장음표시 사용
241쪽
diruptis tabellis de circulo se subduxit, &P5peio primus nuntiauit. Aiunt nonnulli, Sallustius item, me oportuisse accusare. Iis ego iudicibus com mitterem ρ quid essem sme agente esset elapsus Scd me alia moueriit. non putasset sibi Popeius de illius salute, i sed de sua dignitate mecum esse certa me: in Urbem introisset: ad inimicitias res veni
sit: cum AE ternino Samnite Pacideianus coparatus viderer: auriculam fortasse raro dicus abstulisset:cum Clodio quidem certe rediisset in gratiam. Ego vero meum consilium sis praesertim tu non improbas) vehemeter approbo. ille cum a me singulatibus meis studiis ornatus esset, cumque ego illi nihil debere, ille mihi omnia, tamen in Rep. me a sedissentientem non tulit nihil dicam grauius & minus potes eo tempore, quid
in me florentem posset, ostendit. nunc, cum ego ne curem quidem multum posse, res
quidem publica certe nihil possit unus ille omnia: cum illo ipso cotendere sic enim iaciendum suisset. Non existimo te putare id mihi suscipi edum suisse. alterutrum inquit idem Sallustius, defendisses idque Pompeio contendenti dedistes: etcnim veli menter orabat. Lepidum amicum Sallustium, qui mihi aut inimicitias putet periculo- ssas subeudas fuisse. aut infamiam sim piternam. Ego vero hac mediocritate delector. ac mihi illud iucundum est,quod, vin testimonium secundum fidem & religionem
grauissime dixissem reus dixit i in civitate licuisset sibi esse, mihi se satisfacturii, neque
me quicquam interrogauit. Deversibus, quos tibi a me scribi vis, deest mihi qui dem opera: quae non modo sed etiam animum vacuum ab omni cura des-derat: sed abest etiam sumus omnino sine cura venientis anni, etsi sumus sine timore simul & illud, sine ulla mehercule ironia loquor tibi istius generis in scribendo priores parteis tribuo quami nihi. De bibliotheca tua Graeca supplenda, libris commutandis, latinis qua parandis, valde velim ista confici, praesertim cum ad meum quoque usum spectent. sea ego, mihi ipsista per quem agam, non ha- is beo: neque enim venalia sunt, quae quidem placeant, εἰ confici nisi per homine & peritum & diligentem non possunt. Chrysippo tamen imperabo,& cum Tyrannione loquar. De fisco quid egerit Scipio, quaeram . quod videbitur rectu in esse, curabo. De Ascanione, tu vero quod voles, facies: me nihil interpono. De suburbano,quod non properas, laudo: ut tu habeas, hortor. Haec scripti ad v i i i. Cal. Nov. quo die ludi com mittebantur, in Tusculanum proficiscens, ducensque mecu Ciceronem meum in ludum discedi, non lusionis: ea re non longius quam vellima, quia Pomptino ad triumphum ad ii i. Non. Nov. voleba adeste: etenim erit nolo quid negotioli: nam Cato& Seruilius Praett. prohibituros se minantur: nec quid polluat, scio: ille enim & Appiucos. secum habebit & Praetores. Si Tribunos pleb. sed minantur tamen, in priinsique αι in πνεων Q Scaevola. Cura, mi suauissimc & charissime frater, ut valeas.
Qvo o quaeris quid de illis libris egerim, quos, cum essem in Cumano, scribere in-idistitui: non cessaui, neque ccta, sed saepe iam scribendi totum consilium rationemque mutavi: nam iam duobus factis libris sin quibus novendialibus iis seriis quae suerunt Tuditano St Aquilio coss.sermo est a me institutus Africani, paulo ante morte,&Laelii: Phili. Manilii Q ruberonis,& Laelii generorum Fannii, & Scaeuolae: sermo autem in nouem& dies & libros distributus de optimo statu ciuitatis 5 de optimo cive: sane texebatur opus luculenter, homini que dignitas aliquantum orationi poderis afferebat) hi libri cum in Tusculano mihi legcretur audiente Sallustio, admonitus sum ab illo, multo maiore authoritate illis de rebus dici posse, si ipse loquerer de Rep. praesertim cum essem non Heraclides Ponticus, sed consularis, & is qui in maximis versatus in Rcp. rebus essem :quae tam antiquis hominibus attribuere, ea visum iri ficta esse: oratorum sermonem in illis nostris libris, quod esset de ratione dicendi, belle a mere- is mouisse,ad eos tamen retulisse, quos ipse vidissem. Aristotelem denique, quae de Rep. de praestante viro scribat, ipsum loqui. Commouit me, & eo magis, quod maximos
242쪽
