Anicii Manlii Torquati Seuerini Boethii De consolatione philosophiae, lib. 5. ex vetustissimis libris a Theod. Pulmanno Graneburgio emendati

141쪽

us ' A R T va s. 24 per visibvio oris aequis , I t Vesper seras nuntiat umisas, . a . Risuehitque diem Lucifer almum; Sie' aeternos reficit cur svis Alteram amaur: sie astrigeris. in . B discors exsulat oris. Haec concordiale erat aequio.- 'Elementa modis, o pugnantia-, ZViribus redant humidasiccis,

Iung tquefidem frigora famis.

Pendulus ignissurgat in altum, Terraequegrauesponderemias i Hisdem causi vere tepenti .

Spirat florifer annus odores, Dias Cereremserui siccat . . Remeat pomis grauis autumn- , Humem defluus irrigat imber. . Isaee temperies alis,ac profert Rui uid vitam spirat in orber'. ' . , t Eadem rapiens condit aufert, λGH u mergans ortasupremo. i . Sedet interiaconditor altus, Rerumque regens flectit habenas, i ' Reae , dominus ons, origo, . Lexor sapiens arriser aequi, . Et quae motu comitat ire, sistrit heu cvasa --. I ,

142쪽

Aquae nunestabiliueontinet ordo

Hic estram tis communis amor, e Repetuntque bonisne tenerisi ' M. Suia non alit dura re queant, i a Nisconuerso rηUuη amore' i , ' ad uant caussae,quae dedit esse. f.' i

, Ros A VII.

IA M'ne igitur vides, quid haec omnia, quae diximus,consequaturi iNdnam In quam,omnem,inquit, bonam prorsus esse tortunam Et qui,inquam,fieri potest Z Attende, inquit , citis, omnis sorduoa yci iucunda, vel aspera, tum remunerandi, exedicendiu. bono tum puniendi,corrigendiq ' improbos caussa deseratur, patet quod omniS bona est , quam vel iustam con stat esse, vel utilem . Nimis' quidem, inquam. ora ratior & si quam paullo ante docuisti pisuris dentiam, fatumue considerem, firmis viri- 'eandem, bus est nixa sententia. Sed mea, si placet inter eas quas inopinabilia paullo antλ po-'-siuisti,numeremus . . Quid inquit: Quia id hominum sermo coniunis usurpat , dc quis

; . . .. dem

143쪽

uo in R T V s- r FcIernerebro,quorundam malani esse fortunam. vsiue Igitur,inquit,paullisper vulgi sermonibus accedamus, ne nimium velut ab humanitatis 'su recellisse vidAmurὶ Vα placet,inquam. Ndnne igitur bonum censes esse,quod prodestὶ Ita est,inquam .iniae vero aut exercet,aut corrigir, prodest Z Fateor,inquam. Bona igitur I si, id ni 3 sed haec eoru est, qui vel an virtute positi, eontra aspera.bellum gerunt vel a vitiisi declinantes,virtutis iter arripium ' Negare , inqua nequeo. Quid Vero iuculiada,quae in praemiu tribuitur, bonis. , num vulgus malam esse decernit 3 Nequaquam e verum uti

est,ita quoque esse optimam censet. Quid reliqtra, uaecum iit aspera,&iusto supplicio malos coerceat, num . bonam populus Pu tat λ I m mo. omnium,3 n' uam ,q uae Excogitari possunt, iudicat esse miserrima. Vide igitur ne opinione : populi' sequentes quid valde inopinabile cofecerimus 'Quid

inquam. Ex his enim,air, quae cocella sunt, . euenit eoUlm quidem , qui sunt vel.in pi,ssessione, vel in prouectu, vel in adeptione virtutis,omnem,quaecumq. sit . bonam, in i m probitate vero manentibus, pessi m a esse fortunam. HODinquam,Verum est,tonetfiΚ ne

