De natura, et effectibus amoris sensitiui, tractatus philosophicus. Authore Augustino Vlmio sacrae theologiae, ac I.V.D. ..

231쪽

contemplationemra veram Philosophiam Abi Ambrosiam. k Nectar bibit,& comedi deli voluptate & itis.ctum bonarum actionum, in qua Voluptate voluptatem consequitur extremam dulciorem Nectare, & Ambrosia,tam Animae post talem reditum in Coelum cinceditur contemplari,& cognoscere Deum, ac in eo caetera omnia diuina in eoque intuitu,& contemplatione cumulum uniuersae voluptatis experitur, perfecteque beatur,& adeo ut prae nimia voluptate, & gaudio inebriari tunc dicatur Anima: itaut iure optimo dixerit Plato in a. .de Republica, referendo sententiam Orphei: Ebrieta- tin rem esse praemium 'iuersae Virtutis, quatenus post reditu in Coelum per bonas virtutes, & ainones, tantum gaudium experitur Anima, ut necessario inebriari dicaturrcui cotisonat illud Psalmographi Psal. 3 1. Inebriabuntur

ab ibinate domus tuae, torrente moluptatis tuae pol bis eos.

si Dicit itaque Plato, quod dum Auriga, idest mens, in spiritolo curru residens, videt per oculos pulchrum,

amabilem vultum,statim excitatur, eleuatur, ac reco

dari incipit veri pulchri, quod prius erat solita intueri, ut ad illud possit tandem redire,ex naturali instinctu cognoscendi verum,& fruendi bono, per desiderium ii noris, de timorem infamiae: per Equum Dextrum,idest, per rationem, & intellectum incipit se applicare rebus nonestis,& virtutibus: sed quia currui est etiam adiumctus alter Equus intortus, morosiis, & a virtute alienus, idest sensus,& libido,ideo dum videt amatum pulchru, non se coi tinet, nec potest contineri, sed suum pertu bat

232쪽

Veneris voluptates : Equus tam n rationis 1latini in soreuersiisse irium c socium etiam quaerit reuocare a ita

bidine,& sistam virtutem inclitcontemplari; & ita Auriga,ide ens nitae addetrahi habenas, ut uterque Equhs reces nocedat sed Equus rationi&sponte, Equus vero sensiis vyj. dc solum vetaribus coactus obtem mrat, quod cum semes,ia plusq; achium sit, iam ille Equus sensus incipit mansuefieri condocefieri , & obedire rationi ; ut cum postre videt Amatum pulchrum, si non' nutura altem riniore colurnetur, ne in lasciuiam tedat; u 11de fit,ut tandem cum maxima dissicultate,sudore,d labore,stiperatis omnibus voluptatibus libidinis, de vi liorum,anima cum omnibus tuis facultatibus iam rine compositis,uirtute imiaiapte, ad veram sclicitatae nutam perueniat ibiq; & verum bonum, & verum pulchium commode pollit contemplari: inquit iξitur quando Au ma Amatoriam cs x usu pommssse Uam, as

ab inuis aduerianti Midignati, quia ad gradita, strabantur,tan Em Q malum dum miniane cessi, compulsi

233쪽

Platonis I, 9 hhine igniculo,aspectumi ipsius corru cum i iciunt,quem intuitus Auriga , pqlchritusnis ipsius naturam memoria repsti rursusque illam cum temperantia cernit in Canti funda

mentosirmiter collocatam: Tudens aurem metuit reprae reum

remia recidit upinus; ιι muli cogitur, Coq; adeo habenas retrahere, mi Equi ambo firmoribus, aut natibus humi resim deantsid alter quidem sponte, quia minime reluctatur, procax autem Equus alter pressio inuitus: de infra, postquam mero rape accesserunt, infimus extensia cauda, fenum momdet,lst impudenti sime rapit, sed Auriga multo magis ead mpQys,ssest quasi a carcere natim humi decumbens, habenas longe evehemcntius trahit dentes Equi flagitiosi deprimit,

atque impuram linguam,maxillast cruentas, crura, nates

sumi d sigit , ac poenas dare compellit , quod cum sepe iam prauus Equus illeper'ssus eis, lasciuire destitit, mansuetus

iam Aurigae obtemperatprouidentiae ; atque etiam cum idcipulchrom, formidine contremi it, ad ut quandoque contin-Dt Amatoris animam iam cum reuerentia quadam, et m

