장음표시 사용
101쪽
alii quidem sue tactu esse non possunt at ipsa sne illiseiti potestac smpliciter praestalidiores absque cieterioribus esse non possunt,cum in contra sint absq; pstati,tioribus deteriores ut spongiae quidem, uticae ut aiunt de s quid smile solius tactus particeps sunt, hiatulae uero,& Ostrea praeter tactum etiam gustandi uirtute habent, pascuntur .n de in ipsis Oris,de uentris ratione tenens quoddam uidetur.* s os habet, necesse est etiaut habeant gustandi uim , sed odoratus participes non sunt, neque enim escarum illecebris attingi unt . tellae uero,& purpurae praeter tactum, S gus latum olfaciedi
uim tenent,escas. n. sequi eas asseuerantat auditu caret,
quod itide percipitur quod nullo sono aut strepitu pati uti r. alia autem sunt, quae praeter hos tres sensus h At etiam audiendi uirtutem,ut talpae . qui quidem sunt o .culis captae immo uero dicit hos Aris habete oculos uexum sub cute quod quidem naturae ipsius artificio conis sectum eli eiusmodi. n. animal sub terra uiuit, re terra confodiens ibique ita uictum quaeritans,quare ne ter tam fodientis oculi laedantur,lios illi cute natura contexit,omnibus. n. quae localiter mouentur nimalibus oculos necessario natura dedit Me eκ ipso motu locali in
praeceps lata malum habeant . in aquatilibus quoq; possumus inuenire quae uisu careat cum talis laetio illis esse non Possi,quod in aqua uiuant. Quapropter ubi ut, sus est,ibi quoq; sunt reliqui sensus, eodem modo ubi est auditus ibi quae deinceps ordinantur, de in reliquis
smiliter. at non sine ultimos primi sequuntur,ordin ta autem continenter inbnter sensus cupiendi uis,quae quidem sensus omnino quamuis unus sensus duntaxat sterit,& praeter hunc in loco motivum. quod secundit locum mota non sequitur,imaginatio est. rmice. n. dcapes de s milia,mani seste sunt imaginationis participes, Dermes aut S simpliciter quaecunq; motum in coposite faciunt,imaginationem non participant,etsi id qui LPiam concedat, quia uidelicet ea potentia uiκ apparet, neq; an si sacile cognoscere possumus. ide in relius potent ijsronalib.ordo seruandus est. consentaneu.n i5-ni est, quod ipsa coelestia in sua ipso tu uita ordinatim cogitatione ut an , qaeoici sunt illis assgnata corpora, opinione auem non sine rone, sed conclusione cogurationis utuntur. Plantales uero potentia nut iendi si,dem,& augendi uis oro frsequian Aq non semper,natique cum t pe uirtus avsmetatiua desinit, nutritura aut manet, generationis aut potentia n est omnib. quib. adest incrementum,& nutricatio, nanq; multa anima lia ea ipsa uirtute carent,ut vermes,& omnia, quae q; ex putrefaetione nascunt. herbae praeterea multae qua sponte oriun nullum semen serunt.& tii nutrivias, de
amplificantur. omnino sane ut ipse dixit) in animalib. morti obnoxijs deletiores potentis sequunt pstantio-xes ab aeternis. n. hoc ipso quod aeterna sunt, plantales desecerunt, q demuit in mortalib. non retexunt, ira aut,& cupiditas absunt,etim nihil ibi l datur. Sulcisci oporteat. Quare neq; instris,uidelicet particulis iis quς eiusmodi potentiis animae subserviant. instructa sunt, sed ad animalis uitae tonem corpora consecta irronesiuquidem cur ira, ct prona terram spontia toto suae ui tae t pe,hoim uero recta, di in parte superiori sphaetica sunt,dc coelum uident, quemadmodum supradictu est. id quidem pp rationis expertem, hoc uero Pp rationis participe uitam , recto ipso demonstrante quod r5nis expers anima rationali appensa est, de ipsi annuit, sola aut coelestium corpora rotunda sunt, uitam nanq; sua intelles ualem sectitidiim quam designatur, litatione exprimunt,sed harum causas rerum deinceps Plutosophus explanabit. Et ex sensititii, alia quidem hal t, Pod est sicu8ia heu messa
Sicut quae selisum hiat, nutritiuam quoq; facultate omnino lint sic de quae habent id, quod est secundii locum motivum sensim quoq; omnino hiat qm. i. sensu melius . non itidem autem, de quae sensum habent, id quoq; habeni quod est secundum locum motitiu, cuiusmodi sunt plantanimalia ea. n. in petris radices egerunt,&tota locum non mutant. Si itaq; motu acceperimus urem, contingit,ut sensum quidem alique res habeat,motu aut non nabeat. Si autem smpD omnem secundum locum motum,omnino tibi sensus, dc solus iactus,illic de secundum locu motus gnatis uel particularis. Propterea n. dedit natura hunc sensum ut ad iucu-da quidem dc utilia procedat rea aut,quae laedunt, declistret,eorum simul sensum accipiens,id,quod eius in particeps Cernuntur itaque ogiae de cochleae,&alia plurima .eo quidem,quod est durum. dc quod res stit, tana gente,contrahi,humido uero dissundi S exledi. Sic et,
go ppea sensus datus in ut ad id quidem, quod est sibi
cognatum,dc gratum se applicet, declinet autem quod nocet. se autem applicare & declinare sunt motus secudum locum.
Postiemum autem quod-minimum stiocinationem, coalitationem.
Vt homo.& siqua est alia limoi species. Ratiocin
tionis autem aec cogitationis merito minamum habet. Quo magis autem res uni omnium principio acceduli, quantitate quidem minuuntur,excedunt aut potes la Quo sit,ut de ea cum sit extra numerum si ops. Quare de quae sunt eis propinquiora quantitatem quidem corrahunt, augent autem potentiam . Propterea ergo , quae ratiocinationis, S cogitationis partem ceperunt in mortalibus minima sunt numero,de ideo sunt pote-tia maxima. 14 quiue enim ex e rvtibiliόus inest ratio inatis , io reliqua
Mas omnia Quibus aMem eornm unumquodia, non omnibus ratiocinatio.
Necessario addidit m corruptibilib. In corruptibilis
busta. omnib insunt omnes praedicti aiales facultates, e .sctus earum ordo. Diuina aut de imortalia ratiociis nationem quidem lire uidebun . alia tu aut facultatum nullam. Ad usum. n. de mortaliu salute oes illae suerat. Rat iocinationem aut dicit cogitationem. Non eli aut mirandum diuiniora quoque animalia, ut coelestia,ppcorporis corioione,uti quidem cogitatione eorti uitae conueniente,non sciat ea quae amid nos est,quae ex dubitatione ad eius solutionem assequendam p cedit. S aqone ad inuentionem 'Sed quaerit,per quaedam prima colligens secunda,latitu disserente eiusmodi cogitatio, ne a metite, r haec quidem sola applicatione c5prehendit,quod cognosci potest,illa uero transitu aliquo indiget,non sine tamen negotio de dubitatio, de quaestio
praecellerunt .sia illa ne imaginatione quidem diae nera ea sola uiuunt. Eorum enim,quae rationem non habent, quae sunt
persectissma,secundum imaginationem uiuunt. Illud autem Hac sola uiuunt,dixit,ut ratiocinationi opponatur de ab ea distinguatur. Nam dc sensu quoq; uiuunt, sed unumquodq; secudu id qdin eo est preciosi, simusotniam de figura habet. Nonnulla aut etiam eorum , qIOa.Gra. super aia. I iij
102쪽
sensu praedita sunt,inlagitiationem non habent. Hoc sum de unaquaque animali lacultate disserere quod . n. enim dicere uidetiir, est autem dubia,S anceps oratio . de eis coiter praedicatur no est genus, est. n. in eis prius, Si. ii quae sensu praedita sunt, appetitum quoqxielint, ct posterius . in quibus n. sunt praestantiores, ut ratio-estasit appetitus abiit ium,Pntis. n. non eli appetitus, natis ni is & reliquς, non autem viceversa. Similiter quod aut non est pias appeterest per eius ueluti typo autem dc in partibus,sicut in senstitia, qtiae aliquam exta pressam repta lentationem, quo fieri potest ut, quM aliis sensiti uis se cultatibus habem a tum quoque omia appetitum habeam side est aut dicere sensum imagina Iuno trabent,quae autem iacium, no omnino dc aliquationem quoq; no habeam Eorum aut ronem e actius aliam,spongiae .n S urticae, de siquid eiusmodi, solum
quaeremus, qii de imaginatione tractare aggredi et Phi' iacium habent, cernuntur. n. cum aliquid attingui uellosophus. De ea. n. disseret dc hic quoq; maNime autem contrahi, uel dis landi. ergo de unaquaque animali in tertio libro . Potest autem simpliciter dicere quaedam sacultate oratio necessaria est, portet inquit,eu na,qui imaginationem non habere, quaecunque neq; lenium, de his est i ractaturus, quaerere quaenam sit uniuscuius. ut pstantae. que substantia. Deinde inquit de de iis, quae cohaerent, De cisitemplativa autem mente alia est ratio. id est de iis quae proprie,dc per se accidunt. Per se auteHic quoq; clarum est eum mentem separare,& non accidentia dicit, quae eis facultatibus inesse in confesto eum alijs animae lacultatibus conumerare. Hic aut rur' est. Ea . n. ad a Samen clam definitionem, S substantiam sus dicit Alex. eum de diuina mente in lernis dicere . conferunt. ut Q umere corpori a uegetatiua inest: φSed ea non longe absunt, quae de illa ab eo dicti sunt, est i eis prius,& pollerim. ii sensus qui maiora sensilia