motus nostrae ciuitatis attingere non poteram, quod crant in seriores, quam illoria aetas qui loquebantur. Ego autem id ipsum tum erana secutus, ne in nostra tempora incumrens offenderem quempiam . nunc & id vitabo,& loquar ipse tecum,& tamen illa quae institueram,ad te, si Romam venero, mittam: puto enim te existimaturui a me libros illos no sine aliquo meo stomacho esse relictos. Caesaris amore, quem ad me perscribit unice delector: promissis iis quae ostendit, non valde pendeo: nec honores sitio nec desidero gloriam, magίsque eius voluntatis perpetuitatem, quam promissorti cxitum cxpecto: vitio tamen in ea ambitione & labore, tanquam id quod non postulo, expe-x, ctem. Quod me de faciendis versibus rogas: incredibile cst mi stater, quam egeam tempore: nec sane satis commoveor animo ad ea quae vis, canenda. vero, &ea quae ipse ego ne cogitandoquidem consequor, tu, qui omneis isto eloquendi & e primendi genere superasti,t me petis ρ Facerem tamen ut possem : sed squod te minume sugit) opus est ad poema quada animi alacritate, quam plane mihi tepora eripitit. abduco equidcm me ab omni Reip. cura, dedoque literis: sed tame indicabo tibi quod mehercule in primis te caelatum volebam: Angor mi siauissime stater, angor, nullam esse Rem p. nulla iudicia, nostrumque hoc tempus aetatis, quod in illa authoritate senatoria florere debebat, aut forensi labore iactari aut domesticis literis sustentari illud vero quod a puero adamaram, a QMMγχ' εμμειαι totum occidisse: ini-3ο micos a me partim non oppugnatos, partim eti m esse defensos: meum non modo animum, sed ne odium quidem esse liberum: unumque ex omnibus Caesarem esse intuentum, qui me tantum, quantum ego vellem, amaret:aut etiam sicut alii putat hunc unum esse,qui vellet. Quorum tamen nihil est eiusnodi, ut ego me non multa consolatione quotidie leniam, sed illa erit consolatio maxima,si una erimus. nunc ad illa vel grauissimum accedit tui desiderium. Gabinium si, ut Pansa putat oportuisse, descia dissem, concidissem. qui illum oderunt ii sunt toti ordines) propter quem oderunt, me ipsum odist e coepissent. tenui me, ut puto, egregic: tantum Vt ficerem, quatum omnes viderent:& in omni summa, ut mones, valde me ad otium pacemque conuerto. De libris, Tyrannio est cessator: Chrysippo dica: sed res operosa est, S hominis perdiligentis:sentio ipse qui in summo studio nihil affequor. de latinis vero quom eve tam, nescio: ita incndose & scribuntur, Si vaeneunt: sed tamen, quod feri poterit, non negligam. Cerbrius, ut ante ad te scripsi, Romae est:& qui omnia adiurant debere tibi valde renuntiant. Ab aerario puto consectum csse, dum absunt. Vale.
A T v o R tragoedias x v i. diebus absoluisse cum scribas, tu quicquam ab alio mutuarist & πλεον quaeris, cum Electra & Troadem scripseris ρCessator esse noli, & illud, γύλ μαυρον, noli putare ad arrogantiam minuendam solurn esita dictum, verum etiam, ut bona nostra norimus. sed &istas,&Erigonam mihi velim mittas Habes duas epistolas proximas. Vale.
3, ROM AE, & maxime Appia ad Martis, mira proluvies . Crassipedis ambulatio ablata,horti, tabernae plurimae, magna vis aquae usque ad piscinam publicam. viget illud Homeri, τ' ο αριν ω cadit enim in absolutione Gabini ij οτε ,3 5--υδωρ Ζίς,
spexero, scribam ad te,& maxime de Dictatura,& ad Labienum, & ad Ligurium literas dabo. hanc scripsi ante ad lychnuchum ligneolu, qui mihi erat periucundus, quod eu te aiebant, cum esses Sami, curasse faciendii. Vale mi suauissime & optime frater.
sv PERIO Ri epistolae quod respondeam nihil est,quae plena stomachi & querelan rum est: quo in genere alteram quoque te scribis pridie Labieno dedisse, qui adhuc
243쪽
non venerat: lcleuit enim mihi omnem molestiam recentior epistola. Taniam te δὲ monco & rogo, ut in istis molestiis & laboribus & desideriis recordere, consilium nostrum quod fuerit prosectioni sim: non enim commoda quaedam sequebamur pamua ac mediocria. quid enim erat quod discessu nostro emendu putaremusρ Praesidium firmissimum petebamus ex optimi &potentissimi viri beneuolentia ad omnem sta tum nostrae dignitatis. plura ponuntur in spe, quam in pecuniis: reliqua ad iacturam struentur. Quare, ii crebro reseres animum tuum ad rationem & veteris consilii ii stri & spei, facilius istos militiae labores, caeteraque, quae te offendunt, seres: & tamen, cum voles, depones. Sed eius rei maturitas nequedum Venit, & tamen iam appropinquat. Etiam illud te ad moneo, ne quid ullis literis committas, quod si prolatum sit, moleste seram us .Multa sunt quae ego nescire malo, quam cu aliquo periculo feri cer-i.tior. Plura ad te vacuo animo scribam, cum sui spero se Cicero meus belle habebit. Tu velim cures, ut sciam quibus nos dare oporteat eas, quas ad te deinde literas mittemus,Caesarisne tabellariis, ut is ad te protinus mittat: an Labieno. ubi enim isti sint Nervii, & quam longe absint, nescio. De virtute & grauitate Caesaris, quam in summo dolore adhibuisset, magnam cx epistola tua accepi voluptatem. Quod me institu tum ad illum poena ubes perficere etsi distentus cum opera, tum animosum multo magis, quoniam tamen ex epistola, quam