장음표시 사용
101쪽
DE INVENT. ORAT. LIB. II. tantum, uel emortuo honorem conssiluerint. Ab euenetis hic nihil simus, cum explicata ex adiunctori Ioco,
causas suas praecessierint: nisi propterea haec desilii conti se Ain, ut Histo praeclare fssis si mo honotare , plures ad imitandum pel isterentur: exponus ea ita ex sententia euenise: pluresque honoris praemio inis rimos , ipsam uirtutem sequendo , nominis immortalitantem uenari. Quinetiam ex comparationis Ioco locuta
pleuri res poteli maxime: si uirtutis praemia, monu metiris huic post mortem constituta, regum pararentationibus, funebribius honoribu3 constras: atque ostendas, studio hominum ultro haec praestatium illos superasse: rerum autem magnificentia aequasse. X disia initi item:issis a regjs, regias pecunia funebria magnia scentius adomata, huic ab uniuerso populo, aeres p blico splendide inflaeum: illis, quia reges vixerunt,3 nomtuis sunt, huic quod patriae conferuulor titit, mora tuu . sit, habitus est honos ii sis ne regium nomen leue in animis uulgi putetur, huic ne sua uirtuti praemia deesse uiderentur. A' contrarijs: illos subditi maxime oderunt, hunc fui summo honore prosequuti sunt: talos noua constituendo uectigalia, annonam, uictumis communem aggravaste agnoscunt, hunc uirtute, pr dentis consilio plurimum lauase intelligunt: illos uiae nos, orantios execrati sunt, hunc patriae patrem cor seruatorems appellantes, amplexi sunt:iros post morutent,uel ab alijs honorari aegre ferentes, quantum in sua positum potestite impediuerunt, hunc contra uniueras quai studio , sirim honoribus ultro lucerint.
102쪽
nni s bom,atque adeo ab lys,quae has tempori' antera sint, inuri instu, erput infecuta sunt ulandimus. Antecedunt autem bonanes tempcre, patria, parentes, cum ijs coniunm furit, fortunae, corpo)m, minus bo*na omnia :po' autem insecuta sunt, habiti post moratem honores, praeclaras de 's bomnin iudicia. Qua tem uia singula ex locis copiose instrui augeris p sint,litcunque aperuimus:non quidem eo confisio, quod tam copiam, quanquam paucis rem perstrinximus, cuiusuis hominus laudem, quus enim 'As temere adducendum putemus: sed ut mondram locorum usu, pro cause conritione quotam quus inde uelit, copiam
peteret. Neq; enim hic cuiquam quid fieri debeat prae scribimus,sed quid pos t. Eadem quae laudandi de ui 'perandi ho
Porro vituperandi quae ratio sit, binc facile intelliis gi potest. SiqVidem idem ordo eadem, per omαnia uia in vituperandis ext Es, corporis, animi, mira iis erit sequenda. Patriam igitur, parentes, bonos bais
suill ' atque inde degenerasse, patrimoniums duiupis dasse, ut catilina, uitium Ddkωηs est, quoi cui lhaec mala obtigerunt. I ii corpore autem, si qua sit deis lf tris,ut in Thersite,suis erit verbis exaggeranda: si litura,forma uiros mi male usum fuisse, odio dedecoris lerit nidgno. Animo aut proficta uitia, flagitias cratiato temporus orditi nisi in sua uitiorum genera stam gere qμαs mauis,perpetua oratione,quod in L. Pisone si it l
103쪽
d DE INVENT. ORAT. LIB. II. as Rit cicero,erunt explicanda, atq; exaggeranda. Q godyβrte ex iam uita defunctis aliquid accidit, quo turpiatiabo odi is augeatur, non mi leutio praeterauitenae
dum. Singula autem eadem ratiotie, qudsupctiora, ex locis augenda amplificandus erunt. Quae urbes m locis copiose laudandi ratio.
