장음표시 사용
91쪽
sanguis seruet huius igitur syllogismi,Sc demtonis,qus
ex materia iracundiae dissinitio est,ea eli conclusio . qui uero est eκ forma. i. principitim,nam Propositio prima est,quae dicit, ratus cupit ultionem, quae uero est M ustroque dissinitio Alti est,siue demo nil ratio, qua positione sola disset t. Quamobrem in syllogismo quidem
pruna est propositio,quae sic ait latus ultionem cupit. I 1 lacunda autem cupientis ultionem sanguis circa cor tiari in sedecim,uelut etiam erat spatium ex altera pami sine in dii finitione, quae fit ex utroque econ- te longius, debemus duarum ulnarum spatij ex altera drare mediam proportionabilem quaerunt,ut mempli gratia, sit spatium ex altera parte longius, quod alteruex lateribus ulnarum octo habeat,alterum uero duam,
id quidem patet quod totum est ulnarum sedecim, navique omne quadrilatem mensuratur latere in latus multiplicato . cum igitur uoluerimus spatio huic in altera parte longiori aequalem quadrangulum facere, ut si ulsetuet. at sane in diffinitione, quae fit ex utroque uerso incipimus, feruor enim, dicimus, sanguinis circa cor est,deinde propter ultionis cupiditatem. Quid igitur ait oportere tales diffinitiones assignare, quae cauasi in unde talis est res habeant, non. n. multae,inquit, assgnatis distinitionibus . conueniunt syllarum conclusionibus,quod in se causim non habent, unde ita sint, quae causa proportionabilis medio termino in syllogismo. s. materia sola assignantur . ea igitur dictorum sententia est. b.Alexander autem dictionem ita constituit. nunc autem ueluti conclusione ratione ero eo quod est, dissinitiones terminorum sunt,hoc eli syllogismorum, nasyllogismos terminos uocauit Guia su ni ex terminis syllo sint item aliter,ues uti conclusiones rationum,idei syllogismorum termini sunt, in casus uice uersa laciamus,& rationis genitivum demusn termino nominativum. sed simpliciter magis, atque c5modius expositores. Attici diit,rationes terminorum, pro rationes defa nitionum Midelicet rationes en unciat tuae, per quas re rum definitiones assignamus,conclusones aute sunt . s.
syllosismotu, conclusiones enim syllogismorum sunt
conclusiones ξius, celamus duarum v Inarum traparte longiolis mediam proportionabilem inuenire , ut hanc habeat rationem ad maius latus quod erat ulnarum octo, quam rationem ad ipsam mediam , uidelicet ulnarum duarum fisurae ex altera parte longioris latus habet d autem sit laenarum quatuor, quam . n. ad Octorauonem quatuor habent, eandem ad quatuor habent duo,umitique. n. est maioris dimidium, ea aut est media proportionabilis. ex hac igitur designabitur quadrangulare spatium ulnarum indecim,quod erit aequale figurae ex altera parte longiori. S hoc modo in omni figura quς sit ex altera parte longior i facere debet, qui eidem figurae quadrangulum uolunt aequalem de scribere ru ri is enim sit ex altera parte longior figura, quae latus unum sedecim ulnarum habeat,alterum ue ro quatuor,ea uidelicet ulnarum quatuor, exaginta spatium describit, quod si uesis huic aequalem quadransulum sacere, mediam proportionabilem qii aetere deabes, ea autem est ulnarum octo fites. n. ocio sexaginta quatuor faciunt nam quemadmodum figurae ex altera parte longioris latiis ulnarum sedecim duplum eliadid.quod ulnarum octo uiuentum est sic di ipsum latus duplum est reliqui i teris figurae ex altera parte longiovi quid est quadra amati ex alit rapam re ris,quod est ulnarum quatuor. mediae igitur inuentio elangulum esse equalium laterum. talis autem desinitio ratio cen haec est tuam dicit Alexander esse in secundo Euclidis.
Ensionis est, qua autem dicit q adrationem esse media inuemio. lnem,rei ipsius caus- duit. Dicamus igitur, principis com demtionis rei sumpto , seiunctum esse animarum ab inanimato ista Modi actu.
Postquam dixit desinitionem persectam non modo quod est,uerum etiam causam ipsam docere plurima Gque definitiones docere solum quod est , id. n. declarat cum dicit,ueluti conclusiones sunt, ex his exemptu diis Dorum ponit,qualis quide desinitio si demionis prin, Cipium, tu alis autem conclusio, nam si, inquit, quadra. tionem ita definias, aequale eκ altera parte loripiori msurae rectangulum sacere aequalium laterum,talis,inu, desinitio ratio conclusionis est,ac si dicat, demionis co-
lusio est,ex materia. n. sumpta est, quod si quispia de siniens dicat quadrationem esse mediae inuentione eiusmodi definitionem esse demionis principium signisi, cat,nam formam dixit, causam, quod si quispiam dicat hoc modo Auadratio elt aequale eri altera parte longiori figurae rectangultim lacere, is quidem per inuentionem mediae ex utroque definiuit, talisque haec desi nitio demonstratio est positione differens, posset. n.scaliquis syllogismum Hrmare,qui sacere quadrationem uult proportionabilem mediam quaerit, quod si media
quod quidem non et Ibi enim nihil tale demonstratqest, id autem uerum ell,quod eo in loco ditati. Euclides, uidelicet inueniri mediam proportionabilem si dux lineae rectae datae fuerint, si proportionabiles lineη rectae tres sint,quod ab extremis est illi quod est a media, aequale est dacamus igit initio considerationis rei sum. pi' seiunctum esse inanimatum ab animato iiii iendi actu ueluti saepius dictum est, m his, quae n tura post riora su nt,& nobis magis manifesta de primis, obscurioribus docendo uerba iacit,nam cum uelit animae desgnatiuum proprium deprehendere quid animati de signatiuum sit inquirit, quod animae natura posterius est,ilanque animatum dicitur eo, quod animae particeps est, qua etiam nomen animati consectuum est, hoc aut unde di,ab eo,unde est,secundu est qaesi alatu ab inanimato dissert aiae participatione, differt aute Sactu uiuedi id seqititur, quod ipsius animae designatiuuesse uita uidetur . IMulti arum autem eum Quere ipsium dicatur, a si una quid horum sit solum duere dicimus inum,uelut intellectu sensim,manis,er status hi Leolraeterea ni Mus secundum nutriculanem, rami Mionem a seret lanem uapropter ergant κ omnes uitina in uiuere. naue apparent in se haere rorantiam tatur uiuere, nilne apparent in se habere porcntiam, atque princia
aequale o altera parte longiori figuret aequaliu pium lati, per quod incrementu cI., ex diminutionem 'sicipiunt , di tectangulum iacit, id .s est mam sellum, qae secundum cintrarios locos. non enim sursum quidem crescicnt, dea ex altera parte logioris figurae quadrationem dicit . est autem quadrangulus & aequalium laterum, & reclan.
elua spatium uidelicet est habens latera quatuor squa
,& angulos rectos figura uero altera parte longior rectangula quidem est sed non aequalium laterum . Qui uolunt igitur figuram ex altera parte longiorem qu orsum stero non, sed simul ad ηtruml: , EI senter nutriruntur,
uiuunt continue donec pupuris accipere nutrimentum .
Postquam nobis animam uitae nota designauit, nucanimam in diuersifignismntra diuidit, rienim linquit cum multi seriam uiuere ipsum dicatur,hoc est O mu tae sint animales potentiae ecudum quas, js uita adest.
92쪽
quibus illam participatio est, Se qm hoc ait, subinfert,
uelut intelleticis lenius, bc reliqua, deinde iacta fide qd in unoquoque horum uua est, est . quod etiam si unuquid horum sit alicui, quod eius particeps est,uiuere id dicitur. Vnde plantat quoque cum nutriendi uim lia. beant,uiuunt di si aliarum nullam habent,neque sensi titiam,neque localiter nrot tuam, neque ex his, quas supradi Nimus,aliquam sequitur autem nutriendi .ues au gendi uis,nam ut imperiectam speciem habeat,nutritiolli, ideo nutrita augentur donec non magis inualescat diminutio,ti c. n. niatricatio in qua est .eain speciem solum conseruat thid autem secundum contraria loca, dictiun est pro undique,nanque ut in libro de gnatione diκit χa nutriri,& augeri diir, quae t omni parte sua nutriuntur de augentur. Nam quae per additionem incrementum suscipere unr, non in omnibus partibus suis ea crescun Ru p nec incrementum in illis di sed additio. s. n. in frumenti cumulum frumentum aliud addidero , non Per omnes cumuli partes additio siet, sed in una parte solum,ubi additio ipsi facta erit Corpus aut partibus omnibus totum crescit,hoc igitur modo, plantae etiam se panibus uniuersis augent. augentur. n. sur sumq; dc deorsim nanq; radicem in pro laudum, inq; d tram,atq; sinittram crescunt, utrinq;.n in latitudinem incrementima disi indunt,atq; etia ante, o retro idem faciunt, etenim plana de aequalis in profundu fit accretio. Quare si haec quae nutriendi uim olam tenet, uiuere dii id sequitur, quod unaquaeq; atrimae uis esse
Separari autem bre ab alijs possibile quide ost, alia iura his, Novi bile n mortalibus. manifestum catheel in pistisinulla. n. t o dest terentia. l . Quod igitur unaquaeque animae potentia uita est,&uiuere facit ea, quae participatia sunt,iam dixi. id. n. patet,quod ea, quAE isti sum participant, secundum hoc unum uiuunt anilissam uero magis uitam habent,s- militer etiam quae intellectus consortia sunt, secundi imhoc ipsum uiuunt. Verunt fi, quanquam unaquaeq; harum potentiarum uita est,nutritiua inquit sine aliis es, se potest,cum si omnium ultima liae ueto sine hac minime sunt . dc bene quidem addidit in mortalibus, in diuinis. n. nutrit hia inutilis es quod ibi neque incrementum,neque diminutio est,qui quia sunt in mortalibus,ppea mortalia sint m possibile in meliorem uenire animalem potentiam i nisi adsit inferior, de Pp eas. quas iam saepemimeto causa, diximus . nam linmortale est , in fluxus indiget, esstuit omnino necessaria est i Psa nutriendi uis. quae in corpore subtinendo suisiciat pro eo,quod defluxerit idq; ut species conseruetur. Quare sine uirtute nutritiua nihil est animatum , quae uero rationalia sunt,ea quidem cupiditatis, it acudiae consortia sunt , ut ea . quae sunt animalis conseruatiua appetant, filiaeque ipsum deliriiunt aufugiant, id autem patet in plantis, quod ali aliis potetitia nutritiua at separatur,nam cum plantae hanc ipsam habeant,ex alijs nullam i enent, neq; enim sentiendi, aut cupiendi uim habent,neq; multo magis aliquam in his A superiorem
Viuerestitur propter bre ipsum principium itust omnibus antimalibus.
