장음표시 사용
131쪽
Magis autem illustrare rem volens, ac, quid intellexerit uerbis illis, docere, inquiti Vt & neces coram spectatoribus allatae quibusdam, siue cruciatus corporis acerrimi, ac vulnera imposita: nec non qixerimque alia huiuscemodi si int: haec nanque cuncta iacta nomine ostenduntur, quia sunt, qui ac iant mali aliquid maioris, perperiantiar: neque enim ηα - hie valet perturbationem&quasi morbum antiam . Eodem etiam sensit cerit Athanasius, qui luculentam orationem,quam habuit
de Meo Christi de in millimo supplicio ipi iis, inseripsit' 3 - nii: & quae s
nE con rigere in illo interitu, passim Christiani homines Graeca voce ita appellabant. ut Latini ea, qua res docendae causa vilis sum, passim utuntur, & si me non sillit m sis eam aptam este ad rem exprimendam, quam in se elegantiam ullam habeat: a u tereq; aliquo si tore usurpata sti sitialicum quispiam undiq; correptus est maximis doloribus:&cpii tui corpore assectus est, πιγίδι κ appellatur. Hunc autem corporis habitum,&quod verbo hoc a Grecis exprimitur, significare utile Cicero, cum ait, quempiam toto corpore ardere doloribus . Graeco nomine usis est Demosthenes contra Cononem, id usu uenisse commemorans importunitate illius hominis, quem accusit.' verba Eius sunt, iudicibias iniuriam illam, iudi
scultatem, quo modo appellet tres has res tu: partes: neque enim sunt ex illis partibus, quae similitudinem habent se arum: neque E numero etiam emam,quas nunc adiungi tr&quas augere, de quasi iam tuere corpus tragoediae tradit. Quo igitur aliae possunt esse partus 'An tres hae sunt mites rariis. ut si pra ipse de du hus ipsa aperist inquit, cum distnitatem fibulae comprobavit. affirmauit enim ea etiam de causa anteponendam eue fabulam ceteris partibus qualibus, quia quet maxime capiunt animos spectatorum periperia& agilitio, sabul e partes sunt.
Antequam tragoediae partes, quς corpus esus, magnituditumst, constitutant, explicet, quod nunc iacere aggreditur, reperit paucis, quid proxune egerit: quod cumlAnper ordinis ostendendi causa libenter sinat, recreandiq; animum lectoris, cum doceat ad finem iam peruentum esse alicuius pineptaoliis, libentius nunc facit, quia senilis multum est uis naturasti, iii perioriam rerum, illis, ad quas nunc tradendas se parat: utraq; enim paries uocantur : ne scilicet confunderentur. Apria autem, partibus illis explicatis, quae similitudinosi sormarum habent, ae per omne corpus eragi iς manant, declarat alteriim genus partium, quae magnitudinem constituun
a dis lusi sunt. Animaduertendum uero ipsit in prius illud genus partium, mas appellare, quia ueri se ae species5; non sunt, sed ita propter similitudinem uocantur : quare inquit oportere eos ip uti tanquam serviis: existimar habere illas aliquo modo vim esus rei, quq in natura animantium forma appellatur, cum reliquae partes respondeant membris animalium, id est capiti, ceruicibus, humeris, cruribus, pedibus. Inquit igitur, post iam se ab luisse ostendit priores illas partes, qua in quantitate manent: in quasq; secatur tr codia, seorsum positas , Sesie: quatuor iam numero, quarum tamen una rursu secetur in duas: ut ita
132쪽
quinque tragoediae partes sint, quae quantam illam reddunt: qtiar sane in omni tragoedia inueniantur, nec ab illa pollim abesse: alioquin manca illa inchoata Ai foret rcum contra, ut hae partes communes sunt Omnium tragi larum, ita duae restent, quae propriet quarundam sint, de ab aliis absint, ut illic nullo modo accommodatae r nec arguant vicium aliquod diminutionemq; carum. Vocantur autem ab ipso hae --οσκω...e, de κοιλ ιαι : ut duae prorsus partes este videantur: cum tamen infra, ubi diligenter notionem, vimq; omnium partium euoluit, in unam ipsis, redigat: commumq; appellet ploratum lamentation q, communem&chori, ab scena: ut non videam, quic suum propriumq; restet personarum, quae in scena manent, si chim ambo contentiunt: histriones siliquam in ipsi, & qui chorum, id est cantorum gregem, conficiunt, in aliquo aduersis casia lugendo, vocatur cominus: quamuis cum hic ται ποσαχυχ dicat, non νιαπὶ σκluia, quomodo consueuit appellare hi-m iones, videatur potius ficta quaedam ipserum ligniscare. Si igitur appareret aliquando quin amipses agere, quod non Vitiatum, propriumq; foret eorum, quid nam incolunt, hoc unum ex iis