장음표시 사용
31쪽
CisTtRCIE N sis, DIs TINCTIO 1. x de qua multa iam diximus, quam peregrinis & adulterinis consuetudini. bux imὀ desolationibus fuscata & obnubilata, a pristina suς puritatis sanctitatisque integritate degenerauerit. Sed quorsum ista es Quid in tedimus i alterius ordinis & prisis perfectissimam religionem, &poli modu miserri mam, quam hodie oculis nostris cernimus, dissolutionem replicando & inculcando 3 N imirum ad hoc nititur intentio, ut nos qui per gratiam D ei in
renouato,&ad tramitem veritatis pet Cistercienses patres correcto monastico ordine, Domino militamus, ex aliorum ruina cautiores effecti, lauetamus manus nostras in sanguine peccatorum : & semper memores simus,
quod beatus Pater noster Benedictus in Regula praecipit, negligentiam&obliuione omnino fugere: illud etiam Apostolicu continue ruminemus, flat, Udeat ne cataci certissime scientes, quonia reo nolua agitur, paries LG, io. cum Pximus ardet. CAPUT π .ctualiter fratres qui Ct 'mensem Ordinem fundauerunt, adhue in Moliseio
degentes diuina Iulia I2nt illustrati. SED jam nunc operaepretium reor, generationibus futuris diligentius describere, qualiter Cisterciensis ordo sumpserit ea ordium, quamque
copiosa benedictione grati et Dei a principio sui perfusus sit: sic u t partim perliterarum monimenta tradiderunt nobis viri sancti, qui ab initio sacrae hujus religionis authores extitere: partim vero majorum relatione didicimus: quatinus ij quos in saeculis superuenturis diuina gratia ad ordinem nost tum vocare dignabitur, si hancnostret paruitatis paginam,quam ad ipsorum consolationem elaborauimus, legere dignum duxerint; considerantes quam nobili regum mamilla lactati lint, erubescant filij degeneres inueniri. Porro ad hoc opuς non solum deuotio & utilitas rerum nos inuitati verum etiam necessitas nonnulla compelliti Monachi namque nigri ordinis,maxime in prouincijs Germaniae degentes, ubicumque vel apud quoscumque possunt, sacro ordini nostro derogare non cessant: asserentes sanctos patres nostro cum scandalo & inobedientia, contra voluntatem Abbatis sui de Molismensi Coenobio egressos fuisse: quotum quTm sit impudens mendacium, subsequetis narrationis textus rem gesta enucleatius pandens, manifeste declarabit. Propositi nempe nostri est, diuina fauente gratia, non Dium plenissima ratione, verumetiam grauissim ς authoritatis pondere, obstruere os loquentium iniqua: fratribus quoq; nostris, qui haec hactenus fortassis adeo perspicue non nouerant, ad refellendam malitiosi detractionis falsitatem, instrumenta sincerae veritatis testimonio subnixa contradere. O caeca semper stultae aemulationis impietas : quae cum oculis videar, ratione probet, diuino pariter, de humano judicio, Cisteretensem Ordinem super candelabrum virtutis & honoris exaltatum, ut luceat omnibus qui in domo Dei sunt: clandestinis tamen susurrijs ab ejus amore & veneratione nititur auertere quos potest: quasi tantum sibi honoris accedat, quantum proximorum famae dercsare potuerit. Verum,quonia secundum sentcntia
Apostoli, non qui se ipsum commendat ille probatus est, sed quem Deus commedat: postquam literis summi Pontificis, Cardinalium quoque de
Episcoporum,qui negotiu tantae pietatis tractauerunt, ostenderimus,quam rationabiliter, quamque authorabiliter humano iudicio probatus,& approbatus sit in initio sui Cisterciensis ordo i consequenter etiam demonstrare curabimus, qualiter Diuino judicio approbatus sit.
