus Solis n5siisciae ad supputationes integras vel la&apparemtis motus Solis, quia artificiose diuiditur ab inaequali motu, cu quo lege naturae estaretissime coniunctus, ac colligatus ratione Eccentricitatis suae a Terra: nihilominus ex hoc non insertur,quod medivi, seu simplex motus tqualisimus Solis diurnus per Zodiacum, qui nullam habet rel*tiindem ad I errae eccentricitatem ab eo,& qui semper idem est, & terminatur cum vero,& apparenti motu inaequali eiusdem Solisper Zodiacum in complemento circulati nis siue per eumdem Zodi cum, ac proinde, qui nihil aliud est, quam totus motus verus solis per Zodiacum , di qui non distinguitur realiteravero motu Solis appareati , scd per intellectum tantum , careat virtutibus, & uiribus suis, de quibus lato dix. supra in eapaee molabus squalibus mediis Planetarum . Ea bis i situr, si tempus, motus, ae Post
tus Solis,& Apogsi Solis,nempe Radix prima , unde fundationis , seu constitutionis
suae exordium firmit quaelibet data Epp-cba , siue Radix secunda, sit posterior permulta secula a tempore motus, ac situs so
lis, & Apogaei Solis,verique loci Solis, qui quaeritur per dictam Epocham secundam , sic ut supr.ι deductam a dicta Radice seu Epocha pruna , dc auteriorem tempori dicti Ioci Solis, qui quaeritur , sicuti esse seset tempus, &ompis Obstruatis motus, per quam