esset, quae propriae sunt certarum trafoediarum partes. Vnum vero hic est, quod nisi negligentia librariorum commissum squalde me pertiariat, quomodo, cum tragoedias videatur sgnificare voluisse: atque iis sane interpretes acceperim, dixerit α Nemri :&non, quo genere vocantur tam minae, α πασά,: neque enim quid capi pollit siue virili, siue neutro generediet n. quod hic quadret, intelli M. Commi autem eiulatus hi, generat atrocitim lamentationum vocabantur, quia qui graui aliquo dolore premuntur,reontem senium; scri re consueuerunt: a uerbi enim κ τω tutum tempore deducitur: quoue bo etiam, in hoc genere fletus significando, usus est Herodotus non semel, ut cum
est. κνεσναι Apte autem in pria
mis Euripides in Troadibus: cum enim illic Andromacha narraret Hecubae, sevia dissecorpus Polycenae, quae in busto Achillis necata iserat, Operuisseq; illud vestia mentis: dc, hoc deniq; genere luctus prosecutam casum illum fuisse,inquit. Εἰδον ν νιν cis. Cicero in epistola ad Atticum,cum inquit. Aut ingemuisse,ut λγntem serias: nec non in iij.Tusculana, rectoris, semoris, capitis percussiones, hoc videtur significare voluisse. Nam X nophon quoque eundem morem intellexit:&in vij. ubro παί-- affirmauit ipsissimam unam, quamuis eodem verbo non natur, qui uiquit. τα - ακ - . καί τε α κ' , , eo. Nam idem tradicus in eadem fibula multo post, de ipse verbum variavit. cum tamen idem proruis ostendere vellet. respondet verb mirifice lo. cus hic illi Ciceroniano. est autem ubi Hecuba miserabiliter lamentatur. quod in s A stvanax ad mortem raperetur. ἰ sinu matris abductus: docet enim cum erga
ipsi im aliis ossiciis fiangi non possit, se unum hoc, quod ereptum ipsi non est, una
cum calamitosissima matre dare. - πληγματα κρα me, την πι
Vim reliquorum uerborum, si declaratione egere videbuntur, insta explanabor nam auctor ipse ita singulas has partes interpretariir, ac quid illis nominibus si gnificetur, ostendit.
133쪽
Cum igitur, verum ordinem sequens, primum definiat proicinum: assi etque ipsum esse totam tras diae partem, collocatam ante parodum aduentum. chori: significat nis filior ) recita poctam in omni illa parte munientum fit ulla posci1- cum esse: si id initio ac primo statim aditu non secerit : ineq; ita ipsam omnem ait gnatam prologo: nam non videtur satis apte dicere potuit te nihil aliud in ea agi, stiliolum paucis indicari, quod uniuersa pene fabula conoetur: hoc enim extulinari posset lalsum esse, nisi iisacciperetur, ut per omne id spatium ionina quaedam eius rei iacta forent. Euripides plerunque primam persisnam, quae in scenam venerit,
hoe munus statim obire sicit: ceteri tragici qui hoc non seruant, non committunt tamen, ut post aduent uni primuiram cantum chori, id commemoretur: sic enim ipsectatoris animiuntinis diu sit spoliis inceriusq; seret: nec posset in tanta eius, quod agitur ignoratione, pocipere singularum rartium finem atque intellectum inicie enim rei prologus inuentus est, ac breuis illa narratio: ut minore negotio cunctii, Quae illic geruntur, percipiantur: nec quicquam accurarum spectatorem elabatur. PIaurus cmoque comoedias scripsi. in quibus primae petibnae, quae in scenam v niunt . onicio prologi non fit untur, nec argumentum fibulae narrant, ut Militem, Cistellatiam: de tamen pruno in actu, quod idem est, atque ante aduentum chori, id ab aliquo conficitur. Monstrata autem vi prologi a loco potius. quem in tragoedia tenet, quam a munere aliquo ipsius diligenter explicato: neque enim ita
die, quae sint parto prolabi: quia ut opinorὶ id sitis notum erat: raum; eius nominis ia aperte indicabat . itendit eodem pacto sedem eris ii potius, de ubi collocari
ipsum Hebeat, quam naturam eius rei explanet: episerium enim inquit esse partem totam tragoediae, quae posta est in mellio choricorumcantuum,&ipsuum quoque totorum atque integrorum: non tamen hic quoque ut Opinor ira accipere dei, mus, ut uelit omne illud, quod inanteriectum inter chori cantus, esse is ium:
