장음표시 사용
131쪽
cum tantum Obsequi naturae , nec eam cogere debere , Medicus enim tantum est naturae minister, ergo' si illa resolutione aut cris fanationem intendat, cur quaeici Medicus inam venae sectione aut pharmacis aurbaret , Hippocrates no S monet, . aut quod quae judicantur & judicata sunt per se in Ete, neque movere neque innovare sive purgantibus sive aliis irritamentis sed sinere oporteat, ergo & hoc nolumus, sed curabimUS , . Ut aeger corpore & animo quiescat, ut languis m Mori impetu ad cor dextrum Venire non possit; aer non sit nimis calidus , ne pulmo elisiccetur, nec nimis frigidus , ne vasa consti ingantur,. sed tepidus, hutnidus; aeger se exponet halneo vaporis sub pallio, &c. tum maxima spes erit resolutionis propter laxitatem. Vasis concilia. iam. Applicantur ad os & nares spongiae aqua. parum calida plenae foveantur manus & pedes
in pelvibus aqua tepida & calida plenis; victus
sit tenuis, potus levis, nctia gravans pulmo,
nem, hinc secum lactis sufficit his aegris , hoc enim vires satis sustinet , sed quando aeger de bilitari incipiti, tum bonum est signum & pul.
mo liberatur , nec opus est similemi victu continuare; tum medicamenta aquosa conduiscunt, nam in hoc statui arteriarum fines sunt obstrudis, & materia impacta morbum creans, disposita est ad materiami transmittendam;& ast vasa aperienda, erno teneamus sangui, nem .mobilem nou tamen nimis mobilem . non acrem & vasa nimis ima ; medicamenta,
optima furit aquosa ut decoctum Hordei, vel seminis Lint, tam tenues ut strum lactis vel lac ebutyratam per Manicam Hippocratis fi linatum ita morbis Acatis, est optimum dialeticum, E 6, fes
132쪽
sudoriserum nutrimentum renuissimum es se. 1iciens in his casibus; saponacea etiam sunt o ptima ut Rob Ribesiorum, Sambuci, Moro rum, Oxymel simplex, Nitrum methodo nostra paratum; Farinosa cocta usque ad spissitu dinem Lactis, Mel multa aqua dilutum; Perip. neumonia laborentes his applicatis brevi sanantur, talem Peripneumoniam plures saepe patiuntur, ut si quis obtuso pectore laboret,
paucis horis hac methodo curatur.3. 8 4. Adest. Scilicet quando materia per sputu in prodire incipit, dixi quid illud sputum
1it, non enim ex ruptis vasis prodit; sed fines extremi paulo plus dilatati nunc incipiunt rranseanitiere materiam per dilatata vasa, non fidia-hros, nec diaerisi, nec crisi, sed anastomosi, cave, ne frigus pulmones occupet, cave ab omni potu frigido, aer sit blandus, pulmones teneantur in molli, tepido & humido aere, utatur aeger mollibus medicamentis; capiat vapores ex sequentibus decoctis V. g. Semin. Lini integr. Coq. in iv Aquae purae spatio a horte aut paulo longius addatur
Sal. Polychrest. ASJrup. Althaeae Fernelii Sit
Hoc e st lenissimum & blandissimum decoctum, idem effcit decoctum seri Lactis cum foribus Althaeae, Sambuci, Hyperici, sed sine caliculis Borraginis, Buglosise, Betonicae abnque caliculis aut foliis, vel decoctum Ficuum,
133쪽
rhletae; vel decoctum foliorum Parietariae, δε-grimoniae, Taragaci, cum seminibus Papaveris, Faeniculi cum Glycyrrhi χω, potus sit decoctum Hordei solum juxta Hippocratem Vel ptisana,
p. Aq. decoct. Hordei pint ii Nitri puri D
M. pro pota, Vel sumatur decoctum seminis Papaveris Bhaeados vel forum Althaeae, vel seminis Gryzae , Λvenae, Scabiosae vel Malvae &c. inunctis duodecim dimolve unciam Mellis recentis, Nitri puri dragmam unam, admisceatur Mel Rosaceum, vitellum ovi, syrupus Uiolarum aut Capillorum Veneris &C. fiat eclegma. Emulsiones fieri possunt cum Melle, sic uti possumus Prunis maturis, Passulis majoribus, minoribus, & Jujubarum decoctis, non spissis; decocta quinque radicum Aperientium cum Oxymelle& Acetosa sunt optima; medicamenta reficientia sunt Hydragoga, quae constant ex tribus partibus aquae. & una parte lactis , si morbus sit gravis, verum si levior ex duabus partibus aquae & una parte lactis, si adhuc Ie-vior tandem aequali copia. Venae sectio est vitanda, tali sputo sanpuineo apparente plures ignari clamant, mittendum esse sanguinem . quod si fiat, tum tollitur tota dispositio tam