Cum dixerit in superioribiis, quod de si unum quid
horum si,uiuere dicitur, inc ait uitam esse eΚ nutritiua potentia quod si hoc ait quod tibi astatum sit una, ibi lianc etiam necesse est,quod si sola sit, statim et lavi suae eam participant,uiuere dici intu i ii 1e insit per sillud est uiuere uelut ipse patito ante disti iiiiiiij per se nutriri,dc ait seri,nutricatio autem.& incrementum ex ipsa nulliendi uirtute procedit. illud quidem merito concludere possiimus, quod eκ hac potentia uiuere datum est quod 'Nanquam unaquae lite animae potentia uita quaedam est , mortalia quidem sine nutritiua esse nequaquam possunt, immo maxime per la ancipsoruuita designatiir,ppea quod eoru natura fluida est, nec, nisi pro eo.quod essu Xerit istud sufficiat, esse potest shoc aut nutri tua iacit gitur animalibus esse uitam per
harre merito dixit . . . at Animal autem est propter sensum primo, et nim quae non mia tundi neque mutant tecum, babent ratem sensium, ea anim ha . dicimus, nee viuere solum 2 sensuum uero est primus .m l. t rbus, tamM.
Quemadmodum per nutritillam potentiam uiuen ἀtia desgnantur, sic animalia Per sentit tuam notantur , adeo quod hanc solam participantia, quamuis ex superioribtis aliani nullam habeant,aismalia tnr,primo aut sensuum consortia dicit esse ea,quae tactum participat, nam licet aliquid solius tactus particeps sit, non modo id tituere,ii erit m etiam animal esse dicit ut . sensit enim animal ipsum designatur, qualia sunt ea quae plantani. malia uocantur, ut sponsiae sunt, quae solum tangendi sensum participant.& plantanimalia nuncupata si mr 'uapp animalia quidem sunt eo quod sensus concinia sunt. Plantarum uero non est mutare locum de loco, masis autetiae in hoc ipso en animalium quid, de neque hoc omnino plantarum est. nam plantae loca secunda
ParteS mutant,cum contrahantur, eNvendantur . 'Nil tissmilia o sensu designantur, sensus autem in elui, Dis non est sensiim autem dico, quales nostri quinquo sunt id quidem sequitur . quod ea non trideantur est eanimalia iieluti coelema. Sed ego dico quod de mortalibus nobis sermo est.q, si in illi j densus non stitit me liores tamen,atque diuiniores certe sunt. Qui iam Getasse hie dubitauerit quid it axum ex eo' quod inint,antinat des graetur, de plantae uiuant,mon plantata ἔπι malia dica in us ῆ ipse autem libe soluens iri liis qua se queritur, stat, quod quemadmodum cursores. dicimus non eo, 3 qithmodocunquecursi ut patiuipes c. sed qui uehement iorem, d magis aperi mn cu rsum posci patit sic animalia dicunt ii ,ea, in quibus iiit , specie maiusessior est , sensibus autem mansirilior elb alta
nt ueluti, pro . at enim .naq; coniunctio causalix hil nam cum dixerit et e sensu lim primu tactim , petitare hoc ipsum cosit mar. uelut ema quae alias brumales potentia3 participati timuiro etiam magin nutricio, coiis sortia sunt, nec contra quae nutritiliam participantgaeacesse est ea in alicuius alterim parie esse; sta ea secunduipsim speculamur, ut in plantis, hoc modo etiam quae aliquem alium sensum participant,necesse ominno est, ut iii tactiis partui patione mi, quod non sane ectum so se habet .multa igitur,quae tactum participant ,milluhabent alterum sensum .iit spogiae. duos rea, dc quae uocantur cochleae, de omnino conchylia quare sinam is prius est,quod iuia cum alio insertur, ct abutum tollie
id sequitur quod tangendi uis sensium prima est,
93쪽
potest autem illud, di ueluti, ab alio principio di- in inciso etiam ramo,eius potentiae omnes inueniunt. chim esse . similiter quoque se habet in insectis. ni si ea dividan-
. ' Propter sinam autem e Iam utrunque horum accideritis ea tur, unaquaeque disiecta pars& sentiendi ct mouendi dicemus. uim habere cernitur, quod si loco diuisae essent anim
Quare & nutriendi uis ab alijs animae Potenti js seDa les potentiae, opus esset in hac quidem parte sensitiva,
ratur.& tansendi uirtus ab alijs sensibus. in his quae di in alia uero motiuam uirtutem esse. id autem in plantis centur post ipse causam, quam ego quoque iam diXi, m iis eNempli gratia sumptum est,nanque eius est pro enarrabit quod,cum sit ipsum corpus fluidum, necesse Potitum declarare quasdam animae potentias insepar penitus est ea quae uitae consortia sunt, ut conseruadae uile esse loco olam autem animalem potentiam plan, speciei causa , nutriendi uim participent . hac etiam de tas habere,m generativa. n uirtute, illis est usus incre causa tactus & ab alijs, ct cum aliis omnibus separabilis menti, propter incrementum uero nutriendi uis data est,quia sensus propterea datus est, ut qliae domestica , est. Dicit igitur quod ut in plantis diuisis, in unaquaq; quaeque aliena sunt,dc quae conseruant, quaeqile corru parte omnis animalis potentia uidetur, sic in insectis, qput,discernat,ea autem nobis motae domestica sunt, Plures habent animales potentias, in unaquaque diui. ex quibus constamus, ea autem sunt, aridum, humida, larum parte omnes inueniuntur. igitur de tangendi calidum, S frigidum, quae sentire ipsi iis tacti is est pro- mouendique secundum locum uiri ute erit ipsi separaprium,quapp merito tactus inter sensus primus S mas tim sermo de reliquis uero sui uendi, audiendi ultans xime ulis est,nec absque iactu ullus aliorum sensuum di,odorandi, reste etiam de cupiendi, Sirascendi poesse potest. tensiis, haud adhuc declarare habet,non. n. loco separ Nune sit eo usque dictum sit solum quod anima horum est tae sunt , manifeste ii secundum partes corporis inuice principium dictorum,atq; hi, de piata est,nuinytiuo, sensitiuo,eui diuisae sunt,nisi id quispiam dicat, imparti inles eas esseratiηo, m tu. inuicem,quod eκ cerebro procedant omnes,unde si od
i uolunt omnem animam facere immortalem , crebrum patiatur, insensibile penitus, & immobile sit dicunt,augendi,& nutriendi uires, de alias eiusmodi o- animal, nam si sestuca cerebro imponat sensus omnis, serationes esse animae,quas diit Arist quoque dicere in motusque line ulla manet operatione, inde etiam hoc arabiles esse,animam. & potentias,unde operatio- ipsum manifestius ostenditur . nam si fiat in neruo op-nes ipsis pcedunt,has esse separabiles. animam igit cati pilatio, uel si incidatur, aut ligetur, pars quidem sup sam, & liaru principium operationum dicere ipm d fit, rior corporis sentitq; ela mouetur .inferior autem est in uidelicet nutritiuae sensitiuae & aliarum quod aut non sensibilis itque immobilis. quapropter e cerebro pote hoe putet Arist. iam saepius dictum est. sed comodius tiae senstiuae omnes procedunt. quod autem instris in. atq; uetius Alm. interpretatur, cum dicat alam ipsam digent,neque iisdem,sunt enim uirtutes diuersae , una- esse principium dc causam nutriendi tigendi,<antie quaeque in proprio inlita apparct. Fortasse igitur tale di,quae uere operationes animae sunt. quod aut non di dubium quispiam comentus est,ueriin tamen Arist. nocat animam principium nutritiui ct sensitiu4 id expli- uidetur uelle sic eas esse impartibiles, ut omnes in qua cuit ex eo Aa ait,his definita est, nutritiuo, sensitivo.& dam parte sint S ab ea in reliquum corpus ueniat, sed reliquis pro eo,quod est,in his terminata est anima,& i in toto corpore impatii biliter eas est a uult. ct ideo his his esse est animae, praeter omnia illa tandem motiuu inducit eo quod in omnibus dictis motus ur, in cogitatiuo etiam deqsine in hi uentionem,& a propositione in
