장음표시 사용
141쪽
asserens quod actus reflexus erat practicus, dc tori Austoritatessc congruetia suaderi vaseae. directus speculativus , cum inter ipsos detur Manet intentum propugnatum,tam Aristote etiam distinctici, & intra maiorem extens licis textibus,quam propriis rationibus, Hetnem perso iuxta graviores Doctores,non que- hde visue dictis, liquido, tametsi contenti Δωήunque, sed propria, &strictior extensio ela examine,constat. require da . Neque secunda ratio aliquid Vr- s 8 Insero ex dictis, notitiam practieam σε eontra Seotum; quia etsi inter actum diri- stare in recta ratione intes lectus, prout uere sentem opus,& inter actum tali directione ea- ad Potentiam praxis productivam. Itaque , serentem , detur distinctio; ex eo quod secundus poterit explicam: cetmυν recta respicies ...
actus sit speeulativus, ad minus non sequitur, tentiam ver uam valear extendi. Diei
quod pi imus quia distinctus sit practicus, sed riir: rem cUnu ε; quia non sussieit quilibet sotu quod sit dis ictus actus specularivas. Quod actus intellectus, sed directivus. Supponimis suadeo,quia polint dari distincti in specie sp enim,quod Praxis recta fuit supra ab Moto de culationes, istiti intra linea intelligibilὰ dan- finita. Neque defeeit subtilis Magister. quiatur distinctae in sprete actus intelligendi τ nee praxim pravam non explieuit: dum enim renon,& distinctae praxes in eorum sententia,eo ctam explicuit, pravam signavit,quia Heel quod dentur onera ,&artifitia intentionalia bres ipsius dommentatores aiunt,rectum est in disti tictis,ima Vel dicent Seo istae, quod unus dex tui obliqui. Poniturirejiciem patentiam actus, tum materialiter,in alio speculatior. σc. Quia, ut supra statuimus, sola stricta exis Neque aliquid plobat illa confirmatio deva. tenso ne, debet intellectus dici stricte pfacti.
Natione opinionum erga praxim , non autem cus. Dictum n t etiam: versus potentiam, de erga specu Iatione. Eadem enim est variatio, non vorsus praxim; uia de per se, potentia deis
si ipse sit eonsetiendum; speculatio igitur pra- bet esse , qua ad praxim rectet produeendam,
xi strictae eontraposita, debet este, actus in v directione indigeat. Unde ex oppositi, , satis ritatem obiecti tendens:quo pacto recte: inser- constare potest,quomodo explicandast notis tur quod omnes actus intellectus sunt speculaia tia speculativa. riones, omnes siquisem in veritate obiecti si iatunt, v non ultra, eu ra vltra Uerum non te s. IV.
dant;ergo stili illi actus erunt praxei, ut recte contrapositi sieeulatyoni,qui non verum, sed Raso tur . Iogica sit practiea, quid vero contrapositum respiciant. vel Oeentativa. sis Deinde corroboratur assumptii iuxta intentum Seoti, quia non potest negari, quod s9 TN praesentis puncti decisione , non actu voluntatis sit practicus,saltim impcr s. parum diffunduntur quamplurimi Nune sie; intra volutatem datur ragor ia pra- Auctores; ego ver6 brevis imό ab xis, nil autem speculationis; ergo ut strictς ex illo expediar, tota siquidem huius difficultati, prineipi js, & obiectis actus intellectus, α -- extensio pendet ab exainin',& decisione de inalutatis dii in uamus,rectε procedi mus coxiti telligentia praxis,& notitiae practieae. Undό se tae,dum intra intellectu detur rigoros a s cu- mel resoluto quid sit praxis, nil amplius eirea Iario , nil autem praxis. Suadetur, quia non logicam practi eam, vel speculatiψam haben aliunde non datur in voluntate aliquid specu- dam rcitat resolvendum. Iationis, nis quia non adest cognoscituVum; so sentio igitur , quod iuxta doctrinam ergo eum quidquid in intellectu adsit, cog- stabilitam depra i ,abique lite, Iogica est sim nolei tivum sit, omne quod intra ipsum est, pliciter speculativa. Ita Doctor subtilis supra debet esse