장음표시 사용
91쪽
eonfesse. Deinde a testimonijs, quae cur ab adiuti l non seiungamm, supra distaru,rm extendas, si homiai nis sectu a mestis,aut paucis,doctis, aut rudibus, in cipibus, amplissis hominibus, aut plebeis priuatisq; a probatum ostelidus. Ti causis, quo consilio feceririt, publicum gloriam utilitarenis, an priuatam, suaml ipsius,an amicorin stinarit. Hinc cum poetae historis rhetores ipse,non ad probandum modooed erdesectandum augendum, saepe copiam petunt. Cicero
cim alibi pasta, tum pro Archia poeta a causis, non sne summa ipsius uatis pudiorumis humanitatis laude
corpim orationi plurimum ampliauit. QRcres inquit, i a nobis Gracche, cur tantopere hoc homine deIectem.
suppeditu nobis, ubi O animus ex hoe fisensῖ sbrepitu reficiatum: er agres comitio do sae conquisis scant: er quae sequuntur plurima.Excursus nanque lan is , qui a causarum sumptus loco, atque adeo abo adiunctis quae in illas conuertuntur, corpus crationis .
mire uestit. Neque bis mirabitur quisquam excre ex Iocis fumi, cum dixerimus, certum, fit omnia inde duci, atque adeo ipsas figuras, quod suo docebitur Disco. Summa autem divesionis , quae a causis ducitur haec est. Propterea se uate delectari, quod ex ijs quae suppeditat, literis, quas tenet, non modo se honeste obsediet, sed O suam orationem Acendias; facestatem augeat: tum praeceptis exempliss uirtutum , quae a mis autoribus utriusque linguae literis sunt maiodata, iisdemq; construantur, animum suum iam inde i ab adolescentia inibi erit ad laudem honestit se I seqμm ,
92쪽
sequens in prae caeteris rebus omnibus , imprimis conis A rit.Vnde fimon, ut neglecta sua uiri, pro Repub maxinus in dimicationes quotidianos profligatora rum bonitam impetim feste obiecerit. Qui mitus frui ,si non ex studi s rediret, solus inde delectatio cataperetur, en prae caeteris rebuK omnibu3, quae deisiectationem adstrant, sola literaria omnium sit tempori ,aetatum, atque locorum, humansimam liberalista munis hanc animaduersionem iudicari oportere. I amuero ita instructum Archiam esse literis, ut uel ex torripore magnum numerum optimorum versuum ficiat: cimbricasque res adolescentem scribendas fuscepisse: eharunis Mario Imperatori e. Mithridaticum tem bellum, non sine umina Populi Rom. laude totatum conscripsisse. Atque hic errare uehementer, qui Latinas Graecis Isteris antestrant: quod hae ubiq; genistium, illae exigues contentae finibus lagantur. . Pon erimo, illum res Cr ast in consulatu suo pro urbis salute gestis, uersibus attigise, atque inchoasse. Haec fiunt me totius excursius 'mainendii causaes, cur vati lene uelit: iudicibusq; quid facere debeant praescribat: quas ut grauit imae uideantur, erra comparatorum loco, dum sumptis inde pugnat exemplis, copiosisime inis struit. Tum subinde ab euentis Actum hominis ada vas, fi quanimi inde gloriam utilitatem, Restub. aut ipse, amici ue sint consequuti oratione persequataris: quantos inhonore deinde vixerit: alias id geri nuue muta, qliae pro causarum personarures uariettate alia atque alia erunt. Restit comparationis locus, ad
93쪽
DE INVENT. ORAT. LIB. II. D d plificandunt accommodatissimus: ubi nostri bo inini cum aliorum praeclare confii, o, octemudas nosa, aut maiora, aut similia e educenda. Quae in parentibus laudandi amplificandi ratio est, quam paucis perstrinxit , easem in consanguineta cognantii, putanda. 1 aus hominis a istunis per locos ducitur. .
