Moriæ encomivm. By Des. Erasmus. Annotated by G. Listrius

331쪽

o set divinarum literarum autoritas,quetjuberet haereticos incendio vinci ma- is, quam disputatione revinci Senex quidam severus, vel supercilio teste Theologus , magno stomacho re spondit, hanc legem ullis Paulum apostolum, qui dixerit : 'maereticum hominem post unam malteraim correptionem de vita. Cumque ea verba identidem intonaret plerique demira tentur ' quid accidiiset homini, tandem explanavit , ' de vita totalendum

metu supplicii coeperunt compelli. Nunc nec audiuntur saepenumero, nee redarguuntur, sed duntaxat judicantur, ocincendio puniun

tur.

Velsupercili teste Quasi nihil haberet Theo logi, praeter supercilium , vultur luculen

t m.

Haνeticum hominem 2 ad Titum eap. 3. Nee illic agit Paulus de his haereticis quos nos vulgo vocamus, sed de contentiosis disputatoribus, qui de nugis magnarer citant disputationum tragoedias. uid Meldisset homini ota loquunt ac, cum significant insaniam , aut rem vehemente Ovam, quod Graeci significiantiu ,τι ἔπιθεν. Te vita tollendis, areticum Adeo crassus erat iste Theolog*1, ut non intellexctit, devita 1 verbum

332쪽

tur caeterum reclamantibus etiam-

nu nonnullis successit 'Tενῶιδεας, quod a junt, ηγος ς autor irrefragabilis. Accipite rem, inquit: scriptu eli, Maleficum ne patiaris vivere omnis haereticus, maleficus: ergo c. Mirari quotquot aderant , hominis ingenium &ineam sententiam ' tum est pedibus, 'uidem peronatis. Neque cuiquam venit in mentem, legem eam ad tortilegos .incantatores ac magos attinere, quos Hebraei sua lingua

vocant verbum esse a devitando , non praepositionem cum hoc nomine vita. Tm δεος συνηγόρος id est,Tenedi ur patronur, dicitur is, qui compendio causam expedit uitisque nodum ocius dissecat Ductum a Tenedia secnri, quae protinus calumniae convictum diu care solita fuit de qua pluta in Chiis liadibus. Errae e Ridet frigidosTheologorum stilogismos in rebus tam seriis. Dum49pedibM Ire pedibus in sententiarn,

est approbare quod alii dixerint facete vero addidit, quid microna tir, quod per Oge xu: si calceameMi rusticani.

333쪽

E M. 23 vocant di eo alioqui fornicationem .ebrietatem capite punire oportuit. Verum haec stulte persequor, tam innumera , ut ' nec Chrysippi, nec Didymi voluminibus omnia Omprehendi possint. lud duntaxat admonitos volebam : Cum haec divinis illis magistris licuerint mihi quoque, plane par et dare veniam tam tu id est magico: . leta enim, id est, ineantavit, verbum eit . . quo petr praepositionem V denominativum O, id est, incantator, sive magus: sicut a id est, nunciavit N id est angelut in Hebraeo autem non habetur sie, sicut citavit superciliosus ille Theol O . sed Exod. a. scriptum est, no roranet , id et , in cantra trix non

vivat ubi L Uz ponitur in coeminino genere: quod interpretes Hebrae idcirco factum esse dicunt, quod mulierculae, . praecipue aniculae, plus hac peste infectae sunt, quam vi et i, ut etiam nos nimis re in Germania nostra videmus.

losophus de Dialecticis inlinita conscripsit volumina , plena frivolis argutiis. Didymus Grammaticus, mille conscripsit libros miseetsi tantum voluminum fuissa evolvendum, ut scripsit Seneca.

