장음표시 사용
121쪽
Si pulsus sit vacillans non constans unci momento nempe inaequalis robore suo & tem pore , ut vidimus in Deminis, ubi sanguis ad
mammas per Venas uterinas advehatur , tum
adest hoc tempore talis pnlsus & hoc est cei .etissimum indicium materiem incipere per systema vasorum Vagari , cruori commisceri δ eius circulationem turbare , tum Medici doctrinae Hippocratis ignari multa metuunt, quoniam haec materia totam sanguinis massam i
3. Tales abscessus futuros ad inferas quidem partes ex Hippocrate novimus, quibus scilicet hypochondria incandescunt, hinc si aeger titillationem , ruborem levem & tensionem sentiat ad hypochondria & lumbos, tum signum est colligi pus in vasa intra arteriam caeliacam &
f. 832. a. v. g. aeger Peripneumoniens decubuit ad tres septimanas, omnia signa fuere futuri abscessus, die xigesimo primo querimetur non quidem de magno dolore, sed tensione ad hypochondria, non quidem magna anxietate , sed gravitate , hoc notat ad femur futurum abscessum , monente Hippocrate, signat enim non satis ad hypochondria, sed magis ad inferiora vergere materiam. Levioris. Si aeger queratur de dolore &tensione non valde molesta , hoc notat materiam se deposituram ad hepar, per caeliacas& mesentericas arterias, ubi fiet malum aeque malignum ac factum fui et in pulmone. q. 833. Signa 1. suppurationiS, a. materia mollis, hoc est, pulsus fluctuans, dolor non acutus, tum materiae abit in vasa hypochondriaca, id est, in arterias melantericas & caeliacaS.
122쪽
I22 Perip eumonia. Mollia. &c. Miremini mecum sapientiam Hippocratis, qui haec. optime distinxit si aeger
de tensionis abdomine conqueratur, materia it
ad inguina & abdomen , si ad hypochondria mollia & ibi nil mutatum esse sentitur 9 ma.
teriam vacillare Constat, signum est materiam non deorsum , sed sursum e Xitum quaerere, scilicet ad aures. Recentiores Medici hane doctrinam vel O miserunt vel ignoraverunt recipientes circulationem, cui haec ipsis contraria videbatur, sed necessario hoc essicit cir-Culatio, pus enim resorptum lege circulationis lad omnia loca deponi potest,f. 83q. Cognoscitur abscessus ad hepar futurus sequentibus indiciis, si dolor adsit ad he
par, urina flava, crocea, color flavus, tunica adnata flavescens, pulsus vacillans, hypochon dita tumescentia; tum scimus pus in vena porta haerere, & transiturum in hepar, tum totum hepat suppurabitur: I. triplex est, oculi si abierit in communem ductum per Vasa hepatica per porum hepaticum , qui sintestino duodeno exoneratur& solvitur alvi fluxu purulento de quo statim dixi: a. vel retro venam cavam non suppuratis ehepatis. Hinc fit diarrhoea c*lli quativa, puru lenta talifica, subibit: 3. vel tandem manebit in hepate vomicae pars, quae cum aliis phaen O
menis fimul jungitur. g. 83s. Corpus crudum in sanguinem fluens
materiai morbosa vocatur, quae si ex massa sanguinis abeat, & se recipiat in certum locum, ejus collectio ibidem apostasis Latine abscessus i secessus vocatur, qui postea, quoniam ma
teri a sappurata plenus repertus est , i Chirurrgn pro suppuratione receptus est.