neque enim locus restaretvum veris propriusq; partibus si lae, nisi in prologo Hodo: hae nanque tantum tragma paries non sunt undisi, tini chori eam uis. Sed quiali duium videri alicui potest si id ostendere aii r voluisset, illo mod ipsum loeutum fuisse, videndum est, an senecapiat hic ἐπ- alio significatu, ac vi 2go capitur; de ipse murali iocis cepit: vocetq; erit odium, ut veiba ipsi d clarant. quidquid inclusim est in medio. rum chori cantilenarum . nam si quis cos intillas inratrem non line causa intelliget ira ipsum appellari potivisse. Pollux utem docuit, qui lintragoediae sedium vocaretur: id: esse inquit M. 3 ιατι-: quod valet . cum alicui rei, qtat si a propriaq; si eius sita adiim-ribralia, atqueadplicarur, quae saperuenerit: ac sine qua factum illud prius man
at . id ueroapoetis fit Et exorirant de producendet tabulae cauti: nam arguinei
tum sabulae, factum ; illud simplex, quod refertur, pusillum est: pauci , comme
moratur. sed ut assiententias Aristotelis redeam, ex verbis ipsius videtur neque in prima, neque in extrema irri: ae parte rem, commodem collocari posse aliquid, quod sit alienumὶ fibula, atque Eo aliunde impori ain: atque huius si rei, Ii verum hoc est, videtur causi esse, quia in fronte ipsius componendo illi nodo nora datur, ex quo sabula constat: ac nil it ahenum, ne pretii et spectatorem, a. Distetur: ut hi extremis etiam in nodum eum expediendum, explicandam confit sonem illam rerum, in inbi debera poeta: hoc enim videtur ars ipsa, verita b ius rei postulare, 'uam toto hoc lis ro persequitur Aristoteles: quam ius etiam contra a poetis ipsis, licentia usis, aliquid cinxi itteretur. Quod verbhic etiam inquit, Intra totas chori cantilenas, ut ita sit cuni verbum Mitis reda in inde elicere videmur po te, chorum etiam aliis locis aliquando canere,&n in tantum cum plenos illos inturos'; rus edit. Exodum autem, quem si praterso loco commemorauit, esse inquit partem totam tragoediae. post quam non est chori cantus: post ulti
134쪽
m I. LIB. ARIst DE POETICA. iis
Grur potius exodus vocata, quam quod statim chorus abeat: quamuis quod eo vinum huius est, Ichori aduetitu parodos appellata sit: nam in nonnullis tr viis inducitur chorus tanquam perlbna aliqua quippiam illic loqui : de in quibus vim etiam mulsus in duas partes,secum de aliqua re quetrit: nec tamen unquam post terminum illum canit. Praeterea cum chorus E theatro, non rediturus, discedi discellus ipsius, messatur Pollux, α*οyre, non iI1ὐκ appellatur. Ttibus igitur pa tibus trFoediae iam explicatis, ex iis, quae magna tu dinem, corpusq; eius coiistituunt. ad chori munera transit: neque id, quod generis similitudinem habet, quamuis supra in nutibus his appellandis eo nomine usus fuisset, definit, quid sit, id est choricum: Iod tanquam species ipsus, partessi; , in quas id partitus fuerat, explicat: illis
nan e cognitis omnis vis chorici percepta eriti Parodum autem,quae ordine quoq; praecedit, primum declarat eadem ratione, qua ostendi eum usam in reliquis parti diu vidit dis . neque enim quid agere illic debeat ostendit: sed tantum tradit par melle primam dictionem totius chori: quamuis autem xiis dicat: quod ve Dum dictionem locutionemq; sine muscis modis plerunque vitet, videtur tamen cantum significare: nam cutii inueniantiit etiam tragoediae, in quibus primκ partes lunt chori, non tamen illic uniuersiis chorus loquitur, sed quid sentiant omnes, qui chorum constituunt, unus pro illis edit. excipio fibulas illas, quae penitus neglexere terminos, quos veritas ipsa, ratiosi; huius rei fixit: quosque postea Aristoteles omnibus demonstrauit. Nee tamen, cum id fit, videtur commode aptem primus cantias totius chori, quod ad vim nominis sunt, parodus appellari: necesse enim est prim venerit in scenam chorus, si prius su monem eum aliquo histrione instituit,
mi mundie aliqua re sabtiliter disputauit. In tras lia Sophoclis, quae insiti bituro spus Coloneus, cantus ille, qui continet laudes Athenarum: cuiusti; initium est, minχ - , parodus appellatus est ab erudito in primis scriptore Plutarino: illic enim primum choruscanere incoepit: cum tamen antea multa locutus tuillet m calamitose illo sene:admiratus nanque fuerat improbitatem eius,qui contra instituta religitnenim eius loci contaminas i aditu storanum Eumenidum. Idem etiam, quod vere facere potuit, ino . appellauit in vita Lysaruiri cantum huc in Electra Euripidis qui incipit loquitii ruero illic chorus cuElepa, qui grex erat Argivarum mulierum inuitantium ipsam ad diem festum coalendum . nihil autem antea aut communiter aut aliter chorus in ea Abula ediderat.