spreulatio. Hoc debet deduci m eo, et tus in q. 4. ProtUt, ct νυ I. Melub. q. quod ita praxis eum speculatione oppo atur, I. ct in s. MetayΡ q. 1 Haec resolutio est quod in eommuniori contrariorum lentςntia, inexpugnabilis, lupposita veritate in supra di non possit actus,qui est speculativus, esse ν R- ctis,quia lorica solum poterat esse laten ei seuctieus: ergo si amplius,& perfectius praxim, notitia practica ex praxis directione; sed logi- speculatione diseerna muri recte dicemus Sco- ea nullam praxim dirigit; ergo logica nullotistae quod neque prineipium practicum potς- modo est practica. Suadςtur m nor: quia loti-rit esse productivum specu lationis, neque spe- ca solum dirigit actus intellecius; sed praxi et eulativum productivum praxis . est actus alterius porςntiae ab intellectu i ergos Resoluin h. ex dictis, opinionem -- logica nullam praxim dirigit. Sic eonsequena ctriei lubtilit esse semper praevalendam, ita ut ter de ut resoluere Auctores,qui praxim iniss de libera institutione exami netur,nulla -- tra intellectum admittant. mel enim suppo
142쪽
De existentia logica, s de eius divisione. Z I. ras
si Mood actin intellectiri potεst esse tam pra-Hsdam 'eculatio,inexpugnabiles redduntur pennes divisioM Logice in practieam,& speculativam. Sie pariter,qui apud Scotum pra-xim imperatam probabilem relinquant, de hent , se realis servan is, circa Logieam Phlia Iosepha re. Videantur dicta in resolutione pr ma de se do oeeursu Neque amplius seotio bine requiri immorandum , cum haec solum
possint propugnari illis , quibus praxim elisecidavimus; neque possint impugnari, nisi e rum elucidatio impugnetur. Unum,aut aliud argumentum solent ex Hailoispho opponere, qtiae, qlii a valde trita relinquo. 6r Dubitabis pro antecedentium complemento tan idem actus positi insimul esse practicus, ct speeulativus ' Respondeo negative Suadetur ex Doctore SubtiIi supra in Prologo, sie ; quia quando aliquid commune dividitur primis per differentias oppositas, i mpolin sibile est utramque disserentiam inveniri sub
aliquo uno eontento sub communi; sed no,
tilia in eommuni dividitur prim6 in practi eam, Se spreulativam ; ergo impossibile est,
istaι differentias simul inveniri in aliqua una notitia. Suadetur minor , qm a nulla potest percipi cognitio visse , seu conten. platio cur dirigere, vel speeular i non sit immediatissimum: ergo notitia in communi dividitur primis in practicam ,& speculativam. Maior vernani sella fuit relicta, quia alias idem corpus posset esse vivens , & non vivens, idem vivens
sonsibile, de insensibile , de idem lensibile rationale,& irrationale. Nune sic; sed idem se
queretur ex eo , quod eadem cognitio insimu Aeet 'acti ea , 6e speculativarergo. NON mn. quia de eodem sequeretur idem genus contraditationum, v. g. sistere tantum in eontemplatione obiecti,& non sistere tantum;extondi,&n o extendi t ergo. Deinde , illa minor suadetor Authoritate Avieenae t. Metaplius. in principio, & pet eommentatorem I. Ethic. bc
per Gondi alvum de divisione scientiarum. Sie apud Dictorem nostrum, F. Alia Fi
71 obiicks, non esse contra raticinem .actus practici, quόd obiectum eontempletur;
ergo neque contra rationem speculativi, quod dirietaturi ergo poterit idem actus esse prae iis elis, dc spee .liativus. Conceditur antecedens, di negatur conseq. Ratio est,quia contemplari est quid generi eum practico μ speculativo;
eontemplari enim nil aliud dicit, quam cognoscere t undo contradictorie lollini opp nuntur speeular , S practicare, ita Pt*rcisis lari sit tantum contemplare Obiectum ; cum autem a 'tis' pramenis non habeat tantum
contemplari obiectum , lihie est quod nun quam habet speculari. Neque in hoe sistentes
poterunt aliis Obiectio nibus expugnari.