32쪽
EXORDIvu MAcsv M s xc Rr Cunctis namque sanum sapientibus liquet, omnipotentem Deum approbare Religionem, quam tantis charismatum benedictionibus a principio sui perfundere, &in qua tantos, tantaeque perfectionis & sanctitatis N izaraeos suscitare dignatus est. Sed quis digne aestimare, ne dicam reserre sufficiet, quain praeclare in diuersis mundi partibus, non solum in majori. bus, verum etiam in minoribus quibustibet Cisterciensis Ordinis domibus sacrae Religionis vigor ei sulserit, quam sublimes in virtutibus, quam graues ta humiles in moribus extiterint Praelati : quam deuoti ,α ad voluntariam paupertatem pro Christo tolerandam patientissimi, atque ad omne opus bonum parati subditi, quam crebris reuelationibus, supernisque visitationibus Religiosae ordinis personae sint glorificatae; quamque multi spontaneae tribulationis angustia decocti, felici decessu absque igne purgatorio, t quod quidem in alio genere hominum rarissimum est, i transierint ad terram viventium: ad videndum Deum Deorii in Sion. Ne tamen illustrium personara copia, nos ad loquendum inopes fecisse videatur. polia quam ad exhilarandum deuotos,&ad reprimendum detractores falsilo- quos . exordium sacri ordinis diligentius descripserimus: etiam de Reuerendiis morum Patrum quorumdam, videlicet Abbatum Cistercij atque Claret vallis virtutum stud ijs, aliqua breuiter perstringemus: seniorum quoque qui in Claravalle purissimae Religionis imitatores essecti, memoriam sui posteris in benedictione reliquere: quatenus per haec fidelis quilibetae deuotus proficiat in fide roboratus: in fidelis autem & detractor liuidum cordis oculum purgans, Religioso ordini nequaquam detrahere, sed magis Religiosorum deuotionem imitari consuescat: aut certe propalatae veritatis radijs reuerberatus, maliciosae derogationis materiam sibi subtracta esse, contabescens ingemiscat. Si quem vero mouet,quod Clara vallensium tantum,& non etiam Cisterciensium seniorum mentionem fecimus, nouerit, nos ut Ecclesiae Claraevallis alumnos, nostrorum seniorum sacra studia familiarius & escaeius inuestigare potuisse . nec ea quet de paucorum sincera conuersatione, seu felici consummatione, ad absolutionem sponsionis nostrae desieripssimus, innumerabilium seruorum Dei, qui tam in Cistercio, quam in uniuersitate sacri Ordinis, spiritales agones viriliter desudarunt,
praeiudicare sanctitati. Cum igitur, licut supra diximus, in tantum negligentiae torporem Monasticus ordo collapsus fuisset, ut venientibus ad conuersionem, non tam profectus quam periculu multis in locis imminere videretur: nec spes vlla restaurationis uspiam arrideret: omnipotens Deus qui seruos suos ab aeterno praescito in tempore vocat de justificat, ut in aeternuquandoque glorificet: dum medium lilentium tenerent omnia, Spiritum
sanctu suum de secretis coelestibus a regalibus sedibus misit in corda quorumdam fratrum: qui in Coenobio quodam degebant, quod in Burgundit
partibus situm Molismus vocatur. Hi itaque servi Dei pauci numero, sed igne illo quem Dominus Iesus mittit in terram, di vult vehementer accendi, fortiter inflammasi: dum quotidianas Regulae lectiones in Capitulo audirent,&aliud regulam praecipere, atque aliud consaetudines ordinis tenere perpenderent, graui is me contristabantur: videntes se cςterosque monachos Regulam beati Patris Benedicti selemni professione seruaturos
fore promisisse: sed secundum instituta eius nequaquam viuere. Primitus ergo priuatim sei qua intersu colloquentes, transgressionem suam conque-
33쪽
rebantur: & quonam modo hujus tanti mali remedium inuenire possent, sollicies tractabant. Cum verδ postea verbum est usum esset in publicum, caeteri qui carnales erant, nec poterant dicere cum Propheta, quia de excesse rhi, i. n sit iurem in ossibis meis: st erudiuit me, seruos Dei deridere, modisque o m. nibus, quibus poterant, ut a tam sancto proposito cessarent, in sellare coeperunt. At illi qui spiritu Dei agebantur, & propterea liberi erant, non
curantes corum malivolas insectationes; toto mentis annisu ad Deum conuersi, precibus instantissimis postulabant, ut Domini pictas eos ad talem locum dirigere dignaretur, in quo vota labiorum suorum, quae secundum Regulam firmauerant, sed non seruauerant, reddere possent. Deinde consido. rantes, quod Apostolus monet, non omni spiritui esse credendum;& quod regula quam modis omnibus perfecte seruare cupiebant, praecipit corripi '
