Moriæ encomivm. By Des. Erasmus. Annotated by G. Listrius

441쪽

THO MOR EPI T. JIoblata mihi videbatur occasio, qua tecum quoquo pacto congrederer Verum istam conveniendi tui facultatem.

Quam praebitam esse speraveram, ne otii nobis demandati ratio praeripuit; ouae me Brugis ubi cum magnificis illustiissimi principis vestri oratoribus,

res ut nobis tractaretur , convenerat,

alligavit Qq fit, ut vehementer doleam , quum haec legatio mihi multis alioqui nominibus arrideat, qua tam Cin re optaveram maxime fortunam mihi affuisse propitiam, ea me maxime ab illa deiti tui. Verum ut ad id tandem veniam quod me coegit in praesens scribes e)dum heic verior, incidi forte in quosdam, qui non alieni a literis videbantur. Apud hos de Erasmo, id e te item, sermonem ingero Ilium

extiteris ac fama te vero etiam alias noverant. Nesciant mihi rem, ut parum laetam, ita neuta quam credibilem te

videlicet in Erasmum animo esse paruamico idque ex literis ad eum tuis liquere quas quoniam ad credendumae ore me adduci videbant postero die allaturos sese pollicebantur. Redierunt poliri is

442쪽

postridie tum literas ad me ternas adportarunt. Vna abs te ad Erasmum scriptas; quas ille quod ex eius responsione colligo non acceperat, sed earum exemplar id quod mihi nunc eveniti nescio quo monstrante lege at In his Moriam insimulas, ad Sapientiae lau

dem invitas. Institutum eius, de emendando novo Testamento ex Graecis co

dicibus, tam parum probas, tam angustis limitibus ut coartet suades, ut saene in universum dissuadeas. Altere fue- n: ipsius quibus tibi breviter, utpote fessus ex itineres, atque adeo in eodem adhuc itinere occupatus, satisfacit copiosius idem se facturum profestus, quum Basileam delatus esset. Denique, tertia literae tuae fuerunt;

quibus rursus ad hanc Erasmi respondes epistolam mas ego quum praesentibus illis perlegissem ; quanquam erant aliqua , non quae mihi quidem inimicum esse te illi persuaderent, quid enim posset esse, tale ut hoc persuadeat mihir sed animo tamen aliquanto magis turbido quam exspecta- 1am tamen, quia h*nc opinionem issis

443쪽

mari cupiebam , alserui, nihil ibi legis se me,quod non ab amicillimo pectore ofecturi videatur. At, inquit eorum unus , nonae itimo quae scripserit ; sed QT eo judicio neutiquam amice fecit o- innino quod scripserit nam si Moria quemquam tam vehementer osten est; ouod ego nusquam, ne Lovani quide, quamquam ibi pol editam Moriam

pe multurn que versatus, audivi, prς- terquam ab uno aut altero , oro illlimis atque infantistimis senibus , de quo sibi pueri quoque rident , quum alioquin ieicin ibi tam grata fuerit

omnibus , ut multi multas ejus partes memoriter ediscant etiam : Verum, quod coepi dicere, ii Moria quemquam tam vehementer of endit, ut Erasmus ad palinodiam quoque videretur invi- tandus; tamen, quum Dorpius non ita pridem accersitus ad Erasmum esset;

idque, ut ipse scribit, sol hic quid attinebat scriberes si quid monendum putavit, cur nonitae sentem praesens admonuit cur non ut apud Terentium est coram , quae facto opus essent, ma-T pera-

444쪽

34 AD MART. DOR P. perabat potius, quam , quum ea isset, clamaret de via ; idque Erasino tam

longe semot , ut, quae eum aut primum, aut etiam solum , audire oportuerat, ex solus aliquamdiu vesciverit, postremo non nisi per alios acceperit Z Qua in re vide quam sincere faciat. Primum, quem nemo accusat, cum apud omnes defendere sese simu lat. Deinde, quibus eum rationibus tuetur, quum nescio an quisquam audiat quae contra eum objicit , prae

ter eum solum qui solus debet, publice legunt omnes . Haec quum ille

dixisset, aliique eorum alia, quae nunc necesse non nabeo commemorare Litarespondi, atque ita a me dimissi, ut fa

cile intelligerent, nihil sinistri medete libenter audires animoque esse in te propemodum aeque propenso atque in Erasmum ipsum, in quem tam pro penso sum ut esse propensiore non pos-ym. Nam quod scribere ad eum, quam

coram rem tractare, maluisti; quocumque tu id consilio secetis certe non

fecisse malo. ego, mi Dorpi, mihi pro mea de te opinione persuadeo de

ille

445쪽

TRO. M o R. EPI T. 33 ille certus animi erga se tui, non dubitat. At secundas istas iteras tuas, quae jam passim parum secundae leguntur, nullo omnino consilio tuo , sed plane casu quopiam in publicum emanastecrediderim. In quam lententiam vel

eo initimis impellor, quod in iis non ulla sunt hujusmodi, ut plane mihi

persuadeam te, si velles emittere, fuisse mutaturum, utpote non satis idonea, qua vel ad eum scriberentur, vel abs te. Neque enim quaedam tam acerbe ad amicum tantum , neque tam

neglectim ad hominem tam doctum; immo, sat scio pro mode itissimo ingenio tuo clementius pro eximia doctrina tua scriptilles accuratius. Porro, jocis commatibusque, quibus plus quam modice scriptio tota laatet, non dubito quin usurus fueras aut aliquanto parcius , aut certe, mi Dorpi, salsius. Nam quod Moriam insectaris,

quod in poetas inveheris, Grammaticos omnes subsannas , Annotationes in Scripturam parum probas, Graecarum literarum petitiam non admodum ad rem pertinere censes haec, in a. quam

