장음표시 사용
361쪽
omnem culpam exis eluderet , aut venia.
materiae parvitatem, a nobis adis inventam sculpam exu elude ret,vel involveret.
Idem diiscendum , si cibi vetiti
suetudine, vel neces sitate in comestione
33 . t simam octavam italicae librae partem, quatenus nec praeter, nec contra Ecclesiae mentem sit, nedum non lethalem , verum & nec venialem culpam includere; item quia unciae dimidium , seu vigesima quarta italicae librae pars, quatenus praeter Ecclesiae mentem existens, venialem culpam includit ; una autem uncia , seu duodecima italicae librae pars, ieiunii finem destruens, ac proinde contra Ecclesiae mentem existens , lethalem culpam involvit, ac proinde sub ratione cibi
vetiti jejunium solvit; inde, his positis principiis,
tunc in serotina refectione vetitorum ciborum portio , quibus nec in comestione uti liceat, sive se sola . sive permissam in refectione quantitatem complens,ieiunium non infringeret, nec frangeret, nec venialem scilicet, nec lethalem culpam in volveret, si quartam unius unciae italisae librae partem non excederet; quod si sive se sola , sive permillam in refectione quantitatem complens , dimidium unciae sit portio, tunc venialem culpam involvit, ac jejunium infringit; si vero una sit vetiti cibi uncia, duodecima scilicet italicae librae pars, sive se sola, sive permissam in retectione quantitatem complens, lethalem culpam in vobveret, ac proinde jejunium frangeret. XC. Quoad illam similiter ciborum quantitatem , quae in comestione admissa, in serotina amen retectione prohibita intelligitur, distinguere oportet ἔ. Si enim de ovis, ac lacticiniis, etiam si ex peculiari consuetudine, sive ex privile gio , dispensatione, vel exemptione in comestione admissis , sermo, procedit . Et tunc hia hujusmodi ciborum, in die jejunii vetitorum portio, sive se sola ,sive permissam in coenula quantitatem cΩmple DS,culpam excluderet,vel venialem,aut lethalem includeret, quae respectu ciborum, secluso titulo, in comestioue prohibitorum,.jejunium non infrin-
362쪽
geret , sive infringeret, vel solveret, ut superiori n. 89. diximus. Unde lacticiniorum, sive ovorum quarta unciae librie italicae pars, sive se sola, sive permissam in refectione quantitatem complens , nullam culpam involveret: unciae autem dimidium sve se sola , sive permissam in refectione quantitatem complens , utique sub ratione cibi vetiti
venialem culpam involveret; integra vero uncia,
sive se sola, sive permillam in coenula quantitatem complens, lethalem culpam involveret, & sub ratione cibi vetiti jejunium frangeret. XCI. Quoad illam vero ciborum quesitis E
tem, qui, nec carnes sint, neque eae carne Ori ethiorum ginem ducant, in serotina tamen refectione non sortio in . ad mi isam , ea videtur esse regula designanda, quae resectionuper duplam cum non vetitis cibis rationem quoad is materiae parvitatem convenire dignoscatur. Unde Euderet
si unciae non vetiti cibi dimidium vide supra culeam, in. '3. omnem culpam excludit; inde una non vetiti cibi uncia, sive selata , nulla scilicet ad lem inuo hibita alia resectione, sive permissam in refectione quantitatem complens , omnem culpam similites excluderet: Si item vide supra n. qq. una Mn1 com non vetiti cibi uncia sub ratione parvae quantitatis plens, cum venialem culpam , sub ea ratione , sub qua praeter P 'unam comestionem esset, includeret; inde duae riuantitate unciae, sive se solis, nulla scilicet alia adhibita sub dupla refectione , sive permissam in refectione quanti- ς η νς'ix .
tatem complentes, venialem similiter culpam non gnostatur.