eum, qui sine permissione Abbatis quippiam facere praesumpserit, Abbate
situm humiliter adeunt: de transgressione Regulae querimoniam proponui, voti sui feruentissimum desiderium pandunt: & ut ejus consilio pariter de auxilio, quod spiritu sancto inspirante mente conceperant, perficere posssint, suppliciter precantur. Nutu vero Dei ad horam compunctus Abbas ille,propositum seruorum Dei laudat non solum consilium auxiliumq: Aueis, se praebiturum, verum etiam seipsum individuum comitem eorum in tam sancto proposito futurum, firmissime pollicetur. Quo audito humiles spiritu fratres illi magnifice corroborati sunt: tunc primum intelligentes, tunc vi ruθd verea Dornino egressus est sermo. nec somnia cordis sui in tali deta erio secuti sunt: sed dexteram Dei vivi virtutem operantis in eis
. mod Dominus Robertus Abbas. o Fraim cum eo, desiderium innotiandae Monasticae Religionis habentes, legatum fidis Ap obcae adierunt. ΓΑ uva magnanimes viri innumerabilium militum Christi lices 5: signiferi situri, non tam nouarum quam magnarum rerum,totique Inum 'do profuturarum cupidi, cum assiduo tractatu quςrerent inter se, qualiter id quod pie cupiebant, congruenti modo ad essectum perducerent: consultito rationis judicio prudenter aduertere, loci vel Ordinis sui mutationem, absque sedis Apostolicae consensu, se pr sumere nequaquam debere. Erat tunc in Galliarum partibus sedis Apostolicae Legatus, venerabilis Hugo Lugdunensis Archiepiscopus: vir Religione, prudentia, Admetoritate venerandus. Hunc praedictus Abbas&fratres, qui desiderio innovandae Mo- anasticae religionis flagrabant, adeunt, aestus&vota cordium suorum humiliter pandunt, consuetudines ordinis a Regula quam erant professi, ni- 'inium discrepare conqueruntur: & propterea manifeste perjurij crimen se scienter incurrisse dolendo fatentur. Addunt praeterea, se vitam suam ex integro secundum instituta Regulς facti Patris sui Benedicti ordinare velle, α vi eis ad hoc liberisis exequendum, idem legatus sui juvaminis robur Apostolica auctoritate porrigat, constanter fiagitant. Dominus autem Legatus cum esset prudens & discretus, consideratis subtilius allegationibus eorum, laudabiliter eos moueri pronuntiauit: ipsorumque spiritalibus votis i iis auspiciis fauens, tali epistola eos ad perficiemlum tota libertate, quod pia mente conceperant, exhortatus est Diis
34쪽
istuti Humus Apostolicae dis I gati, per quam Cistertiensis O, g ν
ordium sera aut boritate fundatum est.
HvGO Lugdunensis Archiepiscopus, & Apostolicae Sedis Legatus,
Roberto Molismensi Abbati, & fratribus cum eo secundum Regulam Sancti Benedicti seruire Deo cupientibus. Notum sit omnibus de Sanctae matris Ecclesiae profectu gaudentibus, vos & quosdam filios vestros Coenobij Molismensis Fratres, Lugduni in nostra praesentia astitisse, ac Regulae beatissimi Benedicti, quam huc usque tepide ac negligenter
in eodem Monasterio tenueratis,arctius deinceps atque perfectuis inhaerere velle, professos fuisse. Quod quia in loco pr dicto pluribus impedientibus causis constat adimpleri non posse: nos utriusque partis saluti, videlicet inde recedentium, atque illic remanentium, prouidentes; in locum alium, quem vobis diuina largitas designauerit, vos declinare, ibique salubrius atque quietius Domino famulari, utile duximus fore. Vobis ergo tunc praesentibus, videlicet Roberio Abbati, fratribus quoque Alberico, Odoni, Ioanni, Stephano, Letaldo,& Petro: sed &omnibu' quos regulariter & comuni consilio vobis sociare decreueritis, hoc sanetum propositii seruare, & tunc consuluimus :& ut in hoc perseueretis praecipimus, &authotitate Apostolica per sigilli nostri impressionem in perpetuum confirmamus. Post haec praefatus Abbas&sui tanta ac tali aut horitate freti, Molismum redierunt, &de illo fratrum collegio socios remissioris vitae blanditias respuentes, ad pulitatem simplicitatemque sacrae Regulae pule sim pliciterque tenendam prompto animo flagrantes, elegerunt: ita ut inter
eos qui lenato Lugduni astiterant, de illos qui de Coenobio vocati sunm, viginti& unus monachi essent, qui perfectioris vitae, ic Regulae s. Paciis Benedicti ad literam tenendet desiderio, arctam & angustam via ingressi sui.