exemplis ullis est, quae S de plantis. R de insectis accepit . Sed eum dicunt uelle eas in spiritu sedere.totum enim per totum illum uidereq; S audire, reliquisque usibus operari S sic omnes esse in eo sensus Atiem admodum in plantis potentias plantales, & in insectis i potesse ut sit sit parabili rSnes ilκm,an etiam loco de quibusdam ctumque S motum localem, neq; n. esse organis instruquidem non dispicile est videre. ctum spiritum,sed ueluti in dolio condensata aqua,aut Quod in primo sermone dubitauit adhuc dubitat, quoddam aliud tale, vasis forniam accipit, hoc modo utrum per corporis partes animae potentiae loco diui ' spiritum de uita, quam in corpore hoc flagitiose dixit dantur quemadmodum dicere Timaeus uidebatur, cu contractis uaporibus condensari, & inde form is quasi diceret in corde quidem esse irascibilem n hepate uero dam phantasmatum insepulchris itideri, uelut hoc ipM concupiscibilem sentiendiq; uim in cerebro At non to sum corpus quia incompositum est in alias quoq; musco neque in partibus corporis,sed ratione solum, sub tari figuras ad imaginationem confictum. quare dicunt nancta .s inuicem diuersa sunt. nanque potentiae unius eum purgationibus uti,quo raros eos efficiat,quos conciliusque diffinitio diuersa est, hoc igitur eodem modo traxit uapores luctus'; tenuis,qui magis studiosi sunt, soluitur,quemadmodu ab initio.& eκ plantis, & eX in eos satagere; bstinereque multis a ciuis, utcunq; spiri- sectis non ii .inquit dissicile est in aliquibus animae po- tum densiorem faciunt , etenim uaporibus ipsum nustent ijs uidere.quod loco separatae non sunt,et enim in triri dicunt. Verum ad hoc ego dicerem, quod si spus unoquoque plantarum diuisarum ramo & nutriendi, instris instructus non est,anima eidem diffinitioni non ct augendi,& generandi uim inuentes,quapropter quet succumbit,nam cum dixerit animam corporis instralis in plantis anima est,ea quidem actu una est, at Potctia esse en telechiam sic. n.a Gimis inanimatis ipsam secre, multae,diuisa n. Planta in unaquaque Parie diuisa pla- uit,etenim illarum forma entelechia est, sed lapis S si- talis animae species persecta uidetur. quare prius quide, milia,corpus instrale non est, quod si anima, quae in spiscilicet ante quam diuideretur.una erat numero, postq ritu est lisinitioni succumbit ili id necesse est . ut spus autem diuisa est .plures quide numero factae sunt, una organis institutus sit. quod si ita est, necesse est animae uero specie est in plantis .n per totum, S. unoquoque partes simul eum ipsis instris diuisas esse id.n. patet, ' Fin ramo semen quoddam medulla est, in qua anima ese unaquaeque potentia, in unoquoque sedes organo sic
se impartibiliter habet, undepp eius impartibilitatem, operatur, neq;. n.in alio quodam sedet iam in spiritu
94쪽
primo iacet. quod si uerbi gratia, uasus ins tm 3prium cum habeat non in ipso in lito operatur solum, uerum
etiam in reliquis spiritus ipsius pari ibus id sequitur 'dsuperfluum si in frustra illud instim. quod si in ipso solo operatur,inq; ipso solo sedet cur in alia spiritus parte uisus habet esse 5 in alia operati nisi quispiam id ficte supponat, quod in illo in una quidem parte sint O,
mnes,eri ea aut in reliquum ueniant, quo .n hoc ipsum
sese ille ostederit 3 quod autem de uisu dictum est' oc. setiam de reliquis sensibus erit,quod si hoc est uerum necesse eli per corporis partes alam esse diuisam igitur si Organis instructus est, quod dixi, id seques, uidelicet
animam per corporis partes esse diuisam . Sin aut non organis est institu tus animam ronis expertem disso nocomprehendet. Verum plantalem atq; rationalem solum, in spiritu . n. habet esse irrationalis, nisi quispiam fortasse hoc dicat . quod in hoc corpore rempublicami gerentem animam diffiniuit, neq;. n. coelestium animas distinitio complectitur, nam neque illae sunt organis instructae .
in ρ Nonnulla sat dulitation/ habent quema/modum. n in plantis uadam diuise apparent uiueriti seiunesa': inuicem, ut existeteia ipsi, anima,aesu quidem unius in unaqua'. planta lotentia uero pluria sic o circa alii disserentias anima uia mul a rigens inissem, η hi, qua Meuiaur et nim sensum uera . pania habet, o motum localem.
Si non di loco diuisae sunt de intellectu aut dicit, ut
deinceps enarrabit. Quod si pensum imaginatione ,erium anetita, ubi.n.sensus est,tristitias,o uoluptaι consequitur,ubi dat sunt hae iecessario. Pria cupiditat est.
Postquam demonstrauit senstiuum, motivumque secundum locum, non esse inuicem loco separabilia, his ratiocinari uult quod appetitiuum, S imaginatiuusunt inseparabilia de appetitiuo quidem ratiocinatur, de imaginatiuo uero,nondum: non .n quod sensum habeat id illi statim uidetur lite imaginationem, nam cis formicae, quod muscae , quod multa huiuscemodi alia imaginationem habeant, id patet. latebras. n. suas non ignorant. Vermes aut ut in his,quae sequentur,dicet)imaginationem lite minime utir, cum quosdam motus uagos,at'; errantes siciant. quare aut imaginatiuu non
lint,aut lilint, id quidem maxime hebes, atq; obscurutenent,& tale ut neq; esse uideatur, quod sane sensum habent statim quoq; appetitum habeat d hic ossedit, quae sensum lini , ea suauis Stristis apprehensionem habeni,huius. n. discernendi uim sensus habet, S maxime aliorum tactus,horum aut em,alterum quidem moetorem fugit, alterum uero iucunditatem petit, lan r. n.
cochleae quae sane solius tactus participes suntoqiaspis lata de testis sui, prodire,' inde serti. quc si durum aut asperum quoddam tactu offendant,contrahun . Spontigiae similitet s aliquod molestu tetigerint contra hunc adire uero quod iucundum es,& sugere quod tristitia inserat ,cupiditatis estn appetitus proprium quod autem hic imaginationem habeant dicere consentaneum non est .
i De intellectu autem contemplati potentia, nondum mas
Mystum est. Cum dieserit haud esse dissicile uidere, quod aliquae
animae partes inuicem sunt inseparabiles loco .ctimque ostenderit sensitiuum . S secundum locum motivum manis esse inuicem loco inseparabilia esse, deinceps eκ his adducta de appetitiuo ratione, quod intelli sit pars eius animae quae colus dicit i .propterea dicit, quod eκ his quae dicta sunt aptius nil ut de intellectu dicere possumus, nanq; S iple ab alij, potentiis loco inseparabilis est non. n.quemadmodum ratiocinati sumit dea p, petitu, sc de intellectu ex his quae dicta sunt, adducere rationes possumus,deinde quod ipsis separabilis intelli esse ut ioc subintillit,idem qui dicit esse intelli, dc eius contemplativam polentiam. nanq; ipsius intelli aliud est cotemplatiuum aliud activum, pars activa fit illi inhabitu,quem ad corpus habet,unde postquam solutus est a corpore, lus in intellectus contemplativus, amauus autem non amplius. Ipse uero in his quae sequelit contemplativum intellectum ab activo solo sne disses te dicit cum tamen subiecto non disserant, quemadmodum neque semen,& fiuctus disserunt etenim contemplativo finis est ueritatis cognitioia amo uero boni coprehensio quod igitur solus intellectus cotemplatuitis separabilis est,ideo apposuit S de contemplativa eius
Sed uidetur anima genus aliud essera hoe sola collarii separa
ri,uelut a temum a corrupti;ili.