VR - l iis quaepi supra attigimus: sed cum ladi
i tuim pateat, quani in personarum Iaude indicare operaepretium est et, quae has laudandi atque ex locis augendi ratio sit, seorsum hic breuiter aperiamus i lauri
dantur non secus atque homines. Qisure Cr huc adiutis ctorum locus eris admouendus quo admonemur, pria
anum ea spectanda, quae tempore piraesentem ui bis cerilebritatem antecessis unt: ut conditor, ciuesq; qui adram iij brarunt, inhabitaeruntii: deinde quae ipsi sunt tentis pore coniuritia, ut ager, flumina, montes, mare, horritus, moenia, βueae, tedia Cr ciues, qui insubitant : pota premo quae insecuta infortunia, quibus commentorat ius commisserationem inlouenius, issis que eue, fioribus odium conflarius. Vt si quis Alfenus, aut Romant, ut quondam uit, laudet, Acat que,quibus artibus iarime iude a primis iactis a Romulo fundamentis eo increta mentum acceperit, ut non modo Italiae urbium celebres rima , sed totius terrarum orbis caput sumetiri exoret: Cr quorum deinde uitio, inertias conri: e,
tros tibi coeperit. sed eum 'e lauderi ybi bis potisi
mura vericent, quarum celebritas dignitus in omnium posita oculis elucet maxime, quae fas ab ijs quae tentis
104쪽
is GERAR DI BUM pore antecedunt ,simul, iuncta futtit praetica tali uis si, indicabimi Vrbis laus a conditore,per locos ducitur.
Conditorem igitur commode primum ex defici Aptionis loco, atq; adeo ab adiunctis defcribemus: unde cognosci potest, quae ipsius potentia, Cr praesemita quae animi uirtutes, prudentia, Mitia, fortitudo, temperantias fuerit. Deinde a causis erit augendum cur eo in loco urbem locarit: quae si maritima fimi in avo posita sit, eo nimirum consilio fecise dicenis
Am, ut hinc mari, hinc avo magna uis hominum alis tentoris postis. Tum euenta erunt explicanda: quar ta iam inde a condisa urbe hominum mu titudo uiactum hic, quomodo, Cr quisu facile quaerat. Pomerimo conferendo hanc cum aliarum urbium agro, situs, mire rem extendas: ostendendos huius agrum, aut fomtiliorem, aut certe parem esse, nullas in re deteriorem. Disimilitudinem autem ex situ forte colligas: hanc in ritimam, illas esse campetes : huc cum terra magna, tum nauibus maxima onera aduehi: illuc plaustris moritares astoriari. Iam Cractus in primo illo urbis contaditore Fectandos dis, adiunctorum idem nos locus admonet. Quod si igitur legibus religione Remis pub.nouam primuε bene constituit, a causis extendenaeda res erit: eo nimirum consilio fecisse, ut iusis, pies luiueretur:σ quos lax non posse religio in Uicis retianeret. Deinde euenta explicanda erunt:qui mores, ex leo usque tempore iuste, modeste, pies uiuentium, tum
105쪽
DE INVENT. ORAT. LIB. II. set uniuersori , - singulorum extiterint. omnias ut gesti sunt copiose exponu, incrementa fumet oraretio, maiora quidem, si Cr ex comparatorum lore
eo dilates. Praeter haec, si quid recte instituit, consideorandum: ut si idem simia cum urbis primord s liter nisi bellis studia erexit: illis ut animi diuinarum bu emanarumque rerum cognitione imbuerentur, his ut uas suorumis fortunus tuerentur . consilia ubi exposueriris, euenta inde ab urbe conrita enarranda erunt: quot quantos que uiros undecunque doctifimos, Cr quoquenis tempore tulerit: quae cuiusque eruiationita telasimonia scripta extent. Atque haec subinde comparanaedo dilatabuntur maxime.Hunc in modum π quae interarim belli studia, cir fortia ficta extiterint, prosequelm
u erit: quae nunc uniuersorum, nunc singulor militiae frutudo, uirtuis, Cr quo tempore, quo into cognita perspecta di sit. Atque hic non folum ex comparationis loco , si voles, quaeque uaris extenda s, sed Cr personas describas: consiliam sciendi aperias. Breuiter quae ratio urbes laudandi ab A quae temporare praecesserunt, usuras hic locorum ostendimus. Veis
