장음표시 사용
101쪽
sonam concurrit, subito discordia extitit; unde appa.ret amicitiam inter duos conseruari,cum pluribus minime consistere. Dissentiunt quia amicitiae numerus excreuit. Etenim ait Λristotelis lib. s cap. Io. plurium Amore capi nemo potest. i multos iactat amicos iactu-cturam facit amicitiae. Stellas tu multas in caelo repeis rias, & errantes,dc fixas. At duo tantum luminaria inuenies, quae mutuo se foueant , & sibi oceurrant, se, que iespiciant; nimirum Sol,et Luna, paradigma pa-v; . ris amicorum, qui rari,quod cari,quod germani. Unus' inter tot comites fidus Achates, idcirco Achates protiosus a gemma dictus Achate. Hospes, inquit, Aristo- Due.,. tetra noto= plurimos babere potess, amicos non poten. Inter multos cognatos, notos amistus fuit puer Iesus, qui sub cura Iosephi domi custoditus mansit. melius quirispe custoditus unus ab uno, quam a multis. Non minus pugnat cum amicitia solitudo,quam frequentia is
Perditur quippe amor in copia, sicut in solitudine ex. tinguitur. Cur Deus homini soli in Paradiso costituto unam tantum sociam dedit Euam, non plures e Si illa
solitudo non erat bona, praestabat multos homini coω mites dare, &solitudinem frequentia remouere. Mionime gentium. Nec enim illa turba afferret solatium, imo fastidium quod tolleret amicitia. Vna satis erat socia, quae solaretur in solitudine , & leuaret molestiam. Non aufert solitudinem frequentia, sed amicistia. Quae maior, quam in urbe Hierusalem frequentia,
de qua Hieremias. Quomodo,inquit sedetsola ciuitas ple-τ' ' na populo e Abundabat viris carcbat amicis, plena PO puto, amore vacua,nil faciebat ad solatium. Numero multitudine abundant Daemones. Legio mihi nomen . . . e si quia muιri sumus. Est ubi noceat multitudo. Veritas. melior est una, quam multae. Deus enim veritas est, Scyna,sicuti una est fides: haec propria Dei, & prorsus di
102쪽
etilia. Apud homines tamen in terris multae sunt versitates, uti dicit scriptura: haec multitudo veritatum noest persectio veritatis, propterea dicitur. Diminutasuam. it veritates afiliis hominum. At veritas quae una est, & indivisibilis, ac aeterna, nec minui, nec mutari potest . Manet integra,& inuiolabilis. Inter homines multi. PALPlicata dc discerpta, dc corrupta mendaciis, quia omnis Us
homo mendax . Sepelierunt Veritatem per incuriam
audientes , & obaudient es Patri mendacii . Hinc mihi lux oborta,ut intelligam locum dissicilem Psalmi
Veritas de terra orta est. Quomodo nascitur h terra, quae de cςlo est,ac diuinar Deus est veritas: & rursum Ego soliti via, veritas, σνita; via ad Patrem, veritas a Patre,vi, i ta per Patrem . Sane Caelestis erat veritas,& dium . In terram venit couersata est cum hominibus ipsi ter. reni, eam deturparunt, dc corruperunt fraudibus,do. Iis, mendaciis. Corruptam terra obruerunt; portuit eam unde extrahi , & suscitari: quando autem susci- . tata fuit,orta quodammodo fuit. Quo sensti intellige dus est locus, bc quidem resurrectio natiuitas quaedam est, secundum Paulum exponentem Uatem eund cm, dum dicit in persona Christi. Filius meus es tu, Ego hodie agent i te. Qui locus tripliciter exponitur una de gene- br. s. ratione diuina : tum de natiuitate humana . tum d Retur rectione a Sepulcro , quemadmodum multi Ructores interpretantur. Accinit reliqua pars vers , Et Iustitia de Caelo prospexit . Nam Iust. tia comes erat veritatis in terris, dc dum veritas fuit, in terris fuit; postea corrupta veritate, in qua fundatur iustitia, abijt in Celum idc inde hominum iniustitias prospexit ex veritatis defectu emergentes . Itaque multae veritates una distipata manser u .u apud homines, i rearum multitudo ossicit, non prodest; prodesset, si una esset. Redeo ad proPositum. COPia amicorum nocet, non prOL a ficu,
103쪽
Mit, raritas &placet, & prodest. Exemplo sit Mos