Manifeste per hoc S esse alterius substantiae intellectum,& a corpore separabilem, atque immortalem domonstrauit . ex eo autem quod ait alterum animae ge, nus esse intellectum , declarauit quod aequi uociim esset animae nomen. Deinde quod intellectus habet substantiam separabilem,quae uero reliqua est anima omnis, Lseparabilem ideo subintulit S hoc solum contingit s parari. Deinde Oni separari aequivocum es Atar. n. accidentia quaedam separabilia, quae simul S separantur a subiecto, cyrrumpuntur ppea subinduxit quandam separationis speciem inquit enim aielut aeternum a corrupi ibili. Sic n. est,inquit,separabilis intellectus a corpo bus, aliisque potem ijs animae, uelut a corruptibili separatur aeternum. Quapropter alia quidem partes animae sunt corruptibiles, intellectus autem solus aeteris nus . illud autem sed uidetur) non dubitando dicit,ut Alex. putauit, sed aut, quia nondum sbide intellectu docere propositum est, aut quod magis conuenit pro apparet id dictum est. non .n penitus illud indetur dubitat ionem fgniseat. etenim sorphyrius etiam cum dicit,uidetur autem neque genus,neque species dici s mispliciter,id quidem minime dubitando dicit, atque ideo stitim disserentias ipsortim signiscates profert, de quare multa quidem sbi in usum seligere, atque proponea re quispiam poterit . quae autem nunc dicta sunt, ea ad et iis opinionem de intellectu ostendendam susticiunt. qualem D. partem aut quo intellectus continebit, diis.cile est etiam fingere. Apte etiam usui possunt esse ea, quae in prooemio proposuimus. uerum quo potest aliquis omnino suspitari ipsum non de nostro sed de intellectu diuino haec dicere non enim de intellectu diutino dixit,qu id nondum manifestum est, quodque etiaseparari contingat, aut quo omnium dixit intellectu diuinum esse partem eius animae quς coiter dicitur S eo magis,quod eius propositum est de nostra de animaliumortalium anima pertractare id igitur patet, qd non alium intellectum dicit quam nostrum. Alia etiam scimptura assertur,qua ipse Alex. usus est, sed uides animae genus alterum esse,& hoc solum separari conlinei t. q.Fia ita est.separabilem nihilominus denotat. nam si, cum partes aliae sint animae separabiles, hoc genus animae alterum, illud est, omnino quidem separabile fuerit, &hoc contingit separari, pro necessario intelligendu est .
95쪽
cliuod mitem dicat hoc . s. quod intestinus est separabilis,id in se.i declarabit. quod uero reliquae animae partes minime sint separabiles diis pater. at quide dicunt,tan
quam Limellast separabilis Considera quod ego dixi,
eum non de diuino,sed de intellectu nostro .s anima rationali sermonem habet e,atque ideo subintulisse, reliquae autem partes animae. non n sane diuinus intelli erit animae particula,ut qui re ratione,& irrationalitate animam acceperit , atq; insuper plantalis adiacentis
huius particulam unam intellectum separabilemq;,
aeternum esse dicunt ..m Resi e sit partes animae patera x bis no esse si par ci, νε
Patet igitur inquit ex his,qilae dicta sunt, quod reliquae omnes animae earres, praeter intellectum,non sunt separabiles im; inuicem altera ab altera, neq; a corpore inuicem quidem , velut in diuisis insectis ostensum
est, a corpore autem,quod eius en telechiae sunt, neque enim aut sensitiva, aut nutritiuauis, aut mouendi, aut
cupiendi uirtus absque corpore possunt esse,eius quod nutriendi quod sentiendi, quod mouendi uim suscipere potest,eae potentiae sunt, ipse autem paulo ante eas non esse inuicem loco separabiles manifes bim esse in his quae ostensa sunt dicebat. quod autem ait,quemadmoaum d fit aliqui,clam aduersus Platonem dicit, sin5 sequentur dicturus est.
pauciores, alia uero unum maxime necesserium taesum .
Quod inquit uir in potent ijs animet contigit,hoc in senstiua quoq; sola Delum est . animalium nanq; alia sensus omnes lint alia aut plures,alia uero unum, atq; horum causura, quod iam praediximus, in his quae soquentur declarabit. Quoniam autem quod uiuimus, sint ut bifariam ἡicitur, quemadmodum quod scimus, rum autem dirimus alterum quiad myentium Iterum uiso animam, utroque enim horum .Liamti, scires militer etiam quod sani su mus,aliud quidem sinitate,
aliud autem parte quadam cororis,aut etiam toto,horum acilem
scientia, ιρο sanitas, Ierma, o steriei, quaedam est, o ratio, σvelut operatio fusi ptiuorum , altera quidem scientis, altera vero sani. Hanc ipsam dissinitionem interpretari eius propositum est. 5. ab quod in cur transte, naturae. n. cur est primum,nobis uero primum manifestius eu quod cuigitur Aixerit animam esse en telechiam, nunc eius uolutatis est osten dere quod ipsam entelechiam bene diss-niundioc est substanti. m esse secundum speciem,quod est ipsum cur. nam postquam illud acceptum est quod animata ab inanimatis actu uitiendi distet ut, ex eo hoe in loco demonstrat,se bene dis niuisse animam esse enione και quod alia est patres Uih o. n. se/t ulnatiua di
mers, actorum unumquodq; dictorum.
Et si enim loco separatae non sunt, attamen dis-snitione non sunt eaedem, alia enim sensi tui ratio est.& eius uis,quae secundum locum mouet,& in alijs simili modo.
Praeterea aur; aliquibus suu m animalium om/ι insunt, aliu unus uero pauciora, quibusam una sola, hoe autem furit Miamalium disse Has. Aliquibus autem ouaedam uidentur, quod scilicet animae potentiae sint diuersae inuicem ratione, id autepet haec declarat. Disserent iae enim animalium ex ani mariam disserentia secundum speciem fiunt inuicem autem disserunt animalia,quod alia quidem plures animae potentias habent Alia uero pauciores. quod si animae potentiae essent omnes eaedem ratione nulla quideinter animalia disserentia es et non enim secudum materiae disserentiam disserunt, ueluti Pythagorici dicut qui in diuersa corpora animas ascendere saciunt uarias Nitatem sani sumus, secundo autem corpore ualemvaque animarum operationes o corporum uarietate se & propter sanitatem, S propter corpii ,qita in re se ii uolunt. quod si non est hoc rationi consentaneum, mae rationem sanitas habet, materiae uero corpus, et ex sorma enim unumquodque desgnatur formae aut e scientia perficit animam ueluti sanitas corpus. primo rcitionem tenet anima, id sequitur, quod animae uarias igitur est& ualere,& scire propter scientiam S sinita, ese ex dissinitionibus digerentias necesse est, atque ex tem,nanque propter sanitatem,corpus ipsum ita lere dihoe animalium fieri differentias non enim potentias citi ir,animaque ipsa propter scientiam scire sir quoq; mnes omnia animalia habent, sed alia omnesialia ali aut albi aut nigri,aut rubet dicimur. primo quidem p quas,alia unam illud autem quod ait, aliquibus quideanimalium 5 illud hoc autem facit animalium disset tiam animalium dixit, pro uiuentium,quae enim anima leni unam potentiam habent,ut plantalem, ea no sunt animalia. Quam autem ob esu ira, considerandum postea φ .
