장음표시 사용
131쪽
Initio igitur violenti exercitationis activissimi is ci abunde irrorant, perlustrant fibras, quod mintis praestare possunt in processu conatus,ae adhuc minus in fines villi autem eontractiles tam diu pondus, labo- vigent sueti allati, simulque persistit ne aeus minimo-Tum componentium fibras, vel mutuo sibi ipsis reia pondent vires, ae resistentiae solidi, &suidi. In diuturno itaque labore diuturna fit effusio liquidorum exsucci redduntur nervorum tubuli, spiritus ipsi inepti evadunt ad debitam displosionem efficiendam, &quamvis toto conatu a cerebro, sic voluntate imp rante, derivati debeant in organa improbo Iabori destinata, nihilominus tanta est liquidorum agentium penuria, ad eb fibrae sub praelo virliam exsiccatae, per viae, dilatatae, ac dissoluta fiunt, ut earum vires, Scresistentiae ita infirma evaserint, ut ne vel minimum quidem motum valeant exerere, sine languore talassitudine.
Haec porrd lassitudo exoritur post immodicum Iaborem non solum a penuria uidotum, sed a di stractis, ac fere dilaniatis fibris tendinum, aut musculorum, vela crastis, sive tenuioribus sanguinis parti culis in farcientibus fibras , aut illis inhaerescentibus ut enim, si in interstiliolis sunt cuiusdam lacerati imterjiciantur minimicuneoli arenae,calcis, aut cujusli
het alterius radis materiei, tunc glandia pondera sustinere nequit funis ipse, quia interjecta corpuscula ipsum veluti perterebant, ex quo fit, ut idem sunt magis magisque laceretur ita pariter tendines, &D , si materi superna canea infarciantur, hoc est,
132쪽
in eorum potis , ac meatibus stabulentur c DrpusculacrasIa, vel tenuia, Iacessant in crustulas, tune cum contrahuntur,in extenduntur interjectas particulas suis aculeis eas elimare in perforate, ac proinde magis magisque lacerare necesse est. Vitium igitur languor jure suadet, ligamenta,
peri ostia, & eartilagines etiam inter articulos existentes a pondere, mota, atque labore nimis violento non firmari, ut statuit ip mapidem. sed potius ditatui, earumque minimas moleculas aliquantulum arescere,o permutari penes si tam , ordinem, connexionem, in qua si scabrae praesertim δε aridae particulae interjiciantur, motus fiunt tardi ut evenit in acu Iibellae luto, pulvere, aut rubigine inquinat i tunc Ianguor dolori conjungitur, donec nollia illa coriapuscula non depellantur,in laesa fibrae, ac earum d perdita portiones expolite non reficiantur, aut comcinne non reponantur locis suis . Suadet ulterius Ianguor improbos labores plus justo exercere totius machinae musculos neceivitati, ac voluntati subjecstos; imo singulas mole culas cujuscunque fibrae ita coni tere illisque valle, sed vehementer incutere trem rem , atque aded ea exagitare , ut sint ad instar navi culat parvae, quae hae illac jactata in medio fluctuum procellosi malis tandem distatuitur, uti expertu tur multi in laceratione vasorum sanguinis thoracis aut membranae periton ei&c Suadet, inquam, languor nimium conatum fibrarum diversiis conitastio
nibus, distractionibus , uetessionibus hic praepedix humores, illic aequo plus urgere, eos solicitare,& sine debita proportione movere , ideoque spiritus
133쪽