334쪽

3α nniam , si minus omnia ad amussim citavero. Nunc tandem ad Paulum redeo: Libenter , inquit, fertis insipientes de sese loquens. Et rursum: Velut insipientem accipite me.&: Non loquor secundum deum, sed quasi in insipientia. Rursus alibi: Nos , inquit, stulti propter Christum. Audistis a quanto aut ore quanta stulticiae nraeconia. Quid , quod idem palam ttulticiam praecipit, ut rem in primis necessariam, oppido salutarem 'Qui videtur eis sapiens inter vos, stultus fiat, ut sit sapiens ' Et apud Lucam , duos discipulos , quibus sejunxerat in via Iesus, stultos appellat. Illud haud scio, an mirum videatur,

cum et ea quicquid sice minatum contemptumq;videri vellent, ficulnum appellabant. Vnde proverbium G κ ν τὸ κουρ α id est, ficulnum auxilium. συλωνος αγηρ, id est ficulnus vir. Libenrer, inquit, sertis ast ad Corinthiosecunda, capite undecimo. Di, inquit, pulti ast ad Corinthior prima, capite quarto. aeui vidιturus in Iesi in prima ad Corint, .carire 3.

335쪽

cum deo quo oue nonnihil iliciae tribuit divinus ille Paulus ' Quod stulium est induit, dei sapientius est

hominibus. Porro Origenes in tarpres obsistit, quo minus hanc stulticiam ad hominum opinionem possis referre. quod genus est illud , et bum crucis pereuntibus esse stulticiam. Sed quid ego frustra anxia, tot testimoniis haec docere pergo 'cum init almis mysticis palam ipse Christus loquatur patri ' Tu scis insipientiam meam .dit, Que vero temere est, quod Deo stulti tam ' impense placuerunt. Opinora sed stultum e , inquit Est

Iinthios, capri I. Non quod si aliquid stultum n eo , sed quod infima pari emisdi'nae superit summam hominum sapientiam. quemadmodum summa hominum imi collata ad divinam iri inlustitia ita

feratur ad dei sapientiam. st illud9 Est ad Corinth. I cap. I.

utiam meam Facete detorquet

hoc ad suum commodum. Quanquam Chrisius tui loquit ut sub pellana suorum mem-

336쪽

3rs propterea, quod , quemadmodum summi principes nimium cordatos suspectos habent invisos, ut ' Iulius Brutumi Cassium, cum ebri uni Antonium nihil metueret , utque Nero Senecam , ' Dion usius Platonem contra crassioribus ac simplicioribus ingeniis delectantur : itidem Christus istos suaeque nitentes prudentiae semper detestatur, ac damnat Testatur id Paulus haudquaquam obscure, cum ait, ' Quae stulta sunt mundi, elegit Deus cumque ait,

Iulim Brutum Nam Brutus Cassius conspiraverunt in Gesarem. Is cum adna oneretur. ut cavetet ab Antonio, respondit, se nihil metuere crassos illosi ebrios, sed potina pali: dos sobrior,brutum & Cassium significans.

Nero Senecam Seneca praeceptor Naronit, ab

eo iussus est mori, non ob aliud, nisi quoda- lj quoties libemur admoneret , quid deceret

imperatotem facere.

Disvsi uilatonem Plato hoc animo navigavit in siciliam , t Dionusium regem traheret ad studium philosophiae sed apud impotentem iuvenem plus valuerunt adulato. rum vocer, quam sanctissimi philosophi mo

. pulta Est ad Corint i cap. I

337쪽

deo visum esse, it per stulticiam servaret mundum , quandoquidem per sapientiam restitui non poterat. Iunipse idem satis indicat, clamans p. os prophetae , ' Perdam sapientiam lapientium,&prudentiam prudentium reprobabo Rursum cum agit Vatia ,

quod salutis mysterium celasset lapic- es, parvulis autem , hoc est stultis, aperuisset. Nam Graece pro alvuli est inrisi , quos opposuit pertinet quod passim in Evangelio Philitabsin Scribas ac legum doctores incesssit, vulgus indoctum sedulo - tuetur. Quid enim aliud est , Vae vobis, Scribae, Pharisaei, quam,Vae vobis sapientes tot parvulis , mulie IIbus, ac piscatoribus potissimum delectatus esse videtur. Quin animantium brutorum genere, ea potὶὶ -

sinum placent Christo, quae a vulpina prudentia quam longissime ablun r. Eoque assino maluit insidere . cum

