장음표시 사용
91쪽
cur ut plurimum homines paueis ae pastu largiori horis Peripneumonia vel quadam ejus specie. laborent. Quod eo secipitas fiet , si quod dam in quael ite virium accedat, id est, si taliseibus viscidas nimis vel crassus ., glutinosus vel tenax , crudus vel Coctu diffcilis exstiterit , unde etiam talis producitur ChJlus, ut v. g. liquis nimium farinaceis lentorem inducentibus usus fuerit &c. ut in equis Triti eo veli Hordeo vel Avena admodum dia pastis j multum quiescentibus & parum bibentibus clare ad oculum pater, qui scitet inde Per neumonia corripium tur, hic morbus in equis vocatur Belgico de Droess. Nune idem homini accidero potest de pisis natu lentis, fabis &c. imo qui tempore Pestis prae summa paupertate nil assumpserent praeter Triticum non: mollit m ita Peripneo moulam incidanti, & omnes Phili se moriunttir, nam clini pars frangitaon potest, quod malum vocatur Re 1his sed est morbus o maiora ictu, n si linop fo ti simus aec edat, quill l umsuperat, &la naturam nostram assii milat, H De terr hic etiam scium capitonum di anguillulatum ingluviem maxime incusat. Aviculae cantantes talibus farinosis vescentes pulmone inflammato fere sempermoti unius. Praeterea cibus acrimonia obeosi V et aromatica peccare potest, quatenus assum
plus stimulando vasa sanguinis propulsum celeviorem reddit, sicque calorem nimium ab a
tritu liquidorum in vasa & vasorum in liquida
producit, qualia sunt piperata & aromata a-Criora omnia, huc & medicamenta quaecumque. acria, nimis oleosa es calefacientia nimia Copia ingesta revocentur. Polus etiam blandus & di tuens di qualitate bonus Peripneam 'niae vias iternere valebit, si nimia scilicet eo-
92쪽
92 Peripneumma. pia assa matur. Quod quibuidam forsan primo
intuitu paradoxon videbitur , qui mihi id circo objieere poterunt, quod talis potus humores diluat, vasa laxet, obstructiones reseret, di se potius Peripneum iam curet, quod & hoc sensu negare bona fide haud possum ; iis . tamen respondetio potum talem, eo ipso, quod di luat & vasa laxet, etiam diu resin & diaphore- sin maxime augere. sicque per has, vias subtilissim & liquidissima e corpore expellere ticrassiora relinquere , ex quo fonte tandem , quemadmodum ex pauco vel Tullo assumpto potu, inflammatio ; sicque Peripneumonia nonnunquam oriri poterit; potus denique qualitate nocere poterit, quando nempe multo sale
acri & spiritu tenui & volatili praeditus ingeri
tur , ut e. g. Vinum generosum, aromatibus
conditum, Spititus Vini ex eo, quod motum humorum acceleret, vel eos in crassando ad lentorem & stagnationem deducat, quod con' tradictorium videtur, at sane res se sic ha
beti, motum enim accelerabit, qualenus Volartilitate & spirituositate spiritus suscitat, acrimo nia sua vasa stimulat, sicque calorem auget; . lentorem autem inducet, si tanta copia sumatur , ut quasi vi siptica tolleat & sanguinem coagulet, vel quatenus fugatis tenuibus cra sora relinquat, quod in Apoplecticis a tali potu supra modum assumpto liquidissime: cernere est: huc & quaecunque demum,medicamenta Vel in crassantia refero, ut & quamcumque fri gidam praecipue corpori calido vel aestuanti applicatam & subito haustam , quia vasa quam citissime codstringendo, sanguinem in crassau do, su bitam humoribus quietem infert, huc revocetur usus iliaquarum stagnantium. Quo
93쪽
motum. corporis totius augendo vel imminuendo humores vel glutinostate seu crassitie, vel tenuitate seu ac redine crudos in toto corpore generant & ad pulmones, iis subigendis vel mutandis non valentes, deferunt, eosque &ipsum cor obruunt , aut MimiS cito per ea trajiciunt , & haec sunt exercitia vehementia , curissus, calypodiorum usus Belgiee schaasen) idque irri pri mis V ento adu erso & post largum pastum vel diuturnam:quietem:: lucta uti & nixusjsaepe Ρeri neumoniam inducunt, . nam v. g homo, qui
