장음표시 사용
141쪽
De natura, efectibus gnes garrit, columbus murmurat, S: omnes deni sie
volucres suauissimam conficiunt Mu s icam, dum amare incipiunt ; M terrestria etiam hoc probant. Equus enim te ruentius amans, Dequentius hinnit, rugit Leo, Taurus mugit, Lupus ululat, durus Aper, ac indomita Tigris se munt: quod clarisIime explicat Guarin.in sua fabula past. ach. primo, scen. prima, his verbis. uest'Augellis, cis eanta λ. Si dolie mente, e lassivello mola Hor dalubere a Faggis, Et his dat Faram at Mirto - i. Shauesse humanos reto, Direue, ardo d'Amore, ardo ae ore assutae in Mandra i armento, e quei muggiti Sono amorosi multi Z Ie 1l Leone albo o ,
Con d Amor I pira. Vbi, & elegantissime, & latius hanc rem prosequitur;
& Ranae etiam pse dum amant, ut ait Plutar.in lib. de si
tert. anim. euocationibus CL tuntur, qvocem edentes, ad a-- rem, di coniugium aptam , ibi autem Mas femellam Iis allexit, ina noctem istam commorantur , igitur iam omnis Amans sit sapiens, doctus, Musicus, Poeta , &Pictor: Unde Plat. indicta Orat. Agath. inquit, sagittandi namque, medendi, gr diuinandi peritiam appetitu, atque Amore 'Duce inuenit pollo, quis Amoris discipulus: Musicam similiter Mus ; fabricam mulcanus aerariam ;artificium Minerua , Iupiter Deorum, hominumque
142쪽
. Amorissensitivi. Iirgubernationem, &Marsi. Gn. in Sympos orat. 6. c pitulo i o. inquit, Amorem esse callidum , & sag cem venatorem, machinatorem , insidiatorem , pr dentiae studiosum, philosophum , virilem , audacem, vehementem, facundum, magnin , atque sophistam ;quippe qui instruat Amantem , quomodo gratiam Amatae aucupetur, seu dolis implicet, seu captet obsequijs, siue eloquio mulceat, siue cantu deliniat,& quod idem Amor arma, & modum ministrat Amanti, quibus valeat rebus amatis potiri: & Stobcus in florilegio de Vener.& Amor. Serm. 6 I. par. I. ex Orpheo. Advoco magnum, sanctum, amabilem uauem Amorem, Arcipotente inlatum,igneo cur pu locem,impetu agilem ,
Olludentem Dij di mortalibus hominibus, Industrium manibus, natura Aplicem, claues babent m
Celestis Aetheris Ponti, Terrae, sis quot quot hominibus Spiritus omnium generum,Tellusgramine fecunda nutrit, Tartarus ἐν quot habet latis us, er mare raucum, Solus enim iptorum omnium Impcrium obliscs. . . '. PAVnde, & D. Bernardus in lib. de nat. dc d ignit. Amo capitulo primo, in princ. inquit, quod Ars est Artium Ars Amoris,quatenus plus addiscitur in hac arte Amoris,quam in omnibus alijs disciplinis. Vnde, ει non immerito vulgo dicitur, quod lites, inimicitiGdc Amor reddunt hominem sa: acem, vigilantem, & prudentem. Hinc Plutarc. libro primo Sympos. quaest. 1. Amor de taciturno loquacem, de cverecundo officiosum,de negligente industrium di de coris
143쪽
1 r 2 De natura, sest essectibus
Igitur iam ex dictis euidentiti 1 me constat, Amorem etiam lasciuum esse bonum, & bonos in nobis producere essessus ; quos omnes, ultra ea, quae dicta sunt, elegantis r sime coimplexus est idem Pater Amoris Plato in eadem Orat.Aghat. his verbis. μιc Deus est, qui pacem largitur
humano generi, Pelago serenum multum, requiem mentis, homini cubile, δ' somnum curis permixtum: hic rusticitatem a nobis amouet, hic nossumiliaritate conciliat, coetus huiusmodi
omnes congregans, inflemnibus, s 'sis diebus, in Choris, insicrifici,s dux nobis, sist praesidens ; mansuetudinem quidem
porrigens, exterminans feritatem , bcneuolentiae largitor, malevolentiae omnis expulsor, propitius, beneficus ,spectandus sapientibus, Diys placidus, exoptandus expertibus, participantibus possidendus, atque tenendus ; deliciarum, mollium illecebrarum ,
gratiarum dulcis fusionis, θν desideri, Pater; bonorum studiosus, malorum spretor, in labore, in timore, in desiderio, infirmone gubernator, perscius adiutor, siruatori praecipuus; cu Horum Deorum, ais hominum decus, est Dux pulcherrimus,ati optimus. Et ibidem in Collaud. Phaedri. ait. Na quid melius accirire post eAdolesienti, quam optimus Amator, aut Amatori, quam Amasius optimus, non inuenior duo quidem sunt, quae a pueritia per omnem mitam ducere illum debent, qui sit praeclare mi turus, in rebus turpibus /verecundia, honestis et ero, gloriae, laudiscis udium ; haec autem nobis, nes nus,nes diuitiae, nes honorespraestare citius, ac melius,quam Amor, possunt. Unde cum tot, taliaque bona nobis largiatur iste Prurar. Amor, non Immerito dixit Plutar. in comp. Tharsei cum Romulo, quod Amor sit Deorum Minister, hominibus exhibia Praeui. t sero curabe alute Iuuentutis, D Procul. in lib. de Anim.&de-