Exod. ses cum soliis erat in monte, dc tamquam amicus Dei δ' S solus cum solo loquebatur, splendidus, &felix erat , Τ loquebatur quippe ad Deum, sicut amicus ad amicum. Cum autem ad Populum descendebat, & multitudini se dabat incurrebat in peccata Populi, quae vindicare opus erat. Unitas est propria amicorum. Aliaci. i,.ssicia multitudinem admittunt . Amicitia eam ex-' cludit . Multi Angeli venerunt ad visitandum Λ raham,quando Tres vidit in Conualle Mambre. Mutitos vidit Iacob sibi opitulantes , postquam venit ex Mest,potamia: exercitum quippe essiciebat. Cafira Deι' Τ'funt hae. Plures aspexit in Icala ascendentes, ae desce Celi.,ι dentes extra Ossicia Privatae amicitiae, quae multitudiis nem exigunt , quale item suit ministerium Angelo - rum, qui Christo in deserto seruierunt, Et Eeee Angeli accedebant re ministrabant ei . Verum ad munus conis . solandi amice unus Angelus mitti solitus , sicuti ad consolandam Ancillam Agar, & Tobiam custodien- eii I dum,&Danielem, & Socios liberandos: imo dc ad iis ἰ Christum cosortandum unus tantum Angelus missus Lue.,1 est in hortum a Patre. Apparuit ei Angelus: non Angeli plures, quia agebat personam amici consolantis. Fa- Iob. a. cit huc historia Sancti Iobi, in qua legimus habuisse i h μὶς eum plures consolatores. Nocuit ea copia, nec illi r die consolandi ossicio iuncti sunt, aberrauerunt a recta consolandi ratione. Diuerterunt enim ab ossicio ad munia aliena. Patet ex capite ultimo, ubi sic Deus.
Irarus eBfuror meus in te, ct in duos amicos tuos , quia isturbarunt consolationem, dc nescierunt amicum miserum,& caIamitosum consortare,quemadmodum sa. perius cum Ambrosio notauinius. Melius rem intelis Ti. ., texit Ieremtas,qui non quaerebat plures consolatores i. sed unum sinSularem δυο habens,inquit,consolatorem, Eo
104쪽
Noti dixit eonsolatores,& rursum. 20n est qui eous,
titur eam ex omnibus ebaris eius , non dixit . non sunt
chari, qui eam consolentur, sed non est ex tot eharorum numero, qui eam consoletur. Unus igitur ambcus amico satis. Imo id obseruatum habeo , ubi erant tres unum ex iis exclusum fuisse, di duos remansisse,ut iustus numerus amicorum esset . Sequebatur capito ivltimo Euangeli Ioannis Petrus Iesum. Sequeba. tur item ipse Ioanes, Erant cum Christo praeeunte noduo tantum, sed tres, Obseruo Euangelistam eo in loco dixisse: Petras vidit illam discipulam, quem diligebat Lesus, Iequentem. Quorsum haec videtur enim aliena
sententia a narratione: quid sibi vult iste titulus dile .cti, & amici Iesu e quid opus erat illius meminissest Uidelicet, quia voluit Euangelista significare proprietatem amicitiae, quae inter duos reperitur , & quia vidit
Petrum tertium eme, declarauit non pertinere illun numerum ad amicitiam, quae inter duos tantum exercebatur . Fecit ergo mentionem amoris erga se Chri .sti, ut doceret Petri vocationem ad aliud mysteriunt spectare, non vero ad amicitiam, quae ad tertium non pertinebat , dc ad duos tantum spectabat. In Monte Luc. 13 Caluario Christus inter duos latrones erat crucifixus, i λδη ternarius numerus personarum erat, unum tamen vo '' cauit, di admisit tamquam amicum, quia binarius numerus amicitiam continebat. Huc pertinet quod ait hue i=alio in loco Christus, duo erant, dc νnus assumetur ,σ alter relinquetur, non assumuntur ambo, sed unus, quia assumens, isc assumptus duo amicitiam significabantat
autem a flamerentur ambo, ex uno assumente, & duobus assi impiis, ternatius conflaretur. Duorum numintus lacer est amicitiae. Duo Angeli assistebant sepulchro Domini: Magdalena vidit duos Angelos in Albis Lit sedeates totidem viderunt mulieres aPud Lucam ,
105쪽
& Ioannem: imo isti duo in unum conuenerunt: Miatheus enim, dc Marcus faciunt mentionem unius Anis. 'Matth. geli, non duorum. Sic enun Matthaeus cap. a S Angelus descendιt, reaolaιt lapidem sedebat super eum , dc iterum . Respondens Angelus dixit . Singularis erat. Et Marcus, cap. I 6.loquens de Mulieribu S; introeuntes in monumenis tum viderunt iuuenem sedentem. Unum non duos: Quos
geminos viderant apud Lucam, & Ioannem , quali iii unum conuersos viderunt apud Matiliqum, α Mariscum, ut significaretur amicitiae ProprietaS , quae ex duobus amicis unum comPonit secundum Prouero, bium. Amicus est alter ego . Equidem cum amicitiae vim , & proprietatem considero, illud comperio, amicitiam inter multos starct non posse: quia cum amicus intimus esse debeat, quocum communicentur secreta cordis, di consilia men iis, unus debet esse non plures, & Soleo in hanc rem
trahere illud Hemistichium Uergilii
AEnta 6 Pauci quos aqvus amauit Iuppiter.