63 Xtense manet praevio examinσC. propugnatum , qu6d extensio
unam potentiae ad aliam est νna ex principali ribus eircunstantiis ad substana nam practici requisitis i cum vero aliquarum rerum substantia non unico , sed pluribus re quilliis perficiatur,inquiritur etiamtan ut prine ipium sit periem practitum , requiratur talis eontingentia in elieitione praxis , quod posset aliunde determinarii
ε Doctor Subtilis problematicis praedictam contingentiam requiri sustinet supra iaptologo ad sententias β. Sι obries atur. verstiere hae ressosio. Et expressius parti assit maia εivae favere videtur superius in s. Ex Me ρaret Iinio. Ubi a re, quod si potentia eui ut est praxis , non sit determinabilis aliunde, tune illa cognitici non habebit e formitatem priorem in ratione regulae dirigentis , nee sieerit plene practica .Suaderi potest ex l. Ethie. atiid Scotum , ubi praxis est operatio se indum electionem; sed electio ex 3 Etlite. est ta-
tum circa contingens eryo. Prob. minor, quia
electio est appetitus consiliativus; Sed erinsultum solum datur de contingenti: ergo electici est tantum circa contingens. Deinde, stiaderi potest ex his quae adducit Scotus, Pt probabiliter defendens cognitionem Dei non es e prameamquod suader, quia ad notitiam practicam requiritur,quod erga suum prinium ci Iectum recti Met voluntatem , v. g. & υolu tas divina non exigit,quod cognitio rectificet
ipsam , aut qu6d eius volitionem dirigat, sed tantum , quod bonitatem sui primi obiecti ostendata ergo quia voluntas est principium propriae rectitudinis , istam insallibiliter ex se , di absque alterius directione induis
6s Huic ultimae rationi reliquit Seritus solutionem in superiori vers. In quo aliam partem probabiliter amplexit; ait enim,quod non solum est ostensuus divinus ii,tel lactus, sed est etiam saltim aequivalenter regulativiis,
quod solet expi eari ab Scotistis dieendo, etiam seientiam De elle practicam , quia tametsi voluntas divina a nullo siniscetur, quia
143쪽
quia ex se habet esse primam regulam,tamen si per impossibile voluntas divina se non foret,
daretur vigor in eius cognitione,ut non solum seret ostensiva bonitatis, sed, e regula directiva.Sed haec expositio,etsi celebris videatur,nu- quam tamen politam Sc ti rationem soluit. Suadetur, quia notitia practica dicitur illa,quae
regulat,& rectificat aliquod principium: ergo exeo,quod si tale principium foret per impol sibile regulabile, e recti fieabile,tunc illi notitia ipsu regularet,& rectificaret, nunqua debet inferri,quod sit practi ea, sed quod per am- possile foret; ita ut no aliter sit possibilis pra-xis,quam sit possibilis recti seans regulatio; nec dicitur de Beato, quod habeat fidem, quia
crederet si no haberet visione. Neq;hinc dicas, quod notitia non dicitur practica ex actu, sed ex aptitudine, ita ut respectus conformitatis soldm debeat elIe aptitudinalis.Non enim hoe valet,quia talis aptitudo est expedibilis,& su ponit possibilitate obiecti praxet , qualis hineno invenitur. Requiritur enim,quod saltim in virtutu te sit expedibilis praxis;quod profudi iasime exabit Seotus ῆ. ex hoc patetolutio.Vbi ait,quod licet ex ordine potetiaria sit intellectus prior volutate,non tamen semper ista intellectio prior est practica ,sed tantum,quando est determinativa rectitudinis respcctu ipsius praxis,vel formaliter,uel virtualiter;quia qua do in apprehensione praevia nulla est determinatio sormalis, vel virtualis de rectitudine praxis, licet ibi s t prioritas,tamen tunc deficit conformitas, quia ipsa non est,cui praxis dein beat conformari, ut sit recta,cte. 66 Deinde suaderi poteli ratione, ex eo, quod scisentia practica detur ad praecavendos
errores, quos potest potentia executiva com-
initere; ergo ubi nulla de rectitudine adsit co- tingentia Juperflua erit scientia practica. Ideo enim nulla est seientia practica in brutis ad eorum operationes,& in nostris occulis ad videndum , nee in sensibus ad sciendum , nec in Realis ad Deum amandum,quia tales actiones sunt nece ariae , & ex natura sua est potentia determinata ad illas recte faciendas; ergo inpotentia, in qua de rectitudine non adsit contingentia,nulla dabitur scientia practica. Res. ponitet Dionus. Blaseo sequens Rachonium, nega ndo antecedens,quia finis pri marius scie-tiae practicae , solum est regulare opus artificiosum; praecavere autem et rores potentiae executi vae,est finis secundarius, Ac de per acciden . Praeeavet auidem ,si potentia sit capax errandi:st tame ncin sit capax, Integra manet EC
sentia actus practici cum suo effectu primario e scelendi opus artificiosu,quod est praxis. D
inde negat,quod exe pia aliquid probent, quia