tu, Adole centum vestigia sequi, ut iam superatis dissicultat. t us,Mens 5 Auriga verum postit contemplari, summcci; bono trui, ibi: cum autem redierit, e furiga ad Pr

se sistens Equos, objcit illis Ambrosiam,C possit ipsam IV

diar potandum,atque haec eri Deorum mita,& infra,quoquiadem nullum praefantius bonum , aut humana tempcrantia ,

aut fumus furor hominibus afferre potest. Sed hic mihi insurgit pulchra dissicultas. Nam si Anima, tum est in hoc corpore habet semper propensionem ad suum Astrum, & a sua stella recipit semper in- saxumnullum autem est Asti hi, quod magis ad Am B b rem

234쪽

rem inclinet, & in Amantes maris inquat, quam stella Veneris, quae propterea fingitur Mater Amoris ; igitur

esset necelle, oes illas Animas, quae amant,esie ab Astro Veneris,& omnes illos,qui amant,esse genitos, & fabriacatos sub aspectu,& influxu stellae Veneris, quae similes assectiones influit: hoc autem est impossibile,ergo est et impos libile,omnes Animas,quae amant, amare propte influxum suae stellae. Respondeo tamen,quod ut dictum Ah, apud Platone datur duplex Venus,& duplex Amor, coelestis scilicet,& corporalis, cclesiis inclinat ad virtuto corporalis vero ad lasciuiam, & Plato in Academia sui Amoris,solum recipit,& laudat Venerem, & Amorem celestem ; Et quia ille Amor prouenit a recordatione pulchritudinis coelestium, & unaqusq; anima in quoliabet sit Astro,contemplatur pulchrum, hinc etiam Vn qu cI, Anima, etiam praeter Animam stellae Veneris, potest hoc Amore amare,quia unaquqq; est apta record ri illius antiquς pulchritudinis,& per hanc exteriorem , contemplari pulchritudinem coelestium. At ex hac solutione pendet alia dissicultas: Na si unaqueq; Anima. propter species impressas est apta per hac pulclaritudinem exteriorem,eleuari,& attolli ad diuina,& Anima per hunc Amore pnesertim eleuatur, & qua libet Anima quaerit, de anhelat ad suum astrum per c

templationem , & amorem redire,cur non omnis Anima amat,etiam hoc Amore coelesti, ut omnis Anima

possit eleuari, & propterea etiam perfici per tale Am rem λ Si enim cst verum, quod Anima agat propter in-1hixum sitae stellar,cum omnis Anima quaerat illuc reuer

Diuiti rec

235쪽

U Platonis. et 'Iti,iam etiam omnis Anima dcberet hoc Amore amare,

ut per talem amorem facilius posset redire ad la . Dissicultas quidem est grauis,& pulchra. Sed cii resp5deo,hoc euenire plui ibus de causis primo a natura stellar, quia non omnes licitae stat eodem modo assectar,sed alia alia persectior,& varios, dc quandoq;

etiam contrarios habent influxus: & ideo non omnis Anima amat,quia non omnis anima habet eundem influxum. Secundo ratione corporis Amantis; Nam sicut 'illa stella insuit ptaesertim in materiam, & temperametum,& ista materia,& temperies sit diuersa in diuersis , . ideo ob diuersam dispositionem materiae, stella non potest in omnia corpora eodem modo influere, S ideo se nus amat,& eleuatur,quia est bene naturaliter disposit', & alius no amat, vel si amat,diuerso modo,& sine amat,

quia eli diuersimode dispositus. Tertio hoc etiam euenit propter diuersim dispositionem corporis amati quias Anima eleuatur,eleuatur propter pulchritudinem A- mali,& eius aptitudinem ad virtuteian sed quia non om- nes fiunt eodem modo pulchri nec eodem modo ad vi - tutem apti, sed virus ali pulchrior,& unus alio ad virtutem aptior , ideo etiam quandoque Anima etiam bene' dispotita,non amat ob desectum rei amabilis, quia noni omnes sunt eodem modo amabiles. Unde Plutarc. in Amat inquit, quod sicut Apis per multa viridia, & sso fh 'rentia transiens,non omnes tamen flores suggit,quia noomnes fores sunt apti ad mellis generationem: sic Anima quandoq; non amat,quia non reperit Amatia amabilem,& qui sit dignus,& aptus amari: ibi, Apis in more, Atti Bb Σ quae