ad te miseram, cognouit Caesar me aliquid cise exorsum, reuertar ad institutum: idque perficiam his supplicationum otiosis diebus, quibus Messalam iam nostrum reliquosque molestia leuatos vehemeter gaudeo: cumque quod certu Consulem cum Domitio numeraris, nihil a nostra opinione dis sentis. Ego Messalam Caesari praestabo: sed Memmius in aduentu Caesaris habet spem: ii in quo illuna puto errare. hic quidem stiget. Scaurum autem iam pridem Pompeius abiecit: res prolatae: ad interregnum comitia adducta: rumor Dictatoris, iniucundus bonis, mihi etiam magis quae loquuntur. Sed tota res & timctur & refrigescit. Pompeius planc se negat velle: antea ipse mihi non negabat. Hirrus author fore videtur. odii, quam ineptus, quam se ipse amans sine riuali. Crassum Iunianum hominem mihi deditum per me deterruit: velit, nolit, scire difficile est. Hirro tamen agente nolle se non probabit. Aliud hoc tempore de Rep. nihil loquebantur .agebatur quidcm certe nihil. Serrani Domesticii filii inus perluctuosum fuit. ad iii l.Calen. Decemb. laudauit pater scripto meo. Nunc de Milone. Pompeius ei nihil tribuit,& omnia Guttae: dicitque se pcrsccturum ut in illo Caesar incumbat. Hoc horrct Milo, nec iniuria: &, si il- ,ste Dictator factus sit, pene diffidit. intercessorem Dictaturae si iuuerit manu& praesidio suo, Pompeium metuit inimicui si non iuuerit, timet ne per vim perseratur. Ludos apparat magnificentissimos,sic inquam, ut nemo sumptuosiores: stulte, bis,terque non postulatus: vel quia munus magnificum dederat, vel quia facultates non erant,
Vel quia magister, vel quia potuerat magistrum se, non AEdilem putare. omnia serescripsi. Cura micharissime frater ut valeas. De Gabinio nihil fuit faciendum ist
rum quae amantissime cogitata sunt, ροτε μοι inu. seci summa cum grauitate, ut omnes
sentiat,&summa cu lenitate quae seci. Illii neque vrsi, neque leuaui: testis vehemes sui, praeterea quievi: exitu iudicii scedu& perniciosum leuissime tuli. quod quide bonum mihi nunc denique redundat, ut his malis Reip. licentiaque audacium, qua ante ruinpebar, nunc ne mouear quidem . nihil est enim pcrditius his hominibus, his tempori-i, bus Itaque ex Re p. quoniam voluptatis nihil iam capi potest: cur stomacher nescio. literae me St studia nostra & otium villaeque delectant, maximeque pueri nostri. angit unus Milo:sed velim fine afferat Consulatus, in quo enitar non minus, quam sum enisus in nostro: tuque istinc,quod facis, adiuvabis. de quo caetera nisi plane vis eripueriq
rct,cuius in hoc uno considerantiam & ego sustinebo Ut potero:& tu, ut possis, est tuorum neruorum. De motu temporum venientis anni, nihil te intelligere volvvam
244쪽
ilomestici timoris, sed de comum Reip. statu. in quo etia si nihil procium, tamen nihil
curare vix possum.quam aute te velim cautii esse in scribendo, ex hoc coniicito, quod ,s ego ad te ne haec quide scribo, quae palam in Rep. turbatur, ne cuiusquam animu meae literae interceptae offendat. Quare domestica cura te leuatum volo. in Rep. scio quam solicitus esse soleas: video Messalam nostrum c o s. si per interregem sine iudicio. si per Dictatorem, tamen sine periculo. odii nihil habet. Hortensii calor multum valebit. Gabinii absolutio lex impunitatis putatur ἐν σταρε γω. de Dictatore tamen actum adhuc nihil est. Pompeius abest: Appius miscet, Hirrus parat: multi intercessores numerantur, populus non curatfrincipcs nolunt, ego quiesco. De mancipiis quod mihi polliceris,ualde te amo: dc sum equidem, uti scribis, de Romae, de in praediis infrequens. Sed
cave, amabo, quicquam,quod ad meum commodum attineat, nisi maximo tuo com
modo εἰ maxima tua iacultate mi frater cogitaris. De epistola Vatinii risi. sed me ab eo ita obseruari scio, ut eius ista odia non sorbeam sol im, sed etiam concoquam. ιν Quod me hortaris ut absoluam, habeo absolutum, suave, mihi quidem ut videtur, ad Caesarem. Sed quaero locupletem tabellarium, ne accidat quod Erigonae tuae, cui soli Caesare imperatore iter ex Gallia tutum non suit. Quid si carmentum bonum
non haberem, deturbem aedificium ρ Quod quidem quotidie mihi magis placet, in prim lique inserior porticus, 3t eius conclauia fiunt recte. De Arcano, Cesaris opus est, vel mehercule etia elegantioris alicuius: imagines enim istae, de pal. aestra, de piscina, εἰ nilus multorum Philotimorum est, non Diphilorum. Sed δἰ ipsi ea adibimus, de mittemus, de mandabimus. De Felicis testameto, tum magis quaercre, si scias: quas enim tabulasse putauit obsignare, in quibus in unciis firmissimum tenuerat flapsus est per errore dc suum, di Sicurae serui) non obsignauit: quas noluit, eas obsignauit.