nam proprie parodus essetprimus ingressus chori: atque hoc uocabulum ipsam volet: P praeterea ostendere volens, quid parodus sit inquit. ἡ-ή ώρ Φρου-. Post parodi explicationem Aristoteles tradit quid stasmon
sit, cui osticio chori nomen impositum esta stabilitate: tunc enim, cum cantum eum edebat,em loco stabat citoriis,nec in ullam se Partem mouebazin parodo nanqὶ, vinomen si ii inint, dum caneret, gradiebatur. Esset tiar inquit statimon cantilenam chori, quae sine anapaesto & troch o eat hi nanque pedes mobiles sunt: necvlio modo apti firmitati alicui, mansoniq; declarandae.Seruabantautem hoc diligenter veteres poetae ut in scribendo numeros eligerent aptos rebus, quae tunc gererentur referen s: quod multum etiam ualebatadeas illustrandas: ante oculos 5; pGE-um, qui legerent, audirem ve, collocandas: quare in pa dis illi potissimum pe-ces,quininc arcentur, v rpantiar: ceterim omnes, qui cel ritatis aliquid in semit,ento Qq sino tonidi psit anchorum eum Phoenissarii in, citius initium. Mi ' ι .: quod scholion tradit tantum eum uocari stasimon: instaque, clarata etiam vi parocli in exemplum mus ponere uellet. ab eodem poeta illo Lumpto,dixit,pamilia in elle locum illum ex Oreste fibula, cum chorus inquit. σί e tota uia errauit: quod nanque misinon elle vult, pa-rodus est:&quae parodus ab ipse uocatur, cantus chori non est. Aristoteles olim ut uereres aliqua chorici, pari, sus& stasimon uocari possit requiri ostendit,ut μ tantu': sit: quamuis in definienda parodo non appellarit: positit tamen, quod ut opinori idem 'eo loco ualet: ham quod est , intellexit cim enim uniuersus chorus uocem edit, & non utius aliquis illius steris uiceimo tum sitstinet, iit: quin aut primus ille cantus in ea tabula sit, dubitati non
135쪽
rotes . Sed sunt etiam illic frequentes pedes mobiles,qiu alieni simia stasim an sparodus illa ellet in Oreste, ouae ne a choroqvidem pronuntiata ab Electra, quainuis in excusis libris fusb chori nota illic posita sit: prima enim verba chori in ea ulla sunt. D πήε μαι, quia riinc chorus in scenam venit, sequeretii rettam, ut, quae a graui aucti)re Plutaruio in Oedipo Cotoneo hoc nomine vocata estiparodusnbn foret: prius enim in scena, ut apparet, chorus multum uersatus iuerata
Lil ille ut arbitror, in hoc deceptus est, quod, notionem nominis securias, putauit primum quemq; aduentum illius par iam debere vocari, quamuis tunc chorus nocaneret. imperiirile atque hi suto aliquis ageret: quod Oinnino finium est. Erudiarius igitur multo, veriusq; sensit de his rebus, qui coniecit argumentum triri amam Aeschyli, vel non nulla potius adnotauit ante illam fabulam, qua adiutura leαλ-
rem eius eximinauit: chororum enim genera diuidens, inquit. Eorum quaedam esse parodica, quae sunt, quando chorus exponit, quam ob caiisam aduenerit, ut trulud οἰ ix : alia autem stasima, quando stat: incipitq; commemorare m- commodum aliquod, quod in illis rebus euenerit: non nulla uerb commatia quando, quod resinat . lamentant ut acerbos eos casus. Hic igitur vidit naturam eius tus Phoenis larum: cognouith parodum eum tale: cum enim ex omnibus trago
tas exemplum sumere ei liceret, illo potissimum usus est ad parodum ostenden nuQidi verb ad rationem nominis iacit, quo cantus chori vocatur stantis, immobilisq; nianentis, Aristoteles harmoniam limo loriam in problematibus, stas mori e inquit,quia gratiis seret, ac numeros riviles reciperet. Nam Horatium quoq; , quod G cev respondet, eadem de causi spondeos stabilis appellasse, quia in ram scilicet in se habent, apertum est. Non gocuit autem Aristoteles, unum nes
Ium,an plura stasima incantibus chori tarent: sed tantum trallidit cantum eum chori a quo abessient hi pedes mobiles,quos appellat, vocari .nam parodum unam esse tantum significauit, cum ait Omelle priniam diistionent totius chori. Pollux verb, qui haec minutius concidit, ostendit, cum conti Nataliquando chor ne sic ria exire, res alicuius administrandae causa, quae seruiat tabulae, reditum postea ipsius
in scenani vocari , id est forundam de repetitam par on: in qua omnia, quae in more, seruari Glita verisimile est: inde enim quoque pedes stabiles, di qui
moram in seliaberent, eadem de causa remoueri dedebant. Monstrato stasimo istotcles a pedibus, qui alieni ab eo cantu sunt. declarat quid commus st: quam rem supra non communem omnium tragoediarum sed Pruriam quanandam Pa temelle lixit: in uiti. commum est e fletum, lamentum*, commune chori, Sabscena. Nam αηνα --t quod inquit, quod videtur valere sonum vocis, qui exit et scena, atque inde proficiscitur,arbitror intelligere ipsum statum histrionumquod tamen magis certum foret, si dixisset se in o. ita nanqueconsueuit vocare histriones ipsos: Et sanEaliis etiam in locu ita distinxit chorum ab histrionibus, nimproblematibus paulo post supra citatum lociim: de amplitudine enim de stabilitate loquens inquit. τα o A νώιω--: νωχ Sed Demosthenes etiam pro Ctesi'Eqn te ita locutus est,cum histriones intelligeret: pers nanal aliquam quae in scena versare . Aestiinem enim ex tans, quio studio
