장음표시 사용
751쪽
Illa vero verba , ex hoc tempore , vel semper , vel deinceps , vel omnibi diebu vita mea habebo roin uxorem, explicanda sunt pro matrimonio dei praesenti ibid. num I 8.
Ιχ. x veris sponsalibus oritur obligatio sub mortali ad ipsa adimplenda in sponsalia voluntarievi scienter celebrata a nobili vel diuite, cum ignobili vel paupere obligant ibid.num I .is 2.13. Ficta promissio est ea quae fit sine animo promittendi , aut cum animo non se obligandi. quod si facta sit cum iuramento, seruanda est quando iuramentum factum fuit animo iurandi& se obligandi tom. I fol. 3 1.n. b.θ . I . Vir non tenetur ducere foeminam quae bmulabat se virginem aut diuitem, eamque decepit ficta promtisione extorquendo copulam Similiter non tenetur ducere foeminam mala famae, cum qua sub ficta matrimoni promissione copulam habuit. Item vir qui ficte promisit, extorquendo copulam , non tenetur ducere foem, nam quae est notabiliter impar nobilitate aut di uitiis , si mulier sciebat disparitatem cinaequalitatem. Idem dic quando ambo sunt pares genere sed notabilitet impares diuitiis. Imo adhuc non tenetur vir eam ducere quam decepit, etiamsi foemina ignorabat inaequalitatem status: Aamnum enim amisi e virginitatis non tanti aesti matur ; nec conferendum est cum damno , quod pateretur vir longe superioris conditionis ducendo foeminam multo feriorem ibid. num. p. 13. Ad nihil tenetur vir qui vult ducere foeminam cui ficte promisit, sed parentes aut ipsa recusat: nam per virum non stat, ne promissio adimpleatur ro . I fol.M2. m. IO.. s. caemi
752쪽
Is Foemina ut plurimum non renetur ducere virum , a quo extorsit copulam ficta promissione matrimonij ibid. n. D. I . si dubitat an promiserit, vel an verba contineant promissionem, non tenetur stare sponsalibus, si dubium adhuc perseuerat post aliam diligentiam ad cognoscendam veritatem ibid.
1τ. Qi promisit seu sponsalia contraxit,tenetur stare promissioni seu sponsalibus, quando dubitatis tria marro miserit animo se obligandi. Ratio est , quia actus praesumitur factus secundum suam naturam, nec ullus praesumitur dicere quod non habet in mente .rbid.n. I 3.
I9. Sponsalia incerta non sunt proprie&perfecte sponsalia. Nomine incertorum sponsalium. intellige ea quae fiunt cum rersona incerta Min- determinata, seu quae fiunt cum pluribus sub dissiiunctione, ut quando Caius promittit tribus vel quatuor filiabus Titi se nam illarum ducturum;& ipset similiter repromittunt .lom. It ol. 43.
1o. Sponsalia incerta redduntur certain perfecta per determinationem Melectionem promi D xis, qua posita statim inducitur impedimentum publicae honestatis post Concit.Trid. 24. c. I.