6 , nos modo valeamus. Ciceronem, δἰ Vt rogas, amo, Sc ut meretur, dc ut debeo:
, dimitto autem a me, dc ut a magistris ne abducam, εἰ quod mater Pomponia discediti sine qua edacitatem pueri pertimesco. Sed sumus una tamen valde multum. Rescripsi ad omnia. Mi suauissime de optime frater vale.
si PER tuas legiones mihi licitum suisset, quae nomini meo, populoque R. sunt inimicissimae,venire in Senatum, coramque de Rep. disputare, secissem: neque tam libe-ter, quam necessario. nulla enim remedia, quae vulneribus adhibentur, tam faciunt dolorem,quam quae sunt salutaria. Sed quoniam cohortibus armatis circunseptus Senatus, nihil aliud vere potest decernere, nisi timere in Capitolio signa sunt, in urbe milites vagantur, in capo castra pontitur, δἰ Italia tota legionibus ad libertate nostram co- i scriptis, ad seruitutem adductis, equitatuque cxterarum nationum distinetur) cedam tibi in praesentia soro curia, de sanctissimis deorum immortalium templis: in quibus, reuiuiscente iam libertate, deinde rursus oppressa, Senatus nihil consulitur, timet multa, assentitur omnia. Post etiam paulo, temporibus ita postulatibus, cedam Vrbe: quam per me conseruatam, ut esset libera, in seruitute vidcre non potero. cedam Vita, quae quanquam solicita est, tamen si profectura est Reip. bona spe posteritatis me consolatur:qua sublata, non dubitater occidam : atque ita cedam, ut fortuna iudicio meo, non
animus mihi desuisse videatur. Illud vero, quod de praesentis doloris est indicium, Se praeteritae iniuriae testimonium. Si absentium sensus lignificatio mo praetermitta quin, quoniam coram id facere prohibeor, absens prosim. siquidem mea salus aut utilis Reipub. est, aut coniuncta certe publicae saluti. nam per deum immortalium fidem nisi sorte frustra cos appello, quorum aures atque animus a nobis abhorret perque sortunam populi R. quae quanquam nobis infesta est, fuit aliquado propitia, di, ut spero sutura est) quis tam expers humanitatis, quis huius urbis nomini ac sedibus usqueadeo est inimicus, ut ista aut dissimulare possit, aut non dolere aut, si nulla ratione publicis incommodis mederi queat, non morte proprium periculum vitet/Na ut ordiar ab
245쪽
initio, & perducam ad extremum, & nouissima conseram primis, quae non posterior dies acerbior priore, & quae non insequens hora antecedente calamitosior populo R. illuxitZM. Antonius, vir animi maximi sutinam etiam sapietis consilii suisset C. Caesare sortissime sed parti seliciter a Rei p. dominatione semoto, concupierat magis regium, quam libera ciuitas pati poterat principatum: publicam dilapidabat pecuniam: aerariuexhauriebat: minuebat vectigalia, donabat ciuitates ex commentario, Dictatura ge- , rebat leges imponebat, prohibebat Dictatorem creari legibus: s. c. ipse repugnabat in Senatu, prouincias unus omneis concupiebat: cui sordebat Macedonia prouincia, quam victor sibi sumpserat Cassar. Quid de hoc sperare aut expectare nos oportebat extitisti tu vindex nostrae libertatis ut tunc quidem , optimus 'uod utina neque nostra nos opinio, neque tua fides sesellisset) & veteranis in unu conductis,& duabus legioni bus apernicie patriae ad salute avocatis, subito prope iam affectam ac prostrata Rempub.tuis opibus extulisti. Quae tibi non ante quam postulares, maiora quam velles, plura quam sperares, detulit Senatust dedit fasces vicum authoritate desenserem habere non ut imperio se aduersum armaret:appellauit imperatorem, hostium exercitu pulso tribuens honorem, non ut sua caede caesus ille fugiens exercitus te nominaret imperatorem : decreuit in foro statuam, locum in Senatu, summum honorem ante tem-hus : siquid aliud est, quod dari possit, addat. Quid aliud est maius quod velis sumere
sin autem supra aetatem, supra consuetudinem, supra etiam mortalitatem tuam tibi sunt omnia tributa, cur aut ingratus crudeliter, aut immemor beneficii scelerate circunscribis Senatum e quo te misim usta quibus reuerteris e contra quos armavimus
quibus arma cogitas inserre a quibus exercitum abducifr aduersus quos aciem struis Cur hostis relinquitur, ciuis hostis loco ponitur 3 cur castra medio itinere longius aduersariorum castris,& propius Vrbem mouenture o me nunquam sapientem, &aliquando, id quod non erat frustra, existimatum . Quantum te popule Ro. de me sesellit opinios o meam calamitosam, ac praecipitem senectutem. o turpem e acta, dementique aetate canitiem. Ego Patres Conscriptos ad parricidium induxi: ego Rempub. seselli: ego ipse Senatum sibi manus afferre cocgi, cum te Iunonium pue- trum, & matris tuae partum aureum esse dixi. At te fata patriae Paridem suturum praedicabant, qui vastares Vrbem incendio, Italiam bello: qui castra in templis deorum
immortalium, Senatum in castris habiturus csses. o miseram , & in breui tam celerem, & tam variam Reipub. commutationem. Quisnam tali laturus ingenio est qui possit haec ita mandare literis, ut facta, non ficta videantur ecte Quis erit tanta animi facilitate, qui, quae verissime memoria propagata suerint, non fabulae similia sit existimaturus Cogita enim Antonium hostem iudicatum, ab eo circuncetam Consulem dcsignatum,cundemque Reipub. parentem: te prosectum ad Consulem li-bcrandum , & hostem opprimendum, hostemque a te fugatum, & Consulem obsidione liberatum: deinde paulo post fugatum illum hostem accersitum, tanquam cohaeredem mortua Repub. ad bona populi Ro. capienda: Consulem des. rursum inclu ssum eo , ubi se non moenibus, sed fluminibus & montibus tueretur. Haec quis conabitur exponeret quis credere audebite Liceat semel impune peccare: si erranti medicina consessio: verum enim dicam: utinam te potius Antoni dominum non expulissemus, quam hunc reciperemus: no quod ulla sit optanda seruitus, sed quia dignitate domini minus turpis est fortuna serui. in duobus autem malis cum fugie dum maius sit,