ponduS de terra elevare Vult , primo applicat manus , secundo 'omni nixuai elevati, Capit multum aeris, hunc ita retinet, ut Fulmones non expandantur nec Contrahantun, tum omnis sanguis a corde dextro hic Istat, & qui a corde sinistro suppeditatur est quietus, si nunc ille Iaixust aliquamdiu duret, tum sanguis ruber primi generis it, in vasa secundi generis &inflammationem facit', unde saepe homines in summam Pleuritidem & Peripneumoniam incia dunt, qui, spiritum semel haustum nimis diuretident; hunde hic quantillus etiam fuerit, rarefactus extendit: vesicula S ultra terminum suae Contractioins, atque hac ratione Vasa inimis eἀlongando angustant & comprimundi sitii sunt omnes contractionis spasmoticae hypochondriari
Corum seu hyst ricarum , a risus, . clamor ζnixus validus in eleuandisi fere is pG deri Ahos gravioribus, ut & in deponenda alvo. vel urina. Hippocrates diliit a nimio otio subitus labor, neque a nimio labore. subitum otium absque gravi noxa fit. Qui rami a cum modiui opposita sit, eam hic ut cautam trademn quam dissicit ei erit, in om ni en im cor psisse quiete , humores tarde maOVentur, ergo in P
94쪽
atteruntur, ergo tenacius cohaerebunt, ti in spis labuntur, oleotariCrassa terrestria augebun tur, hinc ct ratio diquet a vumorra enim corpo . tris nostri dum quieiuunt, Virtutem Concre scendi possident, quamdiu nempe mixti sunt in. Fier se, lic videmus sanguimem sol atquiete listagnatione in thrombum polyposum concrescere, ergo quo major in corpore quies, & per consequens quo minor humosum metus, eo etiam plus conerescenti Equitatio maxima in castris in vento adverso Peripneumoniam pro . lducit, quia: aer plus obnitens extendit pulmo.Πem, unde cirgulatio impeditur. Excreta tiretenta tragaedias suas in corpore ludunt, si enim sudor. perspitatim , . saliva vel urina tic cetera liquidissima per suas vias nimia quantitate quacunque de causa eliminentur e corpore , reliqua inspissata fores Peripit eum Ohiae pandere poterunt, hinc est quod Diabetes interdum hanc ob causam malum hoc producere potis sit, hinc & ratio liquet, cur senes & jam fere vita exhaustos dissipato vel consumpto omni blando .& diluente vehiculo) morbis ar dentibus & inflammatoriis detentos saepe videa
mus. Λ retentis denique evacuationibus con
suetis idem posse contingere: attendenti facile patebit. Puta a menstruis suppressis, hae morrhoidibus, haemorrhagiis, quibuscunque, salseva , urina, femine aliisque similibus solitis, quibus accedit impedita Sanctor rua perspiratio quomodo autem haec ι impediatur & quid producat, vide Sanctorium, materies enim illa in corpore operabitur, perinde ac si illud corpus essset ca- cochymicum & plethoricum. Huc & plet horam resero, i copia enim sanguinis major erit, quam quae stuere'possit pra vasa pulmonum etiam
95쪽
etiam naturali amplitudine patentia, unde subsistet & inflammabitur: pulmo, hinc ratio in
ptomptu est, quare Peripueumonte ut 'plur,mum caeteri saparibus in a 2O. ad Ao' aur ulterius annum invadat , quia scilicet homines: tune temporis, unus citius, alter tardius statum &sui incrementi adepti sunt, unde vasa non amplius suffcienter cedere poterunt, liquida tamen increscent 2 augebuntur, unde plethoricus noscitur status, id est, vasa plus liquidi recipiunt, quam naturaliter transmittere possunt; hinc ruris sipatet, cur maxime Peripneu
motitae subjecti: sunt , quibus vasa sunt rigida& ut cum Poeta Daro sunt membra fracta labore.
hine rustici operarur bajuli & similes facilius
hoc mali genere laborant, pueri autem & qui sunt laxioris temperiei minus, quia vasa daciscidiosa cum liquido intusbyremente facile extenduntur & cedunt. Venena. observatum est, quod liquor Mne- natus non noceat, donec Venit ad pulmonem, sed sostquam in illum transit , tum si Perip-neumoniat; nullum animal notum est ab insectis ad elephantem usque, quin uno momento moriatur fumo Sulpnuris; simulac enim.hoc venenum membranam musculosam pulmonis asperae arteriae & vesicularum pulmonalium attingat, erodit, & irritat, unde in cartilaginibus oritur spasmus, quae tum spasmodice contra huntur , & pectus violenter dilatatur; qui modo hauriunt vaporem Mercurii Sublimati incidunt in pessima mala o mortem, haec de Antimoniatis & Sulphuratis quoque vera sunt 3 si
96쪽
immittatur Spiritus Vitrioli in venam pedis assi.