α nox sponsalibus incertis consurgit obliga-ctio adimplendi sponsalia,potestque aliquis compelli ad seruandam promissionem. Verum si una ex illis quibus promisit, renuat,promissor non t6ncta aliam ducere ibid. . Ga a 2. a r
753쪽
21. Pater qui promisit Caio unam ex quatuor filiabus suis , non tenetur aliam tradere , si intexim Caius copulam habeat cum una earum est enim impedimentum assinitatis cum reliquis. Neque pater qui Cato promist unam ex quatuor filiabus suis,tenetur alteram tradere, si Caius Unam a patre electamin oblatam respuat ibid. num. .is . 23. AEtas septem annorum requiritur tam in masculo quam in famina, ad celebranda spons Ita si celebrata ante septennium, sim inualida, tam in foro externo quam i nterno, nisi adsit sufficiens usus rationis in malitia suppleat aetatem. Imo sponsalia contracta, etiam post septennium, quando terque sponsus , vel alter illorum nondum attigit usum rationis, sunt inualida.ι-.Π. I. 24. Contrahentes sponsalia ante septennium, peccant mortaliterci similiter impuberes contrahendo matrimonium ante pubertatem mali- Iitia non supplente taetem. ibid.num. 6. is T. F. Parentes, aut alii, V.g. tutores, consanguinei, c. possunt contrahere sponsalia pro liliis qui nondum peruenerunt ad septennium aegulariter tamen non tenentur filiis a re sponsalibus pro se contractis a parentibus,vel tutoribus , c. nec ullatenus ad standum compellendi sunt. ibid.num .8. o fol. n. 9.as. Ad validitatem matrimoni requiritur in
masculo, ut annus moraliter si completus tacensetur autem completus, quando duo vel tres dies deficiunt in foemina vero Ix anni sufficiunt,
quia potentia generadi citius reperitur in iniminis quam in viris. In casu necessitatis Episcopus dispensare potest circa aetatem ibid.n I O .isse'. ' Dono
754쪽
L . Obligatio in sponsalibus contracta cessat his de causis: Ob ingressum in religionem , o votum simplex castitatis , aut sacrorum ordinum ob aeta- terni, aut lapsum termini, aut discessiun in longinquum sob dolum,metum, aut matrimonium subis 1 equens cum alia celebratum, aut impedimentum dirimens matrimonium Lob fornicatione superuenientem ob mutuum consensum, denique ob conditionem non adimpletam lom. I.
18. Sponsus ingrediens religionem non tene in tu postea ducere sponsam si egrediatur: nam obligatio sponsaliorum extincta fuit, nec postea reuiuiscit ibid. num. α' Qui contraxit sponsalia sum iuramento, . potest ingredi religionem ante contractum matrimonium,nisi aliud obstet v. g. copula habitari ingressus enim religionis in hoc casu est illicitus , cum fiat cum iniuria alterius me refert quod voverit ingredi post copulam habitan .
3o Votum religionis factum a sponso postquam a sponsa copulam extorsit, obligat, etiam post dissoluta sponsalitia aut matrimonium,mΟΙ-
31. Qui facto voto religionis vel castitatis vi ginem deforauit, tenetur potius cuia matrimonium contrahere si illa votum ignorabat quam votum adimplere ibi .n. T. 32. Secunda sponsalia seruanda sunt, quando habita est copula cum secunda sponsa, si illa gra
755쪽
ue damnum subiret, prior vero non item ibi .
33. Habens votum simplex castitatis vel religionis,peccat mortaliter contrahendo matrimonium animo ingrediendi religionem , antequam
matrimonium consummet. tom. I. bl. 348. n. LI.
34. Potest quis vovere castitatem , animo dis soluendi sponsalia, utitur enim iure suo in meliorem vitae statum eligit. Item qui factis sponsalibus vovit castitatem , sed postea voti dispensationem obtinuit, non tenetur stare sponsalibus, cum iam fuerint extincta me amplius reuiui Dcant. His adde secunda sponsalia inualida se uanda non esse, si priora valida dissoluantur ibid.