446쪽

AD MART. DOR P. quam omnia non magni facies, ut in quibus citra cujusquam offensam liberum cuivis est, sentire quid velit; mita abs te sunt adhuc disputata, ut non dubitem, quin inter legendum multa cuique succurrant quae responderi Xadverso debeant. Porro tantum abest, ut in horum quoque nimium abs te dictum existimem, ut in quibusdam etiam ulta desiderem,quibus optassem hoc scriptum tuum ad Era linum prodiisse instructius i quo major ei praeberetur occasio, sua ex adverso castra majorib operibus comuniendi. At istud me no- nihil certe commovit, quod Erasmum in eo libello tuo videris aliquanto secus, quam te atque illo est dignum, attingere quidpe quem ita tractas, tamquam modo contemnas, modo velute sublimi derideasci interdum quasi non admoneas, sed tanquam patruus, aut tristis censor objurgesci postremo , verbis ejus aliorsum detortis, Theologos omnes , atque adeo niversitates quas vocant in eum concites. Nec in eam partem accipi haec

mea scripta volo , quasi adversus te, quem

447쪽

quem plane credo nihil horum uri in

eum malignitate fecisse, ego, cui m- mirum ipsi patrono opus sit, in patrocinium suscipiam illum , quem certe maiorem laberi apud omnes Meile scio quam ut in reorum ordinem redio debeat. Sed quoniam te amo, tamq-que tuae bene cupio, idcirco admonere te eorum volui, unde ansam adprehendunt hi, quibus modestia tua, vere cycneus animi cui candor , non fatis exploratus est, qui famae te, de tuae nimis avidum M alienae nudi autem, putant. Vtinam, quemadmodum Eneas sese apudVirgilium, circumseptus nebula, Carthaginiensibus immiscuit, ac se suaque facta tu tapetibus depicta spectavit sic utinam non visus ipse videre posses, quo vultu posterio haecepistola tua legatur. Sat scio, longe maiores mihi gratias habendas duceres, qui te incere admoneam , ut mutare

possis 1, potes namque mutando est1 ceres, ut hanc omnes, id quod ipse facio, non emissam tibi, sed elapsam iudicent quam eis, qui, quae te coram adulati laudant, eadem clam etiam se

448쪽

43s AD MART. DOR P. psi detrectant. Quamquam prosecto cmiror, si quisquam usque adeo adulari in animum induxit suum, ut ista vel as te praesente collaudet, quae, ut coepta dicere, utinam per cancellos transpi cere possis, quo vultu, qua voce, quo is affectu legantur, quum apud Erasmum N

non semel inculcas , Theologos nostros, Trasme, grammaticos vestros quasi l . . quum ipse sublimis in Theologorum ordine consideas illum deorsum inter grammaticatos detrudas. Et sedes tu quidem inter Theologos merito nec sedes modo, sedi aesides quoque . Nec ille tamen e Theologorum seliis in

grammaticor subsellia depellendus. Quamquam Grammaticino me, quod milliu frequentius, quam facetius, irrides, Erasmus, opinor, haud alpernabitur; immo, ut est modestus, quamquam meretur maxime, fortasse nec agnoscet tamen quidque quum sciat, Grammaticum idem omnino significare quod Literatus cuius ossicium per omnes literarum species, hoc est , per omnes

sese disciplinas effundit. Quo fit, ut, qui Dialecticen imbiberit, Dialecti

449쪽

TRO MOM EPIs T. 43'cus qui Arithmeticen Arithmeticus vocari possit tum in caeteris artibus ad eumdem modum. At Literatus, mea certe sententia , nisi qui omnes omnino scientias excusserit, adpellari nemo debet. Alioquin infantibus licet orammaticorum momen attribuas uuicumque ex Alpha-Bet ipsas litera

in formas edidicere. Quod si tu eos

tantum grammaticos esse vis, quos ais fetulas sceptiorum vice gestantes in antro plagoso regnare tu mihi lautos, ac mori ait ultiores, arbitrata, se omnes nosse disciplinas, quod voculas in te IlIount ipsas , morationum structuram; eoo me dius fidius, mi Dorpi, etia eos, quamquam procul ab disciplinis esse concesserim, tamen aliquanto propius accessisse puto, quam Theologos illos, qui citi ucturam orationum&VO cum las ipsas ignorant ex quo genere' - ro aliquot, tu ut opinor plures, quamquam uterque sedulo dissimulamus, agnoscimus. Erasmus certe neque illis ex grammaticis est , qui tantum voculas didicerunt,neque ex his

450쪽

MART. Don p. quaestiuncularum labyrinthum nihil

omnino cognitum est; sed ex illorum grammaticorum genere , quo Varro atque Aristarchus' ex illo theolo ro- Ium, quo ipse tu, mi Dorpi, hoc est ex optimo ut qui nec illas quaestiunculas 8gnoret, , quod tu quoque abunde fecisti, longe utiliorem bonarum literarum, id It sacrarum maxime , tum caeterarum quoque peritiam adiunxerit. Sed pergo in epistola tua. In qua allud quoque esus dem ferme notaresst: Si umquam Decretales, Erasme , videris quasi Decretales epistolas, quas tu i diu te significas , ille videlicet nusquam videre potueri r Iam illud quale est, quod in eum objicis , qua ardea perturbatam ess imperitis ire omnia perturbata, quoties in disceptandi sal ram descenditur. Et illud praeterea: Non enim potes, Era me dijudicare, inter Dialecticum o Sophisam quid intersit si utramque artem ignores. Et

paulo post Nisi forte tibi sophisae sunt

omnes quibus dissutatione videaris inferior , hoc ea, omnes dialectici. Itane, quaesis, Dorpi, putas perturbat Erasmo