Rari enim in tempestate negotiorum fidi amici inu niuntur. Et rursum illud aliud carmen Virgilii assu.
Enei.r Apparent rari nantes iugurgite vasto .
Falluntur qui putant pluribus amicis esse fidendum is Hoc docuit Alcibiades Atheniensis , qui cuin audiret quosdam de multitudine amicorum gloriantes hoc se. Pluta cit experimentum. occuluit in Angulo domus suae h- Cadauer occisi homis sanguinolentum, & deduxit eo amicos singulos, rogans ut se a periculo liberarent, dc Cadauere inde ex tracto amouerent discrimen . Facile esse unum amicum sibi fidum in domum suam dedit. Cere , dc ibi occultare, ut saluti amici consuleretur , Nemo tamen voluit Cadauer deferre,ne in se transses,
106쪽
et periculum. Eo ille euentu narrato demonstrauit Atheniensibus raros esse amicos . Non possum hiqomittere pulcherrimum factum Rachelis, quod continet egregium specimen amoris erga amicum, dc ut
appareat nihil in Sacris litteris deesse ad doctrina. Igbtur sustulit Idola Patris Labant Rachel filia uxor. Iacob cum hic patriam repetebat. Vix dum discesserat
domo, cum Labanus coperto furto persecu tus est Iacobum. Occupauit eum in via, expostulauit de abla-tis Idolis : omnino interfecturus Iacob, si eum furti reum comperisset. Rachel tamen amore coniugis suscepit in se periculum: occultauit Idola, & arte mulie-hri Labanum patrem fefellit , & furtum abscondit. Mira vis,& ars amicitiae.Quod Athenis inueniri no potuit,diuersorium in Sacris litteris exhibuit .ac demo α. strauit.Vera ratio amicitiae apparet in Sacris,quae nulla est in profanis. Illud item paucitatis amicorum argumentum est: quod hristus Dominus amicum L 1-zarum a mortuis excitauit: cum eum amicum appellasset. LaRarus amicus asster . Ut eum sibi restitueret. '' Poteris alios h vivis amicos sibi comparare, maluit tamen unum iam sibi antea notum, & charum reuo. re a mortuis, ut doceret amicos raros esse: cum excitandus esset a mortuis vetus amicus propter penu riam umorum. Simile documentum tradidit Saul,qui cum Rex esset, de multis amicis crederetur abundare . in iis, quibus oppressus erat pugnae imminentis anga sitis, recurrit ad Samuelem mortuum, ut ab illo amici
officium exigeret, significans raritatem amicorum s .