excederent; Si item duae unciae vide supra ruq . lethalem culpam involverent, ac jejunium solverent; inde quatuor unciae, sive se solis , nulla scilicet alia adhibita reiectione,sive permissam
quantitatem complentes , lethalem culpam involverent , ac ieiunium similiter solverent. Ne autem implicantia loqui videamur, rem hanc per exemplum explicare placet; Si coetus panis, vel coetae,
363쪽
& ealidae herbae s secus vero si sint solum coctae,& non calidae herbpe vel piscium qualitas , vel pulmenta, sive polenta in comestione tantum permissa , in serotina refectione sive se solis, nulla scilicet alia ladhibita refectione, sive permissam
quantitatem compleant; per unam solam unciam omnem culpam excluderent; per duas autem uncias venialem culpam traherent; per quatuor vero
uncias lethalem culpam involverent, ac jejunium sub ratione vetiti cibi solverent. Austiti, XCII. Id autem , ut exposuimus, intelligen- mens quo. dum est, si portiones istae esurialium ciborum, , ii . 4' id refectiode vetitorum, permissam in refectione esuriales et quantitatem compleant, vel si nulla alia adhibita bos ulterius refectione sumantur, secus vero si permissae inexplicatur, refectione quantitati superaddantur ; vel si solae latri' ad ,. absque alia cibi portione, extra refectionem su- eitorum in merentur. Unde per mi lsae in refectione quantitati refectione ex hujusmodi cibis superaddita portio, vel extra,eiragori sectionem sumpta, si unciae italicae librat dimi-
consuetudi- dium non excedat, venialem culpam excludet; nem regula si vero unciam excedat , venialem culpam
Istata.h ' includet, quod si hujusmodi ciborum portio
dam . ex duplex uncia sit, lethalem culpam involvet. intrinsecis Non secus ae praeci sive a resectione talium po 4ς gn/xu . tio citi pam excluderet, vel venialem, aut lev' thalem involveret, ut de materiae parvitate quoad non vetitum cibum supra n. 63. -- &43. respective discussimus , ac nuper num. 9 I. commemoravimus. Legitima autem hujusmodi ciborum in serotina refectione vigente consuetudine , ea permissam quantitatem complens, licita reputari poterit portio, quae pensatis vide supran. 88. regionum aeris, personarum complexio nibus , ac circumstantiis, nec praeter, nec contra Ecclesiae mentem rationabilis iudicetur. Huju modi autem illa sola erit, quae nec sustentaret,
364쪽
ile e nutriret, scilicet, nec vires augeret, nec de. lectaret, nec ieiunii detrimentum tolleret, sed naturae indigentiae, ne nimis debilitetur, satisfaceret: quae autem ultra indigentiam nutrimentum adderet, vel oblectamentum , etiam li jejunii fi. . nes non destrueret, tamen praeter Ecclesiae mentem existens , venialem culpam includeret: quae vero ἰhuiusmodi ciborum portio relate ad serotinam resectionem, vel extra resectionem, nedum jejunii fines diminueret, verum & poenam, ab Ecclesia , intentam tolleret, contra Ecclesiae mentem existens , lethalem culpam involveret, ac iejunium solveret. Vide n. 2 q. a . & passim . XCIII. Per ciborum vero quantitatem relate Nimius su ι ad esuriales cibos, in resectione non vetitos, .: tam tunc jejunium solvi dicendum erit, quando e X permissae rationabili consuetudine admissam ciborum quan- quantitatis titatem p. I. cap. q. f. S. D. δῖ- & - ζ p i' resemone' 'catam , ac discullam , nimis e Xcederet come adhibitus, deus. Et quia pro personarum complexioni- culpam ii bus , ac regionum qualitatibus, diversa ex ra- Jo ςxς, stionabili consuetudine pro locorum varietate , solVete n- ne nimis debilitetur natura , admitti solet in se- cipit. rotina re lactione quantitas ; inde particularium locorum spectata consuetudine, non idem quantitatis excessus jejunium frangeret. Qua de re si P ulo Zacchiae Romano medico stare velimus, qui duas, tresve uncias admittit, eas e Xce ciens, peccaret; Sic enim lib. Tit. I. q. 9. n.
