장음표시 사용
221쪽
DE RERET LEG 'teponendae. corpus enim esse creatum animi causa,diuitias autem,propter corpus. Posthaec ostendit, quam sint nera cellaria legum uincula . nisi enim haec interueniant hominum uitam quae quiadem sint tempora tuturam esse immatniIsimam. Cuius quidem rei hanc dicit esse causam,quod nullius hominis inmitium ita sit natura institutum, ut qua ad publicam humanae uitae utilitatem conferunt, fatis cognoscat, neque si coagnoscat,id semper agere possit ac ueliti quod optimum esse uidet. Nulla autem re magis augeri re ei dorescere ciuit ηtes, quam si public m splutem procuorent omnes : cum uerd priuatum quisin suu spectat emolumentu, dilabi idas corruere. Quod supra dictum est de aqui se interficiunt ipsi, distinguit, & a. trocius esse dicit, cum aliquis ignaui quadam hoc in se admittit, quim cum Mel pudore uel fortuito aliquo casu im pulsiis facit. Est qui uim alicui puelis i citat* foeminae, iubet interfici ab eius cui facta est iniuria,cosanguineis re arinibus, patre, fratre ,filio, marito. Post enumerata maleficia 5c horum poenas loquitur de omni ui iniuria recolume
222쪽
DE RE P. ET LES.Io, terra,mari uiuunt ideoq; deorum plena esse omnia. Quod autem nonnulli dicunt, Deos non curare humana, opinio
nem hanc ex eo prouenire ait, quod inritusti homines atm improbi foeticissimos habeant saepe successus in rebus omni hus:nec enim deos alioqui permissuros, ut qui sunt impii rebus omnibus sic audigeantur oc splendesicant. Verum ipse
demonstrat, in Deos non cadere uelli, morem ullum,uel obIiuionem,uel negligentiam, uel talem aliquem affectum, ut magna quidem curent,parua uero nes gligant, sed ex aequo curare omnia, peream,qus in ipsis est,prouid etiam . Cum enim medicus in curando corpore, uel
architectus in aedificando, uel quiuis paterfamilias in sua domo, diligenter pro' uideat, ne quid omnino, quod suae sit prosessionis 5c artis,negligat: non oporterecredi,' ipsos deos, qui sint sapientissimi,qui omnia tum possint, tum uelint, esse hominibus negligentiores minus sollicitos:Sic igitur existimandum,non posse homines iudicium deorum estiris gere,sed poenas aliquando suorum sceis terum daturos. Atq; ut maxime Delices hic esse uideantur impij, tamen nullam
223쪽
te grauissime torqueantur. Eos autem,
qui sacrificiis pone placari deos ab taen
Pijs,dicunt,non secus facere, ac si deos putent esse canes, quibus lupi partem aliquam rapinae concedant, atq; illi inν terim patiantur gregem dilacerari, aut esse ueluti nauis gubernatorem, qui uiani suavitate captus,oc tanquam sui oblitus, clauum deserat S nauim fluctibus agitari permittat. Quod cum ualde sit absurdum,ec quoniam homines uel mediocriter iusti non patiuntur se muneriis hus corrampi,ut ius re squum prod It
non debere etiam quenquam erist Creta re,Deos,optimos sane custodes.homini
hus esse deteriores. Ad hanc uerὀ di atationem ait se descendisse, ut homines melius ocreuerentius de Deo sentiant: eum etiam qui de his rebus legem feret, ait hoc ueluti pr5emio debere uti ad homines, ut impio uitae genere relicto, ad pietatem sese conuertant: deinde, leage cauendum esse, ut qui parum reue renter et impie deDeo sit locutus ad ma gistratam accusetur ,et pro delicti conditione puniatur .Cum autem ex iis tribus opinionibus, ab eo confutatis, diuersa
224쪽
DA Rr P. E T L E G. oo. proueniant peccatorum genera, dicite
os non simiji poena, sed alios duriore, alios mitiore ecth affligedos. Quosdam