benigne fecernens, nam vasa tum sutit dilatata, quae materiam inflammatoriam ab extremis transmittunt ; sudor non est promovenduS , nam non promovet expectorationem, sed subtilius educit di impactum relinquit, hinc no-
134쪽
cet, qnamVis saepius sed male promoveatgr. hinc vitanda sunt omnia hanc e Xpurgationem impedientia; hac enim ratione, nec naturam in suo opere molientem turbamus, sed auai. Iium blandum suppetimus, quo crisin inceptam lsacilius absolvere es perficere valet. f. 8 Si ante quartum diem oriatur alvi solutio cum levamine & faeces alvinae mucosae flavescentes cum strigmentis sanguineis interis missis, tum Medico est cogitandum , quod
materia inflammatoria in pulmone horrens s Iuta, mobilis reddita, ita determinata sit pera' tersas caeliacas & me sente ricas , ut subeat cava intestinorum, tum adhibenda iunt lenia clysmata, non ut aeger purgetur, sed ut totus in testinorum tractus disponatur, ut materia melius obediat, hinc scopus Medici es e debet, ut alvus lagetur, non vero violenter subducatur, quod est essiciendum per lenissima medicamenta ; hinc valde errarunt Bellinus Zc Baglirius alij que summi viri, quando digerunt in omni Peripneumonia alvi fluxum esse lethalem, hinc eam alvi solutionem per adstringentia nequaquam sistere licet Medico, si scilicet non Di- .. mia sit, nec vires exinde nimis exhauriantur, natura enim hanc invenit viam, ut se liberet , pessimum ergo & monito Hippocratico maxime contrarium esset, hoc per medicamenta impedire, viamque sic salutis intercipere, sed po i ius per lenissima:& blandissima emollientia
clysmata naturae succurremus, v. g. ex dec O
cto Malvae, Verbasti, Parietariae., Mercurialis, Althaeae, seminis Lini addito pauco Nitro vel Mellis, vel ex solo lacte cocto cum Saccharo vel Melle Mercuriali, haec enim nequaquam: alvum irritabunt, sed vias tantum lubricas servabunx,
135쪽
vabunt & balnei instar erunt, simul & ex iisdem vel quibuscumque demum emollientibus fomenta lenissima semper calida servanda per pannum vel lanum suppositum abdomini im
g. 8 6. Si teger laboret stranguria, id est, si
urinam emittere non posset, eaque sit crassa, pura, lenta, interim pulsus, respiratio melior, tussis sedata, febris minima, dentur medicament quae renes & omnes urinae vias laxas tenent, optimum dedi remedium in Materia M dica, nam tale decoctum tuto adhiberi potest, non inflammat, sed deterget & determinat, si aeger simul assumere velit lac recen S, lac ebuistyratum, serum lactis ebutyrati pro potu tanto melius procedit; ego eodem morbo laborans sumebam radices Faeniculi cum aqua fervida infusas, & lac recens cum decuplo aquae pro victu ; radices Apii hinc sunt suspectae propter acrimoniam; radices Graminis sunt bonae, si cum multa aquae copia infundantur; hinc si
materies morbifica critice per urisam expellatur, nec tum corpuS Venae sectione vel purgatione nec sudoriferis mouebimus, sed adhibeamus praesertim balnea pedum, si aeger v. g. per aliquot horas pedes immerserit aquae tepudae vel laisti dulci vel ejus sero, vel decorto cuidam emolilienti calido , ut ad haec loca molliora & laxiora reddita, quasi revulsionis species fieri possit, & simul materia illa blanda per poros laxiores & apertiores in corpus deinduci, sanguini misceri, cum eo ad pud mones deferri, sic vasa emollire, & humores diluere