144쪽

nemo audeat confiteri. Quare, inquit. it vir sapiens. moleste serre non de bet, quoties

in sortunae certamen adducitur: ut virum

fortem non decet indignari, quoties irrcretapuit bellicus tumultus. Vtrique enim ,huic quidem gloriae propagandae, illi vero con-hrmandae sapientiae difficultas ipsa,materia est. Ex quo etiam virtus vocatur,quod suis viribus nitens non sup etur aduersis. Neq. enim vos in prouectu positi virtutis dissi uere Reliciis; & eniarcescere voluptate venistis: sed proeliu cum omni fortuna nismis acreconseritis. ne vos aut tristis opyrimat,aut i uda corrumpat, firmis medium viribus occupate. Quidquid autem infra subsistit, aut ultra progreditur, habet contemtum felicitatis, non habet praemium laboris. In vestra est enim situ manu,qualem vobis fortunam formare malitiMomnis enim, quae videtur aspera, aut exercet. aut corrigit,aut punit. -

BELLA bis quinu operatus xnnis . . .

Vltor Atr&des Oh giae ruinis Frat is amissosthalamospiauit. Iste dum Graiae dare mela et si , si optat, se ventos Nimit c re, Exuit

145쪽

A R T V S. I 47 Exuit patrem, miserumque tristis Foederat gnatae iugulum saterdos, Fleuit amissos Ithacus sodatas, ct uos ferus , vasto recubans in antro, Mersit immani Pol hemm aluo. Sed tamen eaeco furibundu ore, . Gaudium maestula comis rependit. Hercutim duri celebrant Iabores; Isie Centauros domuit superbos,

Abstultisaeuossolium leoni,

Fixit O, certis volucres agittis. Poma cernenti rapuit draconi. A uno laeua grauior metalio: C erberum traxit triplici catena.

Victor immitem posuisseefertur Pabulum saeuis dominum quadrigis.

H dra combusto periit venerio, Fronte turbatin Achelam amnis, Ora demersit puribunda ripis, Sirauit A ntaeum Libycis arenis, C acuta Euandrisatiauit iras,

in quepressurin foret altin orbis

Seliger spumis humeros notauit. Ultimin caelum labor irreflexo S usulit collo,pretiumque rursus Vltimi caelum meruit laboris. Da nuncDura, ubi celsa magia

146쪽

748 1 . E, Dueis exempti via . eur inertes Terga nudatu λ superata testu Sidera donat.

VERI NI BOETHII, D. LCONSOLATIONE

I x ERAT: orationisq. eursiim ad alia quaeda tractada,& expedienda vertebat. Tum ego recta quide, inquam , exhor tatio, tuaq. prorsius auctor itare dignissima. Sed quod tu dudum de prouidentia quaestionem pluribus aliis implicitam esse dixisti ,re experior. OSaero enim an esse aliquid omnino.& quidnam esse casum arbitrere. Tum illa, festino, inquit,d bitum promissionis abseluere, viamq. tibi qua patriam reueharis,aperire. Haec autem& si perutilia cognitu , tame a propositi nostri tramite paulli sperauersa sunt: verendu-

Lux est, ne deuiis fatigatus,ad emetiendum rectum

147쪽

rectum iter sussicere non possis. . Ne H,inquam,prorsus vereare. Na quietis mihi loco fuerit e ,quib' maxime delector, agno cere. simul eum omne disputationis tuae latus indubitata fide constiterit, nihil de sequentibus ambigatur. Tum illa, morem, inquir,gera tibi; simulq. sic orsa est. Si qui dem, inquit, aliquis euentutemerariq motu, nullaque caussarum connexione productum,casum esse definiat, nihil omnino casum esse confirmo, & praeter subiectae rei significationem inanem prorsus vocem esse decerno. Quis enim,coercente in ordinem cuncta deo, locus esse ullus temetitati re Iiquus potest Z Nam nihil ex nihilo exsistere,

vera sententia est:eui nemo umquam veterum refragatus est: quamqua id illi non deoperante principio, ted de materiali si ibi cto,hoc est, de natura omniurationu, quasi qu da iecerint fundamentum. At si nullis ex caussis aliquid oriatur,id de nihilo ortum esse videtur. mod si hoc fieri nequit, nec 'casum quidem huiusmodi esse possibile est, quale paullo ante definiuimus. Mid igitur ii quam . Nihilne est,quod vel castis,uel Drtuitu iure appellari queat An est aliquid, tametsi vulgus lateat,cui vocabula ista con-