opera brutorum,nostrae sensationes, A c. nonide S non sunt praxis , nec requirunt regulam practitam,quia sunt opera necellaria, sed quia non sunt artificiosa; sunt enim opera natura Iia,non ab arte, sed a natura facta. Sed contra, latentia practica solum pretcavet errores,si potentia sit capax errandi;non autem praecaversi capax errandi non sit:ergo solum regulat,si potentia sit capax errandi, non autem si errandi non sit capax. Prob. cons e. ἔ quia praecavere errorem, nil aliud est, quam disponere potentiam ,eam regulis conlarmando;ergo eum solum possit praecaveri,quod regulari,solum regulabit,si potentia sit e pax errandi, non autem si errandi non sit ea pax. Contra 2., quia si finis prinei palis scientiae practicae sit regulare opus artificiosum,difficile salvabit P. Diony. iuxta Bach.quod no detur praxis in intellectu, eum dentur in entionalia artificia,& etiam ab arte facta:concurrit liquidem logica,quae artia fiet alis est apud ipsum ergo. Contra 3. dicebat enim, quod finis principalis scientie practice solum est regulare Opus artifici sum. Inquiro:tur regulat Debet respondere, quod ad hoc,ut opus iit rectum.Inquiro amplius;ὸ qtio exere et ur operis ructitudo idebet respondere quod a principio elicitivo operis;ergo si sitimia possi bile , quod priocipium in recta eIicitione operis deficiat, erit impossibile , quod ta Iepi Iticipiu reguletur, seu quiad reguletur opus, ut non desinat elle rectum ex princ pio. Quare in tali casu, male dicitur regulatio , sed sim
plex,& nuda obiecti ollensio ; haec enim sufficit.
6 Deinde si instetur, quod nulla actionaturalis ,& necessaria poteit elle artifieiosa, aut praxis;ergo ad praxim requiritur libertas & probatur,quia opus artificioliam in eo eon
sistit,quod eius partes conti ngenter,& accide. taliter coniungantur secundum regulas rergo pollunt non coniungi, quia si earum coniunctio est contingens,non coniunguntur necessa. rio; ergo potentia executiva potest cessare ab artificio, i mo,& errare coniugendo alias par tes , vel ea idem aliter , ac regula dictat: ergo necellatia est libertas contrarietatis , & conis
tradictioniς ad praxim,& scici iam praesitam. Respondct Dicin usus negando antecedens: Stad probationem respondet concedetndo. quod artificium consilit in accidentali coli iunctio ne pari,um in potentia at neces lari 6 operante aliquod opus artificiosum , eius partes per se, & natura sua accidente liter coniunguntur, quia una non exigit coexistentiam eum alia: si tamen in aliqua potentia necessaria coniuna
144쪽
De exsentia logicae, is de eius divisione. QVNI. 12
guntur, haec necessitas non desumitur a natu .ra partium, quae ex se non exigunt coexiste tiam, sed a natura potentiae,quae natura sua, de ex se est necessitata ad recte comungenis
dum illas partes, & ideo talis coniunctrapa tium persi est artificiosa. . u68 Sed conita, quia ex antecedenti solutione sequeretur,qi d Principium magis spe
lativum , soret practicum. Suadetur ex eo, quod etia m entja contemplatione eoniuncta, aecide liter coniungantur, v. g. si aliquis sisteret tu veritate Petri, & albedinis,concipiendo Petrum elle album. Sequeretur etiam,
quod Losica Bret practica, quod non vid tur teneri is Dion usio quia dum faceret intellectus , Logica secundatus, quod animal ellet
genus Pon solum foret opus artificiosum, sedae accidentaliter coniunctum et animali si- . quidem accidit omne elle secund6 intentio. nate. Deinde sequeretur,qiiod omnis intelle tus,cisca contingentia tendens , seret practicus,quia etsi necet Iarib , Sc naturaliter intelligeret, tamen obiecta fecundantia , & intelligenda non exigerent coexilientiam, ita ut ex rebus se non eo exigentibus,sormaretur nteulectio. Contra a. quia tunc non debemus i qui de partibus uteir que, sed de Partibus ope. ris rectificandit ergo de partibus se coexigenistibus. Prob. quia licet aquae v. g. aecidat calor, tamen aquae vitali dae non accidit calefacere et ergo licet partes ciperis non se coexigant,tamen partes operis rectificandi, possunt se coexigere. Addo deinde,quod eates actioso ret ex maiori parte artificiosa in aqua , cum extrema calefactionis non coexigantur. Et si dicas, quod respectu agentis vltimό determitiati, iam coexiguntur; dicam similiter,quod partes illae, ut eadunt sub principio ex se necessitato ad illas coniungendum ., etiam co- exigentur. Contra 3.ex eo, quod omnes prae lentes scit titiones, ni tantur principio iam impugnato t supponitur enin , idem elle aliquoi opus ellς praxeum , ne elle artifici osum,
quod non partim liberum habet principium suadetur hine, quia si bene attendatur, sie diripitur voluntas , ac quaevis externa potentia
dirigatur. Deinde,sie rci pectu obiecti e Iieitura mear,quod ex natura principii liberi nomagis coextentur,ac odium. Nec non, est operis interni determinativa r esit praxis apud Dio nussit actu alteri u potentiae , ac intellectus, dum dentur opera inierna in volantate, de opera externa in alii ab ipsa, sebet dici,quo tripus externum est praxeum externe , de opus internum est internu praxeum non enim aliter deber opus elle praxjm, ac est opus. Qui lnon solum opus externum sit practieum, in μnet propugnatum omnibus illis , quibus pra-xim Seoticam stabilivinius.