ubi dicebat. Sed de mente , S contemplatura facultate apprehendunt,minora apprehendere nequeunt. Qui nihil adhuc apertum. Videtur autem animae aliud esse enim uehementiores succos, qui nimis seriunt gutta genus .dc hoc solum contingere separari. Propemodis uerit emores non sentiet. Ecqui maiores illepitus at autem hic quoque eadem dicit. Illic. n. dicebat,Nondu diuerit,minores non percipiet,ut lusi irros. Similiter deest apertum Hic uero ita ratio. Atqui no dixerit quis qui solem intentis aspexit oculis egere non potest, ne piam ea de diuina mente dici. Neque. n.ab illis separat que alia exacte uisibilia apprehendere. Similiter & qui
corporibus,siquidem sunt aeterna. Deinde etiam si ibiu in tactu ualde frigidum, uel calidum attigerat, tepicum xit. Reliquae autem paries animae ibitis uidelicet diit in non sentiet. Mens autem contra habet. quo. n. maiora guens. Si autem illae non sunt earum facultatum partis intelli sibilia apprehendit, eo exadtius circa minorumcipes,ut nuper dictum est,nostra mens et .s separabilis apprehensionem uersatur. Et sensus quidem sentilium a corpore.in quo est.& est pars totius animae, qu est in cessiis corrumpunt. luminis. n. ii et tenebrarum excesanimali .alioqui di ipse in sequenti libro inorali nempe sus visum corrumpit Similiter dc in alijs. Mentem a ti- tractatii,dicit,* activa mens nostra est, dc non diuina . rem maiorum intelligibilium apprehenso perspicacio nolitae n sunt secundum mentem actiones. Haec aute rem iacit Haec ergo, quae per se animalibus lacultatib. eadem est cum contemplativa secundum subiectum, is accidui,& quq in consessis est his esse similia ad substanto fine disserens. Non autem di Xerit de diuina mente, tiam assumendam dc desinitionem conserunt. Dicit audicens De contemplativa autem mente sed de nostra . tem ipse, Q postqua in de substantia dictum suetit, de Pulchre autem dixit de ea aliam esse rationem, ut n. se ijs quoque quae substantiet cohaerent,dicere oportet,depe dixi ipse inquit,& in libro de partibus,dc in 4. Me t. incert ri 6 obscuris dico per se accidentibus, quae qui et naturalis est Philosophi disserere de anima, non oma dem eκ substantia inuentione apparent, ut an separa ni,sed quaecunque non sine materia. ergo contem bilem habeat substantia man inseparabile. ex traditam plativa mens eli, merito ait aliam esse de ea rMionem . definitione imaeniemus Q in separabile. dc utrum mor Est n.Theologi de formis separabilibus disserere. Sed talis an immortalis .illud aut Me iis,quae cohaerent, siue in sicut consuetiit, quemadmodum in Playsica in fine dei 3,quq per accidens insunt, ut an mouetur per accibses suin erexit ad separabilem naturalium rerum cam, dens,dcan in loco est Vel cohaerentia quide dixit, quae
de imo bili cauti disserens, ita dc hic pol tu dealiss disse- propinquius proprie accidunt,ut separabile,uel inseparuerit seipsum quoq; ad mentem extollet. Necessario Iabile,alia aut,quae longius, ut mortale an immortale. aut addidit contemplatiua .elsi. n. eadem est cum acti ita ues Q aliqua quidem per se apprehendunt, aliqua aut secundum subiecili sediit activati , habe inseparabiles Per accidens,ut uisus Per se quidem colores, per accris corporis operationes.Circa id .n. ois actio. quare mens autem fortasse figuras. separata non ut activa separatur. ea. n. ratione est in se Necesse stat eum, id delibest uerbasaesum, decipere quid parabilis,sed ut contemplativa, Pro Pterea de contem eghrim unum D;: deinde sile de cohaerenitati. plativa dixit. Hinc doctrinae sormam uult exponere, qua de una. Quod usit: de eera unoquoq; oratio, sequos. est tractatus de quaque usurus est animali facultate Cuna. n. prima qui ima inἴmodatissima, maxime venias rum est. dem sit facultas,secunda autem operatio .prius quidem
Ostendit ii et in quibus cois definitiva oratio non de animalibus operationibus disserit,deinde de faculta. est propria quaedam naturi praeter ea Me quibus praedi tibias, i sint manifestiores facultatibus operationes, catur ridiculiim in coi definitione i sistere, sed &doctri dc adhuc ante haec de ijs, 'ut opponuntur iacultatib.
nam assumere oportet de unoquoque eorum, quae si- opponuntur autem ut ad aliquid aut ritioni. n. nutriis gnificantur a coi definitione. Qin ergo eiusmodi est co mentum Opponitur. nittritio enim nutrimento nutrit,
munis animae definitio, necesse est eum, qui de anima Sc nutrimeti est nutritio . Similiter uisus uisibilis uisus, digerit de unaquaque animali facultate uerba secere. dc in alijs fili. laoc ipm ergo uult cosi are,qMoctrina Necesse est autem dc eum,qui de iis est consideraturus, ab Oppositis,utpote manifestioribus,oportet incipere. quid est eorum unumquodque assiam ere,tradita coi aiet Si ast dic oportet quid rerum unumsuod ut intellimuri desinitione, de postquam ostenderit deinceps , Ψ non in si sitiuum,uel nutritiuumorius adhuc duendum est, quid in oportet usque ad coem desinitionem sistere, sed seor- te uae,ta' suu sentire.
103쪽
Si de animalibus inquit sicultatib tram re oportet, idem est autem dicere de substantiis,qui . n. nouit faculis ratem,su bilantiam quoque nouit, novit n. quod subus antia est incorporea , in subiecto corpore talem ha hetis facultatem Quoniam ergo inquit de facultatibus tractare oportet, ficultatibus autem priores sunt operationes,necessario de operationibus dicere primu
rario . Quod si scin us etiam adhue priora oppositam Obi esseon derare oportet, de illis primum diffiniendum fuerit propter hame ipsam rausam. Addidit, v rationet pe n ficultates sunt actionibus
priores operationes utique t pe quidem sunt secundae, ratione uero priores .i doctrina . nobis . n. apertiores sunt operationes ficultatibus, ubique autem oportet ab apertioribus initium sumere. Vel ut ait Alex. rone,
id est persectione persectio. n eius,quod est potentia)ssa est operatio.huius. n. causa ficultas est seu potetia .llud autem cuius cauti prius est eo, propter ouod illud.cuiuslibet .n finis tempore quidem est posterior ratione uero prior. Praeposto autem rationi fine,se,quet ad ipsum sunt,inquirimusn praeparamus& natura qdem Omnia propter aliquid facit. Et s n. non nouit, iiDcit,neque de iis proponit .sed naturaliter tamen ad aliquem finem tentes eius operatio. Nerito ergo priusquam de secultatibus loquatur de operationibus pilustraetabit,iit quae nostrae cognitioni sunt priores,et stat apertiores,atque etiam filii Quod s sic inquit. i. de apertioribus,S primis prius uerba facienda sunt, operati nibus aut apertiora sunt .quae eis sunt opposia, de op postis ergo primum uerba Dcete oportet. Opposta autem sunt ad aliquid. sensus. n sentilis est sensus. S intelles ut intelligibilis est intellectus. & nutritio nutrimenti eu nutritio. Quod aute ficultate operatio prior est ratione,& operat ione opposta. Quaenam in unis uersum sunt ratione prima an nono Metaphy. dicit. In quorum. n. desinitione assumpta quaedam sunt, ea illis priora ratione definimus Atqui facultatem definietes operatione opus habemus,ut uisum definientes dicimu iacultas,eκ qua uidere est,quod est operat io, noitidem autem operationem desilientes, ncultate uti. mur .,Videte .n est apprehendere uis bilia i .colores. rursus operatione secundum eandem rationem priora sunt opposita,circa quae operationes. definientes. n. Perationem,quae est in uiciendo,uis bili quoq; utimur. Didere. n esse dicimus apprehensionem colorum no ita autem in coloris definitione uidere comprehendi . Color itaque,ut uisibilis quidem est ad aliquid. Ad aliquid
autem sunt,quibus esse idem est, eo Q ad aliquid quod amodo se habeant. In his . n. necesse est in utrius' definitione alterum comprehendi .ut autem colorato eum iis,quae sunt ad aliqnid Quare no necesse est in eius des nitione,uidere,assumi. Haec ergo priora sunt illis sin d finii ione assumuntur, his aut adhuc priora oppotita cosderare oportet S in principio libri dicebat,utis
rere oportet an de iis, quae lunt opposita operationib. Prius traftare oportet. ωiunc dicit. Q ab illis doctrina est incipienda .ut apertioribus,& natura primis. ut n.