valeat nec tamen clysteres emmollientes utpote summi hic usus omittemus, injicimus enimici Ismata in intestinum colon, quod suo flexu
136쪽
vel arcu ambobus renibus accumbit, Vel quano doque membrana tenui jungitur, ergo si quoddam emolliens calidum per illud injiciatur . terit suo calore & vapore humido calido fomenti vel cataplasmatis instar renes emollire, &haec est ratio cur in in omnibus fere renum morbis clysmata per alvum injem valde prosunt; simul tamen & cataplasmata emollientia vel linteo decocto emolliente imbuta calida externe regioni lumbari applicabimus, ut hac ratione renes cum sui S anneyis relaxentur , & materia morbi sica, qua data via libere exire queat, dabimuS interim, ut naturae operanti succurramus, decocta e . g. ex radicibus Althaeae,
Petroselini, Malvae, Imperatoriae hujus ultimae minori tamen dosi) seminibus Bardanae. Petroselini in lassicienti aquae quantitate decoctis, addito colaturae syrupo Althaeae Fernelii, haec enim levissime abstergendo, diluendo, pellendo & emolliendo diu resin promovent; haec est metho hodus Hippocratis, qui dicit, quo vergit materia si bonam viam insequatur) eo est ducenda si
autem videam VS naturam in eo occupari Ut per
Ioca f. 83O. N. sanationem intendat, tune ei similiter suppetias feremus, nec fluxum nimis cito sistemus, sed illa loca per fomenta si ve vapores emollire & laxare conabimur, si ergo v. g. sieret larga narium haemorrhagia, spongias aqua tepida madidas naribus continuo admovebimus, vel naribus admovebimus ollulam quandam lacte dulci vel ipsius sero calido repletam ut hujus beneficio vapor humidus &calidus naribus continuo attrahatur, sicque re s stentia ad illa loca vel tollatur, vel saltem
diminuatur, sic di de locis reliquis, puta ute
137쪽
ro , vasis haemorroidalibus &c. par est habenda
84 . Corpore robusto. Vidi aegros futue perditos, quia in Peripneumonia fiebat missio san guinis, aegri qui a Phthisi pulmonali moriuntur,
pulmones vomicis plenos habent, sed fere nullum sanguinem, qui tamen per pul moneS transire, debet, hinc si in hoc casu sanguis mittatur,
aeger intra horam moritur, illorum cadavera apes ui , in quorum toto corpore non erant duae
sanguinis unciae, qui hic missionem sanguinis instituere auderet; omnes aegri, qui tali Perip-neumonia laborant cum Vomica, habent Pleurit idem, id est, ad latera dolores intolerabiles, quia pulmo lateri accrevit, pulmo patitur anxietatem, plurimi vero aegri habent dolorem, hi saepe rogant Medicum, ut iis sanguis mittatur, sed si Medicus horum petitioni faveat & sanguinem
mittat, sub lanceola Chirurgica moriuntur, , hanc ob causam dico in corpore robusto, ne ulluS moriator, non ergo de musicum Leo- nardose allo insanire, non est enim. Medico
permissum, ut hac ratione aegro faveat: si itaque Medicus in principio morbi hoc est tribus primis, quo morbus cepit, diebus vocatu S, in Venerit hominem valida Peripneumonia laborantem cum praesentibus signis Pathognomicis aliisque hujus morbi vehementibus satis, cor pus pariter esse robustum & plethoricum recentem hoc est absque praegressb alio. morbo, &paululum ante bene sano corpore, nullaque signa resolutionis adesse animaduerterit, quid ipsi quaeso agendum p statim scio, omnes dicent, venae sectio adhibeatur, nec enim est, quod repugnat: fateor & venae sectionem pri marium totumque instammationis besse auxilium probe
138쪽
probe novi at si inflammatio haereat in arteriis pulmonalibus, quid quaeso inde lucri obtinebi.