ae si uolas, atque ad avol an dum potius idoneos redde- Te, quam ad per ictu ra dum ac muniundum villos contractiles, quare caeteri liquores mota tam acceler to fluunt, te sitiunt, novoque contactu, ac novi vipercussionis confricant,in irritant omnes partes Iat
xitia vasorum, inanitatum, atque oculorum, ut magnam seri, ac lymphae portionem, aliasque non parum utilium humorum particulas disperdantie nidorem, transpirationem, atque uligines . Tunc autem organa cuncta, quasi caro elixata, vi ebullie tis aquae excalefacta, pervia nimis,in soluta fiunt, propterea humores valde soluti, ac veluti ignescentes
Per omnes partes commeant, penetrant, ab umuntur,
Me vaporant; demum in tam valida lacla nec servant impetum, quantitatem, aliasque conditiones solidis apte respondentes, organa pariter non aeque repa Tantur, sed vi immodici laboris neceuario evomunt, non modb inutilia, verum etiam utilia multa, quia fiuida non moventur ad vota solidorum, nee solid, ad vota fluidorum. Qua de re nec vires proportione debita resistentiis respondent, nec resistentiae viribus , im in longo,i immoderato exercitio adeo nonnulla corpora, & praesertim rara textum privantur spiritibus humoribus, atque inoffensa unione , ut tibia in universum, irarii pue glandularum vise rum concidant, ac proinde neque antea obire munia,
quae solent: quare praedicta corpora non solum in morbum incidunt , sed etiam quandoque pereunt. Hae quidem lassitudines virium majores, aut
minores occurrunt, quatenus majores, aut minorex
sunt causae, qua violentiam inserunt, quae quidem
134쪽
violentia maiorem adhue, aut minorem iacturam a Lfert, prout densiores, vel rariores, crassiores, vel tenuiores sunt fibrae,in contexturae corporum, vel
prout ipsa corpora niagis, vel minus disposita sunt aut assueta ad labores substinendos, hoc est, prout constant ex magis, vel minas robustis fibris , ae filamentis . Nam sensus fidem facit, operosum opus , quod uni est noxium , haud esse alteri, ut observatur in funibus compactis ex cannabe cruda , vel parum miserata, cujustitiae si sint crassies, minimeque distb-
Iutae , majoris sunt resistentiae , quam caeter , qu constant ex tenuioribus liliis, saliive maceratis,4 al. t filii Rem hanc confirmat vir quidam ob ingens robur, quo pollet, meritb Samsonis nomine decoratus,
qui modo degit in Aula Regiae Celsitudinis Cosmi Tertii piissimi Regnatoris Hetruriae Te enim tum
natura, tum ono, ac diuturna exercitationes, eam obtinuit fibrarum crassitiem , densitatem, ac firmitudinem, eam liquidorum copiam, ac vim, qua attolulit,in substinet dolium continens decem, & novem cados aquae, unoque ictu oculi manibus novum funem satis crassum , ferrive non tenuem laminam dis
stindit, junctosque boves aculeis rusticanis sol ieitatos confitere iacit; quod magis mirandum mihi videtur, manibus elevat tormentum murale ingentis ponderis, ill adgae supra propria femora imponit,in putaveri pyrio intra ipsum apte parato ignem admovet, eumque accendit, ita ut quidquid intus positum fusrator tibilitonitru explodatur, dum ipse interim nullam sensibilem patitur eoncussionem, aliosque deni.
que vix credibiles conatus exercet.