35. se exprimit: Auantitas cibi, in jentaculo assumendi, ne jejunium Irangatur, tam revectu sitis, quam somni, consuetudinis restringenda est ad modicum quid , quod uncias duas, aut tres ad summum non pertranseat. Quia tamen italicaelionae unciarum circiter octo quantitas, ut , ptu .rimum in resectione admittitur; inde Zacchiae opi
nio , si de Italicae librae unciis intelligatur, nimis
365쪽
1crupulosa videtur; eum legitima consuetudo pro majori, quam ipse admittit, quantitate , stare rationabiliter dignoscatur, ut pari. I. cap. Φ n. I . diximus; nisi forte Zacchiae mens , duawm vel trium unciarum quantitatem in refectione admittens, de solo pane intelligere voluerit. Illa portio. XCIV. Quando nam autem per ciborum qua n. permissiam litatem, in refectione adhibitam , ieiunium fran-l' sti dicatur, regulam flatuere volentes, ea prae tit tem oculis habere oportet,quae n.'3.qωα Α .ac passim excedens, supra quoad non vetitum cibum de materiae paro culp ' vitate discussimus. Ibi autem quoad non veti- velitatem . tos ciboβ , italicae librae unctae dimidium culis aut letha- pam omnem excludere; unam vero unciam , duo-iem invol' decimam nempe romanae librae partem venia-νεhilia'l' lem culpam includere; duas vero uncias, sextam quantitate, sempe romanae, seu italicae librae partem venia- culpam ς κ' i cm culpam excedere , ac ie junium solvere di- ineluderet. ximus; quibus prMiuppolitis Principiis, non omnis quantitatis excellus in serotina retectione adhibitus , jejunium frangere dicendus e Unde relate ad non vetitum in refectione cibum , admissa ex rationabili consuetudine in refectione quantitas, unciae dimidium non excedens , non plus scilicet quam semiunciam superaddens, ne venialem quidem culpam includere videtur; quod si unam unciam , italicae, seu romanae librae duodecimam partem, ex rationabili coniuetudine ad mi ua in refectione quantitas
excedat, seu superaddat, quatenus praeter rationabilem consuetudinem exiliat, venialem culpam includeret; supra ad millam vero in refectio. ne quantitatem, duas uncias , quae sexta romanae .librae pars eli, superaddere , nedum praeter , verum & contra rationabilem cons inreudinem exi.
Rens, lethalem culpam involveret. Videtur tamen
366쪽
men hie advertendum, quod, ubi octo uncia . rum pro serotina refectione, ex legitima licet' consuetudine, admittitur quantitas, suppraddita quantitas , quae omnem culpam excludat, adis mitti non videtur: Cum enim per minorem, quam per octo unciarum quantitatem, naturae indigentiae, ne scilicet nimis debilitetur, satisfiat; inde quantitas illa, quae omnem culpam excluderet, in octo illis admissis unciis inclusa intelligi debet; ac proinde unciae dimidium superaddens , venialem culpam incurre rei ; duodecimam vero romanae libratinartem su. peraddens . lethalem videtur incurrere.
XCV. Quoad jejunii autem solutionem. ex ' Mi. indebita coenulae hora provenientem , sic rati in Oetasum
cinari videor: Et si horae determinatio relate ad finitis crer comestionem, ut pari. I. cap. 6. n. zO. & a I RE, A.
discussimus , ad jejunii rationem pertineat, quia Iunium
tamen eius in caenula determinationem consue- non solvet,
ludo, & quidem legitima , variabilem admittit; sesu ἄψ inde uiuetur dicendum, pust solis occasum, fi- ΣMhi.
nitis crepusculis , refectionem sumere nec prR- ter, neque contra rationabilem consuetudinem
ex ille re; ut in illis praesertim rusticorum locis ac Millis, in quibus hujusmodi viget consuetudo , contingere solet. Refectionem autem prope so- 'lis occasum sumere, nondum saltem inceptis crepusculis, quatenus contra ratiodabilem consuetudinem exiliit, jejunium solvςret. Sicubi igitur absque rationabili caussa hujusmodi esset consuetudo , reprobanda potius e lIet, quam sequencam . Unde , etsi ut omnino licite, nondum finitis crepusculis, sumatur refectio , vix parva tem poris duratio videatur admittenda, his tamen finitis, quacunque temporis duratione sumatur refectio , seiunium nec solvi, nec venialis culpa videtur involvi.