leuius est eligendae Ille ea tamen exorabat, quae volebat auferre:tu extorques. Ille Consul prouinciam petebat: tu priuatus concupisti. Ille ad malorum salutem iudicia constituebat,& leges serebat: tu ad perniciem optimoria Ille a sanguine & incendio seruorum Capitolium tuebatur: tu cruore & flamma cuncta delere vis. Si, qui dabat pro iii cias Cassio & Brutis, & illis custodibus nominis nostri, regnabat, quid faciet qui vitam adimitρsi, qui Urbe eiiciebat,tyrannus erat, quem huc vocemus, qui ne locum quidem s
246쪽
Wreliquit exilio3 Itaque squid illae maiorum nostrorum sepultae reliquiae sapiunt si non una cum corpore sensus omnis uno atque eodem consumptus est igni: quci illis im terrogantibus, quid agat nunc populus Ro. respodebit aliquis nostrum, qui proximus in illam aeternam domum discesserit aut quem accipient de suis posteris nuntium itili vetercs Asricani, Maximi, Pauli ScipionesρQuid de sua patria audient, quam spoliis,
triumphisque decoraruntean esse quenda annos x x II i. natu, cuius auus ruerit argentarius, adstipulator pater, uterque vero precariti quaestum secerit, sed alter usque ad senectutem, ut non negaret: alter a pueritia, ut non posset non confiteri, cum agere, rapere Rempub. cui nulla virtus, nullae bello subactae,&ad imperium adiunctae prouinciae nulla dignitas maiorum conciliasset opem potentium, sed forma per dedecus pecu- 'niam & nonacia nobile consceleratum impudicitiae dedisset: veteres vulneribus &aetate consectos Iulianos gladiatores egenteis reliquias Caesaris ludi ad rudem compuli set quibus ille septus omnia misceret,nulli parceret, sibi viueret. Qui laquain i lotali matrimonio Rempub. testamento legatam sibi obtineret. Audient duo Decii se,uire eos ciueis, qui ut hostibus imperarent, victoriae se deuouerunt. Audiet C. Marius impudico domino parere nos,qui ne militem quide habere voluit nisi pudicum. Audiet Brutus eum populum, quem ipse prim post progenies eius a Regibus liberauit, pro turpi stupro datum in seruitutem. Quae quidem si nullo alio, me tamen internuncio celeriter ad illos deserentur. Nam si vivus ista subterfugere non potero, una cum istis vitam simul sugere decrcui.
M. Tullii Ciceronis Epistolarum
AD T. POMPONIVM ATTICVM LIB. I.
. E T I Τ I o N I s nostrae, quam tibi summae curae esse scio huius. modi ratio est, quod adhuc coniectura prouideri possit. Pren- sit unus P Galba sine suco ac fallaciis more maiorum. negatur. Vt opinio est hominum, non aliena rationi nostrae fuit illius haec praepropera presitio. na illi ita negant vulgo, ut mihil se debere dicant. ita quiddam spero nobis profici, cum hoc
percrebrescit plurimos nostros amicos inueniri. nos aute ini
tium prensandi facere cogitaramus eo ipso tempore, quo tuu puerum cum his literis proficisci Cincius diccbat. In campo, comitiis tribunitiis ad x v i. Cal. Sext. competitores, qui certii esse videbatur Galba & Antonius St Q cornificius puto te in hoc aut risiise, aut ingemuisse ut fictem serias. sunt qui etiam Caesonium putent. Aquilium non arbitramur: qui denegat,& iurauit morbum, & illud suum regnum iudiciale opposuit. Catilina, si iudicatum erit meridie non luccre, certus erit competitor . de Aufidio di Palicano, non puto te expectare, dum scribam. de iis qui nunc petunt, Caesar certus putatur. Thermus cum Syllano contendere existimatur: qui sic inopes & ab amicis & existimatione sunt, ut mihi videatur non esse αδια απι Curium obducere: scd hoc praeter me nemini videtur. nostris rationibus maxime conducere videtur,Thermu fieri cum Caesare. nemo est enim ex iis qui nunc petunt, qui si in nostrum annum reciderit,frmior candidatus sorc videatur, propterea quod curator est viae Flaminiae: quae cum erit - absoluta, sane facile eum libenter nunc caeteri Consuli acciderint. Petitorum haec est 3 adhuc insormata cogitatio. nos in omni munere candidatorio langendo summa adhibebimus diligetiam: & fortasse, quoniam videtur in suffiagiis multum posse Gallia,
247쪽
clim Romae a iudiciis serum refrixeritin excurremus mense Septembri legati ad Pisi
nem, ut Ianuario reuertamur. Cum perspexero voluntates nobilium, scribam ad te. caetera spero prolixa esse, his duntaxat urbanis competitoribus . illam manum tu mihi cura ut praestes, quoniam propius abes, Pompeii nostri amici. nega me ei iratum sere si ad mea comitia non venerit. atque haec huiusmodi sunt. Sed est, quod abs te mihi ignosci pervelim, Caecilius auunculus tuus, a P. Vario, cum magna pecunia fraudare tur,agere coepit cum eius fratre Caninio Satyro de iis rebus,quas cum dolo malo mancipio accepiste de Vario diceret. una agebant caeteri creditores, in quibus erat Lucullus &P. Scipio, At is quem putabant magistrum fore, si bona vaenirent, L. Pontius. ve- .rum hoc ridiculum est de magistro nunc cognoscere. rogauit me Caecilius, ut ades scin contra Satyrum. dies sere nullus est, quin hic Satyrus domum meam ventitet. Obseruat L. Domitium maxime: me habet proximum. suit de mihi de Quinto fratri magnis Qui in nostris petitionibus. sane sum perturbatus, cum ipsius Satyri familia rit , tun Domitii, in quo uno maxime ambitio nostra nititur. demonstraui haec Caecilio: statui S illud ostendi, si ipse unus cum illo uno contenderct, me ei satisfacturum suisse . nunc in causa uniuersorum creditorum, hominum praesertim amplisi morum, qui sine eo, quem Caecilius suo nomine perhiberet, facile communem causam sustinerent, aequusti esse, eum de officio meo consulere, εἰ tempori. durius acci
pere hoc mihi visus cst, quam vellem, de quam homines belli solent: de postea prorsus
. ab instituta nostra paucorum dierum coluetudine longe refugit. Abs te peto, ut mihi illoc ignoscas,&nae existimes humanitate est e prohibitum, ne contra amici sum mani cxistimationem miserrimo eius tempore venirem, cum is omnia sua studia de ossicia in me contulisset. quod si voles in me esse durior, ambitionem mihi putabis obstitisse Ego a uicin arbitror, etiam si id sit, mihi ignoscendum esse. θεῖον - η ῖμ 1. vi des enim in quo cursu sumus, Se quam omnes gratias non modo retinendas, Verum etiam acquirendas putemus. spero tibi me causam probasse, cupio quidem certe. Hermathena tua valde me delectat,& posita ita belle est, ut totum gymnasium V -- Srii esse videatur. Multum te amamus. L. Iulio Caesare, C. Martio Figulo c o s s. filiolo me auctiun scito, salva Terentia.