Qua causa inquit lis quide coniuncta sunt,& plures in ipsue aiae potentiae, in alijs uero pauciores, S in alijs una sola id postea dicemus. praeterea etiam quam Obrem aliae prunae iliae secudae sint de his enim in his quet
talem calorem, secundo uero propter supei sciem . de haec quidem subiectum est color uero sorma. similiter talidi,aut frigidi dicimur, primo quidem propter caliditatem aut frigiditatem secudo autem propter corpus, quod quidem subiectum est, qualitas autem eiusmodi forma. quemadmodum igitur in hisce se habet in omnibus eodem modo considerare possit mus,quo modo necesse est etiam in animatis esse, uiuere. n dupliciter dicitur,nam uiuere dicimur aut anima aut corpore, sed primo quidem anima,se do autem ratione cc re ipsam, et Pratione solu,uetu etiam loco potentias ipsas discernit, telechiam corporis insertimentalis naturalis. in hae n. ut dictum est . uiuere,& sentire animal ipsum dicit, proprie quidem , & primo anima, secundo uero propter illam corpore
quemadmodum animata informantur uiuendo, tiendo,cuius rei primo anima causa est, atque ob id ea forma est,& entelechia animatorum . praep., ratio aute
procedit hoc modo, omnia inquit composta duplici modo dicuntur esse di secundum materiam,& seci indu formam,et enim primo secundum sormam unumquodque esse dicitur,q:iicquid est, secundo autem secuisti m materiam,qm id quod per se esse dicitur, uidelicei ma in materia est fides autem est ex inductione . Dicit enim inquit scire duobus modis animaque S scientia, nanque anima ipsa scientes esse dicimur, neque . n. cor pote scimus.& tursus scientia scientes esse dicimur sed proprie quidem, & primo scientia, propter scientiam quoque anima in anima enim scientia est S propterea anima subiectum quoddam est, ct uelut materia, ipsa autem scientia ut forma. rursus sani dicimur esse aut sanitate aut corpore,aut oculis, at rursus hic in utroq. sircorpore scilicet S sani late, primo quidem propter sa-
96쪽
corpore, nam uata ipsa corpora animaia ab inanimatis diuerunt uelut ipsis eκ anima uita adueniat,horum igitur necesse est,ut in alijs omnibus esse animam scrina . Quare primo dictum est unumquodque esse secudum Drmam quam in se habeat corpus uero materia est, Ssubiectum. hoc autem, scilicet uelut operatio susceptiuorum,dixit pro persectio susceptiuorum est. n scientis quidem,uidelicet animae,persectio scientia ,sani aute- scilicet corporis, nitas pei lectio est,nanq; sciens, ct samim potentia sunt,& impei secta, perficiuntur aut scietia & sanitate. Qilam ob te si corpus materia est nimas uero forma est autem materia quidem potentia entele- otia uero sorma Rilare ipsum, quod in materia potetia est,sorma pellicit,id sequit quod bene en telecti iam esse animam disiniuit. Videtur acit in patiente er asseeso Iactivorum ines. veratio.Qm cum dixerit scientiam S sanitatem esse scietis, ct sani operationem. 'uod non cuiusuis operatio sciaci sanitas esse ut sed inducentis in sinu dc scite ut medion scietis deo praedes niuit quod in patiete N essecto
facientis operatio est,hoc. n. in naturali etiam demonstrauit. unam. s. esse in ambobus operationem & in faciente,& in patientem est ipsa in patien δε non in a. gente,nanq; ages est immobilis propriamq; perfectionem habet,at patiens moues,& potentia in actu deducitur. quae igit ibi dixit in memoriam nobis reduces, haec ait, hac igitur de causa non simpla , operatio dixit, sed ut operatio. Anima autem Lee est,quo tiluimus ijsintimui, o in t trigia mustri me quare ratio quatim fuerit, I forma, sed non ut m aut ita aer subiecium. Cum demonstrauerit inductione,id esse formam socundum quod .unumquodque primo dr,materia uero,& stibiectum id,secundum quod ecundo, sermo ite adidriae inquiritur traducit. s. ad animatum . primo. n. dicimur anima uiuere duentiren intelligere,quare con cluditur, animam esse solinam,corpus aut materiam, oc ubiectum. uiuere autem de sentire,& intelligere plantalem, de rationis expertem animam . atque ration
lem se dicere demonstrauit , ut omni animae selmo
Tripliciter. n eum Beatur sustoria, quemadmosum giximus, quarum alis quidem forma est sit aut materis , alia uero, quedo ex utriis, er harum quidem mareris peteκtis ε', forma uero entelechis, o quoniam quoil ex utriss est, id animatum es, non corpus V emelechia animesd ipse est eorpori, alicuius
Quod ipsa substantia trisariam dicatur, paulo ante demonstrauit,quod autem tertium subitantiam fgnificans illud est, quod ex utrisque constat, de animatum est ex utrisque substantia,exanima scilicet de corpore, quorum necesse est alterum esse formam, alterum uero materiam quod enim est ex materia de forma id est qae ex utrisque est ostensum est autem quod anima, cum sit secundum formam substantia corporis naturalis in
strumentalis forma erit,non autem corpus animae. Usi anima forma est igitur materia corpus est, materia autem, inquit, potentia est, hoc est in eo, quod potentia est,habet esse, corpus igitur potentia esl, forma uero entelechia eius, quod potentia est, at sorma est anima, igitur anima est ent electi a Quare concluditur ab eo bene datam esse animae dissinitionem, cum dis
erit , eam esse corporis naturalis instrumentalis en-telechiam . t ob hane rem bene opinantur illi, quiἷus videtur nequ/De corpore esse,neque corpus aliquod olmaior pus enim no st, segcorpori, aliquid in propterea in Orpore est in in corpore tali.
Postquam demonstrauit benedictum esse,quod antisma sit corporis entelechia . quod eius erat propositum declarare,nam cum per prima non id satis ostensum esset, eque causa quamobrem entelechia esset assgnara , in huius declarationem progressus est. ex his igitur deis claratis eos laudat,qui neque icorpus, neque sine corpore animam esse dixerut,nam si corporis. est entelechia, non quidem corpus ipsa erit, non enim persectio alicuius eli idem cum eo,cuius persectio est, sed neque corpus aliquod est anima, nam cuius erit amplius entelex Achia ct corporis talis,uidelicet naturalis instrum etalis. Hinc fortasse uideri posset Arili omnem animam dicere ab corpore inseparabilem,sed ipsus Plutosophi inetem totam respicere oportet, &. ea, quae de intelleEiuante dicta sunt,in memoriam reducere. od si ubiq; intellectum separabilem,atq; immortalem esse demonstrat hoc in loco animam plantalemq; S irratictialem eum dicere credamus alioqui intellectusRuatenu entelechia corporis est, ea tepui inseparabilis est. emetichia autem corporis est,non substantia ite irretius omnibus operata Ombus, sed iis, quas ex respectu ad corpui habet ex quibus maxime seni activae quae quid in Opeial lones ab corpore sunt i separabiles,ac ueluti subet natos, qua nauis cum stentes echia, qualenus gubernator est ab naue separari non potes uerum qui non sol gubernator est,sed ηtiam homo,ut homo 'vid inseamn ut ei uel echia b naue separabilis est hoc ei latri modo anima in ostra quae quatenus emelechiaest corporisco potest esse sine corpore,sed sana quasdam ab cori pinseparabiles operationes habet scilicet cir ii iirili si ilia, in
quas non modo corpus nferi, uerum etiam ut isti intellectui impedimento est, id patet, quod hi lapius iseparabilem habebit,cuineatenus animast, de datatur
i melle liis, non sane amplius anima, ius potentia uelut etiam cum in corpore est,intellectus pol unita est, ut ipse etia dicit, ct si omnino naturaliter imaginari pol elia tu, liti de intelligibilibus no sunt penitus imaginabiles. aoc non siis ira habeat, ex natura necesbias . laealiquando se opere tu de hoc id seqhit Vr,qae eam sui , stantia separabi lis est uerum de his in superior in diligentius diximus. ist non veluti, vi priua in torpus aptaιaκι miniἷil ili Di tes in qua ς in quas, o quidem cum non appareat quod iis si prae 3 dcunque conligerit, se aut m st, o sic dum ratio. nem , unduscuiusque enim entelichia in eo, quod est pat/ntia, et in propria mat ria nata est feri. quia igitur entetri Ma quassamo , o ratio eius, quia potest huiusce tali, cf. , manissum sex sis. Prius quidem questus est, de anima multos quidem disserere sed nullum sermonem facere de corpore aiam suscipiente, ueluti seti id possit ex Pythagoreorum uerbis, at anima quaecunquest, in quod uis corpus ii grediatur, atqui quit non indetur quaevis forma in quodcunque subie tum inuenire, non enim unquam strepitibus lingua subiectum fuerit, neque odorabilib.
auditus, neque saporibus nasus non cera os rei,aut aeris
formam unquam susceperit, i itur si non qitalibet foema in quod uis sibi edium uenit, ima autena corporis eli anima,non quidem in quod uis corpus ingredietur. quod quidem ueteres non dis iuerunt,ipse aut e dissiniuit, cum dixerit esse formam corporis naturalis in-uiumentalis, nam corpus instrumentale simpliciter q
97쪽
quidem nunc distiniuit . ialis autem animae.tale quidem corpus in strii mentale uelut, exempli gratia, ratio italis animae corpus rectum manibus utens in rationis serui tutem. aliis autem corpus unguibus curuis ad rapinam, atque smpsi ad uniuscuiusqtie animae de corporis operationem corpus praeparatum esse Hoc autem Plato et ante ipsum diis niuit quemadmodum nos praedixim de Mura. n. corporis humani loquens ait non n. ius cognouerat ens in hanc figuram ueniet ens aut dicit intelli tibile intelligibile autem sola rationalis anima cognoscit,animae igitur tonalis solius humanum corpus ei prium,scautem si secundum roneni, uniuscuiusq; H.
entelechia in eo,quod est potentia, dc,ppria materia nata est fieri sic igit illi,inquit Me aia dicebant,de corpore, quod ipsam susciperet nihil definientes, neq; est se istironem neq; apparentib conseques,sic aut nos dixians, talis cum dixerimus corporis entelechiam alam. qil aut
apparentia sic se habeant ipsa rotina iste un, inquit, alicuius en telechia in eo nata fieti solet quod ut si tale
potentiam naturaliter habet At uniuscuiusq, materias xima tale est,non. n. qualibet formam , qua uis materia suscipere pol .neq;. n. cera domus formam neq; nauigii papytus suscipere una posset,nec cosequenter cuiuiliis het animae quod estq; coligerit corpus, erit susceptiuu . Quare sit 'cum sermone de anima de corpore eam susci rete sermone sacere necesse est aq; materia,& forma
uni ex his,q ad aliquid dntri aut sunt ad aliquid, sese
non pol cluatenus talia sunt,quin iniscem aut sint, aut cognoscant Ur. II potentiis olem anima, qua di Ela sunt, ase quidem iκμκε omne ut di mutia ιι stitim pedam ipsarum, quis dum uero una sola.