maliter ω' auoto anno Dominicae Ineuntationἰs , Sancti Patres Cilniensis Ordinis de Mol o emssi, eremum Cisteretensim adierunt. ANNO igitur ab Incarnatione Domini millesimo nonagesimo octauo, Dominus Robertus Molismensis Coenobij in Episcopatu Lingonensi fundati Abbas, de cum eo fratres quorum Deus tetigerat corda, malentes cum dilecto patre suo Benedicto pro Deo laboribus fatigari, quam vitae hujus commodis resolui, de Molismo egressi sunt: atque ad locum quem proposito suo congruum iam ante per gratiam Domini prςuid erant, id est ad eremum , quae Cistercium dicebatur, alacriter tetenderunt. Qui locus in Episcopatu Cabilonensi situs, de pro nemoris spinarumque dens-tate tunc temporis accessui hominum insolitus , a solis habitabatur fetis. Ad hunc itaque locum horroris devastae solitudinis viri Dei venientes,tani ὀque illum Religioni, quam jam dudum mente conceperant, de propter quam illuc aduenerant, nabiliorem, quanto secularibus despicabiliorem, & ina cessibiliorem intelligentes: nemoris ac spinarum densitate praecisa ac remota: Monasterium ibidem voluntate Cabilonensis Episcopi, de consensu illius, cujus ipse locus erat, construere coeperunt. Eodem itaque anno, quo praediximus, duodecimo Kalendas Aprilis, solemni die natalis sanctissimi Benedicti, quem geminata laetitia tunc celebrem reddiderat, ob Dominicam Palinatum,quae in ipsum occurrerat, laetantibus Angelis, tabescentibus
35쪽
CtsTER CITNsri, Drt Trvcrro I. 1 orinonibus . Cisterciensis domus, ac per hoc totius Cisterciensis Ordinis C G. Religio per viros ad Christianam philosophiam penitus expeditos exor- --μῖ' dium sumpsit, prudenti sane consilio: ut qui canone diuini seruiiij cunctu- S. B M imque vitae suae ordinem, secundum formam in Regula petet scriptani disponere decreuerant, hoc in ejus potissmum natali, qui legem per spiritum vivificantem ad multorum salutem dederat, felici omine inchoarent. Ecce summus & aeternus pallor, qui relictis in supernis montibus, in aeternae vitia ditatis pascuis beatis ovibus, dignationae suae gratiae descendit, unam in haelachrymata valle errantem qu rere: nouo miserationis suae ordine caulas
pietatis statuens, signum salutis super eas exaltavit: quatinus oviculae ipsius moribundae dilanguidae, quae spinis cupiditatum & voluptatum carnalium 'sirretitae, per siluas vitiorum vagabantur, audientes vocem turturis ad caulas pietatis inuitantis, veri Samaritani stabula,vino poenitentiς, oleoq; remistionis peccatorii curandae intrarent: demumq; salutis signum veraciter apprehenderent. Sicut enim initio gratiae, nascente Christo domino Saluatore nostro, mundus dum nesciret, pignus redemptionis nouae, reparationis antiquae, felicitatis aetern q, suscepit: sic in diebus istis nouissimis refrigescente jam caritate, & abundante usquequaque iniquitate, omnipotens de misericors Deus ejusdem gratiae suae seminarium plantauit in eremo Cisterciensi
quod Spiritus sancti pluuia rigatum , spiritualis pinguedinis largissimum
sumpsit incrementum, crescens & proficiens in arborem grandem, pulchra& fructiferam nimis: ita ut diu ei sarum nationum populi tribus & linguae, sub umbra ejus requiescere, atque de fructu ipsius se satiari gratulemur. C telum Domnus Archiepiscopus Apostolicae sedis Legatus, culus benedictione, pr cepto,& auilioritate, tantum bonum stabile fundamentum acceperat, considerans paupertatem seruorum Dei, & quia in loco sterilique occupauerant, prorsus nec subsistere, nec aedificia costruere sessent,
nisi personet alicujus potentis adminiculo fulcirentur: scripsi ad illustrem Principem Odonem tune Burgundi et Duce, petens di suadens, quatenus pauperes Christi zelum gloriae Dei& monastici ordinis habentes foueret.
α manu teneret; eorumque necessitatibus secundum magnificetiam principatus sui subueniret. Cujus petitioni & consilio Domnus Odo Burgu- dic Dux acquiescens, fratrum etiam illorum seruore delectatus, Monasterium ligneum, quod ipsi in paupertate sua inceperat, de suis impensis totum consummauit, eosque ibidem in omnibus necessarijs diu procurauit terris etiam & pecoribus abunde subleuauit.
locus ille, consensiu Catilinops Episcopi, H cuias Dircesim pertinent, C nonise in Ailitiam surrexit, de recessu Abbatis illius, qui a uenerat. Eodem tempore Abbas qui aduenerat, ab Episcopo Cabilonens, ad S. R, His
cujus Dioecesin locus ipse pertinebat, virgam pastorale cum cura anuinam iussu pr dicti Legati suscepit: de monachos, qui secum aduenerant, in eodem loco stabilitate firmare regulat iter fecit: Dcq: Ecclesia illa diuino pariter de humano fauore vallata, Apostolica quoque authoritatem nita, in Abbatia secudum Regulam S. Patris Benedicti disponedam surr xit. Haud multo vero post elapso temporis spatio, Molismeses Monachi voluntate Domni Gaufridi Abbatis sui, qui Roberto successerat, numiua
36쪽
ia ExoRn IvM MAGNvM O Dr Nisad Romanam curiam deliinarunt, a Domino Papa Vrbano importune postulantes, quatenus pretiatus Abbas Robertus loco pristino, id est Molio mensi Ecclesiae redderetur. Quorum importunitate Domnus Papa naandauit Legato suo, venerabili scilicet Hugoni, ut si fieti posset, idem Abbas reuerteretur, & monachi eremum diligentes in pace consisterent.
