장음표시 사용
141쪽
vel leui culpa, sed etiam ex leuissima culpa ipsius
accipi cntis. Iando vero contractus cs in viilitatem solius dantis, accipiens tenetur solum de dolo data culpa Quod si contractus sit inutilitatem utriusque contrahentis accipi Criitcnetur tantun modo de dolo, lata, leui mori vero de leuissima culpa. Ex dictis sequitur lium cui aliquid locatur, teneri de latain leui culpa , quia contractus locationis celebratur in gratiam utriusque contrahentis Meum cui traditur depositum , tenet solum de lata , cum depositum ita in gratiam sollini deponcntis, modo illi pro depolito non tradatur pretium in famulos quibus ex ossiciora stipendio specialiter incumbit cura custodiendae rei domesticae, tene; ad restitutionem damni ex sua cui culpa secuti. Idem dic de artificibus , venditoribus , custodibus rei
et . Quando res aliena perit casu fortuito inciscipiens non tenetur ad restitutionem , siue rem acceperit in sui, siue in alterius contrahentis, siue in utriusque tilitatem excepto tamen pacto,
culpa i morai quia res non perit ipsius culpa.
2s. Contrahentes tenenturne ad restitutionem, quando in periculo amittendi res suas negligunt alienas, ut proprias conseruenes Tenentur,quando tenentur ex leuistima culpa, ut accidit in commodato meque possunt negligere res alienas, Ut conseruent proprias aequalis vel minoris pret ij, secus si res propriae sint magis pretiosae, quam res alienae in alienae magis quam propriae. Vm. 2.
142쪽
DNbm competat reniitutio in integro
et g. minoribus competit,iis videlicet qui nondum expleucrunt vigesimum quintum aetatis an num sis enim minores appellantur iuxta ius Communes conceditur beneficium restitutionis in integrum, quando se aliquo contracti non mediocriter laesos deprehendunt , idque sit E- Cienter probant otii vendiderunt rem minori pretio quam alioquin vendere oporteret nisi Grte adhibuerint iuramentum , sine vi, dolo&metu faciunt in ipso contrac tu, vel ante, vel post conia actum , quo iurauerint se non usuros remedio restitutionis , aut modo non impetrauerint veniam aetatis a Principe , vel non ratificauerint contractum completis viginti quinque annis.
21 Hoc priuilegio restitutionis in integrum gaudere possunt minores spatio quatuor annorum post elapsum vigcsimum quintum annum, quatuor videlicet annis postquam facti fuerunt maiores. Neque illi,quibuς ex iure municipali,
seu ex fatuto diminuitur aetas, possunt petere re stitutionem in iiitegrum pro contractibus celebratica a C. usque ad dis .annum,quia alioqui frustra censeretur factus maior tornasoL7ID
28. Et non solum in contractibus per se ipsos celebratis hoc priuilegio restitutionis in integrum etiam fructuum)vt post uni minores,& e
tum haeredes, verum etiam in contractibus celebratis per tutorem , vel curatorem, etiamsi contractus initus fuerit cum decreto iudicis, modo non fuerit obtenta aetatis eoia 4 secus sina inor
143쪽
celebrauerit contraetum obtenta a Principe , vel Regiis senatoribus venia aetatis, nam ea obtenta reputatur maior ibi rinum. 13.o I . 19. tiuilegio restitutionis in integrum non solum gaudent minores, Respublica, loca pia, verum etiam homines rudes, wmulieres quae ignorant iura Praeterea filijsamilias quoad contractus onerosos vel lucrosos de licentia patris celebratos ad sororum dotes, vel ad alias causas. Caudent etiam milites pro eo tempore quo militia operam nauant. Praeterea qui absunt ad negotia Reipublica gerenda , ne contra eos ccirrat praescriptio. Denique gaudent etiam Priincipes quoad bona fisci, quae reputantur bona Reipu
Vide v. poenitentia, Peccatum.1 Contritio cst actus charitatis, quo quis detestatur omnia sua pcccata, super omnia detestabilia ; quatenus sunt malum aut offensa Dei, aut quatenus sunt contra amicitiamin voluntatem Dei , cum proposito non peccandi in futurum. Est actus elieitus ab habitu charitatis, non aut in ab habitu poenitentiar, includitque actum dilectionis implicite tom. IsoLI77.Uum . . ct 2. a. Contritio proprie sumpta necessaria est necessitate praecepti, non autem med j, cum sine. ea pollit iustus repente moriens salutem obtinere. Obligat praeceptum contritionis per ses& vi propria in pericillo mortis corporalis , vero,Vel putato, quando non adest copia Confest ri j. Neque tenetur peccator statim post mortale peccrium, aut omnibus diebus festis actum contritionis elicere. Similiter non tenetur homo contri
144쪽
contritionem habere de peccatis omissis,quoties
mena oria Occurrunt, cum praeceptum contritionis&poenitentiae sit astu matiuum , quod obligat
3. Attritio est dolor quidam imperfectus, quo
quis detestatur peccatum ob timorem gehennae, aut aliarum poenarum differt a contritione, quod contritio sit dolor pelia mi Lattriti, ero imperfectus; deinde habent diueri motiva, videlicet attritio detestationem peccatorum ob metum gehennae , contritio . vero detestationem peccatorum , quatenus sunt offensa , seu malum Dei. Attritio emcaxi uniue alis necessaria est ad suscipiundum poenitentiae sacramentum cum fruetii, cum attritio sit pars materiae sacramenti, requiraturque ad recipiendum poenitentia sacramentum cum fructu, propositum non peccarsedi de caetero tom. I fol. 181. num. .is seq.4. Obiectiam materiale contritionis est peccatum commissum,& nodum dimissum, seu id quod facit inimicum Dei, seu quod est malum,& offensa Dei. Potest homo contritionis actum et icere de his,quae trahunt ad peccat tuam siue de occasionibus peccatorum , non potest tamen coutritionem elicere de peccato dimisso ut sic; nam secundum hanc rationem, peccatum non facit hominem Deo inimicum leccatum item dimissum, quod ignoratur an sit dimissum, potest esse obiectum materiale contritionis, sicuti peccata Veni alia sunt enim aliqua offensa Dei. Peccatum alienum non potest esse obiectum contritionis, cum peccata aliena non m ciant nos inimicuiri Dei. Neque possumus per actum contritionis
Vnum peccatum mortale dedellari, non detestando caetera tomasoLI 8 .num. I. o ser.