236쪽

194 De Critore qu.e multa miridia, di fore itia praeterit, νἱa his nibit me lis in P, mbi icro me stigium aliquod diuinitatis,desuxumque, similitudinem aliaudientem nasiisentiam prae luptate, T admiratione extra si rastri Jam a clantarsenseque amicissime absisti aduersu illud mere ab omnibus amabile,beatum,diligendums. Quarto hoc etiam euenit propter aliam causam; Na, ut ait Procul. in rebus Platonis versatissimus in lib. de e M i 'Anim.&Dςmo. Animae nostrae hisperuagantur circa imagines eorum,quae in prima miderantissest A eas imagines magis abiciuntnr, quorum illic attentius contemplatae fuerant. gltae namque Animae alse sunt accommodatae specta lis Ideo aliae abys imaginibus incumbunt: eorum enim, quae illic inspexerant, nilitudines amant. uaecunque mero magni Iouis insuper pedissiquae ferui,

nai; cum illo circumluere, ordinem habente ducalem, inter duodecim Principes Vniuersi,hae presteti secundum specie sui Det,etiam huc'fritae,imperiosem mitae speciem Vpctui;

quod re mera Imperiale eri, ignorant, apparentem mero Principatum inter imagines Πομ untur. Vua enim attentius in Patria mi eras, eorum imagines his ante alia siqueris Ideo enim non omnes Animae hoC An ore amant, quia non omnes, dum erant in Coelis,rebus amatorijs

incumbebant; & illam propensionem, de inclinatione, quam habebant,antequam descenderent, retinent etia ,& seruant postquam descenderunt: omnes quidem Conantur redire in Patriam, sed medijs diuersis: alia enim per res amatorias quia prius rebus amatorijs delectabatur,& alia per Imperium, de donunium, imperando, M

237쪽

Platonis hdominando; quia prius istis rebus laetabatur quibus

unaquaeque prius tqtabatur, per easdem etiam maxime eleuatur,bene verum est Amorem esse communiorem, & frequentiorem,& nobiliorem modum,quo possit eleuari; sed tamen non omnes Amore i tantur,& ideo nec etiam omnes Amore leuatur,sed unus una , & alius via ,

iuxta propriam inclinationem, & iuxta quod trahit sita quemque vialuptas. Pro complemento tamen huius peregrinationis, &huius per Amorem ascens is, superest considerandum , quomodo procedat illud,quod inquiunt multi ex sent tia Platonis,nos fore denuo,post illam, qua Plat.in Phae- Tum. do. saepe appellat,& probat reuiuiscentiam, eadem specie Amoris amaturos illos,quos nunc amamus: quorum

ratio, ni fallor,& quidem multum probabilis, potest esse isti; quia sicut omnes dicunt,Platonem existimasse,post annum magnum, & post perfectam illam omnium Orbium reuolutionem in id cm punctam,& eandem omnino constitutionem, omnia fore reditura in eandem, formam locum AEdeo ut ipse putauerit, dicunt ipsi, se post illa reuolutionem denuo eisdem scolaribus in eodeloco, eodem tempore, eademque fore dictaturum, & le cturum ita etiam non erit ab eius Philosophia alienum, si dicamus,eum existi masse,se illos,quos aliquando ama, bat, fore denuo eadem specie Amoris amaturum ,omneS

quidem hoc Platoni tribuunt; pauci tamen sunt illi, qui noscant fundamentum illius; solus Plutarc. meo iudicio hoc optime declarat, in lib.de fato paulo post principiti. Nam Coelum est causa eorum, quae fiunt,in his inferio- ribus:

238쪽

. νε me amore Tibus; &adeo conseruat,& suo,ut ita dicam, modo regit omnia i quemadmodum se habet Coelum, ita etiania se habeant caetera omnia, Cum C lum mouetur, m uentur caetera, Cunctaque manent, cum C lum firmatur, ut propterea omnia alia a Coelo videantur,ut ita diacam,habere, non solum esse, sed etiam bene esse: Unde Aristotan primo Meteo.capitu. 2. inquit omnem Viri

tem huius mundi inferioris a superioribus lationibus regi , ac gubernari ; Isitur cum C lum eodem modo se habebit, sicut modo te habet; cuncta etiam alia eodemodo se habebunt, sicut modo se habent: Sed Coelum est denuo rediturum ad idem punctum, & eandem oranino Coustiautione ut copcedunt communiter Omn