367쪽
Ex quacun- XCVI. Quoad e cenulae autem interruptionem idolui ζ' - e X placito, sive ex negotio de mensa i ieulam sine surrexerit, si animum habuerit non amplius eo. i ianimo re medendi , nisi ilatim voluntatem mutaret, vel l i Rinendi continuaret, durationis parvitas quoad eiusdem l sdens, heire coenulae re assumtionem non videtur admittenda. linon botest Cum enim quoad partem sese refecisse ponamus; eam reailu-& in refectione saturitas non permittatur ; inde :: ς ς' animo non realici mendi surgens, morali inter- 'Diruptam duratione illam continuare , seu re allu- imere amplius non poterit. Unde ex placito, vel ex rationabili motivo cum intentione non re assumendi collatiunculam interrumpens, per nullam da, rationis parvitatem licite reassumere poterit. Interrum. XCVII. Quod si ex placito, live non neces. pens colla sario motivo surgens , animum habeat refectio- umbriis linem iterum reaisumendi, licet aliqua tempo- necessitate riS parvitas, ne coenulam vide n. 7o. reas- animum sumens, jejunium frangat, videatur admitten- istumeri4 da, minor tamen quam supra n. 7 i. & 7 a. in per mino. comestiunt, interruptione permitti diximus , per rem dura- subductim scilicet ex triplo rationem admitti viri luteassumet dςtur. Unde ad Omne , praesertim si non ex ne- l ς ς-μμm deis aria caussa interruptio contigerit, et .m veniale peccatum excludendum , non media ho- ira , ut in comellionis interruptione, sed minor, iquam unius quadrantis duratio ; ad venialem autem culpam incurrendam, non in ira horam, sed lunius, vel elapsi quadrantis duratio; ad letha lem vero culpam incurrendam per elapsum horae dimidium duratio sufficere videtur. In re. fectionis igitur interruptione, non ex necessitate contingente , cum intentione eam rea
mendi, non nisi per subductam ex triplo rationem relate ad durationem in comestionis inter ruptione, durationis parvitas videtur admittenda
368쪽
XCVIII. Quod si rationabilis existat colla. Ex rationationem interrumpendi caussa , ut cum priori refectionis portione ejusdem reassumptio morali ter nem inter una dicatur, illa durationis parvitas admitti pos- rumpens,
se videtur , quae per subductam ex dimidio ra, ubi r4. tionem illi durationis parvitati respondeat, quam 2: bri . '
in eo mestionis interruptione supra n. 73. ad 77. parvitas as-
admitti posse diximus. Qui igitur ex rationabili caussa refectionem interrumperet, cum intem . tione illam reassumendi, durationis parvitas , declaratur. quae omnem culpam excluderet, non media hora , sed quadrans; quae autem venialem culpam includeret. non una , sed vix media hora videtur assignanda; quae vero supra mediam ho ram in casu posito duratio esset, lethalem culpam involveret reassumptio; Et multo magis si supra horam interruptionis duratio contingeret; ne velimus ultra comestionem . duplicem permittere resectionem . Rationabili igitur urgente necessitate; cum intentione reassumendi , interrupta refectione, tanta admitti videtur durationis parvitas, ut culpam involvat, Vel non, quantam in comestionis interruptione per subductam ex diminio rationem in reassumenda comellio ne admisimus ac probavimus. XCIX. Antequam autem ultea procedamus, Lectoris
quod supra n. 7o. quoad comestionis interru-M .ptionem monuimus, ad refectionis interrupti in venitur. Rem applicare iudicamus; sermonem scilicet non eo sensu procedere, an ex motivo liceat alteram adhibere resectionem p ad hoc enim non temporis parvitas, sed naturae necessitas attendi debet; sed sermo procedit, an refectionis portio cum altera post refectionis interruptio. Devi portione , quae simul cum prima unam compleat refectionis quantitatem , moraliter unam es
ficiat refectiodem p si enim de duplici resectio