144쪽
moris flensitim OR& d mone, mouentur quide a Deo pulchrorum Praeside, ad- Cura Animam ingeniosorum, &Plato in Sympta Aristoph. et V
laud. est enim praecaeteris Dijs sumo regeneri humano benem tus,curatoriel tutor hominu dc ibid.Paus.luc aute est ipsius caelesti Deae Amor coelestis et ipse,qui ta priuatim,qua publice pretiosus e Let mate parite et Amatu Virtutis cura, ludiu cipere init. Sicut e cotrario,qui Amori no incubui, nec , , more baetaturiquauis essent omnib' alijs Virtutib praediti; spernunt' tame a Dijs,ac negligutur hinc Athen usi. I 3. dilavinu. ast 7 .ait,l ideo Hi ppolytus ille Phedr ardor,ac ignis 115 fuit iuuatus a Dijs,dii ab Equis raperetur p spinas,& saxa,quia nuqua rebus Amoris delectatus fuerat ibi: Iuueniquiae omni Virtute praedito id olu iiij fuit, si I perniciei casesa,quod Z nerem non coleret: nec Diana, cui Fuit apprime charus,nec Deorum, Daemonumue qui iam opitulatus est prodest ergo sequentibus & nocci iugientibus Amor.
yd noceant, Jst mali ni us Ilus Amoris. Cap. VI. iEX altera parte,q, pniciosissimus sit iste Amor, in nobisq;danosis limos Educat essedius, ex his clarissime cospicitur Namq;nulla est alia passio, aut animi plurbatio ta gradis,quae homine bestijs,& brutis magis similem
reddat,4 ista esserata rabies Amoris,& ut inquit Plutar. in τ' 'd.Sympos lib. i. quaest. s. Inuenies nussa alia animi Iturbatione, mel dolores abfirre acriores, melgaudia mehementiora, mel maiores furores, metisi abalienationes: & in Amat: inquit,sidi cibus en remere Amori,qua is qui 11 cupit, mel
bitet, Delpecunia, Asrima redimit metiam prius dixerat Arist. in L. Moral. c. 3. binc Vincent. Chartar.de antiq.Deor imagin.de Imag.Cupid.in princ.omum Animi pium c
145쪽
bationiι nulla equidem mehemetior, autperniciosior est Amore.
iste enim A mor,cu ut plurimu pro fine coitu sibi propo nat , ac pro fragilitate utriusque sexus ad illu cepe perueaniat, coitus aute maxime noceat, & corpori, & animo, ianecessirio sequitur,situ Amore esse perniciosissimaeco pori quide infinita mala infert,omnes vires debilitat, te-
periem corporis corrupit,senectute accelerat,vita abbr uiat,omnibus inde mestis,& me broru partibus maximen et, ossicit ladeo ut Tiraquel.deleg.Connub.leg. I Τ.anum. 6.vsa; ad nu. 1 3 . infinitos, & prope innumerabiles morbos A referat, qui ex coitu, & usu rei venereς lueniunt:& dicit Mares .prout refertur in expositione Emble. Alciat. II 3. Q ideo Amor pingitur coecus, quia moderata libido eripit luce; sed iii mala,quae animo infert, eo sunt maiora, ac grauiora, quo animus ipse corpori praestare cognoscitur; cerebrii enim, mes,& intellectus p coitu maxime hebetatur:Na maxima pars spermatis e cerebro secernitur,ut idesi h ibide refert num. 3 s. ex Gal.& alijs,ex quo sequitur eum, qui intemperater utitur coitu, maxima etia parte cerebri amittere,usiimq;cerebri maxime labefactare,& coseque-ter etia usu rationis, & Intellectiis adeo ut possemus dicere in usu,& in illo actu rei venerear. homine no esse homi ne,sed potius brum; memini enim me legisse apud Arist. in coitu,homo no disert a Brutis; cuius ratio potest esse ista homo in tantum dicitur homo, in quantum rectum habet usum rationis ; homo enim non solum dicitur ii mo a potentia,& facultate rationali, sed magis ab usu eius facultatis;Vnde dicimus,l infans, stultus, & ignarus non habent intellectu,& q, sunt aequivoce homines, quatenus carent recto usu rationis,a quo omnis persectio humani
146쪽
generis pendet;AEquivoca. n. sunt ea, quoru nome est ide,
ratio aut diuersa, ut ex Arist.in anteprcedi .c. I .ratio aute,
& forma hominis est anima rationalis, cuius persectio in recto discursu cos istit; qui ergo rectu non habet discursu, non habct animam, & rationem adeo perfecta: ergo noest perfecte homo: ergo est aequivoce homo; sed homo in coitu no habet rectu usum rationis,ut Cmnibus puto esse manifestu: ergo in eo acta no est persecte homo: ergo mquivoce homo ergo brutis magis similis,qua persecto homini.Et propterea Alexander Mag.qui, ut refert Plut. in lib. quom .rosi adulat.ab amico internosci, paulo post medium,adeo se adulatoribus supplantandum tradiderat, ut ab eis pateretur adorari,ac vestiri ad instar simulacri, haberi,ac praedicari pro Deo, ex bomno potissimum, ac re venere a dicebat si doceri Mem non se habendam ijs, qui ibum Deum appellabant,quod in his duas us rebus ipse deterior essit, acplus aequo afliceretur ; Igitur homo per usum rei ven reae fit se ipso saltem dcterior.