3 S. Sponsus qui post celebrata sponsalia cum
una, contrahit matrimonium cum alia,non tenetur mortua uxore ducere priorem sponsam ibid.36. Sponsalia rescindi possunt, si unus ex sponsis voveat castitatem, saluo jure alterius isom. I. 37. Qui vovit sacros ordines , non tenetur seruare castitatem antequam illos suscipiat, alioquia pari vovens ingredi religionem , teneretur adieiunia&ad alia onera religionis antequam ingrediatur ibid. u. 2I. 38. Ille qui erat pubes tempore sponsaliorum, non potest ratione aetatis pra cis resilire a sponsilibus,etiamsi impubes consentiat secus dicendum de impubere Sponsalia dissoluuntur quando impubes ante pubertatem dissensit, non vero acquirit pubertate ibid.n. 2.is . 39. Sponsalia impuberum cum iuramento celebrata dissoles non possunt , ratione aetatis prae .cise
756쪽
ci se acquisita pubertate. Reclamatio Meontradictio ad dissoluenda sponsalia fieri debet apud Episcopum,vel eius Vicarium , aut personas ho
o. Sponsalia pollunt dii tui per moram Hilationem alterius, quando nullus terminus fuit praefixus ad perficienda sponsalia. Sponsalia quamuis facta sint cum iuramento, dissolui possunt per discessum alterius sponsit in longinquum ab ite licentia alterius . . bid. m. 7., fol. MI. i. Dissoluto matrimonio per mortem coniugis, adimplenda sunt priora sp9nsalia iurata Ichoc ratione iuramenti facti ibidarum. 3. 2. Priora sponsalia non dirimuntur per posteriora , sicut dirimuntur per matrimonium , quia nullus obligari potest ad id , quod sine peccato pricitare non potest rom. I fol. 342.n. 4. 43. Sponsalia etiam iurata dissoluuntii per impedimentum dirimens matrimonium , quale impediment .im est error personae , affinitas superueniens in c. Metiam fama publica de impedimento,aut scandaliam .iἷid.num. .is s. 4. Sponsus qui pol celebrata pom alia contrahit impe climen thim,tenetur illius dispensationem impetrare, quando id commode potest ibid.
s. alida sunt conditio lia sponsalia contracta sit conditione: Si Papauistensauerit in impedimento. Item Sc sponsalia clanclastina valida
sunt neque illa contrahentes, peccant mortalis ter ibid.n. I 6. y fol. 3.n. I 2.ΘI3.
46. Sponsus potest resilire a sponsalibus , non solium si foemina fornicetur, sed etiam si permittat se ab alio impudice tangi, ut per ample HS, oscu
757쪽
oscula, c. Idem dies, etiamsi fornicatio est i uoluntaria, per vim cognita fuerit ibi Luum. I. 47. Quando terque sponsus sornicationem commisit, neuter potest a sponsalibus resilire.
Sicut sponsalia dissolui possiant ob fornicationem corporalem, ita etiam ob spiritualem ut obhaeresim,vel apostasiam ibid. n . 8. Rescindi possitne sponsalia,quoties notabilis mutatio superuenit qualis est morbus leprae superueniens , paralyus , morbus Gallicus, amissio oculorum, nasi, notabilis deformitas, Retor oris valde magnus, paupertas notabilis , crimen aliquod turpe, saeuitia sponsi, aduentus grauis capitalis inimicitiae inter sponsos , si quae putabatur virgo aut diues, est deflorata& pauper.
Imo possunt adhuc rescindi, quando post sponsalia incipit cognosci aliqua cause , qua cognita
non fuissent celebrata. Secus dicendum si qui vult resilire, ea causa cognita adhuc sponsalia celebrasser ibid. num. 8., seq.49. Non tenetur stare sponsalibus qui dubitat an tempore celebrationis sponsaliorum haberet voluntatem promittendi, si cognouisset aliquod uitium .haec enim est notabilis mutatio, maxime si vitium est grave. =n. .f. l. 3 P .num. 2O. Θ .so. Valida sunt sponsalia per dolum tantummodo incidentem celebrata , si sponsus cognito dolo adhuc illa celebrasset. - Ριι, α
si sponsalia celebrata per metum leuer in-culsum ad illa extorquenda, distatui possunt in
foro conscientiae in iure tamen non habetur ratio metus leuis. ibid.n. s. . Vt
758쪽
s E. Vt sponsalia mutuo consensu di hiant ut, remissio utriusque debet esse libera; est enim venit quaedam donatio quare si alter ex meruincusta remittat obligationem,sponsalia non dis
s 3 . Sponsalia distatuuntur , quando non adimplentur conditiones sub quibus celebrata fuerunt. Quando sponsalia cum iuramento celebrata dii luuntur, si natura rei spectetur, non est opus iudicis auctoritate aut relaxatione sacramenti sed rescindi possunt auctoritate propria, si caussa dissolutionis est publicari si sponsalia sunt publica, vel si causa est occulta in simul etiam sponsalia occulta. Noli poterunt tamen propria auctoritate rescindi, quando dubitatur an adsit iusta causa. Imis, etiam si adsit iusta cai se,dissolui non poterunt, si sponsus postea carnaliter cognoscat sponsam. Ad dirimenda sponsalia in foro conscientiae lassici dichium unius testis. ibid. 3. 4. 9 sq.s . Habens copulam cum sponsa alterius, i tu hanc circumstantiam in confessione explicare, ratione iniuriae sponso illatae rem. Isoc3 .