135쪽
Qui valde laborantes sedulo observant, expe de re possunt, quam celeriter attollatur,in deprimatu thorax, quam angustiam patiantur vasa aeris mira pulmones, quam pressionem haec inserant vasculis sanguinis serpentibus per eorum substantiam , quam arcte contrahantur pulmones ipsi , quam crebras coteliciat suas vibrationes . Observare, inquam possunt sudorem, ruborem in aliquando squaliorem faciei, ac fibratum concidentiam imbin vacillantem motum totius fabricat aut alicuius duntaxat partis tem lentiam, aliaque plura, quae brevitati stadens omitto. Ex his, aliis, a quibus ultro supersedeo intelligere quisque poterit, quo impetu moveantur humores &interturbentur, qua violentia fiam secretiones, ac
perinde quam obnix spiritus villos perlustrent,iquam facile dissipentur. Nullus est, qui ignorat, violentos, ac inusitatos
motus lusus pilae, chorearum, lucta, ludi gladiat xiiinc dolores afferre post unam, aut alteram diem, uae quidem noxa, docente incomparabili ore Ilo eri olet a copia abundantis seri, aut alterius latinosi humoris in sarcientis, atque replenti carnium porositates nimis dilatatas, ad instar aquae, quae spongiam madefacit; ex quo fit, ut fibrae absque dolore moveri non possint; sed repetita eadem motus violentia, serum, viscidique humores eliquantur. pertranspirationem insenulem , ac per cutis poros evapo xant, ae idcire fibrae redeunt ad pristinam motus: Deilitatem. Nihilominus in tam varia serie motus, i tam diversa vasorum constructiones Musu tum aequabili, tum inaequabili respectu diversorum, in tam
136쪽
vehementi fluxu, Qte fluxu liquidorum, in tanta artium confricatione, cirritatione ignis particulaeolvuntur a suis vinculis, dissipant lympham agunt,& ubique penetrant, ideoque fibras laxant,d mixtionem perturbant; qui nimis tenues partes bilis , sucei Pancreatici, aliorumque liquido tam ineffraenes fiunt, post longum tempus contrahendi, & distrahendi vis inaequalis, quae violente a diversis musculis exeri tur, proportionem illam dimittit, quae valetudinem parit. Nam humorum impetus licet diversus sit, in diversis vaseulis unlique varie circum pressis in comveniat impellenti virtuti, tamen non respondet vaso rum resistentiae, nec naturali circuIo, nec mixtioni, secretioni, atque debitae eliminationi is quamvis suadente Galenos. Methodi medendi, gaudeant naturaeosetissemper , etsi morbo multoties non afficiantur, saltem aliquam patiantur vim, classitudinem oporiatet inare exercitationes, Iabores debent esse moderati, ut memoriae prodidit summus Praeceptor de Diaeta, his verbis, Hominem ineulpata sanitate frui non σὴ nis congruum laborem eorpori adjungat , qu niam a nutritisne reparatur substantia nostra ρσri, ab
altera vero dissipatur sus UIM.
137쪽
EST sanum Sp. eonsilium de Ratione ictu in
Acutis , benemalentia remora transire debere ab otio ad negotium, O a negotisadotium, ne durae,in cras is humorum particulae debito motu destitutae t nuioribus irretiantur, & vicissim magis magisque crassescant atque ita desuescant a motu , ac vasculis adhaereant, ut eorum fibrae inertibus imbuta liquidis destruantur, quem admodum sentit Plato in heae telo vel saltem inquinentur adinstar ferri, quod si ne usu facile rubigine inficitur. Incolumitatem certe vitiant, qui sunt corpore otiosi licet mente negotiosi, ut a filii Reini utar verbis de Valetudine initia humores naturali impetu, pressione, ac circum pressione destituti depravantur ν eorum scilicet moleculae ramosae fiunt, mutuoque implicantur, ac idcirco inidonea: nutritioni ev dunt , ut observare est in aqua, cujus substantia donee debitoimpetu qui per declivem locum, pura,
138쪽