idis idem significare videatur uolii e nobilissimus ora , quod Aristoteles.. Sed cum se prius , peti inis; sitam simulate extenuasset : iitraq;, itidem ficte, augeret vellet is ignitatem adueri u inquit. Te autem uis faciam magnum aliquem virum, atque heroem, ac ne quenilibet quidem ex illis, sed eorum aliquem qui in sema verstatur: puta Cresphontem, aut Creontem. intelligens nisi fallor rLestantiffiniunxquemin, atque illic ualde nobilitavim, quas honorem aliquem ac dignitatem etiam ipsis inerret, in scenam crebr. Amani iacta referri. Videtur autem hinc Hici, a rum non selitum manere in stena, alium theatri locum ipsi assisnarum sitisse,
duum dixerit cominum ein fetum ni 'tum ἰ cantibus chori, A vocivus, quae Pro--untestina . Vt autem ita tu ueconer illustrates une locum, indicabo unum,
136쪽
IN I. LIB. ARIST. DE POETICA. ii
Ies. primum i mr in Andromacha Euripidis, eum iam nuntius grauis &inexpectati mali veniit et Pelem, qui significauit Neoptolemum nepotem ipsius, caesum Delphis impetu multitudini in illum ab Oreste concitatae: cuinq; chorus corpus ipsius adolescentis, quod serebatur humeris simulorum monstrasset, omnis ille iis, ex quo statim lamentari incipit Peleus acerbum illum casum,& multa colluit,quae atrocitatem ipsius, calamitatemq; sitam testarentur, & una cum eo chorus miserabilitet luget: doletq; & indignit simam illam necem & Pelei ipsius orbitatem, usque ad sibi tum aduentum Thetidis, quae venit, ut consolaretur illum dolorem, cominus est. his autem praecipue verbis, illic I Peleo cum ingenti dolore editis, declaratur com
ρου , tempus enim illud requirere ostendit ut dilaniet capillos, & manibus caput se riat, atqtie omni genere lugendi utatur. Eodemq; pacto in Aiace Sophoclis, ubi Tecmessa, inuento corpore Aiacis, adhuc spirante, deplorat mortem illam seriis limi viri: statimq; chorus, recognita, malumq; ilhia ante oculos habens, & ipse ma-cnopere dolet: muliaq; effundit significantia vehementem dolorem, quo prem Datur, commus est: cui etiam ferui se adiungit, incredibiliter dolens, Teucer, qui reipse indulsit aegritudini&grauiter questus est de illo atroci malo, donec interuenit Menelaus. rui accusaret illum, quod mortem fieret Aiacis, qui pessimὰ animatussa isset aduersus mercitu:vetaretq; eum sepultuis dare. plures alij huiusχmodi P stus existut in tragoediis pathetici quos,qui accurate leget, nullo negotio cognoscet.
γι ηοωσγον. γἱbsi M. ων λεκτέον πῖςναυ ορκόαίως. Partes autem tragoedia, prilus quidem, ut formis, oportet γώ, ius diximus. Secundum autem quantum, Gin quas Gauis separaras, hae Funt. autem oportet coniecta re quae oportet cauere, congia
Cum partes qu ue, quae corpus tragoediar constituunt: locosi, distinctae ae separatae sunt, opticuisset, docet venisse tempus rerum illarum traden Laum, quas oportet poetas in componendis fibulis proponere sibi, ae capessere conari: quasq; contra' totis viribus decet in ea re segere ac vitare:&vnde deniq; obtineri possit. ut re media id efficimini efiiciendo praestandoq; inuenta est. Sec antequam verba qui hoc valent : quaeq; ordinem, quem sequi velit accuratissimus scriptor, interprete libet suspicionem animi mei indicaret veritus enim quandoq; sum, atque id ut opinor in non sine causa, ne plura uerba, quae initio huius puris apud auctorem colloc ta si ut, ε superiore loco in inferiorem hunc fluxerin atque hic nullo modo legi d beant: cum enim illa duobus uicinis locis, nulla pene immutatione ficta legantur,
arbitrabar in altero eorum ea sit peruacanea esse . de cum mecum cogitare ubi nam
illa uetius manere possent, putabam superiorem sedem magis illi conuenire. intelligo autem, quamuis id dubium esse non possit, ac cuiuis accurate legenti, ea iteratio earundem sintentiarum si specta merito esse debeatiquibus commemorat se docui iasi partes, quibus oportet uti tanquam seris: uellόq; se nunc tradere partes, qu insumsitate positae sunt, in quasq; tragoedia secatur seiunctas. Existimabam autem illa magis propria illius loci, quia mos Aristotelis est absoluta iam aliqua praecepti ne, cum velit ad alia transire, orcui repetere quae secerit: indicareq; itidem, quae sequantur, non aliquibus rebus iam explosis ostendere, diuisone facta & quid multo supra& quid etiamproxime secerit: nec ordinem rerum suturarum aperire: sed
137쪽
contra pateficere rantum, & quas di to monstrare id, quod iam effectum est: hoc enim ualent uerba illa ταum tarsuntq; Osteii dentis,&mamina intendentis: in eum semel iam testaciis esset se tradidive partes tragadiae quibus ut serino uti opor tet, atque id suo aptoq; loco secillet, quid opus sui, alieno idem importunὸ doc rei hic enim satis esse videbatur a se partes, quae quantam fabulam reddunt expi natas esse. S dramcn in hoc huius res iudicio, in hoc secrlum ab illo repetitum non sit, molestum iudetur, quod statim indicarentur ab auctore qiue sequuntur, sine ulla proxima ricinae res repetitione: uod non est confitetudinis ipnus: nain particula etiam Α, qua initio eius declarationis posita est. eam quae ipsi respondesii equirit. Quare de hoc & consensim omnium libromun aduertari mihi intia censi nihil temere ausis sim immutare, tantum scrupulum, qui mimo meo ini cius est et . volui indicare. Sed his relictis. Cum optimus ma ister sipra multa pracepit icti qu*ost dunt, quomodo oportet fabulam texere, reiq; illas coagmentare. antequarii etiam doercret duplex esse genus partium ipsius. cum alteraequali ratem fabulae indicent: alterae magnitudinem