alis viv anteriorem vel jugularem, facit coagu. luin,& transit ad vala pulmonalia sine incommo. do, sed si iste grumus pulmonem non transire pus sit, facit Peripneumoniam, sed si intret, statim 6.ritur morS,Verum membrana Ilmonis se conjra hit & avertit se ab omni venenato sanguine, ut vasorum lacteorum sphincteruli se contrahunt, quando aliquid venenum ingerimus immisi in ve . nam canis dragmam unam aquae fortis, tum ani. mal paulo post anhelavit, spumam & lacrymas eroculis emisit; post mortem in ejus cadavere aperisto inventu est in Eorde sinistro concretus polypus a sanguine concreta, si alcohol vini immittatur, idem fit, sed si sanguis non sit infectus non nascitur malum nisi in pulmone. Animi perturbationes Rhitaneae & vehemen tes, quales sunt ira, terror, pavor subitaneus& inopiBatus , amor ue curae protractae, tristitia summa, maeror & caetera similia, in quantum sanguinis' motum accelerare vel Dimis retarda re, sicque . comprimendo vel angustando, ac viam praecludendo agunt: quod seque terror ac ira potest : nam sicuti ab ira sanguis & spititus a centro ad circumferentiam magis propelluntur, sic a terrore a periphaeria ad centrum solito magis recedunt, unde sanguis, cor & pulmones rho Ie ita noris parum premit, auxi etaieni intensam & spirandi dissicultatem inferύ; nam qui animo subito I perturbantur , rogati plerumque dicunt se nil in toto corpore sentire, nisi quasi eorum cor intra duo praela premeretur, tib his Omnis fere motus iri omnibus humoribus sisti licetur,'itaque post magnas A alas animi Perturbationes plerumque Phthisi postea labo inti aegri P de cateris clarum est, quam
97쪽
ut plura dicam, ipsa enim loquitur experientia, qua febres, Apoplex ias, se bitam quandoque
mortem ab ipsis animi pathematibus violentis ortas videmuS, quin imo ergo & Perip-neumonia inde fieri poterit. Praeter has causas poterit di altera quaedam esse, quando nempe pulmo per sympathiam assicitur, & talis erit causa, Asthma, Augina, Pleuritis, Vomica.& scirrhus pulmonum, iΠ genere autem quidquid motum pectoris reddit dissicilem; unum videamus, unde reliqua facile intestigentur , v. g. in Pleuritide Vera, ubi membrana pleura inflammata est, semper aderit dolor punctorius, qui ab aere hausto pulmones expandente &Contra pleuram applicantς augebitur, ergo ae-Ari ut istud caveant, respirationem inhibebunt;& thoracem sive pectus ambobus brachiis compriment , ut dolorem ab inspirato minus sentiant, ergo vasa sanguinis in pulmonibus non discludentur, adeoque fieri poterit a Pleuritide Peripitenmonia, absque eo, quod pulmo cum
pleura coalescar, Vel insammatio pleurae pulmonum premat, quamViS etiam tumor pleurae
adeo increscere possit, ut Corpus ipsum pulmonis valide comprimat, adeoque sanguinem ad compressam partem cogat subsistere, unde tandem inflammatio. Si ergo hae caussa vel quaedam ex iis pulmonibus applicentur , sanguis ruber in finibus arteriosis plus 'minus pro ut causa levior vel validior sistetur, stagnabitque; pars autem stagnans ope sanguinis a corde pulsi magis & magis impingitur & cum per canales obstructos regressus debitus denegetur, non potest non esse, quin materia obstruens auge tur, arteriae plus infarciantur, ergo plus dilatentur, sicque vicina comprimant, unde impedi Tom. IV. E tus
98쪽
tus denuo trans fluxus, ergo tumor fiet in ill6
loco, & quemadmodum coi pora frigitissimi licet sint) ex sola frictione & at tritione super se invicem calidε reddantur, sic & in parte ill-fammata, liquida stagnantia a retro i&.latera liter prementia se mutuo plus tangunt, atterpat& fricant, ergo fiet & calor maJor, sic & ab
arteriae tunicis expansis & rupturae pro Timis, se febris per consequenS in iis haerentibus nervetietiam fortiter tensis orietur in parte do iser, ergo & fiunt vera inflammationis phaenomena. 818 Mectus varios. Si bronchialis arteria inflammata iit , habet omnia inflammatiossis effecta, nempe interceptionem sanguinis, s lip purationem, gangraenam, partis scit rhescenti.