. . sisti ai cum Paulus

si acta, ad Corinthios prima, caprie primo

338쪽

318 M o R I ille, si libuittat, vel leonis tergum in

pune potuis se premere. Ac spiritus ille lacer in ' columbae specie delapsus est, non aquila aut milvi Praeter

ea ' cervorum, hinnulorum, agnorum

Columbaei' cie viae avis adeo simplex est ut

Christus volneri apostolo suos harum sirnplicitatem aemulari, cum ait, ἀκέροιοιως κω i. id est, sitis simplices sive sinceri, ut columbae Ad haec pudicitia columbit prima. neutri nota adulteria coniugii fidem non violant, eommunemque servant domum nisi caelebs, aut vidua, domum non relinquit. Et imperiosos mares, subinde etiam iniquos, ferunt, ut Pliniui scribit lib. o. ristoteles historiae animalium ib. .de columbis loquens, dicit go O bH ' θέλ- λεί-

ς νηη ἀρρερος - συν-γανάκτησ7c: id est Neque cum pluribus coire volunt, neq;eoniugium relinquunt, nisi celebs aut vidua. Est autem circa partum gravi masculi cura, foeminaeque condolet. pvita Plinius in ro,&Aristoteles inis, varia ponunt aquilarum genera quibus fere omnibus commune est,rapto vivere sunt enim omnes ex is M, in genere. cervorum Plinius h b. 8 , de cervis loquens, ait taeterum animal simplex, dc omnium re- tum miraculo stupens, in tantiam, ut equo aut bacula ac edeate prppius, hominem iuxta ve

339쪽

E M. 3:9 rum crebra passim in dixinis lueris mentio Adde quod suos ad immortalem vitam destinatos ' oves appellat. no quidem animante non est aliud insipientius r vel Aristotelico proverbio teste, ioc .yadis. quod quidemnantem non cernant, aut si eernant, arcum Ipsum salittasque mirentur Aristotele quoque libro historiae animalium nono, horum limplicitatem indicat, cum ait: M- πιο θη-

tur autem cervi venatotibus sibilantibus de canentibus mulcentur enim alliciunturquae voluptate. Duobus autem existentibu alter quidem palam canit aut sibilat, alter clara ferit, ubi iste significatit opportunitatem. OOsappillat Ut Matthai decimo

qui Christus Tra.

id est Ecce mitto vos sicut O et in medio luporum . n-όorio 7 die Id est ovat mores. Aristoteles historiae animalium b. non , calt.

340쪽

quidem admonet, ab eius pecudis stoliditate sumptum, in stupidos lardos convicii loco dici solere . Atqui huius gregis Christus sese pastorem profitetur quin etiam ipse agni nomine delectatus est , indicante eum Ioanne. Ecce agnus dei cuius mutata fit de in Apocalypsi mentio. Haec quid aliud clamitant , nisi mortales omneis stultos esse, ' etiam pios Z

psum

λου θωπιν, ἄνοχὴ κινήση O mi in vi , ἰθιλουανά- ἐν α , αλλ' ἁπόλλυν μ καmλ πόμῆρα , ι αὐαρρενα κομίσω πιν ι ιυ ες, ου ἀκολουθους .ldest Mores autem animalium , quem adsuO- dum dictum est prius , disserunt secundum timiditatem de mansuetudinem , ferociam mitigationem, mentem 5c dementiam. Etenim oviles mores, sicut dicitur, stulti Wa- tuentes sunt. Omnium enim quadrupedum ovis genus ineptissimum est. Et repit in deserta sine caussa dccipe, hyemeque seviente , treditu stabulo quando a nive comprehensum fuerit, nisi moverit pastor, non vult abire. Caeterum perit relictum , nisi mares portaverint pastores ita enim sequitur retris

quias grex.

Eec agnus dei ast Ioannis primo. Apoca' si Capitibus s. s. ec . Etiam pisi Nain pila vete Christi an dum divi