123쪽
Hers. 123 Dissili. Hoc est, a parte superiorino umpus
suppeditaΠt. Semper falutares. De his Hippocrates ubique in suis scriptis de morbo Epidemico , de a sectionibus internis clamat, nam nullum v dit periclitari, quibus hic abscessus affuit, hoc enim notat pus per has Vi S se evacuare. Musi. Hi non levant, quia sunt modo ex abundantia puris, nam ad finem Phthiseos quoque ulcera fiunt, sed haec non levant, sed fiunt, quia totus 'sanguis pus fit , sed . non quia materia purulenta de sanguine secedit. Evanescunt. Nam hoc notat pus redire intra corpus & accidunt metastases lethales; si v. g. Peripneumonici habeant abscessum circa aures, qui subito concidunt , &. morbus nori levatur, aeger subito morietur. Peripneunetonia. Si quis valde, calefactus subito potaverit, accipit pulmone, suppuratos. S. 836. Si materies impacta crassior terrestris magis & inertior tantummodo remaneat, quidquid liquidissimum est , dissipetur, sicque vasa ampliat & distendit, vicina comprimit, & iacallositatem deddcit, unde fiet. tumor scirrhosus pulmonii, qui ab Hippocrate. vocatur tuber pulmonis; pulmo ad illum locum obstructuinsccior redditur, quia perpetua respiratio, qu Ωmper in omnibus cavis partibus corporis fit, inter duas membranas impeditur, und pleurae quan que pulmo adnascitur, tum pulmo motum diaphragmatis sequi non potest, & inde fit, ut aeger tota vita orthopnaea quasi laboret cum tussi, quia illud onus pulmoni molestum laceret, quod tussiendo. avellete. couatur, haec
autem incommoda sempey post p. stam ct mo tum etsi leviorem pejora fient; hoc maxime Fa do
124쪽
docuit apertura boum, qui dum specie peripuneumoniae laborarunt, semper pulmone S ac cretos pleurae habent; scirrhi in hac parte saepe sunt magni, ut viderim pulmones a scirrho quasi lapideos. Aliquando etiam Oritur materies tuberosa pulmonis, praesertim si aeger atra bilatius abusus fuerit intempestive refrigeranti
g. 837. Hic est quartus exitus inflammatio uis, pulmo non dicitur gangraenosus, quando totus in tabem est conversus, sed quando ita est dispositus, ut a corde dextro ad sinistrum non sit humorum transitus; vel ille status partium solidarum, quo vitalis humoris arteriosi influxus, venosique refluxus ad locum reciprocus denegatur , hinc in gangraenam abit, si materies inflammans fuerit acris, valde mala, inflammatio vehementissima, omnia symptomata Peripneumoniae violentissima nul lo modo sedata, si vires aegri subito prosternantur, si pulsus sit summe debilis, quod est signum pessimum, quia sanguinem ad cor sinistrum non pergere designat, si extrema frigeant cum ardore ad pectus summo, quod est signum sanguinem non pervenire ad ultima, tunc enim vascula subito rumpuntur & liquida putrescunt, si adsit respiratio dissicillima, oculi protuberante S, genae livescentes, facies tumescens, colore S pur purei & lividi; postquam haec praecesserint, situm aeger sputum ichorosum, tenue, cineri-ceum , lividum, atrum & faetidum excernat;& dolor subito absque causa desinat, quia fit mors partis, quae cito ilicet aeger se melius habere exstimet reliquis partibus communicab tur, ergo tunc gangraenam jam factam, &aegrum morti proximum certo credit Medicus.
125쪽
Vers. 12s6 838. observatio. Pone hominem tali aegro adesse , qui penitus nesciat, quid pulmo sit,
poterit tamen observare, quod laboret impedita respiratione & tali corpori S mutatione. Cadaverum. Nonnulli recentiorum veteribus nimis invidi nobis dicere voluerunt, quod
non conli et Hippocratem unquam cadavera
mortuorum incidisse, sed fi ittendamus, dum dicit, Peripneumonia sic incipit tali decursu,
talibus, signis, decimo quarto die rumpitur abscessus, aegri bene valere & liberati esse videbuntur, tum fiet Orrhopnaea recru descens, tunsicula, genae lividae, appetitus perit, hoc fit, quoniam pulmo puri immersus contabuit, quomodo hoc Hippocrates unquam scivisset, si hoc per Anatomicam sectionem non observasset.*. 839. Ille morbus multo frequentius o
currit ac quidem putatur; Vir Clarissimus, qui nimium se deambulationi dederat, habebat inflammationem circa pulmones , vidi eum tractatum pro hypochondriaco, pro asthmatico &morbo lento, sed pulmo corruptus magnam puris copiam dedit, unde totus Consumptu S apparuit, licet nunquam puris signa habuerit ,min, ni ma enim diathesis Vomicam facere potest,& illa Vomica totum pulmonem exedere valebit f. 8 O, I. Hic Wo bus est periculosus ob pulmonis functionem neccssariam ad vitam, nam