DE fortunis quae et externa bona unt, subinde n bis est dicendum. Hae autem quantae sint, qgoti numero praedia, quo siti in loco, quo tempore fue donno dati, siue suorum totimento legata, parentibus uerelicta acceperit, erit ue, ex ad iunctorum loco nam
iram V locupletandum, erit. Deinde ex descriptionisi locostum praediorum,atque hortorum, ad flumina stu res, er Actis hic aduoluptatem structuras pluribus licet uerbis depingas: quintadmodum Homerus Alcimmi hortum: Cr maxime,si i quem laudas princeps sit, urbes, in quas imperium habet describas. min cr hisius yrtunas cum aliorum acultatibus conferendo, ex coparatorum loco mire locupletabitur oratio: ostendenae docti,aut genere, mero, fertilitates, maiores amplis ress putanda aut situ ad flumina, heu fontes, rebuss manu Iactis, ais ad uoluptatem structuris iucundiores' amoeniores p. QMdfi uero eorum, quibuscum nostras conserimus,omnium iuricio amplisimus ese copias comistiterit, pares ostendilbe contenti esse possimus spectridum etiam, atque cum materia a liberandum, ecqua
Cr a disiis contrarijs, copia peti positi a dfiniri
94쪽
hoc pacto: nostro praedia esse agross subi banos, unde certim Me quotannis stubim redeat: illis non mota do longius domo, feder aliena in ditione sitos: ijs, expositos fuit unibus,quae septias inundando sata omnia obruunt atque conuellant. A contrarijs : noὶhro fumiana fontess irrigando agros utilitatem stome maxima, litus insatae pendo eadems conuessendo incommoα ld i adducere finitim: huic aquarum cursim proαὶ descissus eundem ipsim obesse: huic uoluptatem assis is lre,illis moerorem tristitianis dare: bula uel exorto beu is omnem ex agrusruction redire, illis nullum: huius praedia urbis horreum alimentumque in hostes esse, illorurum contra bonium in urbem: his patriam defindi, illis oppugnari: Quod si uero principem laudandum fusci pis potentiamque eius,gentii suae, urbiums genere σnumero praedice quo res maior illustrior, uiat, hoe imagis bis ex Iocis extendas. uae corporis bona in homine ex locis ampli
ficandi ratio sit. C A P. X I I I I.
A us de externis bonis eius, quem laudamus: quae quidem pro personarum uarietate, alia atque alia existunt: quae perstqui, cum infinitum, tum minus fructuosem foret. Quare ad fontes ipsos ducere conae silium sitit: in s locorum in Vs, quae omnibus conis munia fiunt, laudemque merentur monstrare: ut horum usu cognito,pro cause conditione, quantam quisq; uelitimoram ubis acere in augendo post. corporis autem bona esse diximus, stituram figuramq; corporis: ualem iudinem robur : ipsum denis formam. Haec quiqum leuiora
95쪽
. INVENT. ORAT. LIB. II inuiora seunt, fum t et x laudem merentur: certas inaeterim animorin indicia esse solent: unde Homerum,c in Thersite garrulissem,nnina pultim nobis depino uellet,neficio quo modo non tam male facta, quam coris
poris deformitatem uitias explicando, uitio fimum ipse introduxerit. Idem stituram grandiorem, roae in principibus magnopere praedicat: ut qui Agata mentioni stituram magnam, cui maiestis inesset regia,
tribuit: VI Iem, illo quidem minorem , sita latifimis
hi eris er pectore describit. Iam uero Aiacem illi , non ambobus modo his, sed caeteris Achiuis omnibus corporis stituram robore antecedentem introduxit. IAec noster hanc insubi laudem neglexit: qui cum eri in Geteris, tum maxime in Aenea er Turno principiabulis corporis bona laudat. Et Dareta cum alta stitura,
latifimisq; humeris, quod certio virium argumenae tum esse solet , in singulare cerrimen produxisset, eius tamen antagoni)tim Entellam, uel senem, magnitudine corporis uiribus 9 adeo superiorem scit, ut is , non secus ac qui frustra urbem, aut instellum oppugnet, hune temere infeliciters aggressum dicat. Forma plus