in praedicamentis Ostendit .ciim est quidem sensus,omnino necesse est esse & sensi e . de si si nutritio,omnino necesse est esse nutrimentum . S his sublatis, neque sensus,neque nutritio erit Sensu autem sublato, & nutri tione ea,quotum est sensus apprehensuus,& ea,quib.
nutriuntur,quae nutr untur .nihil esse prohibet Ei s. n. non,ut sensilia,sum sensu pi tota sed illi tamen prae existulit,ut haec quaedam . Quaenam autem animalium Dacultatum operationibus opposta fiat, ut ei quod est nutriri,sentire,& intelligere, biunxi. De nutrimento enim inquit,& sensili S intelligibili. Et in nutritiua q-dem ficultate primum de nutrimento disserit In generativa autem , S auctiva qm non inuenit oppositim, quod nutrimento conuenientiam , S proportionem habeat,neque enim sciat aliquid est extra nutritionem nutrimentum se S in illis In eo enim,quod augetur, est auctitia ficulta, Similiter quod generatur simile est generanti: Quare quaecunque de generante dicuntur, eadem & de generato,& de eo nihil oportet separatim dicere Et cuilibet apertum est et generanti, si te est, quod gignit ur,nam ct de nutrimento anceps est ut di scemus, ratio .propterea et go a finibus de eis doctrina aggressias est,de alit tua dico S senerativa Generat iiiς autem facultatis finis est, rerum diuinatum imitatio . . n omnia primum quidem appetunt, ct eam,quae in in illo ternitatem. non postiirat autem corruptibistia .eo quod sunt eadem secundum numerum, Dei sternitatem imitati in aliis generandis, quae sunt qualia Sipsa sunt aternitalem imitantur . Finis autem au tiuae
est id quod augetur, ad perserum . quae secundum
naturam est .sormam reducere. ad quam cum peruene rit .perfectissim as naturae operat iones exercet, gnat tuas
aut dico operationes A finibus ergo suam de iis do trinam aggredi . Si quis aut exacte consideret, nutritiu: mquoqi a fine docuit ut eius declarat definitio. Sic .n illa desnit. Facultas inquit est.quae seritare potest,qiiod illam habet,scut eius esse est,hominem, quatenus est homo S reliqua.
Vt de nutrim nra: ρα int Iliuelli. Antenultitiuam enim facultatem, quid est nutri- metum docebit .ct ante senstitiam ficultatem, quid est sens te. Non ita autem S de intellectu docturus, prius disseret de intelli ibiti. Hic ti oppositum est,obscurius, dico autem. intellectu intelligibile. Sed quoniam haec nondum dixit, lico autem de doctrina omnium animalium lacultatem propterea adiecit S de intelligibili ne
perturbet doctrinam qm ut dixi, non eodem in eis Osedine utetur. rare primum de nutrimento in generatione nee dum.
Qin primum est natura nutritiua multas, ut saepe
dixi dicit autem oportere ante se cultates de operatio nibus dicere ante operationes autem de oppontis,ad qOperationes esse habent,ei autem,quod est nutriri, nutrimentum opponitur, quod n. nutritur, nutrimento nutritur. propterea rursus incipiens ab ea . quae est de nutritiua anima, oratione, de nutrimento primum ait oportere dicere. Nautitioni autem generationem coniniunxit,utpote cum nutrimentum gignendi quoq; causa sit. Semen ti est nutrimenti excrementum Generationem autem,quod generatur dixit. hoc. n. ei quod est generare,opponitur. Quod ri. generat,quod generat,
enerat. De generativa ergo dicturis primum de oppoto dicendum est. noti est autem. sciat dicebam, quod:eneratur,ut oppostum sed magis ad finem. Hoc . n. sisti, tanquam scopiim, proponit natura permansonis
ratis ut aliud faciali quale ipsum in. Nihil ueto pre-ibebit de ipsum tanquam Habiectiim consilerare, qra ut quod generatur solum consideratur. Neque .n g nerationem esse contingit sine eo,quod generatur, ne-
104쪽
que quod generatur siae generatione sciat ergo adisi. catio aedis abiri, est aedificatio, S selisus sens lis sensis. sic & gnatio gnabili, est gnatio . Et sicut aediscationis sitiis est perficere aedificabile. i. domum sacere sic S gnationis sacere aliud.quale est generans. Sicut ergo domunihil prohibet S ut oppositum.& ut finem considet te aediscationis , ut hoc ipsum quidem domum. i. tegua mentum.quod arcet a pluuiis N aestiuus, finem,ut aut
aedificabile,donec aedificatur oppositum, sc de gnonis, id quod generaturaic quod adnuc generas quide oppositum. V t. n. adiscatio ad aediscabile,se generatio ad senerabile. Vt autem iam generatum d snem. Idem
G in auctionem eo quod potest augeri, di eo quod auctum est. Nutritiua n. anima assis sues in QT prima, o maxime eois est anima semitas per qua uiuera in ' omnibus Cuius vera sunt
Hinc deinceps incipit eam, quae deiiegetatim est anima,doctrinam aggredi. nutrituram hic mimam,uegetatiuam dicit, ante facultates de operationib. prius tram re oportet, ante operationes autem de oppostis, animalium autem secultatum vegetati ita prior est, eo quod,quae alias habent animales facultates eam quoq; habent,quae autem eana habent.' non alias quoque habent, propterea primum de nutrimento, & gnatione necesse est dicere. Haec n. sunt animae vegetatiuae Opa , de qua primum tractandum est, ut madiime coi. secundum eam. n. uiuere inest omnibus uiuentibus ut animalibus esse secundum sensum .dc prius quidem, ut iam dixit e generatiua uerba facit, ius sunt opera generare, A nutrimento uti. Vides,qd illud,Nutritiua D anima, dixit pro eo,quod est,uegetatiua Sic. m. nutritiuae inqt sunt opera generare, dc nutrimeto uti pro O,quod est nutrire. p. n maxim/ naturale eru,qua in vivitibus sunt, ver quae Ais: perses aura non m s,sta generatione no halent stentanea, facere altera, uale sp um animal qaide animes, plantu Et plantitam ut, uod sim ν, tr d uisa est,aliqua ex parte haseant. quate possunt.Omnia n.Uua appetunt .s propto tilita agunt,quae
Ecce generativae seculiatis principium a fine cepit, docens quisnam est eius finis. maxime naturale aute i. sitis quem sibi tanquam scopum maxime proponit natura,ut aliud faciat. sua te ipsum est . quaecianque ergo uitam habent,nis uel maca suerint,ut Eunuchi, uel nopersecta ut recenter nata .uel nisi spontaneam habet generationem, ut quae ex putredine fiunt, ut uermes, depulices. de cimices, dc eiusmodi, habent a natura finem quem sibi maxime proponunt,ut generem alteru, quale ipsum Muli autem dc siquid est eis simile, sunt dc ips ueluti manci . Neutram n speciem seruant, quare neque ex seipss inter se habent generationem. Narrant autem,quod cum qnque mulat concepissent, abortum secerint,cum non postet, quod erat conceptum,nature perscere eo quod neutra si pura,ct intetra natura, Meque. n. equi,neque asini sed utraque est mutila . Noomnia autem concipiunt,quae ex putredine fiunt. Re, seti . n. Arist. in libro de historia animal tu pisces quosdam ex putredine gigni clui etiam concipiunt atque Mpes quidem, quae in taurinorum corporum putredine gignunt ur similiter gener miseris semen immittentes. Deinde S causam adiungit. propter quam maxime naturalis est finis umentibus alterum secere,quale ipsum.