AHs TE tamdiu nihil literarunυ ego de meis ad te rationibus scripsi antea diligen ster. Hoc tempore Catilinam competitorem nostrum dcscia dcre cogitamus. iudices habemus quos volumus, summa accusatoris voluntate . spero, si absolutus criti colunctiorem nobis fore in ratione petitionis : sin aliter acciderit, humaniter seremus. Tuo aduentu nobis opus est maturo. nam prorsus summa hominum est opinio, tuos familiare is nobiles homines aduersarios honori nostro fore. ad eorum voluntatem mihi conciliandam maximo te mihi usui fore video. quare Ianuario ineunte, ut constituisti curavi Romae sis. Aviam tuam scito desulerio tui mortuam csse, Si simul quod verita sit, ne Latinae in officio non manerent,& in montem Albanum hostias non adducerent. eius rei consolationem ad te L. Saufeium missurum esse arbitror. Nos hic te ad mensem Ianuarium expectamus, ex quodam rumore, an cx litoris tuis ad alios missis nam ad me de co nihil scripsisti. Signa, quae nobis curasti, ea sunt ad Caietam exposl- 1ta:nos ea non vidimus. neque enim exeundi Roma potestas nobis suit. misimus, qui pro vectura solueret. te multum amamus, quod ca abs te diligenter, paruoque curata sunt. Quod ad me saepe scripsisti de nostro amico placado, seci, de expertus sum omnia, sed mirandum in modum est animo abalienato quibus de suspicionibus, etsi audisse te arbitror, tamen ex me, cum veneris cognosces. Sallustium praesentem restituere in eius veterem gratiam non potui. hoc eo ad te scripsi, quod is me accusare de te solebat, in se expertus est illum esse minus exorabilem, meum studium nec tibi desuisse. Tulliolam C. Pisoni L. F. Frugi despondimus. Vale.
248쪽
s c REBRAs expediationes nobis tui commoues. Nuper quidem, clim te iam aduentare arbitraremur,repente abs te in mensem inintilem reiecti sumus. nunc vero sentio squod commodo tuo facere poterisin venias ad id icmpus, quod scribis. obieris in
fratris comitia, nos longo interuallo viseris, Acutilianam controuersiam transegeris. Hoc me etiam Peduceus, ut ad te scriberem,admonuit. putamus enim utile cita, te aliquando iam rem transigere. mea intercessio & est & suit parata. Nos hic incredibili ac singulari populi voluntate de C. Macro transegimus. cui cum aequi fuissemus, tamen multo maiorem fructum ex populi existimatione illo damnato cepimus, quam ex ipsius, si absolutus esset, gratia cepissemus. Quod ad me de Hermathena scribis, per mihi gratum est ornamentum Academiae proprium meae, quod &Hermes commune, omnium,& Minerua singulare est eius gymnasii. Quare velim,vi scribis, Ceteris quoque rebus quam plurimis eum locum ornes. Quae mihi antea signa misisti, ea nondum vidi. in Formiano sunt: quo ego nuc proficisci cogitabam. illa omnia in Tusculanum deportabo. Caietam, siquando ab udare coepero, ornabo. Libros tuos conse ua,& noli desperare eos meos facere posse. quod si assequor,supero Crassum diuitiis,a que omnium vicos & prata contemno. Vale.