corpus pulmone ne momento quidem carere potest , quin pereat nam omnis totius corporis sanguis, ne guttula quidem excepta, per Pul mollem transire debet; a. materia inflamma-tΘrla pulmonis actionis est subigenda, sed illo laeto subigi nequit per diluentia; nec impetum minuentia, nee laxantia; 3. haec inflammat ORQu distat odio pulsibus a corde dextro, ruti in
126쪽
locum Inflammatum; unde ob impetem pess-ma est inflammatio, 4. omnis sanguis totius corporis continuo transire debet per pulmonem, unde locus ab inflammatione sanari nequit. s. ob motus visceris pessima est, nam Violentus motus statim inducit gangraenam, & pul- Ino semper movetur, hinc tantum est periculum. 6. ob situm, medicamenta ex corde dextro pellenda & appulsura ad locum in fiammatum , eo non pei veniunt, quia sanguis icorde pulsus sistitur , 7. teneritudo vasorum facillime destruenda, nam pulmo est congeries fistularum, quae omnium tenuissima su At, hinc quando per microscopium pulmonem eXaminamus, tum miramini, quomodo homo , vix unum diem vivere possit. 8. revulsio est Tetractio materiae inflammatoriae, ut revulsio in inflammatione optime fiat, pars affecta quie-scere debet, quod hic fieri nequit; denique nulla sanguinis missio hic juvat, quia sanguis retroire nequit. cordis enim valvulae obstant, & s reiso ire posset,animal tamen natim moritur;ta dem si materia inflammatoria haereat in vasis quibusdam ma)oribus ab aorta oriundis, post triduum se in pus disponit, quanto magis vero in pulmone. q. 8 i. Simulac . pulmo sanguini fluxum re-NUit, cor dextrum aenuit satiauinem suum, &sinistrum non accipit, hoc inde quoque accidit, quia utrique ventriculi horizontaliter positi sunt , quam ob rem dextrum repletissimum& sini strum acuum cor in latus dextrum procidat, hoc etiam Hippocrates scribit, quod ignarus circula' tionis scribere nequaquam potuisset, nisi ex in- . spectione cadaverum Peripneumonia defunctorum. Quando pulmo est perfecte inflammatuS , tum cor dextrum nul Ium sanguinem dimittere
127쪽
potest, hinc tum venae coronariae se evacuare
nequeunt, Unae cor instammatum sanguine est repletum. Peripneumonia mortem infert, quatenus a sanguine in pulmonibus aggesto aegrum que suffiicante producitur , quemadmodum enim ligna resolutionis vel alius morbi futuri exhibuimus, sic &ipsius instantis mortis jam tradere lubet, ut Medicus rogatus periculum vomortis . sit, nec ne, his instructus judicis instar aegrum certo moriturum pronuncies. Si ergo symptomata hoc morbo enarrata vehemens
tissima existant, hoc est, si respirationis dissicultas sit summa, oppressio pectoris violenta cum continuo & intolerabili stilocationis sensu , si corpus refrigescat cum sudore frigido, pulsa languido, tremulo, tu aequali&intermittente, si febris sit acutissima perpetuo aucta, cum tussi
continua molestissima, &, eli pectoratione nulla, si. convulsiones, deliria, vel animi deliquia frequentia & magna adsint, si tum singulis momentis vires aegri labefactentur, oculi obstu rentur, cum lachrymis in voluntariis & caliginosi fiant, conclamata res est, & aeger certo citius aut tardius morietur, dein a Pleuritide, Peripneumonia detento alvi profluvium superveniens malum dicit Hippocrates, ne autem huic contradixisse videar, rationem in hoc Capite addidi, hic enim alvi profluvium intelligo nimium, post quartum aut septimum diem superveniens, ubi jam morbus naturae praevaluit,& aegri vires exstinctae sunt, denotat enim tantam materiae morbificae copiam & acredinem, ut in destructionem machinae certet cunctis jam,
fere internis quasi paralyticis factis; unde talis, Diarrhaea plerumque Colli quativa, hoc est . in cutabilis existit; dein a Pleuritide , Peripneumonis
128쪽
123 Peripneumonis. 'malum & Peripneumonia Phrenitis malum Par legia. Quando aeger nullam partem Iintra ju3ulum movere potest ob impeditum sau. Iguinis in cerebrum accessum; Paraplegia est paralysis omnium partium sub capite positarum, lCerebrum sanguine obruitur; si materia resul. lvatur, quia illa statim ad cerebrum ruit, hinc extrema 'frigent , & si cerebrum ita sanguine obruatur, ut nil sentiant, tum aegri a Phreni tide brevi moriuntur. Sessu expers. Quia caput sanguine est repleti Gsimum, quod non mirum est; nam simul ac sanguis in pul monibus stat, tum etiam stat in jugulariabus & in cerebro, & ex cerebro redire nequit. Tenuis. Quibus in Peripneumonia urinae continuo crassae mox ante quartum diem tenues funi, mortiferum, nisi aegri forte aquosa potaverint, aliter notat sanguinem tantum stare ut serosa tenuis per cor sinistrum pellatur.