s. In sponsalibus apponi non potest poena I-uenda ab eo qui fregerit fidem sponsaliorum,
etiamsi cum iuramento apposita sit sponsalibus; peccantque mortaliter qui apponunt poenas itisponsalibus , nam faciunt contra libertatem matrimoni j. Qui tamen reciperet poenam in sponsalibus app tam , non teneretur ad restitutionem illius ante sententiam iudicis in inualida esset prom issio illius qui dicereti. Promittestibisub
tali poena me non contracsurum matrimonium eum,
759쪽
s. Interesse damni emergentis peti potest ab eo qui dii luit sponsalia, ratione iniustitiae commissa ab iniuste violante fidem sponsaliorum.
I. Stuprum stricte acceptum est concubitus viri cum virgine foemina, quo virginalis carnis integritas violatur , siue puella consentiat, siue sit invita. Hoc peccatum habet malitiam specie distinctam a fornicatione necessario explicandam in confessiones quamqum in hac propositione diuisi sint Doctores0 propterea in confellione explicanda est circumstantia virginitatis Reminae.
rom. I fol. 7 1 num I M'. item fol. 72. n. 3. a. Puella corrupta per actiis interiores , ut per delectationes venereas, aut per voluntariam pollutionem potest velari, sacrari secus dicendum si per copulam corrupta fuit, dummodo per vim oppressa non fuerit, nam tunc adhuc velari potest si copula occulta fuit Qus si puella occulte carnaliter cognita veletur , tenetur postquam fuit velata abstinere ab ossiciis virginum, si commode potest absque scandalo, infamia. In aliquibus locis usu receptum est, ut dispensatio petatur, quae conluetudo tenenda est ubi viget ibid.n. 4. 9sqq.
3. Qui per vim aut fraudem , aut metum , aut mendacia copulam a puella extorsit absque promissione matrimoni j tenetur illam ducere in matrimonium, vel commode dotares, vel curare, ut aeque bene nubat, ac si virgo esset ibid.
4. Stuprator non tenetur ad restitutionem, quando
760쪽
quando Gemina per vim vel fraudem deflorata aeque bene nupsit, ac si non sutile deflorata , eo quod stuprum fuerit occultum secus dicendum quando violator cognouit scaeminam per vim vel fraudem, quae alias fuerat quidem cognita ab alio, sed publice habebatur virgo in illa ratione istius infamia non potest ita commode nubere.
rom. I fol. 73. num. 8. 2. . stuprator non tenetur ad restitutionem faciendam puella vel parentibus , quando puella condonauit stupratori obligationem restituendi, quia puella potest cedere iuri suo. . ibi .
c. Qui vi ita sollicitauit puellam ad opulam , ut ob id fuerit illi causa infamiae , tenetur
vel ducere vel dotare, ita ut aeque bene nubat, ac si sollicitata non fui siet ibid.n. LI. . sando puella vi cornupta aut eius parentes nolunt eam tradere stupratori, stuprator tenetur eam honeste dotare , liberum est enim puellae accipere eum in coniugem , aut dote Iria
8. Qui copulam extorsit precibus , muneribus& blanditiis , non tenetur ad restitutionem puellae aut patri,modo nulla adfuerit vis aut coactio. ibιd.n. ID Q9. Filius non peccat, per se loquendo, non obediendo patri in iis quae pertinent ad vitae statum, ut in materia religionis, aut matrimonii; per accidens tamen posset etiam in his peccare filius non obediendo pates, v. g. si contrahat cum aliqua indigna,&c. valde consentaneum est honestativi fili non ineant matrimonium absque patris consilio , nisi forte habeant iustam causam aliter contrahendi. om. I solis .n. I8.24. o S.IO. ali