enim, tametsi deos esse negant, tamen naturae quadam bonitate, uirtutem amare et improbitatem odisse qui tales sunt, esse trac andos paulo dementius, oc carcere cohibendos, & sermonibus bonoru in melioremsententiam adducendos Qui uero praus Sc impiae sententiae maulos coniungunt mores,&disputationishus etiam sua propugn nsimul id grauius debere puniri. ita ropter eos, qui
tam faciles putant esse Deos & exorabistes etiam impiis, Iegem statuit, ne quis in domo priuata sacellum habeat, neue sibi deos aut deorum sacra praeter leges
fingat, sed ut ad publica quisq; sacrificia ueniat, quae palam sacerdotes peragunt .veru antequam superiorem istam
disputationem ingreditur,ait esse ualde arduum,rationibus consulare & perseo qui receptam sereab omnibus,doriis pariter & indoctis,prauam illam atq; per uersam,de diis et iustitia,persuasionem. Libro undecimo uaria tracta ,& primo
225쪽
cle non asportando eo, quod alicubi relictu est ab aliquo . uult enim eiusmodi omnia suo loco relinqui, tanquam consecrata deae itineris lubet etiam ut liberati suos patronos observent oc reuere,antur , nimirum ut singulis mensibus ter ad patroni domum ueniant, officcisum ec obsequium illi suum deserant laetiuim uoluntate uxores ducant,et ne maiores habeat opes, quam patronus ipse, aut quas habent ampliores,ut eae patroano cedant. Posthaec transit ad emptioneta uenditionem ac iubet,ut uenditor acocepto precio rei uendiis, id modo triginta drachmas excedat, dece diebus in ur he maneat,et emptor eius diuersoriu n5 ignoret, id* propter uitium rei emptae,
si quod forte deprehendetur, quo qui dem in loco prolixe agit de Redhibito σria actioe,deq; sdilitio edi sto,et diligetiter distinguit,quid cui prestadsi sit. Nasi medico uel gymnasts uenditus sit seraetius uitiosus aut aegrotus, actionem illa ait no habere locum, secus autem,cum earum reru imperito aliquid uenditur. ipsam autem reticentiam, cum uidelis
. cet uenditor emolumeti sui causa, quod
226쪽
ipse scit , id eum celat, cuius 1ntersit id
scire,grauiter uituperat,&animaduerissione dignam esse, oc duplicatum precium emptori dicit esse reddendum. Cauet etiam, ne qui vendunt aliquid, aut adulterinum uendant ,aut supra iustum
precium aliquid exigant: sed oc conis
mendationem rei uenalis nullam, nec iusiurandum etiam uult interuenire. Qui uitiatam &non synceram rem uendit,eam 5c mercis iacturam facere iubet, oc totidem caedi uerberibus,quot drachmis illam uendidit . his rebus dijudiis candis constituit sdiles atq3 censores. Ad caupones deinde ueni quod genus hominum ait propter auaritiam & rapacitatem haberi minus honestum et libe rate,no tam ipsius rei causa, quae sit peris necessaria, quam ipsorum hominum uiatio . sic enim esse comparatum in rebus
humanis,ut pauci admodum,etiam natura non mala praediti ac bene educati, cum uel egestate premuntur, uel alicuisius rei tenentur cupiditate, continenter agant, oc mediocri quaestu sint contenisti. Quia uero cauponibus omnino careae
re non possunt ciuitates , hoc consilii dat,ut quam paucisSinu sint,ta peregris
227쪽
sordidi lubet autem, ut aediles ac rerum uenalium curatores , dc agris praefecti magistratus,collatis rationibus,moliris menti et sumptuu,qui in hoc genere uersantur,aequum lucrum 8c tolerabile cauis ponibus constituant. Opilicibus hanc Praescribit legem,ut ad constitutum tempus promissum opus perficiant,item nequid corrumpant, neue pluris quam aeri
quum est,uendant.Fortes ac rei milita
ris peritos homines, qui reipub. profuerunt, iubet honoribus affici, ne iustam habeant offensionis & querimoniae causam. Ad testamenta deinde uenit :non permittit autem liberam testandi faculis intem, praesertim si testamenti factio diis