Si cogitar. Si in vigore, dum symptomata maxime urgentia sunt, sint orthopnoici, pessimum est signum, nempe quod totus pulmo
Languine sit repletus. Strepitas in pectore fit, quando vasa aerea sic premuntur a sanguineis 'vasis, ut membranae supra se invicem rodantur.
Secessas. Tum signum lest totum pulmonem esse abscessum, omnia in pus conversa jam
per hepar excerni. Strepente. Ut semper fit ante Peripneumonicorum mortem, & videntur illi semper exscreare debere, sed non post unt, tum vesiculae pulmonis inter se fricantur. Millieido. Nam hoc notat sanguinem esse compactum , nec meare posse. De peripneu
monia sicca iis verenduin, qui pauca exspuunt
129쪽
& cocta paulisper & pectora rubris maculis
persparsa , talibus mortem subesse testantur auctores, periculosius tamen est, in qua nil
persis, Designat ibi fieri gangraenam. Co ea vocatur humoris acris per nares , fauces
stillieidium perpetuum , hoc est lethale. signum, quia designat ibi partes jam in staminari
Febres. Docet enim sanguinem ita es e ex asia satum , ut per vasa fluere non posit. Spartim hilsoum. Hoc damnat Hippocrates, sed ipse sputum cum sanguine laudat , notat enim 'inflammationem cum suppuratione increscente. Sputum album rotundum quasi substantiale compactum, coenosum quasi esctet luteum aut amurcosum , quasi taces olei invasis in fundo residuae, una parte alta inaequale, altera alterius coloris, aeruginosum , sub viride, tum hoc notat fracta es se vasa pulmonalia, unde omnes aegri moriuntur, nam om nibus his casibus gangraena vel praesens est, vel ejus finis designatur. Liseus. Hoc Hippocrates accuratissime annotavit, ratio est; quoniam perfecta Peripia eumonia neces ario intercipitur iter sanguinis ad cor sinistrum. Mors. Hippocrates optime di Tit quia pulsus deficit , quamdiu arteriae vi sua contracti l adhuc premunt , sanguis carotidum adhuc premitur versus cerebellum, sed si cor non pulset , sanguis ad cerebellum non amplius fertur. Praeterea frigus adest madidum cum sudore viscido ad genua , pectus aestuat, genae ru bent , quia Venae jugulareS non evacuantur; haec omnia sulit dicta Hippocratis, & quod Valde sit mirum, haec conveniunt cum hodier
130쪽
nis Anatomicorum descriptionibus f. 84 a. His itaque praemissis tandem ad sco.
pum Medicum me accingo, puta curationem, quam quidem fere arduam in morbo tam ac D. to & periculoso , tam varios habente exitus, ideoque nec solum pro varietate causarum tisymptomatum variam, sed & pro qualibet morbi conditione, statu & exitu, mutandam, quisquis vel minime in arte versatus facile ex dictis judicabit, quis enim quaeso tam audax, ut le-merarie, unum iidemque remedium in principio, ac me & fine hujus morbi adhiberet, cum ut vidimus tam mirifice variet, certe, qu0d reor, nemo nisi summum vellet & periculum& infamiam incurrere : agite ergo Videamus, quid natura er petat, quidque Hippocrates nasmoneat , & inde concludamus, quid per t0, tum morbi decursum agere , quid omittere, incumbat Medico, ut felix & prudens evadat,
nec se , nec aegrum in periculum conjiciat.
f. 8 3. Sisgna sint futurae resolutionis, qllidaget Medicus λ cogitabit in aegro esse dispositionem, licet sanguis per vasa pulmonalia dinficulter transeat, sed omnium signa quidem illum lan guinem transi turum docent, nempe respiratio non suffocans , pulsus satis adhuc fortis & regularis, sebiis quidem, sed totum corpuS aequaliter calens, nempe caput & pedes, tussis quidem sed tam mitis, ut puὶmo explicati possit, sanabilem tunc morbum pro nunciabit, hinc si adsint haec signa, id est, si natura resolutionem vel sanationem per anaea
tharsin conetur, caveat sibi Medicus 4 venae sectione. , ea enim adhibita, ut jam dudum notarunt Practici. ana cathar sis saepe sistitur, mor