. . Altrologi , & putant Platonici suturum esse post tuum.

annum magnum, Ac tunc eodem modo se habebit, si- icut modo se habet ε, igitur etiam cuncta alia eodem mo- ido se habebunt, sicut modo se habent: Cum enim ea ψdem causa redierit ad eandem omnino constitutionem, punctum,& principium, eosdem etiam debebit pro- du re essectus,quos modo producit et Et cum Coelumst causa non solum efficiens , sed etiam disponens, m semper disponat, & agat , igitur, cum eodem modo sechabebit, Cancha etiam alia eodem modo se habebunt rised Coelum denuo se habebit, sicut modo se habet ; igitur sicut niinc ego haec scribo, & tu legis, ita etiam post

annum: magnum, eadem ego haec scribam, &tu leges : igitur etianas sicut nunc ego amo talem propter talem causam,eundem etiam amabo propter eandem

239쪽

kPictbi tamen in libr. de commvn.asrecapitu. 18. Noputat hane opinionem, quam nos in via saltisen Plat lnis tenemus esse verissimam, esse falsam, & impossibulem; quia Coelum, ut ipse dicit,est solum causa comm ius, & uniuersalis, ut autem ijdem omnino asseeliis denuo fiant, non est satis causa communis, sed est etiam necessaria causa particularis, sicut dicit Aristot. E. Phys. text. 26. quod sol, & homo generane homi nem , sol ut causa uniuersalis, & homo tanquam particularis: Causa autem particularis huius particularis essectus, qui est nunc , non. poterit esse eadem post illam omnium Orbium reuolutionem, quia erit iam

corrupta, & quod per Naturam est iam corruptum is non potest per Naturam denuo idem numero esse eerago nec etiam poterunt denuo seri ijdem omnino esse- . ycius, contra iam assertam opinionem Platonicorum .

Dissicultas quidem est grauis, & si admittatur, magna pars certe philosophiae Platonis destruitur, propterea ni tendum pro viribus salitare Platonem. l, Aristot in primo Nicom. capitulo sexto, idcirco

arduam sibi putat futuram esse quaeritonem , confutare Ideas Platonis, eo quod esset Amicus Plato: ita mu

hi quoque maius redditur nes otium confutare nunc

istam opinionem Piccol .propterea quod 3c Amicus est.&eum phirimi facio, & versalislimus est in Academia Platonis . Attamen quia promeritistis salute debet αυn qu A, praesertim Philosophi,inquit ibid. Arist.nonsolumuliorum sed etiam proprias resutare opiniones, licet ambo Amici sint ancia est tm, tritatem ipsis in honore anteponere, '

240쪽

o unde Amicus Plato,sed magis Amica veritas,propterea pareat nunc Piccol. si ab esus opinione recedo, nam muni magis Amicus Plato,& magis Amica veritas. Dico igitur,saluo tamen semper meliori iudicio,seluti nem Piccol. esse sorte veram tecundum principia P . ripateticorum, sed non secudum principia Platonis. NaPlato istas c usas particulares non multi a limat,& plus semper tribuit Coelo, Ideis, & causis communibus, qua istis causis particularibus: Immo istas singulares causas non putat vere caulas,sed solum umbras,& vestigia causarum oluerulium,quia per eum,prima initia . & priamar cauta rerum mortalium debetit esse aeterna, Causae autem particulares non possint esse aeternae, propterea

inam, i se si magis pedent ex viai uersalibus,quam ex Thmpu singularibus causo, ut docet Thetipol.lib. I. Academ. contempl.cap. 2 o. unde ista instantia de causis singularibus nisil facit contra Platonicos.Vel secundo, & forte etiam melius respondeo, quod ex sentcntia Platon icoru falsa est propositio Piccol. quod scilicet particularis in '. sa huius effectus non possit denuo esse post annum M gnumquia ex eorum sententia,cum illis causis commanibus,& cum ista uniuersali Coeli reuolutione, nccessa rio otiam re in re debebunt singulorum quoque partaei lares causi Nam ut dicit Plutarc. in d. lib. de fato paulo post principium, ea erit rerum necesiutas, 'Di illum scilicet nabitum C li, ac C li uniuersalem reuolutioncm, omnes deinceps Fιo ordine cause comitentur . si omnes suo ordine cauis comitari debebunt hunc habitum C lit ergo etiacomitabuntur particulares cauiae ergo etiam redire po- .

terunt