limpida manet, at si per loca plana excurrat, sui moiatus momentum deperdit , paulatim nitorem remittit; ac denique si forte lacunam aliquam ingrediatur, ibique stagnet, turbida , crasse , limosa, faeculenta evadit. In nimio itaque otio humores mixtionem, temperiem figuram acquirere neq eunt qaa poris consentanea est; nam nulla in parte corporis , ex adventu novi humoris, ea quae par est , absolvitur fluidorum comminutio, ea exeritur contrahendi in distrahendi vis, illa effluviorum quantitas depellitur. ille congruus motus usque ad extrema arteriarum oscula molitur, pretereaque in innumeris vasorum ramificationibus fluidorum moletulae proporti ne debita non cientur, ne certa ratione copulantur, aut disjunguntur in singulis a renchymatum glandulis, aliisque organis , tum internis , cum X ternis juxta figuram , virtutisque momentum villis, ae fibris mobilibus impressum, aut iuxta naturalem pressionem , contractionem , ac distractionem singulis partibus eommunicatam Non tit igitur sanguinis particulae corporis fabricam fovent, irrorarit,in reficiunt, quia humores consueta vi carent, non satis commiscentur, nec separantur, nec depurantur; ideoque nec fluxum, nee aptam elaborationem fibris, ac earum poris respo dentem nanciscuntur. Patet enim naturam moliri, consequi quid mi mixtionem ope vasorum vim facientium in con tentos humores, ut debitus absolvi possit eorum ci cattus, cujus ope excurrunt per universos corporis
139쪽
hantur, in nimio tamen otio pressiones, confricatio. nes, vires , ac resistentiae eis non occurrunt, quae ne
eessariae sunt ad hoc, ut multa moleculae aliis copulate; sejungantur, multaeque ejunctae copulentur; im ut
humores in universum servent quantitatem, qualita- tenet, Se cohaerentiam, quae partibus videtur convenire. In hac autem inertia, in hoc otio perspicuam est, fibras, aliasque partes intra se non omnino recipere ea sui da, qui excipere deberent, nec ita con inere, atque urgere, ut apte stuant, qu fluere deberent. ritet, inquam, feriantibus musculis motui volunt xio inservientibus , humores non rite agere, ac de is eati; ideoque haud esse posse materiam aptama generationi spirituum, quorum quantitate, ade uevi diminuta, accideirco minus pura facta substantia depravetur faecunda perlustratio villorum inservien tium motibus necessariis proptereaque extenuantur vires,in resistentiae infirmantur, fibrae laxae evadunt, Mearum mole culae tunc non satis cohaerent, nec sibi matu occurrunt, sed in propriis inanitatibus stant locum nidibus, ac ineptis humorum particulis , quae
se se etiam insinuant in earum interjectos oculos, in quibus inde cum plus justo stabulentur sine agitatio ne impulsu in debita concussione, mirum non est liquidorum minimas portiunculas modo coalescere,
modo lentas, ad instar aquae vix mobilis in lacuna ramosas, nempe in saeculentas evadere, ac proinde diversimode infarcire universas fibras, easque nimis dilatare, M quandoque etiam di luere. Nisi igitur fibrarum moleculae adeo cohaereant,
ut valide contrahantur,in distrahantur, suisque mo tibus
140쪽
tibus urgeant humores, eos agitent, a in partium substantiam convertant nisi abripiant inutilia, eaque admotum disponant, ac tandem repetitis, tum liquidi adhuc fluentis ictibus, tum pressionibus,&circumia pressionibus illa depellant, digblutio subsequatur, cesse est. Quare in nimia quiete minima humorum
partes, motu tardiori sursum, deorsum, ante, retro,&ad latera assiciuntur contactus, ac impetus muta
tione, quae potis est illas retardare, ac praepedire villos contractiles, ne pressionis ope atterantur, quantum satis est, supervacanea, ut debita eorum evaporatio inde asisolvi possit. Sanguis ergo languide exit ab arteriis, ideoquesbrarum quidem interstitia perluit, sed non eas omnino transmeat, nec totum opificium concinne fovet, Miscundat, cum eius variae particulae segniores aequo factae illis vividis seminibus non turgent, nec
tanto igne scatent, ut satis permeare valeant, ac sui. cire facultates promoventes vires,in resistentias unde si tune momenta contractionum ita imminuantur, ut momentis distractionum minora fiant, villi debent sese magis removere a contactu, ac propterea neque- unt in mutuuum, quo prius, recursum se restituere,
praesertim quia lymphae, aliique humores illorum fila menta, ac tiliarum mole culas alluunt, ac eo fere modo, quo aqua papyrum humectat, madefaciunt,& laxant. Si igitur nimia humectatio Iaxat, &obstruit vasa, fibrasque in farcit, onerat, quandoque etiam dilatat articulos, quibus nectuntur villorum tendines, tunc profecto humores haud intim commisceri, lent,