Vt enim inquit id quod semper esin diuinum. aliquaeκ parte habeant,'irat emas possunt. Vnt ri omnia qnatura constant,eius quod rerum est primum, S optimum desiderio teneri,dico autem diuini. Quare unumquodque quatenus potest,imitati it eam. luae est in primo aeternitate. Dubitauerit autem qitispiam,s in m a. xime naturale omnibus uiuentibus facere quale ipsum unumquodque,est aute smilis generativum, an etiam in irrationali anima continget esse generat tuam seculiat ac sensum,sensum gignere iratii iram.& in reliquis smiliter an uegetatiuam esse irrationalis generatium, ut sit ex deteriore melius,quod est absurdum. Nuquid autem dici potes .cp quemadmodum abscisus ramus in seipso habet indivisibilitet naturales omnes facultates, ct quemadmodum inlectorum .partes etiam a totis abscissae in se habent sensitivam iacultatem, S secundum locum motum,sc de in semine, tuod es ex animalibi is, indivisibiliter insunt rationes animalium Levitatum Non. n. uitae expers S mortuum egreditur. Sed si hoc datum suerit,et irrationalis quoque anima rones sunt in semine,quae cum augentur. uel ad persectionem d ducuntur irrationalis anima tuc in corpus inditur, nec ulla irrationalis animae substantia extrinsecus d aliudein corpus adsciscitur nulla eorum, quae sunt in conses .mbi terrentiis. Consideret ne autern lit in homineAEddicitur. sertur humanae animae ad generatronem descendenti prius quam in hoc corpus deciderit, ei adtexi spiritum, S illas, quae sunt in eo,irrationales sacultates. Quod si hoc uerum in aecesse est ante semen praemi stere irrationalem animam . Si ii in semine generatio
nem habet, falsum est, quod dictum est. & a in spiritu
esse habet.& post animalis dissolutionem remanet fieri non potest,ut in semine stit eius rationes. in illo. n. esse quoque habebit. Rationi autem consentaneum est. ut ec post corpus maneris,ante ipsum quoque stati. Nunquid autem,quemadmodum animalium,quae spote mascunturAE plantarum generatio,non m anima, qpraeexi sit,successione fit,iaci Scapta miliente materia, ab uniuerso opificio, herbartim , d animalium species in eam immittuntur.&.suit in ipso sunt .animales facultates sic & in irrationali anima quae est in omnibus animalibus cum ea eκ uniuerso opificio subsistant 3Gen rati ira ergo facultas non est irrationalis animς nulla est dubitatio. neq; n. generativa et si cultate opus est, quae secundum numerum habet aeternitatem. Sed si omnia, quod semper est appetunt, S animatis propterea inmta in generativa sacultas, quo in inanimatis procedet oratio neque n.generativam habent facultatem. Dico ergo, et in eis quoque pro modo eorum, talem Operarationem licet intueri. Quemadmodum n.in animatis nosmile est eiusmodi desiderium, sed in animalibus quidem,quae electivum habent motum appetitus quoq; a natura immittitur generativae facultatis qui uelut i oestro perciensanimalia comouet, di ad talem operatio nem cogit,& in his ipfs plurima est dria . Homo. n. si mul etiam .quod sit .inquiritalico autem, Q successonis gratia tales nobis insunt operationes. In plantis aut .&arboribus, cum electionis expers motus ut, spontanea generaliua operatio procedit sc non est mirum s etiain inanimatis appareat remissa talis facultas . itaque Selementa,quae in se inuicem agunt, quod dominat, &est posterius,in suam speciem mutat, quod est imbeci lius,& quod uinci . Fragidum. n.a calido superatum in ipsum mutas, similiter S s calidum a frigido supere . oc in sicco, dc humido similitet . Qin. n. elementa non sunt
105쪽
sunt incorruptibilia, eadem causa si fuerit calido corruptum frigidum fit alibi uicaria eius loco repositio, per te stigido,ut conseruetur species Et corrupta quoque metalla in alterius locum rursus reponunt. Eiti n.
ne hic quidem lapis alium sibi si rem generat , ipsa t si metalli uniuersias sive,ut ita dicam, tolitas natiuam ha, bet facultate. Similis est 1a hic lapis alicua animalis parti, ipsa uero metalli uniuersias toti animali Etenim in animalibus ii tot is est generativa facultas. Do in partibus de scut in animalibus carne aliqua ablata, pro ea
aliam generat natura sc ct in metallis pro ablato aliud
illud autem propter quod duplex est,hoc quidem cuius trulla, illud viro eui. Quoniam ergo estis, quod semper est, o diuinum, contimentis o perpetuitate particeps esse non potest, quod κihil
corru sile coringat una et Me num re permanere, qua re particeps esse unumquo': potest,ea quoq; ratione color hoc quidem magi, tria vera minus opermaκet non ipsum, sed quale ipsum,
numera quide non una,st cie uero unum. Quare sem inlisaha, o elunt rum es institimentum .
Illud autem, cui consequens est esse maxime naturati uiuentibus,ut quale ipsum generent, si eo et omnia primum appetunt, & illius aeternitatem, dc qm omnino finalis causae meminit, propterea inquit, et illud Pp quod id est finis dupleκ est,hoc quidem cuius gratia illud uero cui quod de in poetica, ct in libro de generatione dixit. Quemadmodum dico domus aediscator sis nem habet,ut aciat tegmentum imbrium de silvum .phibitiuum hic finis cuius gratia est. I egment l. n. fra ita domum sacit. habet autem S alium fine nos uidelicet. hoc. n. tumentum nobis facit. Sumus ergo de nos dos mus aediticatoris stas,ut cui. sciit ergo hic ic Ec in omnibus quae natura constant duplex est finis belus emquod diuinum est, desdetium, propter quod unumquodq; animatum facit aliud, quale est ipsum, est stiis
citius. huius n.gratia generatio. D. n. corpora sunt a- mimis instrumenta animae sunt fines ut cui. Cum artisce autem domus Otructore,conuenientiam de proportionem habet natura,cum homine uero tegmentu fieri iubente anima,cum corpore autem domu, .non solum
autem in animalibus dupleti in finis cuius S cui sed dein plantis. dc in his n. natura instrarium facit corpus,qd
refertur ad usum eius,quae in eis est,animae. Instraris n. sunt plantarum quoque partes radiX,cortex, medulis,
de solia,& eiusmodi. In animatis ergo duplex est finis, ut dictum est,in reliquis autem non est itidem inuenire duplicem finem Metalla. n. de lapides de,ut semel dica, inanimata quae a stigiditate quidem dc caliditate proxime fiunt, sed ab uniuerso opificio, separate, unum lint
finem cuius gratia propter mundi. n sabiacam. non itidem autem dc cui ut finis est in eis Meq;.n. sunt aliquos tum inlliorum insita,neque ad aliquarum usum animarum comparantur. Magis autem est,ut duplex fini, nomnibus coites c5sderetur. de est,ut cuius finis, coit et rerum omnium naturalium,3c artificialium, boni des-derium. Boni n. gratia d natura.& ars omnia agit sinis autem cui, ornandae materiae gratia. est. n. finis sorma
quoque smplicitet abaci ues animalis, quod est ornare materiam, boni desiderium . propter quod luec sui, usus fortasse .uel diuinitatis imitatio. Notat autem hic,q, scopum Arist. fine dicit cuius.n desiderium, hic scoripus est. de propterea duplicem finem dixit .Αppetitum
autem edius vixit. proprie n. in solis sensum habetibus appetitus ut superius diiat. Plantae autem appetitum non habent,qui neque sensum. Appetitum ergo dicit naturalem ad hoc constitutio item dc sic ut . signem, d stir sum est,appetere dicimus,de sic ad illud tendere Omnino ergo, quae naturalem hunc impulsum di appetitum habent .ptimi aeternii at em appetunt. Et qm corruptibilia anquit non possunt eadem numero manere, saciendo alia qualia ipsa sunt specie.successorie aeternitatem persequuntur, hoc quidem magis, illud uero mi, nus uel quod haec quidem sint uiis uiuturnioris,illa uero breuio iis . uel propterea,quod desciunt . dc tio sunt
perpetuo,sed aliquibus temporibus sunt, ut locusta iugenera dc uespae,dc ciatices de s qua alia eiusmodi. M a gis autem proprie hoc audit aliquis, non de temporis diuturnitate . sed de qualitatis participatione . sic enim quod reliquis animalibus longe est praestantius,laonio, erit loge deterioribus minus diuinitatis particeps. multa n. animalia sunt diuturnioris uitae qnam homo, cornices,d Hephanti,de serpentes, S. alia plurima. non itaque sic illud audiendum est haec quidem magis, illa uero minus, sed secundum qualitatem participationis. Quemadmodum de solis illuminationes non omnia animalia similiter admittunt. Aliter enim Aquila solaris luminis est particeps, de aliter lio , d liter is eri illo, pro modo uisuae eorum facilitati se de Dei illumina. tiones alia aliter suscipiunt, secundum suae substantiae modos. stati anima uiu tu corporis elusu in ρrincipium.ta at multipliciteν Guntur sed tumen anima, sectatim diuiso, tres modos,
elusa Henim tiME illi metu ea est id, propter quod o ut Rhyaritia inimatorum eorporum anima causa Quoditas ut substantiis
Haia U.causan omnitas quod sint,est subsistia. Viuere autem umentibus ese est. Postquam dixit de fine senerativae facultatis, de de nutrinaelo de sensii, dc ut lemel ditam. de iis quae sunt opposita animalibus facultatibus,ess tiactaturus, prius per liaec docet,quod illi quae habenda est de anima orationi,oppositorum est ii essaria traetati . Animatum iniim,quatenus est animatu nutritur . Quare.et ipsum nutriatur,ei anima causa est. Similiter de ut uita sentiat causa est anima,quod autem,nutritur, nutrimento nutritur de quod seniit,sensle sentit. Quare ei qui denua tritiua de sensitiva anima est tractatutus, prius sciedum est,quid est semire e nutrire, dis, qui illa nosse uult,
scire necessarium est quidnam est nutrimentum, dc sensile. Sensus. n. sensilis sensus est,& quod nutritur . nutrimento nutritur . ea autem sunt ad aliquid. Eorum aut,
quae sunt ad aliqui qui alterum nosse uult, ei quoque
necesse est reliquum cognoscere. Quare necesse est,ut qui de anima di hirus est, de oppositis quoque dicat. Frumentum enim,ut numentum quidem, non est ad
aliquid. Vt nutrimentum autem est ad aliquid. Similiter duapis. ut substantia quidem aliqua. non est ad alia quid ut autem uisibilis ad aliquid est. Visibile.n. est uissu uisibile. Unde ergo hoc est, ut anima nutrimenti, de sensus corporibus causa est,ut adeo necessario oti datur de eis esse dicendum hoc ostendit per proposita. Cum enim causae inquit inultis modis dicantur. Vel enim materialis causa est,uel formalis uel stialis.ues essectiva Cum ergo qui tuor modis causae dicantur, secundum
tres modos ostendit eausam esse timentibus animam,
de ut formam,dcut finem dc ut essectivam Quod .ia .ra5 materialis causas anima est,clarum est. Et ip anima quidem,ut se a tuentibus causa est duobus argumentis ostendit. Illud enim ut substantia,ei sormam ligniscat.