Te promotione beati Stephami secundi Cister insis Abuatis, quan instituta ipsi nouen adhuc Ordini speraddiderit, qualiter etiam sub eo multiphcutus sit ordo, st qui bis virtutibus clauerit. L A ba, II decessum tui Pastoria Cisterciensis Ecclesia adhue pauper& rno
j.. λ' dica conuenit, de electione Abbatis sine personaru acceptione tracta-B. Hς - Et mediante gratia Spiritus sancti eleeterunt virum bonum . nomine
. . . Stepnanum, natione Anglicum, qui cum eis de Molismo exierat: virum conspicuς sanctitatis, omniumq; virtutum gratia decoratum, eremi amatorem, & feruentissimum sanctae paupertatis aemulatorem. Hic beatus vir
in adolescentia sua exiens de terra α cognatione sua, limina Sanctoruin Apollo totum peregrinus ad ij t. In quo itinere non otiosis fabulis, sicut sori solet, occupabatur: sed cum socio suo diuinis laudibus vacans, Psalteriuex integro quotidie decantabat. Peregrinationis autem voto peracto, cum ab urbe rediens Gallias intrasset, supra dictum monasterium Molismum adiit, ibique sacrum monastici ordinis habitum suscepit. Postmodu vero, cum verbum innovandae Religionis in eadem domo motum nisi et, ipse primus inter primos feruentissimo studio laborauit, ac modis omnibus ii stitit, ut locus & Ordo Cisterciensis institueretur: cujus ipse postmodum ordinante Deo, pastor de doctor eximius erat instituendus. Quod cum do. nante Domino, scut praefati sumus, factum fuisset: i aquam fidelis & prudens dispessitor, coepit illicὀ deuotissima mentis intentione tractare, qualiter ordinem suum nouit et fundatum,& adhuc in multis vacillantem: apet nondum persectis,& meram paupertatem redolentibus institutius excultum, in melius proueheret&extolleret, talique mode tamine roboraret, ut Domino Iesu fructum plurimum asserre valeret. Conuocatis itaque fratribus suis, & habito cum eis consilio, tam ipse quam fratres ejus interdixerunt, ne Dux terrae illius, seu alius aliquis Princeps, curiam suam aliquo tempore in illa Ecclesa teneret: sicut in solemnitatibus agere solebant. Deinde, ne quid in domo Dei, in qua die ac nocte Deo deuote semuire cupiebant, remaneret, quod superbiam aut superquitate redoleret: mk ῖ aut paupertatem virtutu custoden , quam sponte propter Deum elegerat, aliquando corruperet: confirmauerunt, ne retinerent cruces aureas vel arris 'ea genteas, sed tantum ligneas coloribus depictas: neque candelabra, praeter V. y - unum se treae neque thuribula, nisi cuprea vel ferrea: neque casulas, nisi desistaneo, vel lineo, sine palleo aureo & argeteo: neque albas vel amictus nisi de lino, similiter sine palleo aureo & argenteo. Pallia vero omnia,&cappas atque dat maticas. tunicasque, ex toto dimiserunt: calices tamen n5 aureos, sedat genteos,&si fieri potest, deauratos: fistulam argenteam, si possibile si, deauratam stolas quoq; ac manipulos de palleo tantu, sine ' auro de argento retinuerunt. Pallς autem starium,ut de lino fieret & planae sine pictura, statuerunt, dc ampullς ad ministerium altaris sine auro Margento essent. His do hujusmodi sanctis de Deo placitis institutis, novum
37쪽
Cr STERCIE Ns Is, Dra et irrcetro I. LVOrdine in suum servi Dei roborantes, & ex iis quae prius in usa habuerucalia quidem tamquam verae humilitati contraria penitus amputantes, alia vero melioribus, & sanctam paupertatem magis redolentibus consuetudinibus commutantes, posuere praua voluptatum in directa continentiae,
de aspera vanitatis do superbi et invias planas justitiae: ita ut secundum Prophetam etiam stulti in hac via errare non possint. O quanti in Ordine Cisterciensi ligone exculti disciplinae, fructus reddunt continenti : qui si alibi locati fuissent, ubi disciplinae rigor minime vigeret, per voluptatum