6s Obi icies a. quod sciehtia est ne min
xiorum; ergo cireaeotingentia non est Selens Anxec. videtur certum,ex definitione strientiae I .Poster.Similites qx 6. Ethie. i scienti seum distinguitur a ratiocindit vo pe nes ne cessarium , & contigens ; ergo omnes habitus partis scientificae sunt eirca mereari uini ergo& leientia practica erit labitus istius partis.
Ad hoe argumentum respondet Seotos A. Ad κrgumen a ρνμωρalia , 4: dirit ad antee dens. quod de conti ngentibus sunt multae v ritates necessarie, quia actus,qui contingenter elicitur Honcludit necessari 6 debere esse talis,
ad hoe ut si rectus; de ipso ergo est scientia,
quantum ad conclusionem dς monstratam necessario dicet in se sit contingens,l n quantumelieitur a potentia propria. Ex quibus exponit Ruilioritatem ex I Posterior. dicendω,quod scientia est necessarii dicti de contingenti, tari veritates necessariae possint ineludi in v ritate conti ngentis; vel ita , ut eoncludatit de aliquo,quod est contingens per rationem alicuius prioris neccssarii, quod ad magis eonintingens supponitur, non miniis, ae ad magis
o mi jetes a. quod in supra dictis eirca
praxis intelligentiam,sirmiter iiixta Seotid ..ctrinam resolvimus , pr-cticum fieri princi pium penes extensionem ad potentias ipso
posteriores et ergo cuni haec extensio non deia seiat respectu actus voluntatis, tametsi nece sarissime eliciatur, practica erit potentia,vel mentem Seoti destruimus. Hoc argumentum
etiam fuit ab Seoto praevisum in s. Ex hoe patet lutio, ubi directam reliquit soIut1onem, quam hine applicando dico, veram , de firmam doctrinam eum Scoto supra stabilis se,& praesenti in nullo oppositam; quia Se tus dedit substantiam actus, dc deinceps cir-eunstantias, νnde debes notare,quod pC tentia tendit in substantiam actus , non autem habit ut directivus;quia iste non ponitur proditer substantiam actus,sed propter circunstantias,quia ut ait Motus F. Conιra hoesicaetuitur, temperantia non ponitur propter substatiam a Stus comedendi, vel alterius actus, sed propter circunstantias et idem discurre in aliis habitibus,& potentijs. quae pollunt esse plures adhoe,ut actus sit rectus,& bene circunsta ticinatus; quare,vr actus plene sit practicus d bet habere cimnes ei reunstantias ad hoc requia sitas: de sie, lieet actus habens extensionem
possit diei practicus, quia babet principalio
145쪽
eem eircunstantiam , si tamen principium
practicum non sit contingens,seu aliunde determinabile , non erit plene practicum, cum ipsi deficiat aliqua eireunstantia ex requisitis, qua inesse practi ei impletur. Ex quo,ait Seo tus ibi,quod si potentia cuius est praxis, noest determinabilis aliunde, quod tunc cognitioneque erit conformativa, nec Ziene practι ea.