148쪽

Iso L I B E Rueniant Aristoteles meus id,inquit,in Physicis Se breui,& veri propin a ratione den-n i uit. Q nam, i nqu , modoὶ uoties,ai t, aliquid cuiuspiam rei vatia geritur, ali udq. quibusda de caussis,quam,quod intendebatur,obtingit,casus vocatur: ut si quis colediagri caussa diens humu, defossi auri pondus nueniat. Hoc igitur fortuito quidem creditur accidisse verum non de nihilo est. nam proprias causa, habet: quaru improuisius, inopinatus' .concursus castim videtur Operatus. Nam nisi cultor agri humu foder et, nisi eo m loco pecuniam Hiam depositor obritisser, auru non esset inuetum. Hae sunt

igitur fortuiti caussae Fmpendὴ , quod ex

ouuiis sibi, Sceoofluentibus caussis, non ex gerentis intentione prouenit. Neq. enim, vel qti lauru obruit, yel qui agruexercuit,vi. ea pecuitia reperiretur, intendit e sed, uti dixi, quod ille obruit, hunc Qdisse conuenit,atu. concurrit. Licet igitur definire casium esse inopinatum, de ex coquentibus Caussis, in his, quae ob aliquid geruntur, euentum. l- Concurrere vero, atq. constuere caussas sa- lcit ordo ille ineuitabili conexione procedes, iqui de prouidentiae sonte deseendens, cum l

-cta suis locis,temp.ribu R. disponit. l

149쪽

Pectoralis sistissim pugna fugax, i Tigris- pinaresvno se fonte resoluunt, C Et mox abiunctis di scianstur aqvu. Si radant, eus ' item reuocentur in unu, Confluat alterni quod trahit unda vadan Conueniami puppes,stvus mine trunei, Mimisua fortuitos implicet unda modos: -- me,4 vagos terrae deeliuia easin, Gurgitis es a defluus ordo regit S ie quae permi fuit e videtur habenu, . . Forso utiturhenos tutaque lege ineat.

A N I M. A D v E RT O, inqua, i . utitussicis,ita esse cosentio. Sed in hae haeretium sibi serie caussarum,estne ulla nostri arbitru Iibertas, an issosquo humanorum motus animorum fatalis eatena constringit Z Est, inquit. Neq. enim fuerit ulla rationalis natu a,quin eidem libertas adsit arbitrij. Nam quod ratione xtinaturaliter potest, id habet iudiciuna quoquo discernalper se : igitur fugienda, optandauedignolait. moavero qui1optandii iudicat esse,perit:refugit

150쪽

quibus inest ratio, ipsis etiani inest volendi, inolendiq. libertas. Seditanc . non iis una uis ibus aeqham esse constituo. Nasupernis,di

incorru pia voluntas, δέ, effrax optatorum praesto est potestas. Humanas veroanimas liberioresquidem esse necesse est, cum se in mentis diuinae. speculatioue conseruanterninils vero , clim dilabuntur ad corpora, lmnubq. etlam,cum terrenis arnibus colli- igamur. Extremaevero est seiunus ,cum dii -

iij s deditae rationis proni milesiime

ciderint. Na ubi oculo ii a summae luce --ritatis ad infeciora. tenebiosa dele tint, . mox inscitiae nubecaligant, perniciosis tu hantur affectibus. quibus accedendo, eou- .sentiendoq. quam inuexere sibi, adiuuant seruitutem .& silint quodam modo propriae libertate captiva. Q e tame ille,ab aetera, vo cuncta prospiciens . prouidemiae cernit antuitu M& suis quaeui meritis oraedestina- . ta disponit,παιδ' ἐφορὰ, πά,τ

Pu a oetarum lumisis Phoebum ' . . .

MElliflui eanit oris Homerus: si ui tamen intima viseera terras Monuatit, nut pelagi --rum .