Proeterea notum iam sibi in vita amicum Samuelem, consuluit praeterens eum aliis viventibus,&comperit verum esse, maiorem fidem inesse in amico desun-
cto , quam in hominibus vivis. Inter Cineres quasi Phamicem amore ardentem inuenit. Phaenix quipp
107쪽
rarus amicus est Rara avis in terris. Ideo Achilles phae. nicem magi strum, & amicum sibi delegit, ut ipso nodmine significaret raritatem. Verum obiicies Darium Persarum Regem multos
amicos exoptasse , adeo ut cum Malogranatum tenearet manu , dc rogaretur quarum rerum tot numero
habere vellet, quod essent illius Pomi grana e responderit, Zonrori , inquit, qui amicus regis arte mirabiali.& miserabili Babylonem frustra a se obsessam occupauerat,dc occupatam Regi Dario tradiderat . Seip sum quippe multis vulneribus deformauit, eoque ha..hitu ad hostes transfugit, quasi abalienatus a Rego, qui se tam crudeliter vulnerasset. Fefellit illud strata. gema Babylonios, ei se crediderunt, & ille Dario prodidit Ciuitatem. Desiderabat ergo Darius plures Zopyros sibi amicos,& quidem tot numero,quot in Malogranato grana numerabantur. Praeterea Alexanαder amicorum copia abundauit quorum praecipui Ephestion,Craterus, Perdiccas, quare non sunt inepti amici plures, imo & interdum necessarii. Respondeo hoc genus amicitiae non pertinere ad amicitiam priuatam hominis cum homine, sed ad Civilem Regis, Dueis,quq alterius est rationis,hςc autem multos permittit , imo & exigit. Ecquis enim Rex, aut Dux gubernare Rempub aut ducere exercitum sine multis, RCiuibus, & militibus poteste Nec dubito quin Rex David insignes illos qui numerantur lib. a. Reg. cap. 24. Fortes familiares habuerit Lesbaam,Semma, EleazarzΑbilai, Banaiam, & alios triginta, quorum omnium Princeps fuit Ioab. Eiusmodi fuiss e puto in exercita Agamenonis Achillem, Aiacem, Diomedem,Merio. nem, Antilochum; apud Adrastum Tydea, Amphiaraum, Hippomedonta, Capaneum, Parthenopaeum .
Ciuilis militaris ista amicitia est, & non priuata, & f
108쪽
miriaris. Hoc sensu Rex Darius tot Zopyros optabat, quot erant illa grana malogranati s imo retorque argumentum Alexandri , qui Craterum appellabat amicum Regis, cui alios similes habere poterat, quales erat Perdiccas , dc alii militares viri..At unus Ephe-sthion intimus Alexandro erat , quem idcirco Alexandrum alterum nuncupabat. Ut Ionathas Princeps plures haberet sibi gratiosos, unum tamen Dauidem singulari amore complexus est. Illud inuictum, dc illu.stre documentum esto, quod Christus multos,& Apostolos, & Discipulos familiares, imo oc amicos , &habuit, & dixit, inter eos tamen Ioannem Euangelistam singulariter dilexit, adeo ut Dilectus Domini ii Euange Ilo appelletur. Quotus quisque est enim, qui non abundet amicis, de ministris, quos amet, & quorum ossiciis & obsequiis utatus verum nemo est,quin ex tanta multitudine aliquem sibi amicum , & intimum eligat . Neque hoc latuit AristoteIem, qui lib. s.
c. io. In Politica Societate multos amicos forenteis tui, negat autem hos amicos veros,ac germanos esse, propterea quod vehementer amare, tu propter virtutem, nonnisi in unum quadr/re potest σπολιτικως μύνουν et λλαὶς υναι Φιλολ. Politudi νt quisset amicus Multis, ili ursum Jἰ αρετην, καἰ δι ἐαυ ους οὐκ ε- προς ητολλους,:VirtatIs autem nomine, vi amet quis multos, er propter ipsos feri Mn poἔen.
109쪽
' . Iai atdentis quondam Troiae fauillae ixarsenilit aniore matriae .
iculum ad arcenduin y 'Α5Rutulis hostibus incendium. '' Nisus, qui olim Euryalum in stadis adtalmam CompuIerat, 'η , in enprem in acie impulit:
A 'UAE G AbrahadibuoIetites dimissi Per media obsidentium Castra nocte cocubia profecti' r V rangeriem stragemediderun r. Sed paulo post ab obuia turma equitiam , . Comprehensus Euryalus. Niso euadente hostium Duci traditur. Liber periculo Nisus comperto amici discrimilae, Retro rediens Conans est eum eripere, Vel vicisci. Cunuaue coniectis telis turbasset aciem, & duos
110쪽
Interiis . . U . Moribundus super amici spirans cadauer se conicitus . Vt carentem urna
Corpore suo tegeret, Pth ac generoae Occubuit. Euryalus amicum excepit velut tumulus, dc pes transfixum pectus Incor admisit, ceu ibi eum Mpelire veιlet. Profiluens amborum sanguis confluentem rubrum Formauit, Et indicauit sontem amoris. Spiritus diuerso ex Ore in unum halitum ierunt, Et dis Corpora unam animam, Exhalarunt,