rum,si ut saepe de conditore, bonus eius institutis nihil certi in medium ad me poterimus solum, in consissis fit urbem uetus ese, semperq; 'e incrementum sim se, nihilominus quorum id adminiuratione uim
istes contigerit, narrandum erit: quae nunc singulorarum,nunc uniuersorum prudenter iste,pie,'rtute sit peranters acta extiterint, quo Respub.nomen viress
106쪽
ts GERAR DI B V K. loco copiose, omnibus expositis circunflanti' emis , personaeque describi polliunt. Tum quae cause Lot uniuersos,iamsingulos adjiciendum impulerint Aceriae
doti Varie aretem per comparatioticin unumquodque
amplifices , Aum aut exccssum, aut si istud inem, aut dis studine iri, aut denique rerum pugnantiam, conratrari erueni p Hlandis Vrbis laus es, iis qus huic simus tempore coniuncta sunt,es primum ab aeris teperie
REAint ea persequenda, quae urbi quam laudamu sinita senipore sunt coniuncta. Hic primum sterictandum, quo in climate, coelis parte sit posit , unde aeris temperies cognosci pote Nes enisi parum re 't, sanguidioribus, an struentioribus , seu temperatis solis rudijs sit subiecta: ut sunt 'e omnes hae, quae inriter cancri Vrsaeque circulas sunt positae. Deinde dicenis dum erit de agris, qui adiacent de fluminibus, stignis, piscinis, montibus, mari, si aut uicinum est, aut urbem alluit. In ijs autem omnibus ea, quae sectuosa amoenaq funt laudibus uehenda esse idem qui omnium, adiunctorum nos Iocus admonet. siquidem agros Drause fluuios piscosos,inauigabiles s,montes vitibus consitos, tum mare nauibus frequenmum, hoc ipso quod fructus uoluptatres maximus ad rant, Cr urbis ii men dignitatenis imprimis conmare dubium non est Spectari item potest, in ora ne an medimirio prouinciest positi: quod genus circunstatius copiose Graeci, ut quos uerba non deficiunt, persequuntur : praeferri' triendrider
107쪽
Senader rhetoriqui de laude feorsum scripsti reliquit.' veri dum hic in Iasudando ex loci positione circi αβ itis,quod infinium est,studiose prosequitur,eor quae omisti minime debuissent quae uidelicet publicae tranitiones, interiors ciui- Ilauctura esset, ne meminit quidem. Atqui nos ad Iocos, atque adeo ipsos ad Ionores laudaturum ductam de quantum pro suo quissa strio uolet hauriat. Nam cum urbium ad laudem pertinentes circumj tintias explicare infinitum sit, quod nnicuique stre, praeter diuersa hominum studia, ratioα nenis quaerendi uictus sua quaedam propria a natura sint attributa, alijs nempe auri odinae, est' thermae, iushs alia id gram innumera, cognito adiunctorum soco, in hoc instructus fit, ut sciat, quaecunque praeralterita praesentius splendorem urbi, commod rue, simproprium, seu cum caeteris commme ad runt, laudari oportere: quae per reliquos deinde ducta socos, auα vantur plurimum. Pon emo igitur de publicis inues nitionibus, interioris ciuium structura, er ipsis ciuisbm erit dicendum. Haec igitur ab adiunctis inninata, copiose erunt singula omnibus enarratis circumstinaetiis explicanda: Cr per reliquos subinde locos ducentata, amplificandas. Itaque si in bono climate sitisit
uitas,primum aeris temperies, coelis dementia, r tem 'peratasub ipsa folilitia dierum nobium, longitudo,
pluribus erit Aescribenda. Deinde a causis haec erunt locupletanda. Non enim aut solis ignibus,aut septentriois
108쪽
so GERAR DI B v I noctium Ipsuo tempore nec maius,inec minus tum incrementum:quo asteris sub Arcto, aetera nisi solis cursu positis accidit. Ab euentis quare homines nulia deris intemperie impediri , quo minus toto anno ut duim domi et oris quaerit:omnias in agris silicius pro αueniant. Accedit co,er ipsa ingeni cocli beneficio praes nitor persticatioras reddi. Et haec quidem omnia multis explicari possisnLPostremo Cr ex comparatioune petenda copia 6hut si bis auram salubriorem homonibus,maturescenditas stetisim accommodatiorem dei clare qua neri quacum constra urbe. simili autem extra Gisi cum ea urbe constru, cuius positum pluri buε notum m inres probatum uides. Hunc in morio 1' uoles, cr disimilitudinein repugnantiumq; coli tior