145쪽
. Obiectum socinale contritioni pecca tum, ut est offensa Dei, vel malum Dei,vel contra amicitiam Dei: per hoc enim distinguinit actus contritionis ab actibus aliarum virtutuna.
s. Ad delendum singula peccata , non TC JUiruntur singula contritiones, sed unus actus sufficit ad ulcnda omni neque tenemur e lamasti detestari mortali ain venialia , quia non tenemur codem actu detestari peccata, ut sunt grauis,& ut sunt leuis ostensa Dei polliam usque re- mulionem mortalium obtinere, non obtenta re missione venialium, pro quorum remissione persectior actus requiritur, quam ad delendli mortalia Neque per gratiam habitualem ut sies, delentur peccata venialia, alioqui homo iustus habens gratiam habitualem, semper careret peccatis venialibus , quod non est admittendum cum 1epties in die cadat iustus tom. I fol. I num ta
. Nullus potest iustificari per actum contritionis, nisi cognitionem aliquam, saltem confusam , peccatorum commissis rum habeat, cum contritio sit actus voluntatis , quae non fertu in incognitum. In his tamen calibus, quando post contrition em facienda est consessio , quando exstat obligatio restitutionis faciendae in quando vemedium aliquod assumendum est ad cultanda peccata, in his, inquam, casibus, poenitens tenetur peccata sua distincte recogitare iustificatur tamen , qui contritionis actum elicit unius tantummodo peccati, cuius solum recordatur, facto diligenti pecca um cxamine tom. Iso ISK.n m. i.96
8 Ad contritionem,& consequenter ad iustiocationem
146쪽
cationem non requiritur certa intentio, ut contritio sit magna intensiue,intentioo phrsica, sed
susticii quaelibet contrities, licet remisia, modo sit vera contritio. Quare lassicit ut poenitens in genere detestetur peccata super omnia detestabilia in communi.Nec requiritur ad contritionem, ut poenitens credat se non amplius peccaturum mortaliter, sed suffcit,ut habeat propositum non amplius peccandi in futurum tom. IJol. I 87.9. Petes, an sicut homo de potentia Dei absoluta iustificari potest sine ullo poenitentia acui, ita etiam iustificari possit sine ulla reali mutatione, id est , sine infusione alicuius doni incompossibilis peccato, sed sola Dei voluntates Resp. peccatorem iustificari non posse, absque reali
mutationes, seu infusione alicuius doni peccato incompossibilis. tom. et focis O .ni m. t. o 3.
Conti elia. ,ide . Detractis. I. Contumelia est iniuria, qua obiicitur alteri crimen ivel alius desectus in ipsius praesentia in
idcirco est peccatum mortale,grauius detractiΟ-nta. aliquando tamen est veniale, si per iocum vel
per correctionem, &c fiat, non cum intentione
Haedendi ipsorum honorem Contumelia, illusio, derisio,& subsannatio contra parentes habet specialem malitiam. Om. 2.θις O. m. 2.9 seq.L. Dcrisio est actus quo honor alterius verbis, vel factis violatur cum intentione confundendi proximum,& inducendi erubescentiam. In derisione maior conleptus reperitur,quam in contumelia; ideo est grauius peccatum,&semper mor tale,
147쪽
tale,quoties adest intentio gratnter consui adendi proximum, vel quando manifestatu graue vitium , vel quando derisus grauiter tristatur. tom. 2 fol.6 I. num. 9. 9seq.3. Honb ablatus non solum restituendus est apud ipsum delaonoratum, verum etiam apud quos honor illius imminutus est, alioquin honorinjuste ablatus, non restitueretur ad aequalitatem.