ci carnalium desideriorum monstruosa portenta facile praecipitarentur. Quapropter nequaquam putandum, sanctum ordinem nostrum ad inuentiones esse hominum, sed vere Spiritus sancti magisterio traditum: qui sacrae religionis candorem, quem negligentia cordis humani ab adolescentia in malum proni denigrare non cessat, teporibus oportunis per humiles seruos suos reparare non desinit: ut non floricturin conspectu Domini omnis caro: de longe sit ab omnibus Religiosis blasphema illa vox, de sua prudentia de indust ria praesumentium & dicentium. Manus sina excelsi, non Dominus fecit haec nia. Cum itaque venerabilis Abbas Stephanus de fratres eius quotidianis virtutum incrementis in melius proficerent, & selici experientia probarent, quoniam bona erat negotiatio eorum, dare scilicet terrena , temporalia, atque caducat & recipere ccle hia, qterna, diuina: unum erat, quod spiritualem eorum exultatione
interpolabat, & non mediocri tristiti et subdebat; quod scilicet raro quis
illis diebus ad eos causa conuersionis veniebat. Viri enim sancti thesaurum virtutum caelitus inuentum successoribus suis ad multorum salutem profuturum committere gestiebant :lsed fere omnes videntes & audientes vitae eorum asperitatein insolitam & quasi inauditam, plus corde occorpore se elongare, quam approximare eis festinabant,&de persevcratia eorum penitus desperabant. Sed Dei omnipotentis misericordia ι qui hane militiam spiritualem seruis suis inspirare dignatus est, ad multorum profectum magnisce eam amplificare & consummare decreuit: icut sequentia declarabunt Nam cum fere ostio desperationis appropinquantes, deuotissimis precibus ad Dominum clamarent, pro eo quod pene successoribus carerent, petentes, ut viscera misericordiae suae super eos Dominus effundere dignaretur: meritis & precibus, ut credimus, beatissi-mς Dei genitricis 6e virginis Mariae, cujus sancto nomini specialiter ordo noster altitulatus est, necnon & Sanctissimi Patris nostri Benedicti, cujus prς dicti fratres ex integro Regula sematuros promiseiant, exaudivit D sis preces eorum. Et suscitavit Dominus spiritum pueri junioris, cui nomen Bernardus; qui cum esset adolesces, nobilis, delicatus,& literatus, tam valido igne diuini amoris accensusest, ut relictis uniuersis mudi voluptatibus
de diuit ijs, Ecclesiasticis quoq; dignitatibus, arctissima conuersatione Cis et
ciesumi aquam primitiς frugu DAi deuoto animo proponeret imitari. O quam mirabilis est Deus in operibus suis, quam velociter currit sermo ejus, quam facilia sibi fore demostrat, cum voluerit, quq apud homines impos sibilia sunt. Cilm eni non solum nobiles & diuites, sed etiam mediocres, ipsi quoque pauperes, videntes Ordinis asperitatem, detrectaret accedere ad eos, iste tam tener 5: delicatus juvenis, quasi de cella vinaria prquentetis se gratiae Dei egressus, & inebriatus vino, quod ictificat cor hominis, seruens &aestuans circuibat& praedicabat verbum vocationis, quod in se-
38쪽
3o Exo DrvM MAGNvM ORDINiscreto cordis sibilo auretenus audierat, cupies&alijs propinare, scut scriptum est. Qui audit, dicit, veni. Unde factum est, ut associatis sibi fratribus suis, propinquis & amicis, alijsque nobilibus, literatis, G: potentibus in saeculo viris, triginta simul in Ecclesia cisterciensi cellam nouitiorum alacriter intrarent: de in spiritu fortitudinis contra vitia carnis de inclin-menta malignorum spirituum incipientes decertare: de suadebant caeteris hominibus, non verbis, sed factis, omnem illam asperitate ordinis, quam refugiebant, non esse aliud, nisi jugum Domini suave, de onus ejus leue. Quorum exemplo prouocata innumera multitudo hominum diuersis statis de conditionis, nobiles, mediocres, pauperes, ita stabulum illud Christit annis innocentiae ejus obuolutum repleverunt, ut fiat res illo taedio & de. peratione posteritatis asilictos mirabiliter laetiticarent: de tamquam es ta-ὲ gno rationabilium piscium pennulis piae intentionis, des quainis sanctae
operationis munditiam suam declarantium, rivuli multorum coenobiorum exundantes, uniuersas occidui orbis partes occuparent. Caput XVI.