Ex hoc aliud pedet,quod du generatur filius hominis ἰpossemus dicere,qd nec generatur homo, nec generatur ab homine:non generatur homo, quia tunc in tempore coceptionis,conceptus non habet,nec usum,nec potentia
rationis, sed tuc dicitur similis piri, & viuere vita Ppria
solius plantae: nec etiam generatur ab homine, quia dum concipitur, concipitur in eo actu,& puncto temporis, in quo pater, & mater per coitu emittunt semen, in eo autεaehi, i a dictu est, non esse proprie homines. ergo dci generatur homo,no generatur, ut homo,nec generatur ab homine, tanqua ab homine,ob defectio usus rationis:ergo
iste Amor hominem facit similem brutis, quia hic Amor P α pro
147쪽
pro fine habet coitum,& homo non coit,nis hoc Amore ductus,& illectus,homo autem in coitu non disserta brutis: ergo damnosissimus est ille Amor. Quod Puto Ego,eleganter voluisse innuere Veteres illos,qui fabulati sunt,Circe,& Medusam transfor masse homines in Porcos,i Asinos in Serpetes,& Lapides: qa enim istae mulieres erant pulcherrimae,& lasciuiae dedi tae,ac sui corporis copiam multis faciebant, homines earu Amore adeo capiebantur,ut alij per lastiuia, seret similes Porcis, alij stolidi ut Asmi,alij crudeles,& rabidi tanqua Serpentes,alij demum adeo corpori dediti, & animae obliuiosi, ut verius lapides,& insensati, quam Iroprie homines duci valerent, & Deos etiam ipsi suos linxerunt, Ppius se ipsos transformasse in grandinem, in auream pluviam, in Taurum,in Cygnum, S: in alias huius generis insanias,ut denotarent etiam eorum Deos insanire, vi illius Amoris ρος- ductos,&illectos; Unde Senec. in Hippol. ach. i.i Chor.alia Et iubet Curio luporos relicto, taultibus falsis habitare Terras. Th. sub Phorbus pecoris A fagi Her i Egit Armcntum 1, positoque plectro,
pari Tauros calamo α ocauit. 2
Induit formas,quoties minores si, qui Coelum, nebulasque ducit '
Virginum serauit sua terea ludo, e Perque iraternos iova Regna luctus gula lentos imitante remos,
148쪽
Ξ Pectore aduerso domuit profundum ἰPro sua lector timidus rapina.
Quod adhuc clarius ex multis exeptis, & historijs colligi-ttur Na Pasiphae amauit Tauru,ex eoq; Minotaurum genuit,& ut inquit Ouid.in a. Amor.in prinsemidouesVira, o μμ Diuii iurue Semiramis equu usq; ad coitum adamauit; alia quaeda puella in Etruria canem amauit,eoq; facta
grauidademicane genuit, Alcippe Elephantu amans,Elephantu peperit;& in AEgypto in quada insula serunt,Mulieres passim cu hircis coire Aristi,nymus, ut refert Plut. πιμα in Paral.re habuit cu As ina, ex qua filia formosissima s scepit,cruribus tame asininis.Fulvius Stellus Equa cognouit, ex qua suo tempore filiam habuit pulcherrima. Machareus cia una sororum rem habuit, ac situ suscepit. Papirius Canutiasorore foecundauit: hinc Paul. ad Cor. c. I. Omnino auditur inter vos fornicatio, θ' talis fornicatio, qua .ram lis nec inter gentes: haut mxore patris sui aliquas lenisum habeat:vxor patris, vel est mater,vel saltem nouerca filij igiatur arguit Corinthios, quod vel matres, vel nouercas intirent, siest Pericles ille Olympius qui, ut testatur Athen .li. I 3.