laudis meretur: praesertim in Principibim viris, grauitast oris,1 estas in uultu: haec imprimis pondus oratioα ni, autoritat stribuit Planturus in animis Galloisi rumibonium ualuise T. Liuius scriptum reliquit, ut cum urbe capta auidi praedae in principum atria irruetarent,oemeret, hos cum ornatu habitu paulo hum no auguHorritum maxime oris I auidite ais maiestari te dijssisissimos domi sedentes , ante horum ora, sicuti
96쪽
σs ' GER AR D I B V K. Drerim similacra uelut uenerabundi constiterint nihils in hos Ibino Paulus ficturi fuerint,ns M. Pariptam principim unus prior iram mouisberi Atqui crhinc augendi modiis uso, locorum explicemuε. S turam,robur corporis, orisque decus quantum sit ubi ab adiunctis satis expresserimu3, a causis er euentis deinde dilatemus. Fuissὸ huius maiores, homines cum insinastitura er robore, tum quadam modestia oris, grauia tate praeditos: semperq; operam dedisse hunc, ut quae a natura ad fui nominis dignitatem amplitudinem, acceu
perit, certa uiuendi ratione aleret, proueheretq;: nulla ut Venus, Bacchivis immoderatior, corporis uires viagorems auferret. Q are ea iam ualatudine esse,ut nun sa corporis imbecillitas obsit, quo minus in rebus cim grauitate agendis, suo, amicorum, Reipub. tempoα riseruiat. Crinetiam comparatione rem extendas, si
eum alijs amplifimis hominibus constras: ostendasque ii rhoe nostro,aut simillitudinem,aut excessum esse,aut elis Dd i Etudinem: si aut proceritate, ipso, robore , er ualetudine,aut ipsius uultus gurdurare maiestite, nius tis partibus sit siuperior
Quae ratio animi bona ex locis amplificanta
Uint animi bona , quae ut cuiusq; propria fiunt. ' fata prae caeteris laudem mereri suo iure maximum solent. Haec laudandi duplex uia est: aut enim ad siua virtutum genera ', ut supra visum est, quaeque restren. tur: sua prudentis,i-iae, fortitudini, Cr temperanαtiae tribuendomi: aut quod non minus commode fiat. temporum
97쪽
RE INVENT. ORAT. LIB. IL orionstrua tur ordo. Itaque dicendi , quι pueri
itiam adolascentiarnq3 transiegerit: quae sequutim sturilia: quantum, in iis, er quam breui sit assequutus. tque hic, si forte insigne ingenii specimen , indolis,
1aud uulgaris bonitas eluxerit, pluribus erit uerbis ollendum: quo uidelicet tempore , quo in loco, apud pios,qua in re,es s sit genus additis circi stant 1s, tuus adiunctorum locus suppeditu. QiNdsifrte opeo spretim uideatur,Cr haec ipsa per plures ducendo lori os,plurimim extendus. Aedite autem iam magis murm
escentes qua scripti honesti fui studij, uolundistis, teis limonia in lucem edidit, priuam qualia quant , ipsa sint narrandum, quantus inde ad plures studius retadeat. Qiu item seu doctorum,seu multitudinis, seu uniae ur omni de ijs testimonia iudiciat exi)tini. Q ubi ex adiundorum testimoniorum loco, quem eundemese diximus,pro equutus fueris, a causis subinde augeis bis: quod a uitatis, magni, nominis bominorus, siue rogatus. siue iatro iuuandi studio ad seribense se contulerit. Ab euentis: non modo hominum de se erape lationi respondise, sed er uicise: nec in una atque Atera, sed in oluribus nationibus ipsius scripta segi,
dudaris. Atque hic π enarrandum, quorum experi tutione maiora emiserit: quibusque in prorinrijs pluri, O probentur. Iam vero huius cum probatisma rum autorum scriptis constras: ostendisque potiora multo , melioraque hominum consecuri esse iudicia: aut maximis si morum autorum monumen
sit, pria esse atque iudicari. Afimictetum amo
98쪽
plifices: β in ης, quibi cum conses scriptis difflimita
tudinem ese ostendes: ut si Hippocratis er Galam dicor opera,cuin Paulier Pomponii iureconsultoisse scriptu constras: illos rerin naturali , hos ci sitim scientiam tradidise: illos de uiti, hos de fortuniis solicitis bene consuluilbe: illos praecepta dedise ne mora
bus uincat, Cr aeger moriatur, hos ne aliarm ira α
phet, Cr sum alteri eripiat: denique illos collie ne ipsa praeniature uita, hos ne sua cuique res iniuste cum ratur. Hinc mire cicero, non sine delectatione corpus orationis auxit, di)yimilitudinem studiorum Muraenaeer Sulpit' pluribus uerbis explicati'. Hunc in moduem