lata sit ad extremum us* uitae tempus. Ait enim homines moribundos non solum esse difficiles atm morosos, uerum etiam saepenumero testari contra leges at mores,&eorum, quos inprimis curare debebant,utilitatem xinepta quodam prscipere non raro, quando iam in morte luctantur. haec autem minime' seruanda esse,ac simul reprehenhit prioscos legumlatores, quod morientibus
nimium indulserint . Ital legem ipse
228쪽
ng R EP. LE 8. HE. constituit de successionibus uel ex tostamento, uel ab intestato et testatorem ait, posse ex filiis eum quem uelit, haris redem instituere,reliquis aut in adoptiuonem datis, aut bonorum aliqua pars
te legata . Quod si filias tantum hobeat,iubet ut quem uelit generum, elicui uelit filiae, adsciscat, eumqt haereadem faciat. Si nullum habeat filium,
permittit, ut quem uelit, arroget. Cum
quis moritur intestatus & filias relinquit,uult ut proximus agnatus aliquam ex eis in matrimonium ducat, & haereditatem adeat. Quod si nullis relictis Itaberis decesserit intestatus, proximis aπgnatis desert ius succedendi. Quantum ad tutores pertinet, eos qui testamento sunt dati ,primo loco,deinde proximos agnatos,& postremo, datos a magistra. tu,iubet administratione obtinere, grauiter commendat salutem pupill runa , ut qui d is facturi sint rem longe gratissimam,si bene,uehementer autem ingrata ,si male in eo munere uersentur: nec enim minus debere illos complactita amare. quam suos ipsi liberos amant.
Quod si filius emendari nolit re sit in
tractabilis , iam patri licet conuocatis primum
229쪽
IVMMA PLATONI primum cosanguineis atῆ propinquis, eorum ' sententi's condemnatum abdicare,&e familia eiicere.inlio miocp Iicet
patrem decoctiorem modeste ac reuerenter ad magistratum incusare, qui re corignita illum cohibeant, necet honorum administrationem concedant. Diuor,
lium permittit iis,qui simul uiuere non possunt : uerum ita,ut si non habeant Ii.
heros,matrimonium denuo contrahant
quicum uelint. Ne quis cum serua sua, neue domina cuseruo suo rem habeat, grauiter uetat, exilii poena constituta. Parentibus iubet honorem impendi,&deos hoc officium a nobis flagitare,ut qui parentum preces,de liberis conquearentium, dubioprocul exaudiant. Eius res documentum adducit, Oedipum, Amyntorem &Theseum: nam horum filios,propter imprecatioes ipsorum, insimmas incidisse calamitates, demonstrat .Veneficos,qui uel hominibus uel iumentis 5c pecudibus,quacunq; ratiora ne nocent, e medio tolli iubet . Malediis
eos re conuiciatores uult coherceri, leagem p statuit, nequis conuicietur,uearum ut res coram iudice potius disceaptetur. At*hic per occasionem memistat PO
230쪽
nit poetarum comicorum dc satyiscor' quos etiam cohercet,nisi cum sine ira iocose ridiculum quid proferunt. Sei um aut ec stomachosum, nequaquam admittit. Mendicos omneis iubet exterminari. Si quadrupes pauperie fecerit, dominum iubet prestare damnum. Teiastem,eum uidelicet qui testificari possit, ait cogendum esse ut testimonium discat,aut praestito iureiurando, quod non possit,dimittendum. Qui ter falsum leastimonium dixerit, eum capite plectit. Postremo, grauiter taxat rabulas forenses, qui uel auaritia uel ambitione addacti,calumnias nectunt,ec litem ex lite seorunt. Quod si ambitione faciant, iubet illis ad certum tempus interdici omni
cstione: si uero auaricia,distinguit, re peregrino quidem exilii perpetui poenam indicit, ciuem uero capite mulctati arcpidem etiam statuit de eo, qui bis per amabitibnem peccarit. Duodecimus ocpostremus liber uaria quo* contine reprimo quidem iubet, ut qui mittuntur aliquo legati, bona fide mandata petitaciant: qui secus fecerint, ut ii tanquam Iouis ait Mercurii contemptores, pro magnitudine delicti puniatur, Furtum.