nu. a se I . Ob prudentiam in rebus publicis traflandis madnam conficu tu uerat dignitatem authoritate, fuit adeo in V ne rem propenses, Ulpropter A tasia Amatam totam Graeciam perturbauerit,ac cum 'Uxorepropraj iij passim onret. Mirrhaque Cynira patre amauit, ac cu eo re habuit. Ite Pelopeia, Harpalice,Procris,& alim suos patres amauertit. ac cu illis copulam carnalem habuertit: Asrippina matcr Neronis,
cum filio rem habere cupicbat,sepiusq; ad lasciuia ornata hoc filio significauit;& multae aliae,quae propr os filios Manantes hoc genere Amoris alie cum eis re habere cupi bant
149쪽
bant,&: aliae habuerunt; multe aliae suos traires,priuignos, generos, Sc maritorum fratres, hoc genere Amoris am uerunt,ac cum eis rem habuerunt. Multae aliae propter hunc Amorem adeo crudeles facta sunt,ut alia patrem,
alia patriam,alia proprios etiam filioa prodiderit, tosqae vel necari passae stat,uel etia proprijs manibus nec aIunt, vi liberius,obstaculisi sublatis, securius Amato frui, & ρο- tiri valerent,ut elegantissime tradidit, N: refert Tiraq. de
. leg. Lonnub.leg. s. nu. I 3 &nu. I OO.Unde Virg.Eglog. 8.Saeuus Amor docust P aistrum sanguine matremi Commaculare manus e Crudelis tu quoque Mater:
Crudelis Mater magis,an Puer improbus ille' probus ille Puer,crudelis tu quoque Mater.
Ecce iste Amor hominem similem brutis,& brutis etiam deteriorem saepissime facit,ac in una sola specie ho minutot,ac talia mala producit,quae in omnibus alijs speciebus simul iunctis,nunqtiam reperirentur. Quos omnes sere istos eskctus simul complexus est,&
significare voluit Plutarc. in lib. Bruta animalia ratione uti,his verbis, e iras libidines natura, quamquam legis a xilio fulta, tamen intra fluos confines coercere non potest: quia ea in tarsu iiij exudanus,atrocemfoeditatem,tumultum, cos io-mems, natura gignant in re menereae Na Capras, Porcas,
Equas intuerunt miri, so rminae insano masculam beniaria amore ex ac sierunt,ex huiusmodi enim coitibus mobis sunt ad notauri,Ssequam , si AEgipanes, atque mi mea fersntentia , etiam Sphinges, si T Centauri nati; quibus forte voluerunt annuere Pythagoras,& qui cum eo tenuerunt,animas hominum migrare,&transire per varia corpora brutorum, . α serarum; Na Vt animaduertit Theupoldib. . Acca sd ' dem.
150쪽
dem.contempl.cap. io .Homines ferarum mitam ducentes instras transire dicuntur,& quid tandem mirum,quod etiaerga bestias,& feras,cum etiam erga marmora,& saxa insaniat iste AmorὶNam, quemadmodum circa Pyrengos
Montes,Vt testatur Athen.lib.13 .nu. 2 9 9.& seq.bos vacca aeneam,& ad viuum extructam,tanquam coituma coscendit,pictasq; Canes,Columbas, & Anseres taminas inierunt Canes,Columbi,& Anseres masculi, ita etiam Cleia sophus Selimbriacus in Samo adeo amauit statua e marmore consectam,ut in templo sepe seipsi im absconderet, cum ea coeundi gratia, sed ob saxi frigiditatem impeditus,illam tandem amare destitit: qua de re ista carmina refert ibidem Athen.ex Alexi:
Factum eri, ut aiunt, hoc in Samo, . U NSaxeam homo quidam Virginem Expetiuit, occlusitque in Tempust e. i. Item ex Philomone. γ At olim in Samo marmoream tuam
Homo quidam amauit, deinde in Templo se inclusit. Delphis alius quidam insanus in Templo pollutus est cu oaxeo puero,ac illi pro mercede coronam dono dedisiac appedit:Delphisq; consultantibus Deum Templi, quap na esset iste puniendus,respondit,ut illum impunitum
mitterent,quia puero mercedem persoluer at. Simile quoque insaniam refert Plin.His . t.lib. 3 6. cap. 1. Praxite- ν' les enim Sculptor egregius fecerat e marmore V entrem
adeo pulchram,ut in ea non solii artem,sed se ipsum quoque facile superauerit ; nulla suit in toto orbe terrarum pulchrior statua; ea sola nobilitauit Gnidurn , ut propter εam, eiusque solu videndae causa multi conauigarint v i, luit