LUammationis. Sic videtur plerumque fui ipsa inflammatio pulmonum, nam non differt me opinione Pleuritis & Peripneumonia, ni fisede; arteria bronchialis derivatur ex aorta, se quo loco aortae λ post primum par inter cost lium emissarium, saepe quoque ducit originem
ex primo pari inter costalium, saepe ex secund0, saepe G octavo inter costalium pari , erg0 yidetis, quod instam matio in arteriis interco statibus haereat, dum causa in arteria bronchi is , non sunt rami iidem ejUS tru B ei, ergo aes
bile est, quod causa Peripneumoniae in arteriabronchiali potius diaereax, quam in pulmQης, quoniam etiam pulmo tam laxui & mobilis est,& quoniam sanguis eordis dextri & venosci, frigidus, habens Omnes humores ac liqu0 rei permistos, hinc Videtur. quod sanguis, qui ad sinistrum cor venit, inuammati ope magii: pe raptiis sit, quam sanguis ex de Ilio corde egressus; hinc sedes in secundo arterierum genem
99쪽
il est , quod originem ducit ex corde sinistro risto in primo. Cur haec praecedentia pulmonum potius quam aliarum in corpore partium inflam. mationem inducant λ respondeo, quod ab his reliquoi corpore applicatis inflammatio quocunque demum hoco modo arteriis minimis constat)facili negotio creari valeat, eo faCilius tamen in
pulmonibus, quo hi primo pluribus & infinite minoribus canaliculis constant, quo secus do pulmones aeri magis expositi sunt, & quod notae dum hic maximopere, ejusque injuriis; eos enim aer continuo ambit, in aese vivimus, movemur aerespiramus, ac absque aere ne semihora smergos& natatores exceperim) vita nostra integra consistere potest, hinc Hippocrates morbos unquam vix aliunde quam ab aere oriri posse testatur, cum is aut copiolsior aut parcior aut etiam ple nior aut & malignis inquinamentis infectos saco pus, subierit. Nunquam fere oritur mors in Acutis . nisi per Peripneumoniam excepto tam tum casu, quo cerebellum tantum cona primitur,& inde cor redditur Paralyticam: g 819. Extenditur vas. Simulae enim vasbrum fines obstruuntur, impetus urgentis sanguinis vas reddere debet omni dimensione majus, pars liquidissima exprimitur, nam ad omnem locum sunt arteriae innumerabiles, ipsi sanguinis massa habet partes Crassiores & tamidiores , tum quando pars crassior stagnat, pars
tenuior exprimitur per canalem tenuiorem ,
hinc ille sanguis crassus manet in pulmonibus, ct liquidior transit per pulmoneS; tum quando mittitur sanguis in Peripneumonia, invenitur ille sanguis tenuissimus, vide Bagliviain etiamsi hoc referat ad nescio quandam causam, sed tunc concip endum est, quod sanguinis pars E a cras-
100쪽
crassior remaneat in pulmone transire non potens & exeat liquidior, inde si cadaver inspi ciatur in Acutis hominis defuncti a Peripneu monia, invenietur pulmo aterrimo sanguine re pletus & ponde ros stimus , ut ipse vidi & tale quid etiam observavit Hippocrates, nam dicit, quod omnis sanguis in Peripneumonia pessima traheretur in pulmones, licet non intellexerit ita ac nos, effectum tamen clarissime vidit, tui pulmo fiet saccus sanguine plenus, hine pulmo fit gravis, quia plerumque tantum aere est plenus; quod plerumque paulo ante mortem i
Impus. Quando pulmo habet sua Vasa arte. riosa tenuia, tum bronchia aperta & Vesiculae lcapaces sunt rarae, sed si nunc vasa, quae ii terstitia vesicularum occupant vel harum superficies disitenduntur , tum minus aeri S intrare poterit, hinc pulmo se explicare non potest, quia sanguinem non transmittit. Orbatur. Nam ille transit in arterias, quo niam Cor sanguinem accipere non potest, nisi qui tam tenuis est, Ut per pulmones transmea' re possit, sed qui per has transire potest, per omneS corpori S arterias transire potest, si haec fieri non possunt, tum cor sinistrum orba
Debilitas I 1ma. Quae non est major sine partium jactura quam in Periplae Umonia, nam homo, qui ante tantum ponderis ac roboris habebat, nunc a minimo puero dejici potest. pulsus exilis &c.. Contra ac in omni alia in-fammatione , nam , ut Galenus uotavit in omniustammatione pulsus est robustus, durus ten
sus , in inflammatione pulmonis est mollis, vigi anguinem transmittens, binc cor sinistrum