Quod paulo ante de potentiis animae se inuentu Hi, promist, uidelicet quibus nam, dc quae, di quot instit, quaq; de causa de quales, quaeq; a quibus separari non
Possnt,de contra q a qbus separen .id nunc declarat dicens,et inferiores alae potentiae sequunt meliores,nec separans ab illis. Sed sane inferiores absq; melioribus esse Pia tali f. n. sola plantat s inest, alijs aut sircti irae se istitia quas olo appetendi uis sequis,nanq; oe sensum participans, necessario appetitionis particeps est, ut de paulo si perius demonstrauit de nunc ostendet alijs aut rter eas,quae diae sunt cogitandi uis inest ut homini b uel quibusdam alijs talibus uel etiam prael lamior ib. potentijs Simul aut per haec ostendii ,q r in animis est prirnum, atque secundum. Potentias asit diximui nutritiuum,sen tiuum,appetitiua,matritium si undum laea int/I mahis' dat tintis nutruitium,axis
aurer hoc ipsum sensis minis Nili AE petitvit n. est e pulta .er ira,er uolutas, animalia Eit -κia una humi /x sins,uitaela, i agi βημι is '. hine uoluta, . o trillittaar Bunaam,o infle ε',quibuι ast hae insunt 8 cupidita, Mundi emim appetitus est ipse. Id notandum est, quod in enumeratione animalium sotentiarum prius appetitiuum non posuit per se, u ui id omnino se hstiuo coniunctum sit, tunc dicebat assam hisce dis finita esse nutritiuo senstitio. itelle suo, motu, nuc aut cum alijs potentiis ipm appetitauu reduxit in numerii dices Aliis aut de hoc ipm, ec sensititiuo appetiti tu . alijs aut dixitP aialibus insert n aialia auteola in tu hiit ex sensiti laetiim a talia igitur, inquit, nil triendi. dc sentiendi. 8c appetendi uim participant. De inde satis aperte confirmat hoc quod omnino ubi sensus unus subbi necessario sit ira tque cupiditas iacigi de causa sensum ota animalia lint,in omnibus. n. io tactus est nullus es sensibus alius adsit, sensus autem tristis,&iucundi suscipitiir, tibi aiuem iucundum est, ibi omnino dc cupiditas di appetitiis eli, iucundi .n desiderium cupiditas est, unde ' lollim iam patricipant iucundis adeuntibiis diis indere seu tir, tristi uerc. quOdani impellente se contrahere. Cum autem dixerit uisensus inest huic de uoltiptas 3c dolor ades oppositit dilucundum, δc triste, bene quidem ualde,atqiae utiliter transilione usus est,appetitiis. ii iaci est uoluptatis at hicundi diis nit aut appetitum sis piditate,ira, uoluntate, nam tantiquodq; ho tu appetitus quidam est d aut patet qd smpli appeti ius telisit mo in ei at non o Is appetitus,t s. n. i soluin i alium hArappet itus est secundum cupiditatem q uero sensus oci, is est appetitus et scimiram, in r. n. talia esse ad ultione prona . sed rotiis solius uoluntas es . Quare cupiditas & appetitus aquivoca ignificare urar, de ueluti dispositio quae quidem de habutia coitet pdicas .Et rursum magis; prae ad habitu dis ingui .sic etiam di appetitus coiteae de ira de cupiditat dederone, dirimus. n. quepiam diuina appetere, Ec sesam appetere agis quota: Sprie di appetitus ad ronem dis lineius de simili modo cupiditas est. n. de cois,de ad ira, dc ad rationcm distincta. 3Praeterea ala nutrim/tisinsium Idem, ta laesus Rutrinentisinsui sore dis no liquidi in ta uti e 'ruti nutriatur ani
malia omnia, horam autem ρημι est laetiti. 22 et
Demonstrauit quod habetia sensum sunt appetitui consortia, etiam si solum ex sensibus tacitim liabeant
nunc autem colus de manifestius declarat, qd ea . quae sensum tenent in tappetitum, ex eo quoci sinita sin tiunt iucundum,& triste, i aut haec senilia iit,iucutidum quide adeunt .triste uero resagitii. hoc aut cupit alio. icndit cupiditas uero, appetitus fidam est hac n. de tausa diuisionem fecit appetitus ' quide sentiunt,' Phila sensum ea de causa appetit ione participant . nunc autematiis est ius de magis .pprie id ipsum ostendit, qJ oia
talium linita penitus appetitum quoque habent nams inquit ea tactus sentit,quibus animal nutri , nutritur aut ex his quibus conliat,quatuor aut qualitatibus constat uidelicet arido Atimido calido, frigido, ut in libro Q ssatione demonstrauit ex his igitur mittitur sal ian- ue nutritur unumquodq; eo,quod sibi proprium eiueinde quo iis nutriatur demonstrauit. et eatin an qu nutrimetitu per calida, atq; arida fit, potus uero p humida Si frigida quas quidem qualitates taetiis discernit. bus aut nutrietium sensus est his quidem si is, de fames esse solet. Diriu': aut cupiditas appetitus est, aridis. nade talidis frigidisq; atq; humidis una emia nutriunt priamo naq; saporu, qui tales non sunt, cupido per accris fit,naq; sapores,velut ipse est,sunt ut ciborii condime-ta,necnon medici dnt per humida,& frigida potu fieri, nasci m. stim non modo per siccitatem. ueruet iam p caliditatem,atq; ideo talem stim sibido aere solo sedari. Quare si sitis est remediu ponas,Homerus D. dicit bibebant de sit medicabant, sitis aut per sςcitatem, uel percalusitate fit a patet in febribus caliditate si is esse causam, atq; ideo saepenumero O si humidis uenter minime plenus bibetida tri est desideri u , id quidem per siccitatem et st,et si cotraria cotrarijs curans. sitis aut uel psiccitate uel p caliditatem sit d sequis ql frigido de humido potus sit. qipsi Glidum saepe potum accipimus.
line quidem per accidens,uidelicet si ita contur at proptet ilo macis imbecillitatem aut eκ consuetudine iaci Ioa.Gra. super aia. I
98쪽
inus,quemadmodum quoque Dina su .uia,& quas pret. sumia aus potiones, non proptet sitim , sed uoluptatis
causa potamus . Quare si potus sidisn humidi, sit necessario cibus siet ex sicci de calidis . nam si qui bii, collamias,ijs quoque nutrimur, constamus autem sicci Gque S liquidis calidisque & frigidis, ames autem S sti, est desiderium suppletionis eius, quod e nostra subsstantia absumptum ellat secundum eas Omnes,quibus
composii sumus qualitates absumimur. gidis autem, ct humidis fit potusad necessario ergo sequitur,ut siccis, ct calidis sat cibus, iam si nulla eli alia species nutrimeti praeter potum, dux ibum proprie didium, potus n. cibus est cuidam, necesse a item est esse cibum ex his quibus innitimus .id quidem necessario concluditur,quod cum potus ex humidis,& frigidis sat, cibus sit ex calidis S sccis, ii s plantarum nutrimentum sinus est. de ipse simus est calidus id sequitur quod cibus non fit maridis solum, uerumetiam calidis . . si uinum saepenu mero sumptiim famem sedavit,id patet quod hoc non fecit quatenus humidum est, nanque aqua id magis farceret,quod quidem non sucit mam sellum igitur est, aes calidum nutrivit e calido cibus fiat, hoc autem ratio anabilius probare possumus diuiso illorum.quae magis coia sunt in magis propria,ex oppositione quadam fit oppositorum,ut substatia diuiditur in corpus S in corporeum,& rursus corpus, in animatu & in id quod caret anima,& animal in rationale di irrationale S rona. Ie in mortale. S in id quod morti non est obnoxium. ex quibus patet quod horum oppositio est, ueluti per habitum, S priuationem, etenim quod de incorporea subflautia non habuimus,quod praedicaremus eius corpus abnegauimus S similiter iti alijs. animati sane diuiso fit in animal .in plantanimal,& in plantam atque ipsa quidem per quandam talem oppositionem accepta est. nam quod animali inest proprie hoc ipso plantanimal priuatu est,quodq; planta mali inest, hoc planta non habet. Praeterea coloris diuiso primo fit in albu,
ct nigrum, alia nanque colores sunt ex his, hi autem cottarii sunt numerus etiam diuiditur in pare,& impare.
Quemadmodum aut dispositio diuiditur habitu, S in eam quae proprie Cisposito dicitur sic est .am cib. in cibum,proprie,oc potum. igitur horum diuisione, qfit eri colore peroppostorum quoddam suscipere debemus. at uero neque sic ut per habitum c priuatione potest accipi, neque ut per affirmationem Oc nefatio nem,neque multo magis ut ea .quae sitiit ad aliquid . ea
igitur diuidi solum ut contraria intelligendum in Q Psi potus est ex frigidis,ec humidis, aperte ade m aridis,
ct calidis erit cibus. at ne mirum si quod saepenumero contraria simul cupimii dico aut potu bud'ell, ae s dicerem iis sedit,& humidum, calidu.ici stigidum, ex his . n. constituti sumus, quibus consumptis in hora, suppletionem deceter appetitus moue aram smilia sinu libus appetian . Quare unoquoq; esitoruin desciente conseque ter omnium sit appetitus, ex quo maxime
patet ex aridis quide calidisq; cibu fieri, ex frigidi, ue-io ct humidis potu . nam si quatuor constamus. imq; fit consumptio famesq:. S litis est appetitus suppleuieari consumpta sunt ad sequit qaecalidora, sicco tuq;, si dolumq;. S liqui tu fames,& stis appetitus est, arae.n. solae cosi impioru est appetitus. ct in me quidevi,stim uero humida appetere manis illi est.sed calidi,& si uidi diuiso quoda mo fac Ieda est . tia si sti caliadu tribuamus,absurdu ut,in febribus. n. ut dictum est)
aperte sigidi cupido est,natu quae niolestias assert ipsa caliditas iii, id igitus accidet quod una,& eadem comi arior uni appetitio erit,di uni appetitioni tres duaru c tr. Nelatum partes assignabimus, quae ambo absurda si im, k consentaneum quidem eii, cum duae sim appetitiones,& oppositiones duae, quarum sunt appetitus. ut utriusque oppositionis unam quadam parte iuriq;
appetitioni natura distribuat. Qn aut dico frigidi cupido. non olo ae tu frigidi dico,sedoto potentia, saepenu.