369쪽
Per eomeῆstionis inversionem , sive rati vinabili Causinia factam
venialem saltem culis pam involis vi . non
ne sermo procederet non secus ac supra n. 7 . discussimus, durationis parvitas loeum habere non poterit. C. Quoad comedendi autem inversionem varia est doctorum opinio: duos inter Fr. Mil ante Exercitatione a 3. in pro p. a 3. Alex. VII. dicit: Ex causa inIuper licitum est invertere o dinem , nimirum mane tentando, Iero autem prandendo et Sine causa vero ad summum erit venialis culta, eo quia agitur contra communem consuetudinem in re levis momenti; & per hoc non solveret jejunium , secus non venialiter sed lethaliter peccaret sine caussa ordinem invertere; Et quidem non sine rationabili fundamento; cum enim coenula non nisi ex consuetudine licita sit ;inde prandii, seu resectionis ordinem subvertere, sero scilicet prandere, in meridie autem refectionis quantitatem sumere, cum praeter consuetudinem sit, multis doctoribus omnino licita non videtur. Unde nisi valetudinis , vel alia rationabili causa fiat, peccatum involvere sentire videtur Martinus ab A et pilcueta in suo Manuali cap. 2I. n. I 3. dicens: 'don licet tamen uti
mane collatione usitata vesperi, O prandium in .eyerum differre juxta caetanum , ubi supra. Et merito , quia illa non fit medicina causa, nec fe-eri potest ratione illius. Et addit. Consuetudo , qua contra jus est, non est amplificanda cap. audientiam de decimis: & cap. odia de Regulis iuris in 6. quamvis causa medicinae, debilitatis,comst lexionis, vel necessitatis, aliqua necessaria agendi , iuste id fieri posset. Et Sylvius a z. q. I T.
art. 6. ii c habet. Ob quam etiam cauJam , quia nimirum non invaluit conjuetudo , non est lici. rum , si justa causa desit, mane sumere collatio nem . prandio in vesperam dilato : Addit tamen r
ctoamvis si ita bat, quidam Rutant solum esse pec.
370쪽
eatum veniale, propterea quod ferventur essentialia jejuvii ut Tot rus, Lessius, Femandea. Et pergit: Ex eausa autem rationabili, veluti complexionis, debilitatis , necessitatis, hoe licet, ut esset ad capiendum somnum, ad laborandum &c. ut pergit ibidem Sylvius : Multo magis litet eam collationem meridie sumere . plenam refectionem in tempus vespertinum disserre si aliqua caussa subsit: veluti si non possis prandere ante
vesperam , sive propter negotia , sive propter profectionem σα quod extendi poterit ob quodcunque rationabile motivum ιCI. Quod si judicium ferre, licet, nunquam Jejunii na ieiunii finem, ab Ecclesia intentum, & quo4d gesχ meri.
executionem , sub vi nempe coactiva praeceptum, te introspedestritere, nec contra Ecclesiae mentem agere , Mem
nec consequρnter ieiunium solvere videtur, qui ,2 tu ii.
eomestionem inverteret; si nempe comestionis hO pravo fine ra servata , iuxta coenulae proportionem, cibo- prudentarum qualitatem, & quantitatem in meridie sume T 4ὸ E.
ret, & post solis occasum, elapsis omnino cre tur inversio. pusculis, sero comederet. Cum enim toto ieiunii nullam cubdie per illam invertionem non plus sumeret, P M. quam Ecclesia permitteret; nec proinde corporis vete.
poenam , in sensu exposito ab Ecclesia intentam , ac praeceptam destrueret; quod sane ad jejunii so tutionem , & eonsequenter ad lethale peccatum necessario requiritur; quin immo majorem socieptenam , corporisque detrimentum sentiret, si usque post vesperas, seu post elapsa crepuscula prandium differret, & consueta comestionis hora, sola caenula, cibique qualitate, & quantitate serotinae refectioni congruis contentus esset. inde sic agens, dempto Ecclesiae, vel ieiunii contemptu, nec ieiunium solvere, nec lethale pec catum videtur incurrere; etiana si absque speciali motivo id versionem eligeret. Quia vero absque