106쪽
Anima inquit uiuentibus Diuendi causa es. Quae aute
litium,esse habent . Quicquid autem est,quatenus esse habet .id eius sol ma cu. Anima ergo uiuentium forma est. Vel sc potius. Anima uitiendi uiuetibus causa est. tuentibus autem uiuere eorum esse est. Anima emo amentium ese est Cuiuscuq; aut rei ipm esse eius su stantia in Anima ergo omnium uiuetilium substantia est. Substantia aut ut sint omnibus causa est. Anima ergo,omnibus timent ibus,tit sint,causa est.Vt substantia ergo anima it fit,causa est. Hoc ergo unum est assim, Q anima,ut sorma,causa est. Alterii est autem, quod iam
etiam in prie cedentibus dixit. Cuiusuis. n. quod est potentia nquit,pei sectio,iau entelechia, ima est Potentia autem ilitam habetis corporis anima entelechia est. R ima ergo potentia uitam habentis corporis forma
est. Sic ergo causa est anima animati corporis, ut quae eius forma est. Atqui & ut essectiva causa, causa est, de principium anima, dc ut finalis. Et et causa est, ut finis
anima,sc ostendi potest. Prius autem accipit .Q natura omnia alicuius gratia sacit. hoc. n. monstratur in auscultatione naturali Instrumentis praedita coreo rasinimae gratia .Cuius autem gratia aliquid fit hoc est illi ui simis. Anima ergo instrumenti praeditorum corporum snalis causa est. Quod autem,ut effectiva causa, principium est anima perte ostendit. Effectiva autem causa est illa unde est principium motus. Motus aut species sunt quatuor. primis n. δc moime Pprius motus est, qui est secundum locum Deinde qui est secundum alterationem: Deinde secundum auctionem Deinde s cundum diminutionem:Et,quod motus secundum io, cum causa est animalibus anima, larum est, sed sic non omnem comprehendit animam .sed eam, quae est secundum locum motiva. Quare etiam ostendit .Q alteratio Nis quoque causa est. Sensuum n. causa est anima. Sen. iis autem alterantur in senstibus quodammodo asini. Uteratio. n. quaeda est disgregatio, c5gregatio uisus. Sed nondum per haec plantas quoque comprehendit: subiungit itaque, Q auctionis de dant nul ionis causa est
.anima. Hi omnia animata comprehendat. No similiter
autem est essestiuum principium, S iat male. Formale enim principium similiter est,ac finaleressee tuum aut moti amplitis substantis,sed aliquarum Operationu .uel Isectuum principium,S causa est . Quo aute dicimus
diminutionis quoque causam esse animam Nihil. n. neque ipsum sibijpsi ima suo subiecto corruptionis camsa est. Omnia. ii non solum es e sed N a ternitatem pro
modo suo appetunt ut iam dictum est. Dicimus ergo, si quemadmodum dicit ur de id quod non est ac priua.
tio causa esse rerum generationis, non Q causam essectauam habeat sed Q ex iis mutatur, quod sit, & π ea codant se ae eorum cluae fiunt. ne n . quod sit ex ijs,
quae non sunt, S ex propria priuatione fit , ut dictum est in naturalibus. Sic de anima diminutionis es e causa dicitur toti Q sacrat diminutionem , sicut iacit auctionem . sed quod propter imbecillitatem ei deinceps ce det. Alioqui ad ostendendum,* est Eliu a causa in ani. ma,satis in scite v auctionis causa est. Si itaque secundum omnes causarum modos animato corpori anima
causa est.ut si quatenus est animatum : Si autem est animatum,eo ipso nutrit ur S augetur,dc generat, S eoruergo anima causa est. quod erat propositum ossedere. Ea autem multis modis .inr. Causam autem dicit de principium mittis modis dici. Quatuor. n. modis dr,ut ma,ut materia,ut essectiva causa,ut snalis. Similiter autem anima tribus destinis modis caiisa est. rx ri
tuor. .modis causatim in naturali auscultati Ledelm nitarum , secundum tres similiter corpori anima causa est. Unde .n inoius hoc est,ut essectiva causa, sc n.imsam uocat .de cuius gratia i ut finis,dc ut substantia, animatorum corporum anima causa est, Pro eo, quod est,
ut se a. In propria. n. se ima uniuscuiusque substantia characterem S figuram a xipit. Materia. n. cois est omnium Iam uero animata esse habent secundum an,
mam. Quare animatorum corporum anima forma est .
Quod itaque ut subflantia, clarum est causa. n. ut sint, omnibus est substantia. Quod causa est a tum a ut At- malet hac ostendit . est autem hoc primum amna. Anima. n. inquit,tiliae principium de causa est uiuentiba Vivete autem uiuentibus esse est. Uniuscuiusque auteesse eius forma ess,de substantia. Anima ergo a est δέ substantia ima enitum . Vniuscuiusque autem se nantia causa est,ut sit . Anima ergo uiuentibus substantia,ut sint causa est. Non hoc autem ordine propositiones protulit,sed a dio sterioribus incepit. Causa ra. inet,
ut sint omnibus est substantia ut se si oratio. Substant ia .i deni est autem dicere sermo,ut sint omnibus cauti est secundum hanc n unumquodque e est de dicitur. Quare uiuentibus subilatia, oc sol a. ut sint ii est.
v uentia autem esse lint secundum uitam hae n. rone
ab aliis disserunt. Vitae aut anima causa est. Quare si o mitibus,tit sint,causa in unitiscuiusq; sitis ita de Minae uiuentibus aut uitae causa est anima, quatenus esse
Quoq; biit, ima ergo ε substantia uiuentium est cita. Ariti autem cum propa si iones dixisset. coci titionem non addidit,ut apertum est Substantiam aut .ut iam di
Secundum argi . Ratio aut,in qu it,pro eo quod est. substantia. dc forma. Manifestum autem quoa o cuius trulla Mima ,scut mens, elimitiitratu facit edem mori natura. Me e, hi finis. Talem autem in Olmessui anima set dum naturam . omnia a naturalia corpora nimae instrum tu, quem mota quae sunt an
Postquam ostendit,et,ut serma corporis, principiu, de causa est anima,nunc ostendit et dc ut finis. Quem admodum. n mens alicuius gratia facit,eodem modo de natura. Mentem dicit actium,sicut mensa illectitii-hil frustra assumit , sed omnia , quae ad aliquem finem Dectant,nempe domus constructionem. Sic ergo nihil frustra facit natura sed unumquodque eius opus,ppter aliouides . Hoc autem aperte ostendit in naturali ai scultatione. Declarant de de usu partium medicorii tractatus, p ne minimum quidem naturae opus frustra est, sed alicuius aratia.Cuius autem gratia facit,hoc est,eius finis inquit. Cuius ergo gratia facit animae,inquit, gra.
Animatorum .n.inquit, corpora omnia, S animalium,
de plantatum strii menta sunt animarum Instim aut si gratia utentis, de eum habet finem . Quare dc quae sunt a natura. corpora animata dico. Gem habent ip. sam eis usuram animam. Duobus autem modis illud, cuius gratia dc id citius de id cui. Hoc in loco uel sc ac. cipiendum est,animam quidem finem, ut cuius, animal
animal autem ut cui. ficit n. instrarium corpus natura animae quidem gratia,ut eo utatur,tanquam finis, ala. ut cuius .finis autem ut cui animatum. Vt enim citra
impedimentum fuit animali operationes, omnia facit
107쪽
natura . Vel igitur sc est,illud Cuius S illud cui uel .scut paulo ante diximus, Cuius quidem, gratia fabracae mundi, di aeternitatis : Hoc . D.omnia expetunt: Sic de animae. Ei enim praeparat ad usum uill rumentum et de
uerius ell. sia e siae primum sicuκgum id tim metus inima. non omes Ηἴu, autem Dest tiru/ntibus Lee facultas. est autem o astraratioo auesio per animam . Serius enim aeteratio quadam esse uide, tu ν nihil autem sentit,quod non haset animam. Similito Et ο
ia sit particeps. Deinceps ad essectivam transi. essectivam. n. cam sic semper uocat .unde principium motus. Cum aut e multis modis dicatur motus,ut ditaura est: et motus quidesecundum locum anima causa est clarum est .hSed non omnibus, quitanest uiuentibus lutc si cultas i secuti. dum locum motitia. Quare non sic uidebitur omnis a. nima esse causa esse iiDa. N ideo eam aliorum quoque motuum esse cautim ostendit, alterationis, inquam, Sauctionis, S diminui ionis . duic in omni anima iiDmsecit orationem. Quod itaque anima alterationis carasa esse ostendit Animalibus anima sensus causa est. Oeautem,quod sentit iteratur. Anima ergo alterationis causa est. Quomodo autem sensum dicit ali erat ionem,
nunc quidem non addidit Deinceps autem adiiciet, et duplex est alteratio , de in uniuertiim pali duplo est, hoc quidem, quod ducit ad corruptione, illud uero adfersectionem. a doctore. n. discipulus patitur S alteras,t non ad corruptionem , sed periectionem ducitur . . Od. n. potetia in eo est,ad operationem deduxit ut.