ne aperius.Quod autem hac uis,ordines ex locis ampliscandi commode ut ui tamen cum Cr adiret rectem
nemo sibi hic legem praescribi putabit. Nam postquant
ex adiunctorum loco, qui omni rei de qua agitur ad iunctus est maxime, quae uolas ob oculas posueris, doinde ex comparatione copiam fumus Crsi magis aug re uolassubinde a causis augeas licet. Verum id aliter
atque aliter feri posse, in uniuersum sit dictum uola:
adeo,ut sepe dum uno in loco longiorem moram tralia anu plures interim alij ex suo aliqui uel antequam inis de digredimur communicent. Laus urbis ab agris,ssuminibus,publicis item mulnitionibus,tectis,ipsis* ciuibus,per locos
109쪽
Ae de aeris temperie: de agris subinde dicetis : de furuinibus , stignis, montibus, piscinis, er ipso denique muri, aut uicino, aut urbem alluenter quantas ex singuus utilitas uoluptus capiatur,ab ata iunctis copiose erit exponendum:nunc ea ipsa describendo,nunc aut ficorum autorum, si feri potest,aut uiocinarum gentium testimonijs confirmando. Atque baculares quidem ipsa mire augeatur. Quod si uero in gis haec extendi uoles, singula celeberrimis urbibus comparando , ostendes hanc ,sive agri ubertate, siue si minum copia uoluptate, , siue denique ipso mares usualys longe superiorem, alijs certe per omnia pararem esse iudicandam. Iam π de publicis urbis munitationibus, testis, dicendum : quantas sit fouearum,unerum, ninrora saltitudo, latitudo erit destriabendium: quis portarum, turrium propugnaculorum,nu crus: qu e magnitudo Armitasq;: quot bellicis in drinis rebusq; ad arcendam uim accommodatis, sint omnia restria. Haec ubi pluribus exposita uerbis, deo scriptas fuerint, a causis est augendiam: cur ylleus, moenia, aggeresque, ita duci ponis placuerit: quo cor filio hac Atlantia, hoc in loco, turres propugnac sus locarint : cur tantis sumptibus, tot tantisque laboriridus eo omnia evexerint, nempe ut quam ministi
manu hostiles incursiones, impetu3s fustinendo prompulsandos, uitam fortunus fuas de farent. Atinque hic subinde euenta narrabuntur: quorum hostis impetum, oppugnationes i , quo ,σquanto tempora
re fortiter fila erint: surorem 'gerint: discedere
110쪽
insigno nui pauci plurimos coegerint. Qvri qer ponremo comparatione omnia maiora amplioras reduus,maximibi niti,fima,ci; urbibus hanc, aut munistione per omnia parem docendo, i multis etiam partibus superiorem. Atque haec Cr i uicinarum gentium te pisoni,s,praedariis raram, ais magnorum hominin iiudici s dilatari posti mi. Tecta autem ciuium 'quentatiora,magnifices extructa,rem platea foras ad homitum usum latiora , diuorumst templa augussiora esse, iquod non parua laus sit: ut quaeq; niaxime excellunt, ita pluribus erunt uerbis ornanda, bonaria: vis de ijs teri 'stimonia iudicias ad benda:tum cum uicitus pulcheris rimus ciuitatibus conferenda,quo ipso, ut parem, aut longe maiorem huius celebritatem magnificentiam edoceas. Quodsi lubet , er baec ipsa ex alijs locis licet extendas. Reytit de ciuibus ese Accii dum horum iam uiuentium, cum de uita deliinctis dixerimus, quae studia, qui mores,quae praeclare ficta exi)tinthiectanta. commode autem quaes in sua uirtutum genera spargas: ersia prudentiae ua iustitiae,quae erga deos religio, erga parentes pietas dicitur, sua item fortitudini, temperanistites V ignes. caeterum cum supra in patriae Lugibus laudandi haec amplifcandis rationem ostenderimuS,
quae insidenda hic uia fit, inde peti potest. Haec de urisbium laudibus,unde quae uituperari oporteat, res neni sepe contrarias, facile colligi potest.