. Ex honoris omissione praecisa alia circumstantia vitiante,v.g. contemptus,vel contum Cliae, vel scandali,non consurgit obligatio restituendi. Restituitur autem honos ablatus, vel dando locum honorificum , vel adhibendo ad mensam, propinando,&c Vel petendo veniam , quanquam petitio, euia non est necessaria , quando restit
tio honoris aliter fieri potest ibid.vum. .ct q. Correctio. Vide v. Charitas. Daemo . Vide, Maloscium,Superatiis, Divinatio, Obseruatio vana, Adiuratio.
148쪽
vide, Fides,spes upersitio, Chariim,schisma,
v. A Doratio est exhibitio reuerentiae propter I 1 excellcntiam illius cui exhibetur Adoratio alia est interna , alia externa. Item alia latriae, qua debetur Deo, alia hyperduliae, quae debetur B. Virgini,& alia duliae , quae debetur Sanctis. Denique alia est absoluta, quae conuenit rei intellectuali, quae per se honorabilis Madorabilis est δε alia respectiva, quae conuenit rebus ratione carentibus, quae non propter se, sed propter
a. Vna persona sanctissimae Trinitatis potest distincte ab aliis personis adorari, modo aliae persona explicite non excludantur ibis .uum. 3.3. Sancti in coelis degentes adorandi sunt imo etiam viri sancti, licet nondum relati sint nitu- Uerum Sauctorum , coli Ladorari possunt cultu priuato, sed non publico. om.asol o7.num. 4. Christus homo , id est subsistens in natura humanain diuina , adorandus est adoratione la- triae, qua adoratuis anctissima Trinitas,& singulae personae sanistissimae Trinitatis r at humanitas illius per se, praecisa persona Verbi diuini, adoranda est adoratione hyperdulim Dum autem colimus Christum, , adoramus naturam hum
149쪽
manam ut assumptam a Verbo diuino , eique inestabili, nilonis vinculo adnexam lom. Lincl. 2C'. s. Eu charistia sacramentum assolute potest adorari;& si caro aut sanguis Christi miraculose appareat in Eucharistia adorandus est silmiliter
cultu latriae ibid.num. 8.s. Vsus sacrarum imaginum licitus est lonestuc permittendaeque sunt imagines Dei, Angelorum, licet non sint corporei, sed puxi spiritus, heos per quandam metaphoram repraesentantes, quia Deus aliquando apparuit sub forma sensibili imo adorari potest ipsam et imago, sed
adoratione tantum respectiva, id est propter excellentiam illi , cuius est imago ibid. num. I. 7. Potestne imago Hexemplar adorari, una eadem adoratione qua prototypum, e g. potestne crux Christi adorari adoratione latriae,qua Christus ipse adoratur3Potest,qui imago cum exemplari, exemplar in imagine adoratur: nam volens Christum adorare osculando v.g. ipsius crucem, appreheudit Christum ac si existeret in cruce , consequenter apprehendit crucem Christum per modum unius in uno adorationis motu per se primo tendit in Christum, in imaginei' vero, in crucem concomitanter , propter
8. Lignum crucis Christi, alia instrumenta passionis quae Christum tuti gerunt, adorantur adoratione latriae, sed respectiva at instrumenta quae modo conficiuntur ad repraesentanda illa in striimenta, quae in Christi passione adhibita sunt, non Milunt adorari praecise quatenus C praesentant instrumenta antiqua, sed quatenus
150쪽
con notant Christi passionem, seu Christumia G1um ibid. num. 6. seq. Adoranta sunt quoque nomina sacra IEFVs, MARIA, G adoratione respcctiva, pr0pter eum vena repraesentant,de ad quem diriguntur. rom. 2.
Io. Reliquiae adorandae sunt, Heuote custodiendae, cademque adoratio tribui potest illis, quae tribuitur personae cuius sunt reliquiae. Per reliquim autem intellige corpora ossa cineres, estes, pannos, &c quae Sanctorum corpora, Vul xcliquias attigerunt. Adverte tamen reliquias,
quae publice exponuntur, non esse adorandas absolutcue, nisi postquam fuerint approbata per Papam , vel Epistopum Imo post approbatione Papae, vel Episcopi, corpota quae in uno loco existunt, absolute adorari possunt, etiam aliis dicentibus esse in alio loco ibi latum. r. ct seq. . Praeterea licitum est accendere cereos ad reliquias vel imagines Sanctorum, sicut & ctiam reliquias ad collum appensas deferre, neque specialespcccatum committitur ab eo, qui delinquit dum reliquias ad collum deseres secus dicendum de eo qui eas surriperet italis enim peccaret mor taliter peccato sacrilegij, Lirti l .asLet43.
a1. Coli similiter Madorari possunt cum Deo ut ipsius imago, agni cere at vendi aut minio,
auro, aliove colore pingi, sub excommunicatione prohibenturi sicut, etiam Naicis tangi: quamquam non peccant mortaliter, qui eos attingunt sine contemptu om. a. foci 4 num. D.