V A N T v M dolorem acceperim,& quanto fructu sim priuatus & forensi & dominico Lucii fratris nostri morte, in primis pro nostra consuetudine tu existimare potes. nam mihi omnia quae iucunda ex humanitate alterius, & moribus homini acci- ο dere possunt, ex illo accidebant. quare non dubito, quin tibi quoque id molestum siticum & meo dolore moueare, & ipse omni virtute ollicioque ornatissimum, tusque &sua sponte & meo sermone amante,asnem, amicumque amiseris. Quod ad me scri bis de sorore tua, testis erit tibi ipsa, quantae mihi curae fuerit, ut Q ratris animus in ea effetis, qui esse deberet. quem cum csse offensorem arbitrarer, eas literas ad eum inis, quibus & placarem ut fratrem,& monerem ut minorem, & obiurgarem ut errantem. Itaque ex iis, quae postea saepe ab eo ad me scripta sunt, confido ita esse omnia, ut &
oporteat, de velimus. De literarum missione, sine causa abs te accusor. nunquam enim a Pomponia nostra certior sum factus, esse cui literas dare possem . porro autem neque mihi accidit, ut haberem qui in Epeirum proficisceretur: neque dum te Athenis esse audiebamus. De Acutiliano autem negotio quod mihi madaras,ut primum a tuo digreta Romam veni, conseceram. sed accidit, ut Si contentione nihil opus es-ra set,& ego qui in te satis consilii statuerim esse mallem Peduceum tibi consilium per literas, quam me dare. etenim cum multos dies aures meas Acutilio deditam, cuius se monis genus tibi notum esse arbitror, non mihi graue duxi scribere ad te de illius querimoniis, cita eas audire quod erat subodiosum leue putassem. sed abs te ipso,qui me accusas,unas mihi scito literas redditas esse:cum & otii ad scribendum plus, & facultatem dandi maiore habueris. Quod scribis,etia si cuius animus in re esset offensor, a me recolligi oportere:quid dicasmeque id neglexi: sed est miro quoda modo affectus. ego aute quae dicenda fuerunt de te, non praeterii. Quid autem cotendendum csset, ex tua putabam volutate statucre oportere:quam si ad me perscripseris, intellipes me neque diligetiorem esse voluisse, quam tu esses: neque negligentiore fore, quam tu velis. ii De Tadiana re mecum Tadius locutus est, te ita scripsisse, nihil esse iam quod laboraret,quoniam haereditas usucapta esset. id mirabamur te ignorare, de tutela legitima, in qua dicitur eme puella, nihil usucapi posse. Epeiroticam emptioncm gaudeo tibi placere. Quae tibi madaui,& quae tu intelliges conuenire nostro Tusculano velim, ut scribis, cures, quod sine molestia tua facere polcris. na nos ex omnibus molestiis & laboribus uno illo in loco conquiescimus, quo fratrem quotidie expectamus. Terctia magnos articulorum dolores habet,& te,sororemque tuam,& matre maxime diligin
249쪽
salutemque tibi plurimam ascribit,& Tulliola deliciae nostrae.Cura ut valeas, & nos a mes,& tibi persuadeas te a me fraterne amari.
NON committam posthac, ut me accusare de epistolam negligentia possis.tum ijdo vidcto in tanto otio utpar mihi sis. Domum Rabirianam Neapoli,quam tu iam dimensam di exaedificatam animo habebas, M. Fontius emit iis CCCLD I xxx. id te scire volui,siquid sorte ea res ad cogitationes tuas pertineret. frater ut multi videtur quo volumus animo est in Pomponiam, & cum ea nunc in Arpinati praedio erat, & secum habebat hominem ηιπομαθη D.Turranium. Pater nobis decessit ad v ii l.Calend. Dcccmb.Haec habebam sere, quae te scire vellem.tu velim, siqua ornamenta γ φααύλ, reperire poteris,quae loci sint eius,quem tu no ignoras,ne praetermittas. Nos Tusculano ita delectamur,ut nobismetipsis tu denique, cum illov nimus, placeamus. Quid agas omnibus de rebus, de quid acturus sis,sic nos quam diligentissime certiores. Apud matrem recte est, eaque nobis curae est. L. Cincio, Hs. x x CD. constitui me curaturum Idib. Feb. Tu velim , ea quae nobis emisse & parasse scribis, des operam,ut quam primum habeamus: & velim cogites, id quod mihi pollicitus es quemadmodum bibliothecam nobis conficere possis.omnem spem delectationis nostrae,quam cum in otium venerimus,liabere volumus,in tua humanitate positam habemus. Vale.
A P v D te est,Vt volumus: mater tua,&soror a me Quintoque fratre diligitur. Cum
Acutilio sum locutus:is sibi negat a suo procuratore quicquam scriptum esse,& miratur istam controuersiam suisse, quod ille recusarat satisdari, amplius abs te non peti. Quod te de Tadiano negotio decepisse scribis, id ego Tadio & gratum esse intellexi,&magnopere iucundum. Ille noster amicus,& mehercule vir optimus, & mihi ami- iscissimus, sane tibi iratus est. hoc si quanti tu aestimes, sciam, tum quid mihi elaborandum sit, scire possim. L. Cincio Hs. CCL P. CCL P. CCCC. pro signis Megaricis, ut tu ad me scripseras, curaui. Hermae tui Pentelici, cum capitibus aeneis, de quibus ad me scripsisti iam nunc admodum delectant. Quare velim & eos,& signa,& caetera quae tibi eius loci & nostri studii & tuae elegantiae esse videbuntur, quam plurima, quam primumque mittas, & maxime quae tibi gymnasii xystique videbutur esse. nam in eo genere sic studio esserimur ut abs te adiuuadi,ab aliis prope reprehedendi simus. si Lentuli nauis non erit, quo tibi placebit, imponito. Tulliola,deliciolae nostrae tuum munusculum flagitat, & me ut sponsorem appellat. mihi autem abiurare certius est, quam dependere. Vale.