mero etiam alterius la tufit appetitus, ut aux cibi, aut potus,qn horum alter u deficit aridum quide dico,& calidum aut humidum δε frigidum. qil aut cibus sit non ex aridis modo, sed calidis etiam Potusq; non ex liquidis solum,uerum etiam ex seigidis, ita Philosophua
probat .eteium,inquit,aridum terrae est,m terra aut humida exhalatio idam ascendit , quae quidem calida eli. Sisc inquit ex humidis evaporatio quaedam eκit, q quidem frigida est igitur cum sicco calidu cum liquido sit
gidum sequi . verum ii non est hoc argin munitum, nanq; totum mutat in totum & maNime contraria in contraria , unde si dicendum esset quod quae calida &lium ida cupiunt ea contraria cupiant,quod quide rinii contentaneum non eli re his autem quae dicta sunt habes qua causa sensibus omnibus tacitis praepostus sit. sne quo nullus alius sensus esse potest, cum in absque
aliis tactus ipse possit esse. Quapropter horum nobis est apprehenso de quibus habemus esse.quod si tangedi sensus non adesset, nullum consumptae nobis subitaliae subsidium haberemus, neq; hoc modo nobis ulla descientis esset cupido.quod si esset, nec ullum quidem desiderium suppletionis haberemus, at ex hoc animal
ipsum coseruatur. igitur si non hoc esset, necessitate
MDmm ω re sensibilirum Πνε-- iuinis .i, nutr- inmm Ueret simul res epistines odor, sapor asit una quoddam tantiabilium est amo uero π sitis cupiditas est, ex fames clusis taudi, o mi itii aci liquidi, frigidisper um uelMicondimentum quoddam horum est.
In hoc exponem duplicem serunt, nam si tacti im diicit alia sensibilia per accidens apprehendere.aut per a P Petilum, actus. n. primo, di per se calida, sicca, liquida trigida apprehendit. nam qualitatum sunt ipsae tangetiuirtutes. q, si alia sensibili e sentite tactus dicatur . id taper accidens intelligelidum est, neque solum de tactu iter uin etiam alijs de sens bustioc dicere possiimus αque uidendi uirtus primo quidem colores apprehedit ,
dulcedinem uero aut amaritudinem, alii fragrantiam Paccidens.ueluti si mei uideat per se quidem .id esie Η.iuuapprehendet dulce uero per accidens. etenim, quod ota,
serati sunt aliqiundo simul duo sensis.uidelicet uistis, gultus hac de causa cognoscit, quae sit eiusmodi figura,e.im esse aut dulcem aut amarariusq; contigerit alio quodam modo ,eam esse boni odoris, aut mali. Sic etiam
tactus primo quidem di per se a dicta sunt. appretita,
dit,alia uero per accideras,nam ii exempli gratia clausi
oculis parietem tetigero , id quidem scio, qae bet de
qualitate.& colorem talem.tv si mel tetigero . id quidecognosco' creth dc dulce. N Natium . similia quoq; in reliquis sensibus dicenda simi Milaru rerum crin diNimux
esse Muod aliqfi simul sensus operati sint,etem si quovi iam uideamus,in quo sensus nunquam simul operatoini,qualis quidem sit color scimus .at non sarie qualitatem saporis dijudicare pollumus, de lac tu silr,dc de resiquis dicendu et t. Si igitur tactum per accidens alia sen
99쪽
sbilia percipere uolumus interpretati,hoc quidem suerit Alexandri diei im . Sive quod aliqui sensus omnes esse tactiis putauerunt de omnia sensibilia sub tan)endi uirtutem ueniremarique tangentibus fieri sensibiliususceptio quaedam uidetur uisus enim transparens per uod uidet,tangit,& olfactus id per quod odor ira diiuicat, id autem dio sinon dicunt 3 3c auditus similiter. hac igitur facta distinctione dixit, alia sensibilia a nobis Per accidens apprehendi,non enim qualetius diaphansit angit luisibilia uisus apprehendit, neque olfactus ea, lsbi sensibilia obi jciuntur,neque auditus quae sub auditum uenituit edijs ita accidit ea tangere, per quae sen- milia propria percipiunt,non. n. sc alii sensus apprehedunt ut taetiis at tibi propria sensita tangetido percipit, neque. n uisus tangendo colores apprehendit, sed ipsum diaphanum,ner quod colorum uarietates percipit aliorum autem tensbilium dicit Alexander tactum per accides esse susceptiuu,quod horti susceptiuus est, quibus alia contigeriit na simia licia, de prima corpora, Me quibus alia quoq; sunt, as ct ita sunt, quorum i ctus susceptiuus est,suscipit autem calidum, de frigidii, di siccum.& tumidum, quae quidem primorum corporum simplices de specificae ditae sunt. Quod igitur alia, quae sensus alii per se suscipitit, accidere corporibus ij , quorum tactus, He perceptiuus est, illa quidem et
accidens tactus apprehendit. sed hoc uidelicet alioruuero sens bilium per accns, magis quidem proprie ad cupiditatem aptandu est,ut ita st ordo, quibus aute haec unt, iis etiam cupiditas est,nam iucudi quidem est appetitus ipse, aliorum aut sensibilium per acclis. Cupiditas.n . primo cupit ea,per quae nutritur. humida de sicca,calida,& frigidaler accidens uero sapores appetit colores, alia sensibilia,nanque exempli gratia) qui iii Dum cupit aut album,aut dulce,id quidem eκ eo tituetudine quadam per accidens cupit. nam primo quidem liquidum cupit. de quod ad hoc magis subaudiendis si illud ,aliorum autem per accidens, idea, quae sequuntur, declarant, nihil. n.inquit tu nutrimentum confert soniis neque color, quare ad appetitum redditio est, per quae . n. inquit animal nutritur ea appetit, alia uero per accidens, at enim progressus dicet, sapor est, ueluti nutrimentum condimentum quoddam Saporum alit di,
cit quandam gustabilem qualitatem quae nutrientibus innascitur, gidum autem potum dixit, nam quamuis aqua calida bibatur .calida inquam tactu potetia in sei-gida est,iinde eam depellit siccitatem . quae de sti orta est de qui ualde sitiunt frigidum cupiunt adeo, ut neq; uinum nisi compellantur,adeant. Quid igitur ronne sapores alii animali ad salute conserunt.& alii cotra salutem laedendo uastant ad hoc ego respondeo. quod sc qui lem simplY aridis de humidis tagidisq; de calidis corpora nutriun sc aut, 3c tali modo assesia tali indugent in cibis qualitat alioquipp hoc non in omnibus eaedem cibori, qualitates accipitin .qd qualitas elementorum temperationis ad eas est immoderata.'etem,qJeiusmodi qualitates ex tali elatorum temperatione incompositis secundu allii alicuius smplicis continentia sunt,ea de causa merito ijs quide in quibus ut ita dica)calidum pus et eos ostitimus sapores. qui frigido continente innascunt tir. contraria. n. contrariis curari . Quare non quia talis est sapor ipsum eius indigenti baserimus,sed quod ita ut frigido ut calido aut arido aut humido continente fictus est Quamobrem rursus haec qidem primo nutrietia sunt,p acis uero sapores, sames uero,& sitis cupiditas est cum dixerit ea quae tactu habent, sentire cibum, quae autem cibum sentiunt, ea famescere,& stire fame ueto, S stim cupiditate esse,-piditatem uero appetitum,collesit,&demonstrauit Ad Omnia quae tangendi sensum habent omnino sequitur appetitus. vera d Audiandu δε 'sii est postes,nue tu,tu dis iis sit quisil .dκim istis iisque tactum sis ni petit αι inest. De ceps i .deianaquaq; a ali potentia priliati in diis
Eiurus est deq; uniuscuiusq; sensus propriss sensibilib. cum de illorum sens but sermo fiet.