o modo AG as Stephantis Alatationem hi ordinis, Nomino reuelante, sed fundis fratre sibi violanti a parente, recognouit. HANC inihi ratam diuinae visitationis giatiam Dominus humili servulo suo Domno Abbati Stephano, paulo ante quam fieret, clementii sina reuelatione praeostendere dignatus est. Clim enim, sicut supra retulimus, graui moerore afficerentur, pro eo quod successoribus pene carerent , accidit, ut unus ex eis prςsentis vitae cursu consummato, tamquam
emeritae militi et famulus in gaudium Domini sui introducendus, de laboris sui bravium recepturus, morti approximaret. Qui cum iam in extremis ageret, venerabilis Abbas taedio desperatae posteritatis nimium asscinus. ausus eth aliquid praesumere, quod quidem temeritati ascribi potuisset: si non pietas intentionis praesumentem excusasset. Cum enim constet, quod quidquid agant homines, intentio judicet omnes: credimus, quia coram oculis Domini pietas intentionis, & durς articulus necessitatis naeuum excluserit praesumptionis. Dum itaque, licui pr fati sumus, frater ille in extremis positus finem vitae pr stolaretur, accedens ad eum Abbas sanictus, talia locutus est. Vides carissime, in quanto taedio de desectione mentis vellamur, quia arctam & angustam viam, quam in Regula nobis beati L. simus pater noster Benedictus proposuit, utcumque ingrcssi sumus: sed
utrum haec nostra conuersatio Deo placeat, necne, non satis nobis constat: praesertim cum ab omnibus vicinis monachis tamquam nouarum rerum adinventores,&scandali schismatisque incetores diiudicemur. Super omnia vero moeroris acerbissimi jaculo transfigit cor meum paucitas nostra: quoniam singuli quotidie morte interueniente tollimur e medio, Msicut valde pertimesco, nobiscum pariter haec noviter coepta religio finem accipiet: quoniam personas industrias, & ad humilitatem sanctae pauper talis idoneas, usque ad pr sens Dominus associare nobiscum nequaquam dignatus est; per quas hujus nostrae institutionis formula ad posteros transmittere valeamus. Quapropter in nomine Diai nostri l esu Christi,pro cuius' amore arcta & angustam via, qua ipse in E uangelio sequacibus sui, bpponit, ingressi sumus de in virtute obedietis tibi prccipio, quatenus post obitu tuti, tepore A modo,quo ejusdem Dai nostri gratia decreuerit,ad nos rcdeas: α
39쪽
Cisrt Cirret sis, DisTINC Tio si de statu nostro. quantdin ipsius misericordia voluerit, certos nos facias. Cui ger. Faciam, inquit, libenter, domine pater, quod ptς cipis: si tamen
precibus tuis adjutus mandatum tuum effectui mancipare valuero. Dixit,
de post modicum de convalle plorationis ad montem gaudi j , ad montem aeter ae beatitudinis feliciter ascendit. Pauci post haec iluxerant dies, & v nerabilis Abbas cum conuentu fratrum in labore positus, sicut moris est, pausandi dederat signum, ipse quoque paululum remotus ab alijs, meditationi insistens, caputio coopertus caput, sedebat: de ecce frater ille de- - i. functus magna claritatis gloria periasus repente coram ipso astitit: ita tamevi magis in aere serri, quam in terra consistere videretur. Requisitus quomodo se haberet, vel qualitet sibi esset, respodit. Bene, optime pater, bene mihi est, bene sit de tibi: quia per do a nam & solicitudinem tuam illius interminabilis gaudij, illius incomprehensibilis pacis Dei, quae exuperat omnem sensiam, participium merui: pro qua adipiscenda duros noui Ord, nis nostri labores patienter de humiliter sustinui. Et nunc juxta prςceptum tuum redij, gratiam de misericordiam Domini nostri Iesu Christi tibi pater,
α fratribus tuis annuntians. Quia vero praeceperiis, ut de statu vestro vos certificare deberem: sciatis, de omni scrupulo dubietatis excluso celtu teneatis, quod sanista dc Deo placens est vita&conuersatio vestra. Porro moerotem qui de non relinquenda posteritate precordia tua nimium depascitur, quantocius a te repelle, & in jubilum & exultationem spiritualem euade: quoniam adhuc dicent fili j sterilitatis in auribus tuis. Angustus est nobis locus: De spatium, ut habitare possimus. Ecce enim jam nuc ex hoe tempore magnificabit Dominus facere nobiscum, mittens nobis personas multas : inter quas erunt nobiles de literati viri plurimi, qui ita domum ista
replebunt, ut hinc tamquam examina apum aestuantia de redundantia eu
lantes, plurimas mundi partes penetrent: de de semine Domini benedicto, quod in hoc loco per gratiam ejus coaluit, multiplices sinctarum animarumanipulos de uniuersis mundi partibus collectos caelestibus granarijs inferant. His auditis Abbas sanctus gaudio de exultatione repletus, diuinς pi rati gratias ex intimis medullis cordis retulit: felici experimento probans,