NIMIVM raro nobis abs te literae afferuntur, cum &multo tu sicilius reperias, quilέ Romam proficiscantur, quani ego qui Athenas:& certius tibi sit, me esse Romae, quam mihi te Athenis.Itaque propter hanc dubitationc meam breuior haec ipsa epistola est, quod cum incertus essem ubi esses, nolebam illum nostrum familiarem sermonem in alienas manus deuenire. Signa Megarica & Hermas, de quibus ad me scripsisti, vehementer expecto. quicquid eiusdem generis habebis, dignum Academia tibi quod
videbitur, ne dubitaris mittere,& arcae nostrae cofidito. Genus hoc est voluptatis meae: quae γυροα mori maxime sunt, ea quaero. Lentulus naues suaS pollicetur. peto abs te, ut haec cures diligenter. Chilius te rogat,& ego eius rogatu iam uJ--Vale.
cvM effem in Tusculano, serit hoc tibi pro illo tuo, cum esscin in Ceramicol ve-,1r unianae cum ibi essem, Roma puer a sorore tua missus epistolam mihi abs te allatam dedit, nuntiausique eo ipso die post meridie missuram eum qui ad te proficisceretur. eo factu est,ut epistolae tuae rescribere aliquid,breuitate teporis tam pauca cogerer scri
250쪽
bere. Primum tibi de nostro amico placado, aut e a plane restituendo polliceor. quod ego, etsi mea spote ante facieba, eo nunc tame & aga studiosius, & contenda ab illo vehementius,quod tanta ex epistola voluntate eius rei tua perspicere videor. hoc te intelligere volo pergrauiter illii esse offensum. sed quia nulla video graue subesse causam, magnopere colido illum sere in officio & in nostra potestate. Signa nostra, de Herni racias, ut scribis,cum com odissime poteris, velim imponas, &siquod aliud ει es eius is loci, que non ignoras, reperies:&maxime quae tibi palaestrae, gymnasiique videbuntur esse. etenim ibi sedes haec ad te scribeba ut me locus ipse admoneret. praeterea typos tibi mando, quos in tectorio atrioli possim includere, & putealia sigillata duo. Bibliotheca tuam caue cuiqua despondeas,quanuis acrem amatorc inueneris . nam ego omneis meas vindemiolas eo reseruo ut illud subsidiu senectuti parem. De fratre colido ita esse, ut semper volui & elaboraui. multa signa sunt eius rei: no mininati, quod soror praegnas est. De comitiis meis,& tibi me permisisse memini,& ego iampride hoc communibus amicis, qui te expectat, praedico,&te no inodono accersam, sed prohibebo, quod intelliga multo magis interesse tua,te agere quod agedum est hoc tepore, quam mea,te adesse comitiis. Proinde eo animo te velim esse, quasi mei negotii causa in ista loca missus esses. me aute eu & offendes erga te,& audies, quas mihi siqua parta erusinoi, modo te praesente, sed per te parta sint. Tulliola tibi die dat, sponsorem appellat. Vale.
ET ME A sponte faciebam antea, & post duabus epistolis tuis perdilige ter in eandem rationem scriptis, magnopere sum commotus. co accedebat hortator assiduus Sallustius, ut agerem quam diligentissimc cum Luceio de vestra vetere gratia reconcialiada. Sed cum omnia secissem, non modo eam volutatem eius, quae fuerat erga te, recuperare non potui, Verum ne causam quidem elicere immutatae voluntatis. tametsi
iactat ille quidem illud suum arbitrium & ea quae iam tum, cum aderas, offendere eius animum intelligebam :tamen habet quiddam prosecto quod magis in animo eius insederit, quod neque epistolae tuae, neque nostra legatio tam potest facile delere, quam εο tu praesens non modo oratione, sed tuo vultu illo familiari tot les, si modo tanti putabis id: quod si me audies, & si humanitati tuae constare voles, certe putabis. ac ne illud mirere, cur cum ego antea significarem tibi per literas, me sperare illum in nostra potestate sore, nunc idem videar dissidere incredibile est quanto mihi videatur illius voluntas obstinatior,& in hac iracundia obfirmatior. sed haec aut sanabuntur, clim veneris, aut emiolesta erunt, in viro culpa erit. Quod in cpistola tua scriptum erat, me iam arbitrari designatum esse, scito nihil tam exercitum esse nunc Romae, quam candidatos omnibus iniquitatibus, nec quando futura sint comitia, sciri. Verum haec audies de Philadelpho. tu velim, quae Academiae nostrae parasti, qua primiim mittas. miti rum, quam illius loci non modo usus, sed etiam cogitatio delectat. Libros vero tuos cave cuiquam tradas: nobis eos, quemadmodum scribis, conserua. summum me eorum studium tenet, sicut odium iam caeterarum rerum: quas tu, incredibile est, quam breui tempore, quanto deteriores offensurus sis, quam reliquisti. T E v C R I s illa, lentum sane negotium, nequc Cornelius ad Terentiam postea rediit. opinor ad Considium, Axium, Selicium coniugicdum cst. nam a Cecilio pro pinqui minore centesimis num um mouere non possunt. Sed ut ad prima illa redeam, nihil ego illa impudentius, astutius, lentius vidi. Libertum mitto. Tito mandaui με-
atque . sed nescio nam mihi Pompeiani prodromi
nuntiant, aperte Pompeium acturum, Antonio succedi oportere: eodemque tempore aget Praetor ad populares ciusmodi est, ut ego nec per bonorum, nec per populi larem existimationem honeste possim homine defendere, nec mihi libeat, quod vel maximum est. etenim accidit hoc, quod totu cuiusmodi sit, mando tibi, ut perspicias. Libertum ego habeo, sane nequam homine, Hilarum dico, ratiocinatorem & clietem