Sic ruensus alteratur, S a sensilibus patitur ad perse,ctionem due us S a potentia ad operationem potius. Quod autem auctionis quoque, de diminutionis caulaesi anima sc ostendit. Quod augetur, αminuitur.nutriturari hil n. augetur,quod non nurritur. Quicquid autem augetur,uitae est particeps.& fieri no poteli, ut nutriatur,quod non est uita particeps. Vt ergo nutria Diuere cauti est. Totius autem uitae cause est anima. Iis ergo,quae augentur Ec minuuntur, huius ipsus auctio ianis δέ diminutionis cauti anima est. S autem nonnulli
quoque lapides augeri uidentur, non est haec proprie
auebo .sed potius a ditio Hanc. ri aut ionem dicit quaest per instrumenta naturalia Instrumenta autem non sunt in inanimatis .non ergo augentur, Salioqui . qae augetur per omnem partem augetur. ut in libro dex nera tione ostensum est Lapidibus autem exterius lortasse addito puluere, quadam fit mutatio, S sc maius
totum P .non sit a auctione sed additione scut si ignis
augeri dicatur .pluribus Ignis additis. sic de metalla auis gentur tumida m qua commmateria circumcirca misterius concreta,eaque in ipsorum substantiam ab ea, qen in terra Maturali facultate eX uniuerso mutata. St. n. Proxima.dc continens causa est anima, . Continentur autem,& sunt .dc animalia dc planIae donec nutriunt. Nutrimentum autem auctionis cauti est Anima ergo
auctionis causa est. Male ergo materialibus principiis, terrae, Sc reliquis aultionis cauti attribuitur sed ad noesbrtasse dixerit Empedocles Sicut tu materiales de Aiactium naturalium causas tradissic ec ego nunc non esises tuas caulas . sed materiales tradidi. Sed locum no habebit responso . Neque enim terrestres radices magis
augentur quam rami. ubique autem terrenum super
abundat. Quod ergo ad terrae sublimiam attinet nihil uiri: ruri sursum augeri deberet.
Postquam ostendit augmenti causim esse animam, reprehendit Empedoc. qui non recte dixit auctionem in animatis fieri. Dicebat. D augeri plantam,m quade, qui in ipsa est igne, mos sursum augente,terra autem,qus in ipsi est radice; in serne agente. Auctionis enim causam teris,dc igni adscribebat. Hic. n. sursum ramos auget,ut qui sursum ferat, terra uero deorsum radices, ut quae deorsum serat Eum autem primo reprehendit. v non recte dicat esse inserius plantarum radices. non enim omnibus idem est,inquit quod sursum est, ct d orsum. Deinde causim quoque assert. instrumenta. n. inquit, operibus dijudicantur. Si enim operationum gratia sunt instrumenta quae easdem operationes agsit eadem fuerint Quemadmodum enim in aliis animatis,
id per quod nutritur, est os . sc ergo duplaniis id, per
quod nutriuntur,os suerit. Nutriuntur autem per radices ipsae ergo plantarum os fuerint aliorum autem alii maiorum omnium os per quod nutriuntur,super est. Omnium enim caputon quo Os superiorem locum oblata et Et plantarum ergo os: caput conuenienter superius fuerit quale platarum radices superne,potius, rami autem inferne. ut ad uniuersum autem, siquidem in uniuerso sursum, S deorsum dicere oportet . quod circumcirca quidem es sursum est. Dico autem coelu)quod autem medium , deorsum, nempe terra. animata
itaque dicuntur superne caput habere, non omnino', ut quod circumcirca est, seo ut undc principiu motus', quandoquidem dc eκ coelo principium est motus e rum, quae hic sunt. Et cum irrationalia animalia pluriama, fere autem omnia,prona in terram spe ient, ut ne
polletioribus quidem partibus ad id, luod circumcirca
est caput altius habeam, superiores tamen animalium partes esse dicuntur caput. de quae sunt circa capiat. Quare eaput superne dicimus. cum capite aurem proportionem de conuenientiam habet radices. illuc enim
est plantis motus principium , ut superius quidem si tradices,& ncri inferius. Hoe ergo unum absurdum ei
obiicit aduersus quod quispiam pro eo respondens, Seum des dens dicit: Q ille supra de insta,ut ad ianitie sum dixit. Radices enim ut ad centrum augentur,relia quum autem ut ad coelum Alterum rursus absurdum
ex eius dictis colligit admodum apte,& cohaereter. Noenim ab igne inquit c terra sit auctio. St. nenis sursum auget.& terra aut deorsum distrahens,inquit-diuellent plantae cum nihil stri l contineat s aut est aliis quid quod continet,hoc fuerat anima,nutrimenti Scauctionis ratisi. vid ειν autem quibustam i s κatura esse simpliciter κtitri
108쪽
an a Ignis enim auctio in infestum Anti fuerit,quod pol iis abμri. rum autem, natura constant, nis est: ratio magnisi inis, augmenti. ea autem anima, o Gn igni, o rationis po
Postquam ollendit animam auctionis este causam alia perimit quae quibusdam auctionis uidetur esse cause. Empedocles quide terram,dc igne causam in plantis existimabat,eo et illoru quidem contrari j sunt mo , tus, iursum,dc deorsum. Vident autem S plante in cotrarias partes augeri secundu radices, de secundum ramos. Alij aute ignem suspicabaimir tala esse auctionis causamraduersus quos nunc insilit. Recte autem illud. Simplicitet addidit in hoc .n errabant,qui uim auctiva igni tribuebant,et eum simpliciter auctio uis causam dacerem . Cocausa n .esse ignis,ut piastrumentu auctio uas Per qc ei quoq; esse uidetur. no aut simpliciter auctionis ene causa, sed im abesset ait,ut auctionis simpliciter causa sit,ut & deteriorem.quam secundu is astrumenta, contausam esse dicit in libro de generatione, & corruptione. Inlitumenta. n. a ratione adaptata sine assequutur. Si autem ab artifice dimittantur, uico modum. Sine artifice. H. operari no possunt Ignis autem ipse per se operans NXitis,& corruptionis causa fit. Cum nocibus coquitur.& n edicamentum,nisi a medica .veL coquinaria ratione regatur,qui coquit ignis, magi corrumpitcta propria specie, seu forma abducit Cum alite ducisset,et uidetur quibusdam ignis esse nutrimenti, & auctionis causa tindenam in salic adducti sunt sententia, subiunxit. Solus. n. inquit ex simplicibus corporibus cernitur augeri .dc nutriti in hoc .n. solum cc os uel iido nutrimenti nomine usa es L S ppea auctu nis quoqu Quod . n. nutritur. hoc et augetur ,huius multum usum ha Demus in consuetudine di apud antiquos. Omnes simul tecu, inquit Poeta Ad ignis vorat: de rursus,omni uoro icti edictum est Si itaq; ex simplicibus luc solunutrit ur,dc augetis r. hic in compositis quoq; suetit nutritionis, dc auctionis causa dico aut e. in animalis. Vix ergo ostenderit .Philosophus et non smiliter nutriuntur,dc augentur ammata,ut ignis: simul etiam per hoc ostendem et non in animatis ignis nutrimenti, & a' clionis causa est. Si autem ostenditur. Qitaecunq; Ha tura nutriuntur de augentur idest aute Quae in seipsis nutritiuum,&auctiva habent facultatem Quae n. non sc nutrium ur,dc augent ur,ea non proprie esse dicuntur illa,quae dicunt uri: Quae ergo natura nutriuntur, Per hoc δligenti ir,habent nutritionis terminum: dc definita in eorum ad certam usq; mensuram aucti O. I Mis autem non est definita nutritio de auctio. in infinitum. a. at Sebitur, si materia stippeditetur Ignis autem non similiter ac animata,nutritur c augetur. Si Rutem non similiter ne animatis quide auctionis causa fuerit. Ignis. n non est finis nec ratio auctionis. iae aut natura augentur aliquem sinem habet de determinatam auctionis ratione Secundum rationem aute augere. de definite, rit animae ct non ignis. Sic GSo osscdit,l noigitis animatis auctionis caulaeu. Faut neq; de igne proprie dicitur nutris io dc alicuo,sed generatio stela dit in libro degeneratione,& corruptione Is aute exiis limatus est eX elementis nutriri dc augeri:quod ape te quidem in alii, stiperabudantia,additio est aqua n. aquae addita,& t erra i errae sc sit eoru maior increscentia. id autem non esse nutrimemu,nec auctionem,clam
est. Ignis autem excrescit ton addito igne sed dissimili materia,sicut lignis,uel eiusmodi ijsq; ab ignis facultate in eius mutatis substantiam, sic fit ignis excrescentia. V idetur autem tale quid esse,& qus est proprie alictio. Mutato. n. alimento in corporis natura, sic fit animatorum auctio. Ostendis aulem. ut dixi, quod id, qae in igne fit, generatio est,& non auctio. Quoniam agi eadem est animae nutritiκ Vrmoari facultas,de nutrimenta primum definire neresse est.