Angula quidem , t domestica, quum publica μ' ,
quae laudanda uidebuntur, seruato temporis ordine, enarranda amplificandas erunt: qua ratione domi utixerit, liberosq; educarit: ad quae studia miserit, libertiiters aluerit: quos in uiros aut abierint, aut spere uaros certam de festem patri patriae, praebuerint. in is persequarii omnia, ducis, per locos, increm' res ipsa frumet maximum. Iam er quid commodi isne, suere operactisve confisio Reipub praestiterit. in te est,si se aliquando,ut saepe, maximis de rebus Daene Reipuλ confitendum fuit, inopsq; confliij nuditis tudo ea ficili momento sequenda pinset , quae pro 'ta, Reipub. stitum euersiura penitus fuit ent, huncis concionem prodi se dicas: er prudenti oratione, να ex bis aut illis in iis coinoda,mula ue Reipub.m ηα an edocuisse:eat siuscipienda persiuasise , quae Grasingulis tranquillitum utilitatemqn tuam uniuersis noα
99쪽
l DE INVENT. ORAT. LIB. II. samen somnis attulerunt. Atque haec aperienda, pluriribu3s uerbis ex locis asinus alijs explicanda erunt: quae res ad ita consulendum animum poti sinum in uis serit: quae si honesti, utilus fuit, euenta uotis restoriisdifle pulchrum erit. Quanta autem gloria emolumenaetas, inde Reipub. euenerint, quis item ad confustorent fructus honos ab uniuersis ustifim redierit, copiose
erit exponendurm Pomenio comparationibus mota tendus: cum urbis conditoribus, aut munitor bus Misius Actum confrendo: Cr aut maius, aut simile, distumile que os laniando. Illos urbem qui in condidisse, hunc conditam prusentia sua ab exitio conseruasse: las partim fundamenn iecisse, partim moenia turres, in hostes propugnacula, non sine summis oppidui αrum impensis laboribus, altius eduxisse , hunc unum ipsa modo ratione conjuios , non moenia solum, ura benis, sed Cr fortunas omnium uisitis struas e. Qisai tum etiam ciues pati uicista posea huic honorem, gratianis habuerint, cum ijs consim licet, quihu3 ob praeclariflima in Rempuλ merita, non ingrati extiae terunt: doceus, aut maiora, aut paria b c contigisse omnia. Quod si uero is quem laudas Princeps sit, ex ercituras taxit, praeterquam quod his locis omnia bus, as adiunctis quae lue parent, pastasi sui fiunt,4 testimonijs, a causis, ab euintis, ex comparatione in iorum, timorum, a simili, a dii imis, a contrarijs conpium peris, etiam a descriptitiis loco amplifices inam: me: m aut stratum a genusque militum, et mirorum, mi Arbes quas cepi regionei, et gentes,mores,alias
100쪽
id genus suo quies loco describus. Porro cimi temporis hic feruandrus sit ordo, damus opera, ut leuiora, auto re res, aut paucis perstringamus. Q gae uero in gna lin Vprudenter, iuste, 'niter, modeste. fm, laudent in animis hominion maximant merentur, per plures ducenda locos, plurimi hue dilutanda erunt. Q n e autem Iaudari a oporteat, botri s numeri , personae quasi laudandas suscipis, secum adstrent: in quibim singulis augendis, cognitis his locis, quantisine uoles, morum trabM. Vt ea ex locis augenda, quae post mortem CVm igitur hunc in modum quae toto uitae cursu πα te stri uerbis extuleris, dilataueriis, non neglia gendum modo excefit e uiuis, Cr quae uita iam desinae cto virtutis ergo magna acciderunt. Nam cum magnus uiris r uita mune laudems sequentibus comes sit inuicta, fit, ut morte iam sublatis, ereptus quos nora citura sequitur,fest a uertas patiatur que mortuis, qκ uiuis noluit, suum bonorem domi. cra res Cr huic uiti defincto, aut tumba publice magnificentius sit ex utracta, aut 1 tua erecta, aut denis quotannis ad femipit am huius memoriam, rerumque ab ipso ges muliquid statis diebus fui, quanta haec Ant, quo tenmpore fant, quo in loco, a quibus, quantis impensis, quanto studio, usi s id genus explicatis circunstanis
63s, quarum adiunctorum Iocus nos admonet, copiora se erit exponendum. ae causis item haec si uoles an αplifices : quae ipsiu3 in Rempub. merita constent: racciderunt.