quam veraciter Scriptura testatur, quonia non derelinquet Dominus sperantes in se. Parabat nuntius caelestis abire: sed sne benedictione patris r. spiritualis, quod mirum dictu est , minime praesumpsit. Dixit itaq; Abbati. με
Tempus est, domine pater, ut reuertar ad eum, qui me misit: de propterea
peto, quatenus benedictione tua me firmatum dimittas. Cui stupens de pauens Abbas respondit, Quid est, quaeso, quod loquerilis Tu de corrupti ne ad incorruptionem, de vanitate ad veritatem, de tenebris ad lucem, de morte ad vitam transisti: de a me, qui sub his omnibus adhuc miserabilitet gemo, benedictionem petis es Hoc contra o mne juris de rationis inte- i.gritatem esse videtur. Ego potius a te debeo benedici : de propterea obstacro, ut benedicas mihi. Cui ille Non ita couenit, pater. Tibi enim a Domino collata est benedicendi potestas, utpote in apice dignitatis de spiritualis magisteri j constituto e mihi verb discipulo tuo, qui per saluta
rem doctrinam tuam mundi hujus inquinamenta deuitaui, benedictionem a te accipere, optabile est. Nec enim prorsus hinc recedam, nisi benedictionem tuam meruero. Abbas namquς stupore de admirationeroplcἰui, nec ausis ultra pe inaciter reniti, xleuata manu benedixit ei:
40쪽
secretis invisibilibus restituit. Altera vice euidam ex eisdem fratribus viam universet carnis ingressit mapparuit in visione innumera multitudo hominum prope oratorium ejusdem Ecclesiae, ad fontem quendam lucidisti- ,-, o,2 mum lauans Vestimenta sua: & in ipsa visione dictum est ei, quia fons stuba ς , ille fons Ennon vocaretur. Quod cum indicasset Abbati, intellexit vir ma-' gnificus diuina per hoe consolationem significari: & multum quidem iam tunc quidem de promissone, sed magis postea de exhibitione ictatus, gratias egit Deo. Nam iam per contiquos quatuordecim annos patientiam ct fidem seruorum suoru Dominus per varias tribulationes & multam pampertatem probasset,& fideles eos inuenisset: quintodecimo demum a constitutione domus Cisterciensis anno, supradictas personas eis mittendo visitauit illos oriens ex alto. In ipsis etiam diebus in pratis vineis & agris, curtibusque, eadem Ecclesia crevit, nec tamen religione decrevit.
De eo qu)d gratus Abbas Stephanus qua Iam secreta nouitius2ipirspiritum prophetiae deprehendit. PVer Domini Bernardus, Clar vallensis Ecclesiae postmodum primus
futurus Abbas, cum adhuc apud Cistercium nouitius esset, solitus erae diebus singulis pro anima matris suc septem poenitentiales Psalmos in si tio dicere. Die vero quadam cum supradictos psalmos post completorium
inchoasset, omisit eos, per obliuione nescio, an per somnolentiam, antequam perdixisset: veniensque ad stratum suum, quiete soporifera membra refecit, & solitam refectionem parenti non impendit. Abbas vero per aspiritum cognita negligentia, die postera couenit eum dicens. Frater Zer- narde, ubinam, quaeso, illos Psalmos tuos hesterna die dimisisti, aut cui eos commendastis Quod audiens adolescens, ut erat verecundus & timoratus erubuit: & coepit intra se mirando cogitare & dicere. Domine Deus, quomodo palam factum est verbum istud, de ovo mihi soli conscius eram ZEt
N.ἡ assa intelligens a Viro spirituali se esse deprehensum, procidit ad pedes ejus,n c. a ' gligentiam cofitens, atque indulgentiam petens. Qua facile impetrata, - curauit deinceps in hujusmodi tam priuatis quis, publicis obseruationi- solicitior inueniri,&quc consulta ratione seruada propositiset, non facile transgredi.
Ne pifice S. Silbano caelitus delato: victu diui xutis concesso. Minuerat aliquando sanguinem propter Christum pauper Abbas stephanus :& propter inopia domus, Cellerarius, cui ex prςcepto Regulae pauperum & in firmorum cura incumbebat, nil ad manum sabebat,
u unde pauperi & infirmo Abbati suo qualitercumq; lautius edulium praepararet. Et sincera charitate Abbatem suum diligens discurrebat, si torte alicubi aliquid inueniret, unde charitatem, quae intus ardebat, etiam soris
ostenderet: cum ecce gradis quaedam auis aduolat, non mediocris quantitatis pisce unguibus ferens: quem continuo coram mirantium fratru oc
lis projecit, C recessit; copiosam pr da Cellerario relinquens, unde Abbatis siti minutioni suffcienter prouidetet. Instabat aliquando sacrosancta solemnitas Pentecostes: ac in ipsa sacratissima die vix tanti panes inueniri in eadem domo poterant, qui fratribus sussiceret. Tum velo fratres reli