Postquam dixit de sine generatiuς lacultatis, deui de ostendit .les,qui de anima dicturus est de linquae iant
opposita animalibus lacultatibus . tractare neces e est, ad ostendendu animam esse causam ni tritionis, deau ctionis,dc a erationis,quq est secundum sensi is, δέ reliqua. Sc Empedoclis lententiae interea meminit , qur noanimae auetioem tribuit,sed materialibus causis de eos penitus refellit qui cras,quae fit in an iuratis, auii onurneam subitantiam causam millimant: hic deincepse coharentibus uerba facit sco autem de muri mei ut sic deinceps de facultatibus quoq; tradiet. Taquam enim de una ii egetatiua facultate superius quoq; uerstiui fecit,ubi dixit Nutrit tua. n. aliis quoq; prima,inest. 6 est maxime comunis facultas antri . secudum qua uiuere inest omnibus ici lux sunt opera generareinc tu irimento uti de hic rursus Am eadem etsi nutritima,&generatalla facultas: de nutrimeto primum definire necesse est. Quod alitem dicit,est eiusmodii luoniam una in δε eadem vegetativa ficultas cuius sunt opera mnerare . de uti nutrimento per extrema mediu quoque
comprehendens. laeeli augere, dc ad perse tam molli iram deducere. quae augetur diNimu L aut . 1 Ilit de fine generativae operat totus,necesse G.3c de eo, quod est oppositum nutrit uiae ficultati dicere, dico autem,
nutrimeto ut sic deinde de ipsa quoq; ficultate loquamur. Vnam autem dicti facilitate nimilitiam. de aucti
nam n generativam: non simpliciter i qm vegetati ua- o de eis praedicatur sed quod unus finis est hara .mnium operationum. id aut eligenerare alterum. qnale ipsum propter des derium aeteri ut alis . Cmua autem, inquit a suae ad q ue maxime I editur, denominare: par est. Quare,quoniam omni uegetatius Beultati finis est
- generare alterum,quale ipsum a quae in omnibus est,
generativam appellare ae livim est. Nutriti .n. Sc aue uua faculta ,ul exseruaarri,frchelant. .n fimi non Potes ut animata generentri uaenon ad destiatam, de secundum naturam ni insu hun peruenerint lipterea auctiva operat a M. de lacultate opus est. Sed qaini usseri non potest,ut augeamar quae non iuriiuntur is nutritione opu est a Psopter generalio te qU1 dem audito propter auctione alitem nutritio proptergen rationem ergo nil tritis Quare qlionia auri ominia denominare par est:hax est generaritia omnib. Pellanda. Nutraliuam autem is activa ad idem deducit FPte eam,quam, cum in dicitonta contem v fuerimus, caulam dicturi sumus' lare neq; de auctioei seorsum uerba iacit : sed coniuncturi cum eo,quod dea nutini ne dicit. Vnneq; auctivam seorsum latuitate definit Quoniam autem ipsa a riae vegetatiuae acuiras. tu decu ac nutrit ma dc generatura facilitas: deseetiue se meum D lirasim dicta est seliten tra. Si n. dicere opporte Ibat . um autem eadem est animae facultas, nutrit ilia; dogenerativa. de generativicaritem sine difffi est, necesse in de denuuiuuae opposito dicere: inauitii iv autem falcultat Oppolitiam est ri utrimetitu oportet iraque Priam una de nutrimento dicere. Hoc enim os ae isti istas vere secernitur . . I4. I .
109쪽
Nutritiua inquit anima ab aliis animalib. sacultari h.
secernitur,quod nutriat hoc est. n. eius proprium. Nutrit autem nutrimento. quare de nutrimento primum dicere necesse est.
videtur autem esse nutrimentum contrariorum contrarium e
non quodia, cuirus, sed quaecunque eontraris Ron ex se solum inistiir/m habent Ie rationem, sia o auestre m. Multa enim suntris inuicem : sia non omnia quatitatem suptiunt, ut sanum ex
Varia sunt,quae de nutrimento diar. Alij n. dicunt,
v quatenus nutrimentum est smile eoru quq niit riuntur,id auget. est autem simile smilis ait 'iuum,non cointrarium.id. n. Sc contraris qiaoq; corruptiuum est. neq; esse potest .ut a contrario nutriatur, quod nutritur, sed a simili. Alii uero dicunt Q contrarium nutrit, qJ nutritur. St. n. nutrimetum patitur ab eo quod nutritur r& contrarium iti contrarium mutatur . nutrimentum ergo contrarium est eorum quae nutriuntur. Haec ergo sunt, quae de nutrimento dicuntur, quae contraria esse uident ur,cum reuera non siit. Vt tutique enim eorum
ad partem aliquam respexit de ad hanc uera dicit. Nil trimentum. n. est potentia quidem sinite ei quod nutritur actu autem & operatione contrarium . sanis. n. dc obsonia, prius quam consciantur, dc concoquantur, ei sunt,quod nutritur,contrariar postquam autem muta
ta dc alterata fiterint,tunc sunt smilia. Mutatur autenon simile in simiter neque quodlibet in quodlibet: sed contrarium in contrarium . Neque enim album in calidum sed si igidum in calidum. Etenim sustum, qae
in album mutatur,non quatenus est albi particeps utatur. Quare,si nutrimentum mutatur, clarum est, i in contrarium mutatur.Cum itaque duplex si nutrimentum: hoc quide incoctum: illud uero concoctur incoctuquidem ei Rae nutri .contrarium est concoctum aut demutatum,iam smile. Cum aurem dixisset .m uides nutrimentiam esse nutrimento contrarium: subiunxit , et non quod uis contrarium cilinis contrario est titit rimε- tum: sed ira aecimq; dum mutans,in contrarium mutat, quod mutatur. Multa n in lirit, contraria in seli uicem mutantur,ut sanitas Se morbus album de nigrum i sed
ea nihil quantitati mutata adij citin L Quare no sunt sui ipsorum inuicem nutrimentum. neq; album nigro nutritur, ii mutatur nisrum in albiim: neq; sanitas morbbo. Non autem hoc impliciter dicit, ii quae in sein uice
contraria mutantur de quantitati adduntur, ea a seinuicem nutriuntur. neq;. n. hoc uerum est,ut d ipse dicit sed*qua eκ contrariis nutriunt ea quantitati adiiciut. Mn.n ab anima mutata fuerint eiusmodi cuntraria, dico autem quaecunque ei quantitati, in quam mulatur, adiiciunt tunc sit nutrimentu Simplicia itaque corpora augen quide in uice inter se mutata: a se aut inuicenon nutriunt.& quod inagis est ne proprie quidem iii eis auctio di,sed additio: ut in libro de gnatione ollendit. Quod autem primum nutrimentum S incocoetu, in ei liiod nutritur contrarium hinc planii est. St. n. patit ab eo .quod nutrit,& mutat in illius sul,llam iam ttion quodlibet autem a quodlibet patit neq; n. quod-
uis a quouis mutatur, sed contrarium in cotrarium: nua triment iam s quod patitur ab eo quod nutris, ut in illius si h stantiam mute .contrarium AleI, quod nutri . Certe qm constamus ex stigido, de calido: humido, &sicco .san qualitates, quae eiusdem sunt ordinis cum eo, quod nutriti ir,t utrimentum quoque mutabitur. Velogo,cum sit calidi myti frigidius per concoctione mu-
tabitur: uel sigidi iis in calidius uel siccius in humidius, uel humidius in siccius. Quare ei quae in corpore superabundat qualitati contrarium nut timet una asserinatis .
Si corpus quidem sit siccius humidi iis . Grentes: si calidius aut,fiigidius:& in reliquis sn. Clatum est D. re materia opus fiet nutritiua se cultas ' suapte natura aptast, ut mutetur iri eius,et nutritur substaliam. Postquaautem iam passii in suerat,nutrimentum S ei quod nutritur, assimilatum, non est amplius contrarium, sed si, mile. Ipsum autem ultimum, S in utraque deinceps parte assimilatum est quoque aegregandum S aggluti
'tilentur autem M M illa eodem modo sibi use inuicem κα. trimentum . Sed igni quissem aqua nutrimentum : Ignis autem aquam non nutrit . in simplicibus itaque corporiἷuι, hae essem Mime uidentur, hoc quidem nutrimentum Iud uero, quod
Postquam dixit ex contrariis ea sui esse inuicem nutrimentum,quae non solum ex seinuicem sunt, sed Sse inuicem augent propterea addidit Q non omnia eiusmodi sui esse inuicem nut finientu diit. & hoc per exe-plum ostendit. Q non quicquid secundum qualitatem auget .nutrimentum in contrario,sed quod eX contra. iij, se alius est, seu format magis particeps, auctum a magis materialis. S contrarii in ipsum minatione,nutriri di non itidem autem, materialius ab eo, quod est magis sol male Sic. n. se habent inter se igni,&aqua. His ergo sic inuicem mitatis,aqua inquit agni est nutrimenium ignis autem aquae non itidem, nemo. n. dixerit aquam alti igne nutriri. Ignis autem nutriri dh. Omnes simul tecum inquit Poeta , edax ignis uorat.