eiusdem, corpusq; constituant: videretq; nunc, explicato iam V roque genere partium, cile quadam, quae multum et cantiae ac vir uim tu Noedia afferunt, manentia in constructione Libulae: nonnul-M; itidem alia, qua impediunt, corruiupori; ossicium ipsius, ut ficilius bona ob tineantur, mala autem vitiaq; declinentur, ostendit quae illa sint, quae opus finAnq; tra dix adiuuant: ac quae deprauant. Non alienum autem est,quamuis ratio viam alicuius artis tradita iam sit, non nulla tamen admonere, quae ais expoliendum opus rutinen t: inon strandiimq; quomodo, quod siminum in eo periectum'; est, contici possit. Qirare non arbitror nunc auctorem praestare, quod intuo lit proposuit, ut non icredidere: neque preceptionem hane illi parti respondere puto. cum est . Et quomodo oriet constituere fabulas,ni debeti e bene nabere poesis: nam praeter quam quod id iam ericit, ordo etiam ita valde ab eo immutatus esset: nam verba haec praecedunt illa, quibus declarat se disputaturum ex quot, & qualibus partibus constet poclis: iuod in uastadiatam etactum ab eo est. M accurate autem attendimus, hic Aristoteles ostenctere vult, quae pulcherrimam tragoediam, dc cui nihil addi possit, emciunt: nam ut illa opus situm ad exitum rect E inducat, magna ex parte in constructione fibulaepositum est. unde in ivt. Quae aurem oporris icti proponere ac persequi : uerbum enim, quo ipse vitis est, s , translatum est ab iis, qui arcu utuntur, si latissi, locum aestinatum appenine. ut igitur illi oculos eo dirigunt, ita in reliquis studiis, quae nobis utilia putamus, obtinerem cupimus s. per quasi posita ante oculos hasemus: quare id verbum in consit etiamne Graecorum tuit. Quae igitiit inquii opus est magna diligentia persequi: q contra oportet
figere ac toto animo vitare poetas, diun fibulas constituunt, tanquam scopulum ali quem: nec non unde existet, parabiturq; a nobis, ut tragoedia munus sium obeat: ac Voliri ea possit, quae ab ipsa expectantur: icium autem ipsus finis notus est: nex consequentibus etiam verbis intelligitur: excitare enim in animis spe torum illa debet metum, dc misericordiam. Hec inquamὶ omnia requirit orcio huius praec Ptionis ut post nunc explicatas res tradamus. Quod enim inquit in riis, muniis ossiciumq; situm esse declarat illi rei incumbere. Nam , quod idem in Grico se mone valet, quod deinceps in Latino, Verum α non interruprum ordinem signi
138쪽
INJI. LIB. ARIST DE POETICA. n tricem: hoc enim propin m semodi i tationu est, imum quidemni fessum , quo neque aequos . prolos homines oportet mutaros UZ rere ex fel citate in inflacvatem : non e fr-dolosium, neque miserat
Cum proposnam Aristoteli sit ostendere quae capiada, quaeq; sugienda sint in opuma fabulae tragicet constitvuone, primum docet quas potissimum sumere persenas debeamus: de quarum magna serninarum mutatione scribatur a nobis tragoedia: dumin harum condicionem vitamq; investigat, simul declarat quae sim declinando ut nullo modo muneri proprio tragoediaru obeundo accommodat : uel potius monstrandis harum vitiis, venatur eas, qtia: ab iis culpis vacuae sint, es omni re utili ad hunc finem abundent. Ponens igitur duo iam explicata planaq; secti, unde nasca tur&liquido intelligatur quid facto hic opus sit, inquit. Quia igitur oportet pulcherrimae tragoediae compositionem esse, non simplicem, sed plexam hoc enim alterum eorum est, in quibus fundat hanc prieceptionem: supra autem probauit, si bulas , rerumq; cox entationes, inuolutas Se in Oibus agnitio teripe ; exist ret, anteponeudas esse simplicibus argumentis: quamuis enim ex limplici aperto pargumento fabula confici possit non mala, cum tamen hic de pulcherrima, omni, bdi, rebus ornata tragoedia loquatur, merito illam remouet. Adiungit autem. Et hanciormidolosorum, & miserabilium elle imitatricem: quod S ipsam supra comprobatum est: dc ut certum hic positaim. Commune vero hoc est omnium tram' diarum: non pulcherrime &undique abseluiae proprium: quae nanque non haberet argumentum aut ad metum iniiciendum in animos hominum, aut ad misericordiam illic excitandam aprum, tragoedia non foret, ut statim ipse declarat, qui est. Id enim proprium est Euiuscemodi imitationis: nulla enim alia genera poeseos proρο- nunt ubi imitandas res terribiles, aut ad gignendam misericordiam accommodata His igitur duobus sitis inseri quod enim sequitur est de redditio superioris illius coniunctionis Primum quidem manifestum est, quod neque a quos ac probos viros oportet mutatos apparere e rebus valde se dis in res valde aduersas: in qua redditione non simpliciter, ut consueuit, inquit ante illud , πρα ν posuit: neque enim id tantum inde planum esse, nasciq; e superioribus illis vult, sed alia etiam non nulla, quo adiuuent hanc cognitionem: Tria autem illa esse videntur: quae mitequam ostendat quid aptum sit coagmentatioria optimae fastbulae , inde remouet: atque illa quidem omnia in per nis, in quibus fundata est s hula, posita. Primum igitur eorum est, quod statim inde crito intelligi docet. Cum
verbquaerendum sit, cum dixerit, cur non addiderit infici M. eo: aut sit citium etiam quoddam ex illis tanquam fili metuis exoriebatur, ἰη-m, ut rasio ipsa poscere videbatur: si nanque nihil aliud uide praeter primum illud eliciebatur, quid opus fuit poneret siue ita locusaccipiendus est: siue alia quaedam intellexit, quae secundum tertium ve locum subirent, ut quae ipse appellaui unius quas corpo