De imaginatione autem obsurum est, at posterius con ti,
Prius quidem dicebat ut is qui diceret appetitum sequi ea,quae sensum participant, atque sic imaginationem Nn orationem de insxiis habebat, nunc aui dicit obscurum esse an ea penitus, quae sensum lisit imaginatio sequatur. nam spongiae quidem triste,dc uacundum sentiunt quas in hie imaginationem nullus merito crediderit .s quidem sensibus imaginatio melior est, illae nullum alium sensum liabent, praeter tactum, quod si peiores non adsunt, neq; meliores adesse conceden uest de eo autem in hoc sermone paulopost, ct psectisset iam in tertio, quibus animalibus adsit, quaeq; eo careant, plicabit. Aliquibus uero praeterea infra in Deo motivum, aliis Et Creuit uiiuum iu er intenctus,ut hominitus,et siquid tui . st alius, uti Etiam praestatilius. , Potentiarum animae ordine trad t pariter declarans in ipsis esse prius S posterius,in aliquibus . n. sola nutriti ita est,in aliquibus autem & senstitia quam cujenda uis consequitur. praeterea in aliquibus est etiam imasse natio, in alus autem dc in loco motivum , in aliis uero etiam cogitatiuum quod intellectus potentia est, ut in
hominibus & in quinus meliora sunt in illis quoq; pilora omnino sunt,quod econuerso inon cedit hoc autem quod ait E i quid tale est aliud, uel etiam pstabili iis iunt esse de quibusdam moniti dictum. quo dam modo cum natura humana eiusdem sunt ordinis participes,neq;. n. inquiunt) ex his quae semper supra sunt des apsum, S descensum usq; ad Nos esse sine me . Aio oportet,neq; ita statim substantiae rationalis in ultimis talam fieri, sed esse ueluti medietatem qitanda . qneq; sic ut nos irrationalitati comissa est, nec i ii ad illasne respectu se habet animamq; ipsam dicunt haud ita statim hue decidere, sed prius in aliquod certum tepus aeriam factam uitam quandam nostra minus perturbatam uiuere, litae sane penitus ad rone carentes potet ias non site re pectu se habet,ut fortas e per haec obicut eloquatur. paler 1 tur quod eodem modo una est raria an maes, sturae
Postquam demonstrauit in potentiis animalibus es.se prius ac posteraus . reliquum uult hinc ostendere, qd bene de consula ad id quod per membra compostum est de ab diis nitione comunius assgnata ad eam trast, quae uniuscuiusq; potetiae propria est etenim S si in xime animarum coit et praedicatum genus suis et, non
in sc oportebat in generum diffinitionibus phy sicum immorari, sed ad species specialissmas transire suerat
opus uniuscuiusque enim cognitio m his,quae unicuique priuatim adsunt ,habetur . nunc uero. quia non est animarum comuniter praedicatum gentis, sed uox ae qui uota,ut quae ab uno S ad unum ridiculum quide i.
100쪽
in sermonibus ciabus immorari quemadmodu si qui Di Iam definies figuram,quae quidem uota aequivoca est,
eam dicat esse,qitae termino,uel terminis claudatur,neque aliter ad particulares figuras triangulum, q adrant gulum,& reliquas descendat. de figuris quide nihil nos docuerit, neq; enim figurae natura quaedam ipsa per se absque particularibus et , ut etiam quaedam specificans animalis natura eliri quidem particularibus omni b. couenit.quae etiam si non essent Aial nihilominus esse potsubitantia animat a sensitiva, eode modo qui de anima coem sermonem secerit, nisi ad particularia des derit, nihil quidem docuerit, quia neque genus eli animam, nihil enim aliud est anima, praeter id,quod unaquaeque particularis est,quemadmodum neque figura alia quaedam est, praeter unamquanq; figuram, ueluti triangulis, aut quadranstitium ,reliquasque, sed ut in figuris triangulus prima est. in figuris inquam rectitur eis, nam circunis habet ordinem primum,ut ea,quae una linea conti netur, secundum autem semicirci aliis, uel simpliciter portio circuli,ut,quae lineis duabus complectitur,tertili uero trian pulus,qui tribus lineis terminatur, sed in re, illineis triansulus prima syra est, secunda aute quadrangulus,qui duobus triangulis componitur . nam si lineam binos angulos includentem quadrangulo coniuxeritariangulos duos rectilineos facis, compositi uero trianguli tres pentagonii faciunt. uidelicet a,c,b, & a,b,
que uero sep tangulum,& sic de reliquis, triangulo ad- cito angulum addideris,omnis. v. nultiangulus,re tria gulis genera di in omni multiangulo,si lineam re tam euo latera praetendentem coniunxeris triangulum ficies,& omnis triangulus in triangulos diuidi .quare destructo triangulo, nulla in his,' deinceps oriunt figuri, erit,at quidem destructis illis triangulus manet, inde in illis est & prius.& posteriusn hac de causa coiter ipsarum Praedicatum genus, non est figura,sed horu de quibus praedicatur tum mariaqdam comprehensio in hoc igitur modo se res habet in animabiis, nam si nutritiua interficiatur in mortalibus animalibus, nulla erit alia. etenim causam diximus alias saepius quod si intersciantur aliae ipsa sola potest esse, uestit in plantis. quod si
coiter ipsarunt praedicatum non est substantia quaeda, ridiculis certe est in sermone coi immorari, re eiusmodi n. diciis de substantia animarum nihil sciemus, quare necessarium est ut de unaquaque priuatim serino Progrediatur. Nes. mibi figura praeter triangula est,et qua deuo , nes hie anima praeter difflas, fieret asit quoq; in lauris sermo cἷis qui taurnrret quide omnibus, Ita proprius nudius esset figurae, militer iater in dictiti animabus.
Genus .n. natura quaedam est in speciebus quidem existens, proprium sane diffinitionem praeter unam quanque speciem habens,ut dissinitio quae quidem speciebus conuenit, at nullius ipsarum propria est,sed cit,
iusdam subIlantiae generis est propriasgura sane ratio nihil aliud quicquam declarat, quam particulares figit. ras,de quibus praedicatur. Quare non solii in his est, ut in speciebus senus, sed harum etiam aliquid est,nam qd
ab aliquo,uel aliquibus terminis contine .est enumeratio figuratu,non quidam propria natura signissitata,circulus quidem termino quodam . triangulus uero ubii sedam continet. Quemadmodum igitur sermo cois in si
suris,non aliquam naturam, praeter figuras particul res declarat, hoc modo sermo cois animam non eΚ-
plicat uius rei signum est, quod uno ablato ausii titie alia nam si triangulus destruariiraeest tuuiis sagula, Ssi quae nutriendi uim habet potentia i mei sciat lia quoque animae uirtutes linguans necesse est . in quibus aut ex unius speciei delli uitione reliqua destruuntur, horum comum ter praedicatum non est genus sed uox
aequi uoca. Quamobrem ridiculum es quaerere coem renem,oin u, πim eateris,qua nullius est eors,qua sunt,propria ro,nes in propria
er indiuidua st clepetidia ea,qua propria ι'. similito ast se bais
set,ut in fori fla,quae sent anima,sempernis eo quod deinceps est Metia prius est in icturis, a mari . uelut in quadrato quid m triangulis, in si illud at nutrirtuti, quapropter in undata: quaerenda est,qualis uniuscuiusq; anima ut quae plata quae
Quo igitur ipse coem circa omnem animam ratione quae nulli animae propria est, signauit, hoc tamen nodicit,cOem assignare rationem non oportere, sed neq;
opus esse hoc solum quaerere, neq; putare quod ron unu assignatio sufficiat ad substantiam propositi declarandam, rerum partium quoque,quas species specialis. sinias uocant, diuinitiones reddere, siquidem tinniscviusq; substantia secunda ea, quae proprie sunt, esse di. hoc igit omnino dicit esse ridiculum,quod aliqui coi ratione coment . uniuscuiusq; ronem Dpria di iniserint.
namime. n. disi aliqua erat abstrasta, oc cois quaeda substantia anima iviii in in huius desinitione phyikis immorari oportebat, sed uniuscuiusq; specialissimu cum materia illi supposita qrere, ueluti nec in animalis coisintelligentia persistere opus est, veru de specialis smis
consideratione facere oportet. nunc aut multo magis.
qn anima non est simpliciter geniis, e si genuς no est, neq; eam interpretas oro definitio est .at nos retus ib-llantias per delinitiones declaramus, igitur ridiculii est ad usem solam tonem uenire,& ibi manere physicum. Sed quemadmodu geometra coiter figuram definiens uniuscuiusque specialissimas earum, quae sunt in substantia, figurarum desinitiones apposuit, sic etiam nos
oportet coiter operatione antia ae assignata, de unaquaque animi substantia priuatim seri nouem facere . empenim eorum,q deinceps collocata sunt, potentia prius
est,& in quadrato potentia trianaulus est nain si ut dictum eli ibiansulum coniunxeris bina triangulam lectilineam facies in animalibus quoq; ubi est in loco motiuum ibi penitus necesse est esse sensitiuum, ubi aut hoc est, ibi simul nutritiuum ut sit oportet, at non sane ubi priora sunt,ibi posteriora esse necessarium est in platis enim sine alijs per se flat nutriendi uis.& triagulus abs
que aliis figia ris, quae post illum deinceps componunt, esse potest quare in ipsis prius eli,dc posterius . non igit
sermo uris satis erit, sed uniuscuiusque ratio priuatim quaerenda est. Quam a tem ob causam sire si deinceps habeant, considere nudum est nam sine muri ino sensitiuum non es albensitivo autem
separatur nutritiuum in planti . R Uus uero sine tactu alio rum sensuum nutria est. At tactus sine aliis est,multa enim antimalium n/qwe usum,neque auditum habent, neque odoris omnium sensum. Hinc ordinis potentiarum naturalium causam declarare uult,quid ita sposteriores absque prioribus minime sunt,cum in priores absq; posteriori b. esse possint. sed anteq assignet tau sana, Drius quem ordine n abeant pcurrit,uidelicet quod senstitia no est absq; nutritiua,
nutritiua aut sine sensitiuaesie pol Rursus in sensi tua aliae