Vnde elim quaesuerit quispiam,s quemadmodum a quae in ignem mutatio .generatio solum es h rion auolo seti igni, in aquam , ut ostensum est in libro degeneratione cur aqua quidem igne noti nutriri dicitur; lenis aut aqua di Quod ii aqua ignis nutritur, clarum in Ese. n. oleum aqua aliquo modo assem, & cera, &ligna quoq; , S similia. qi aliquid humiditatis habeant materia sic ignis fiunt. Vnde omnia exiccata ligna,ut quae putrefatia sunt, uel in cinerem redacta, ne
uri quidem possitnt: eo quod sint undique humiditatis
pertia . Dicimus ergo,primum consuetudinem se cuius est Philosophiis. Dicimus n. nis rimentum esse igni oleum. hoe autem nihil est aliud, quam aqua igni nutrimentum esse dicere. Oleum. D ut in . Meteor rum ostensum est, in ex aqua S aere, quae ambo sunt humida natura . Praeterea in libro de gnatione osten. snm est,quod id,quod auge . ima est. de no materia . Oportet. n quod augetur, unum esse numero . materia autem,quae asiluit,& emuit non est eadem n eo, quod augetur. Forma autem ipsa magis formalis ut in elatissignis Aqua autem magis materialis, it illis ostendit . forma aut magis activa dc incorporea,& comprehensua. si
uidem pati quidem materi git aut sorma. ct illa q-em disiundita dispergi potest, a forma aut contine es certis finibus circumscribitur. Ea uero in igne quoq; cernuntur. eli n.&alijs es ementis agilior ,& subtiliori& -gis comprehensuus. Vnis. n sphaera reliqua elomenta comprehendit Et ut semel dicam in contrarijs: quod ex contrariis melius est formitationem obtinet, quatenus dicit. Quare dc eam quae est ad id utatione generationem dicit. Quod autem deterius .materiae. Quare corruptionem dicit , quae est ad id ,'mutationem alioqui, de quod nutritur, nutrimenti inr per se Ioa. Gra. super ala. Κ
110쪽
iplum conficiens ii se ipsum mutat. Hoc ipsum autem indetur ignis quoil; facere an fuso oleo, de limis subiectis. Niliasio quidem certe ignis in aqua non sic sit. Per hoc aut quod dixit . I n aliis ergo corporibus.& ii t multis uidetur hoc declarauit. Nutrimentuma . proprie in corporibus est animatis. Hac autem sum composita, let nutriuntur. Dubitationse autem habet Aiu t enim nonnulli similes lit ut cluemadmodum eZ augeri Aliis a tem, uel disimus, coris νυ uidetur,contrarium contrario.ut pote cum Dirae tale sit, indrari non possit: nutrimen m autem mutetuΥ, π concoquatur. Mutatio auram est emnitas in oppositum : uel in id, quod inurarodit.
Pol quam satus dixit nutrimentum me con Irarium contrario : nunc dicit, et dubitationem habet tractatus de nutrimento. Nonnulli. n.dicunt simile a simili nutriri. alij uero contrarium a contrario. De his autem dixit in libro degeneration nunc quoque, inquit,necessarium est de nutrimento loqui ei, qui de nutrit ilia L. cultate dicturus est. Postquam autem dixit , r dubitationem habet eo et alii simili quide nutriri, quς nutriurur,dicunt . alii uero,contrario: utriq; orinioni, quae eas cofiiment paucis addidit ollinc quidem iis qui simili nutriri cesent dicens, sicut di augeri. St. n eode nutrimur, di augemur. augemur aute si si carisu i .adiectione caro auges. simili quoq; nutrimur. hinc uero ijs,qi id cotrario
nutriri uolunt,dicens, Ut pote cum sila a simili pati no Possit. Quod . n. patitum contrario pati uir, c nummς tum mutare & concoquere aliquid pati est . Omiais. n.
mutatio, etiam ea quae ex eo,quod imer contraria intercedit fit,quodammodo,quatenus fit, cotta iii est particeps. d non fit mutatio ex teso,dc in ipsi im. Oppositum autem hic contrariu accipit: d siqn oe simplr oppositum,& apertum est in eo,quod addidit. Et qae intercedit . Inter contraria n. aliquid intercedit, de no simpliciter omnia opposita. Preterea nutrime uta aliquid patitur ab eo, uod marituri sidnon hae a nutrimetos a nee faber a materia sed illa ab ipso. Fauber est mutatuν tantum ab octo ex cessatione ad operationem .
Cum dixisset, et nutrire, dc nutriri sit aliquo Fente, dc patiente utpote cum pati liquit, non possit simile a simili per hoc ollendens, φ agere, dc cim i oporteat, laenutrit,dc quod nutritur: deinde dixi siet nutrimentum mutari: nunc ollendit Q nutrimentum quidem est, qci
patitur,dc alteratur ..cituum autem elisc a passione alienum,quod nutrit. Si n.quod nutritur, idem manens secundum formam nutritur,nutrimentum alit non idemanet ip siana est ergo,quod mutatur. Exemplo autem
usus fabri, postquam ostendit, et ab artifice, dc ibi mamateria patitur: sed non contra, a materia artiferi , qm indetur artifeκ quoq; in eo, quod materiam operetur mutari: quamam sit eius mutatio ostendit. Ab octo. n. dc cessatione liquit ad operationem mutat: sed non secundum paysionem. neque n. quicquam Patitur teque alterat,ol tendens quod talis qu dam est nutritiuaeue cultatis naut tio in nutriendo,no alteratio, sed psectio. Perficitur. n. facultatis operatio.Talis aut mutatio,non
motus sed persectionis potius generatio, ut ostendit in
naturali ausculi atione. virum suum est nutriment m,s d postremum Vtruatur, o adiungitur, si primu D terest. Si autem -MM : sed hu. id in incoctum. lilia uero concoctum utroque modo contingat nutrimentum icere .Quatenus enim incoctum est contra iκm c. uario nutritur. uaten ι otem concoctR imile simili. Quart
Quaerit utrum nutrimen tu dicere oporteat,id ne qaea principio afferimus, panem dico, ct reliqua: an quod poliremum corpori .ggrebat ur, cuiusmodi est, qui ex nutrimento sanguis mutas, dc in partibus sit,de eis assimilatiar. hoc est enim postrem in Nutrimenti enim alut Medici, quod nutrit nutrimentum est. ex his enim inuenietur, quod quaeritur,utrum simili nutrimur: an corrario. Si enim quod primum assertur, est nutrimentur cotiatio nutrimur. Si autem postremum, quod corpo ri aggregatur S unitur,smili. Si autem utraq; nutri. mentum,quod etiam uidetur,dc primum duillinium de sili,de contris rio. Primum. n. dc incoctum,est conit rium Secundiura aut,& concoctum, si Ie. Quare utem; eorum,qui de nutrimento dixerunt, ut ad parie respi, ciens res le quidem di it,non alit persecte. Dubit a uerat aut quispiam qii id nam est,quod postremum aggregat. Si. ti. Do prina ii sit caro deinde carni aggregas. hoc. n. est ditio non auctio, quicquid ante mutationem postremum fuerit .hoc cotramim esse necesse est. St. n. muta soli in ergo contrarium nutrimentum. Si aut postremudicit.quod iam est assintil. iii in non est amplius eiusmodi mutimemum sed pars. Et soluens Philosophiis ii quit unci δ quidem caro est secundum nutrimentum, secundum partem autem eius,quod ante aggregationesiuit cor poti, est nutrimentum illo quidem ut toto co- siderato, dico aut .eo quod post δggregatione pars est. De liis ame in exactius in libro de generatione de corruptione dictum est.
μ mia ast non nutrit κυruod Mitae non est particeps: animastum corpui fuerit oportet,quod nutritur,quaunus est animata. Sicer nutriment κm est ad Himatum : o non secundum accid ns.
Quare non proprie de igne nutrimentum di. Trastasit enutrimento ad operationem . ea est aule nutrire. Nutrire. n in eius, lii Od nutritur. de nutriri quide iudiris,per operationem circa nutrimentum eius, quod nutri in iam habet facultatem illius, quod nutritur, set-itate subitantiam. Nutrire autem, circa nutrimen. tum operarimitiativam facultatem. Deinceps erξo ab operatione, quaenam si nutritiua facultas imi enit, de desiniet. Si aut nillil nutrit quod non sit uitae pari ceps,inquit ab ala alit uiuentibus uita: necesse est aiat a corpus esse quod nutris, secundu hoc ipsum, quatenus est alatum, S non secundum accris, non. n. corporum nutri esse aiatum accidit,sed et est alatum ppea nutri . Si aut qd nutrit est at limatum nil trimentii in quoq; secundum hoc ipsum animati inierit. Quare non proprie ignis nutririer. Eorum .ii quae fuit ad aliquid. alia qde
proprie,dc secudum se ad illud sinit, ad quod reserunt. alia alit per acciis. Vt semus dr hominis ess e seruit si dediti seruus. Sed diai quidem secundum se hominis uero
Per accidens. accidit enim domino esse hominem . Di, catur autem dc grammatici esse seri ius,dc rhetoris i per cridem,scilicet. Nutrimentum autem per se ad animatum dicitur. iistiat aliud eἐ nutrimentia,CI esse auditu citratrem . quotis quid est idaeuod est animam, auctiuum : quat mus uero hoc quidpiam, substantia,nηtrimenta. Semat. n.substantiam, ex eo Us; est, donec o nutritur.π vnerationis essed linum, non e ,
quod nutritur,sed quale. quod nutrit Ar iam. Vt ipse substantia Nihil autem ipsum seipsum generat , sed in. Hoc quoque i s est conueniens,'itae de nutrimento tractantur. Hoc alit in iis quoque dixit libris,qui sum