ris sint: de uno cuncta, quod inde manifesto teneatur, comprehendantur. Non potestautem quod dixit, contingere, ut tanta commutatio fortunarum alicuius fiat, nisi in argumento m luto: in hoc enim manet periretia, quae non versaturin sim'plici&aperta fabula:Quare recte supra nus illud tabulae reiecit. Rationem vero eius, quod dixerat reddens, inquit. Non enina semidolosum, nec serabile hoe, sed scelestiam est. Significat autem hoc argumentum alienum eue 1 fine tragindie: nee possie praestare illapropter quae expetitur iragoedia: cum ipsum neque metui incutiendo, neque excitandae misericordis in animis hominum idoneum sit, sed maius quiddam moliatur: ac scelestum nefarium', saetiam habeatur: valet enim nisi filior in omnis haec sententia. Cum homines vident innocentem virum, atque ins-snis probitatis amittere praeclaras opes, & incidere in res maxime aduersas, ac sint penEdeos immortales, qui hoc passi sint, nec defenderint integrum virum, & exemplum quoddam bonitivis, ut videbatur re uiuisse: iudicant.b prorsus id fictum
139쪽
nsceleratum,&huiusceniculi,qii fieri nullo modo' debuerit. certe valet scelere inquinariam ae contaminatum. Euellatur autem scrupulus, qui animi i licitius male habere potuisset, hoc pacto: non line causa enim aliquis putaret tunc praecipuegigni in animis nostris misericotidiam , cum certumus probum virum iniqua Iortuna uexariam, quini verum est: euellitur linquam si capimus id verbum ἐπεικοῦ, valere hic egregia probitate praeditum, & non rnedioetis alicuius bonitatis hominem . nam in ii libro de arte dicendi ipse tradit misericordiam commoueri, cu idemus aliquem inalo quopiam magno oppressunt indignum illis malis: multi autem indigni sunt malo, quamuis plenam abiblutam* bonitatem non habeant: nec utitur ille hae voce inexplieatione huius perturbationis, nisi ubi tradit naisericordi non posse moueri eum, qui pellime omnino sentiat de genere humano, nec quempiam esse putet Probum vicit m,dc-: quo sod loco uidetur capere ἰ m. pro imoigno aliquo malo eius generis, quae significauit, de mediocris etiam probitatis ho
men, quὶm eo loco. Quamuis non milia sertasse aliqui licet ethoc pacto diuitiaui
hanc qua si nem, concedens ἰαυ- nomine intelligi etiam mediocriter probum: ut tanta rerum commutatio. quantam hic tradit, id effetat, ac si eleratrum quiddam esse dicatur: nulla enim maior clici potest, quis e maxime bonis rebus cadere ii piam in res undiq; malas. Quod piri tam acerba sertuna in illos fuisset: in medi cr*, malum ipses niecisset, inuenissent misericordiam: nec sceleratum ac nes tium id f eram habitum fuisset, ut nunc, cum amisia eximia fortuna, obruti si int cumulo maximorum maloriam. Non line causa autem crastimare aliquis polle f-xus hoc testimonio semini domui reccaue Euripidem, qui iumpsit personam Hi Prolyti tanquam traga,hae istam: iu:ricordueq; mouen ς idoneam: casus Onquo illius, ut docet hie auctor, lirus bir ac talus, non inserabilis: neque enim dec bat tam integrum Je Ostum adoles lamineam miseriam cadere: nec fruebim ali
quem ipsi fore eximiam illam pietatismi, i praeditus erat: quis cium non indignotur,quii in huhisce imuli uicquarii eoiiungi Anpuliti potin pocia,quia quam uis extiniae probitatis ret Hippolyrus iunita contempserat Vmeum: aptium; dignitatem laeserat. Abii to errarum holitanium: strueq; crimen, commiti equi quam comta deum est luem. fi lii perier mimile putare hunc scrupulum, quo infra auctor docet 'si diis diseri stabilis finibus, terminrisi; quo ipse monstraui . ratius in eam ritum nigrandum. Vt Aesi ei, quam deteri poeta litigat id euenit se: concederemi, Hippolytum inviii, ini fitille , quam ille nuntii ne idoneus huic rei, quem di Pripsit Aristo eleM. Sestis non tantum melior sitit taptarii uis exemplum probitatis ae dieitit, vi si inni casusmon .ruatur nefui ac sii re, non itacile alius inueniatur, qui verius hoe homineappelletur. Non insula quoque qua: teret aliquis, cur minoii strandion quisivit apta materia tram ius, ab illis ii snon mitium ducat suae priceptimus , ista coiserariis, de qui de sciati sunt rebus, sectis ad ea pr standa, quae luκ mema requitis. Qii tamendiligenter attendet, inueniet hoc crebr. ita ere hunc auctorem, vi prius indicet qui alienassent Abono,quod in ea re es consequendo illa enim videriuir impedire de quali viam ad illud obstria re.nam supra etiam cum docere velletquc fibula sit una, pinis sedulo declarauit quet Deia non esset una, quamuis ita ibisba non nullis cxistimaretur. Sed infra etiam, in ostenderet vi rae ponitimum res atroces situdo quae miserabiles, primum significauit uat illius nodi nullo modo serent. Hocautem modis eloco , cum idoneum huic
io esse vesit medium quendam de imoiectum inter duos extremos, iustam inu sam habuit illos antea accurat Edemonstratidi. TM---, ,.ste inquit,&non e. ut opinor, quia non omninb illa definita est, nee habet certos terminos, & qui
nullo modo vanari posuim : nam qui uiatnaetiam similis . admodum huic cit, pro batur recipiturq; : eodem pacto paulomsi est rara Minoio illic enim quoq; non penitus se ad eam reseri, sea signiscat etiam propinquam ipsi.