tur, tota enim venae sectionis intentio est, ut revulsio & resolutio materiae inflammantis a parte aficta fiat, quae certe hic vix sperari valet; inciditur enim ramulus venosus, qui san-g Iinem e X a orta recipit, aorta vero ex linistro cordis ventriculo, qui vel jam fere sanguine destituit dr, vel saltem copiam non accipit sunscientem; vena enim pulmonalis ex obstructis arteriis vix, nisi tenue quidquam & serosum recipere & per consequens ad sinistrum cor deferre potest; sanguis etiam ex arteria pulmonali in cavum dextri cordis retrogredi vel relabi haud valet, obliant enim tres valvulae sigmoi deae , quomodo ergo hinc revulsio accidet, quod Bellinas demonstrat , parvam sanguinis missionem, celeritatem & impetum ejus au gere, missio autem ad animi usque deliquium, praeterquam, quod vires vitae ad morbum sufbigendum summopere requisitae & cito & nimis
prosternantur, etiam reliquum libere adhuc fluentem sanguinem in pulmonibus accumulari& stagnare facit, quod Aretaeau etiam optime monet, quodque ex animi deliquio, quasi re viviscentibus liquidissime patet, primum enim, quod agunt est, quod quam possunt prolan dissime respirent, ut sic sanguinem in pulmonibus haerentem rursus propellant, quodque etiam
ex eo patet, quod Aetius ex Archine rerer i succedit autem sinquit lateris dolori, hoc est, Pleuritidi Peripneumonia, quod an nimi usque deliquium sanguis detrahitur &c. quid ergo agendum , si enim dimittamus, metus est , ne aeger 1 ocetur, non tamen is sum, qui in hoc sta tu venae sectionem remitterem, minime, idii
139쪽
Inquit Poeta; ergo aegro in lecto decumbenti ex amplo & lato vulnere sanguinem ex vena quadam mittimus pro viribus & gradu mali malori, minori ve copia, usque dum aeger levetur; si autem prima missione facta malum non
imminutum & vire aegri perstent, nullumque resolutionis signum adsit seodem vel sequentidie repetatur, at for e quis mihi objiciet) hoc modo juxta dicta statim potius nocebis, vel
saltem' non multum proderis, quod quidem fateor, sed rogo an Medicus diversis casibus tali modo procedere non cogatur, ii V. g. telum tricuspidatum alicui perfora rit pectus, an non Chirurgus, prudens si sit, primo vulnuS lanceola vel cultro incisorio dilatabit, ut sic tuto telum per vulnus magis amplum educat , &vulnus sanari commode possit. Primo tamen etiam nocere videtur, pari & nos ratione, quidquid enim si s molem crassi minuimuis & spatium diluentibus lucramur, adeoque ansam resolutionis praebemus) si vires autem nimium debiles venae sectionem inhibeant cucurbitulae
vesicantia &c. subsistui possunt, vide Belli m. Post venae semonem statim adhibenda sunt
d et Oscta; emollientia, humectantia, antiphlogistica, & diaphoresin blande promoventia par Va Copia saepe repetita valide assumenda V. g. ex radicibus Graminis. Parietariae, ScorZOne
rae, Althaeae, foliis Tufflaginis, Malvae, Althaeae, Hyssopi , Mercurialis Tragopogonis, floribus Papaveris erratici, Meliloti, Rosarum, Violarum; Sambuci, Chamomillae & si ibus , ex quibus haec vel similis paretur formula.
140쪽
Fol. Mercuriat. -- Malvae ana M. i. Flor. Melilol. -- Chamomit. ---- Rosarum Rubr. ana p. j Consesscta & confracta coquantur in s. q. Aquae communiS. per 2 horae Colaturae pint ij
Assumat calide de hoc potu aeger singulis diei horis uncias duas
vel tresisa. Ex iisdem decocti residais poterit fieri ca- . taplasma pectori dolenti applicandum & calide
serVandum, quod externe quemadmodum decoctum interne partes laxat & humores diluit , interim aeger quam potest saepissime balnea va poris pulmonibus applicet, quod fit haustu va' poris per os, ope infundibuli, aquae calidae Vel simplicis, vel Jacte dulci mixtae, vel cum her bis & floribus quibusdam emollientibus coctae; Vapor enim ille quam pimum ad partem at sectam venire, ibidemque stricta laxare, crῖ clio medelae esse potest. 3. Summum diluens est aqua, & optimum resolvens est Nitrum Crystalligatum, optim.M.t Zemoth