140쪽
IN I. LIB. ARIST DE POETICA. l ut
Nequeprauos mi Arritare infessi citatem: hoc e re cunctis alem maxime est a tragor e vita enim habet eorum, quae oportet neque emo gratum hominibis, neque miserabile, qu renudolosum est. Neque m Ius vehementer improbum ex flac te in infirmarem cadere: quod a
tum en sit luminibus haberet sane huiuscemodi constumio,' neque --
siricordam, neque timorem Lec ratam circa in gnum est, relus malu o
pressum. Ac autem circasi lem . Misericordia quidemcirca indignum : timor autem, circa finiam. Quare neque miserabile, neque formital si erit quod contingit.
Primo iam tradito, indicat reliqua duo genera hominum, quae &ipse variis de
causis accommodata non sunt tragoediae, si eorum etiam sertunae exitum illum habuerint, qui . nisi vitium in persenis mansisset, proprius tragoediae extitillet. Ait rum eorum est, quod prius explicat: quo , expers eorum omnium esse assirmat, quae requiruntara in hoc poemate, sit fingantur prata homines lapsi esse e maxime bonis rebus in maxime malas. Quare admonet hos declinandos, si quibus forte in vi in hoc aliquando usu uenit: ut cum praui essent, iidemq; aduersis casibus conflictati, tanta immutatio facta in illis sit, ut felices euaserint. Quod autem ad structu ram verborum facit, eum accusandi casu hos ponat, apta sunt haec omnia esii peri ribus: repetiq; debent verba illa ovi. Non oportetigiti ii qui tὶ neque viros prauos apparere mutari e rebus omnino secundis in aduersas: rationem autem huius praecepti reddens, inquit. Maxime enim alienum est hoc a παgadia omnium, quae non conueniunt ipsi siqua de causa Sed cum hoc tam rem tum alienummab optime constituta tragoedia esse dixisset: huius quoque dicti ca sun afferre voluit : cur*, tantopeie fugiendum id esset, declarauit. Primum igitulait: Nihil enim habet, scilicet haec rerum constitutio, eorum, quae requiruntur: quaeq; habere oportet tragicarum rerum constitutionem. Postea autem, magis ani tmi sui sensum explicans: quaesii, illinc absint accurate declarans. quit. Neque enim nratum hominibus neque miserabile, neque formidolosum id est: quae omnia sci-ilicet inueniri debent in optime constituta uagoedia . nani de duobus extremis dub
Iari non potest . primum, quod ipse vocat, quomodo de ipsim abesto non pomta tragoedia, vitandum: simulq; quid valeat hoc loco id nomen. Significare igitur hic puto σι α ερο ιν quod gratum esse possit hominibus. & eius generis,
quod acceptum est huinanae naturae. capito; animos mortalium. id autem elicio ex voce ipsa, quae iuncta est e duobus nomininus, separatim hoc valentibus, & e sententia , quae valde accommodata hic est: Nec tamen me fallit hominem vocari φιλα plerunque, qui studiosis est commodorum hominum, diligam, ipses m gnopere e aliter tamen hic res videtur appellari, quae grata scilicet&ac cepta sit hominibus, ut offendi: neque enim hoe abnorret a ui iuncturaq; huius verbi , ut docui: Multo quoque insta Aristoteles nisi talor in ita cepit hoc nomen, cum
inquit et rραγ- υτο τι - γυ- ωπυ. explicans nanque, cuiusmodi arpumentum
intelligat, inquit: sententiam enim eorum limborum exprimam, Est aute hoc quando sapiens aliquis: idemq; improbus deceptus fuerit, ceu Sisyphus: aut sortis fine, iniustus tamen, uictus seperatusq; in contentione pugnas; suerit : gaudent enim homines, cum imponitur callido viro ac versuto, si Helix assinis maximis vitiis fuerit,