1 T X dictis intuli, quod opus bonum,&is practicis erat actus circunstati jsple-
ne perfectus ubi nimis noto,quod huiusmodi ei reunstanti jsno imbuitur actus, qui est intellectio ex quibus recte insere,pro complemento stabilitarum doctrinarum , quod actus intellectus maximum habent fundamentum,ut praxei non dicatur. Neque in horum favorem, alias volo adducere congruenistias, quὶm ipsam literalem , & prosecto eximiam Scoti doctrinam. Ait enim in pene es rimo si. q. . Prologi ; quod etsi eireunstantia formaliter circunstet praxim,ri sit bona, non tamen formaliter et rcunstat intellectionem practicani: non enim intellectus moderate,sive medio modo dictat actu m, ita quod dictare circunstantionetur hac cireunstantia mediocritatis; Sed intellectus dictat fecundum viaximum sua potentiar est autem illud dictare rectum a prineipio, & principium sumitur a primo obiecto. Perpendantur verba tanti Doctoris digna, quibus praesens Opus c
a Λ Ntequam ad praeeipuam difficultatem praesentis articuli i grediamur, advertendum est, quod iuxta communioeem inteli igentiam, nil aliud est Logica docens, uam facultas dictam quomodo artificium Logicum sit conficiendu mi& sie Logica utens nil aliud est,quam id, quod artificium exequitur iuxta dictamen reis gularum. Deinde est sciendum , quod Logica docens, alia est habitualis, de alia actualis. Secunda est ipse phaesens cognitio, qnae habetur de natura artificij: Prima ver6,est habitus inclinans intellectim ad ii Iam artificii cognitionem. Similiter Logica utens actualis est ipsa executio artificii ,& babitualis est habitus inelinans ad talem executionem. Hinc etiam, iuxta pluriu Doctoria eruditionem praeveni tur, quod aliud est Logica Hes,& aliud ut ons Logica: quia primo modo Logim est in no minativo casia,concordatque cum Iy utens;at vero secundo modo , est in ablativo , de illud participium utens,non cum Logiea , sed cum illo, qui ea utitur, concordat: Se in hoc sensi Logica,potius passive: usta, quam acti ve utens debet appellari; & seientia, quae ad sui pers ctam aequisitionem utitur Logica, utens L gi ea debet dici, non ver6 Logi ea utens in nominativo, quia haee donominatio soli Loveaevienti, de qua hine vortitur sermo, solet aec modari. Unde alteruit Doctor subtilis q. 1. vers. quod Logica utens dicitur, in quantum utimur ea,applica ndo eam ad illa,in quibus fit iniis; hoc est , Logis utens active est ipsa mei Logica , quatenus ali is scient ijs sua instrumenta applicat. Si velis dicere,quod in tellectus est,qui utiturLogica ad quaecumque, Ae se Logica erit semper vita , dc active utens solus intellectus, quaestionem denomine lusiaeitabis, δc ipso pacto Logica docens poterit diei vita rei pectu intelle eius , qui doctrinis utitur, praeterquam quod poterit dici utens respectu aliorum,etsi visa respectu intellectus.
Itaque unico verbo dicam,quod Logica utens, nil aliud est,quam verbi orata a dictaminia ut
syllogismus debet conliare tribus propositionibus: v g. omnis homo est animal,&c. 3 His ita , in sense non parum communi, annotatis , unica solum soletiam excitari principalis difficultas, scilicet,an habitus L gicae sit idem resipectu doctrinae,& vllus,ita ut Logica docens, & utens habitualiter non distinguantur. Circa quod, varii uini di se urinxendi modi,ut videri post mi apud Nostrates,&ex alienis novissime apud Raehonii celebrem Commentatorem, qui plures fideliterr seri,dc erudite impugnat.Quare solum B chonii Commentatoris intelligetitiam rese ram,quia dum ipse impugnetur, reliqui ab eo
In libro igitur et dist. 3.q ar 2 ac
serit,quod dantur regulae Logicae in cornmuni dictantes modum is illerendir v g. Di egi mum an barbam debere constare trιbus propositionιbus universatibus assismarιωs; quae principia per se nota docent , ut ab emit materia avulla. Sed istae regule non sufficiunt, ut intellectus in actu secuntici operetur modum sciendi, ideo requiritur alius actus magi ' partieu Iaris determinans materiam syllogismi, hic,& nune faciendi N. g. Ad concludendum, quod omnis homo sit Anιmal in Barbara
146쪽
De exsentia logica de eius divisione. Z I. I as
=mendum est pro medio raιionate. Quibus sie stabilitis , deducit, quod Ioglea doeens actualis, est actus dictans incommuni modum disserendi,praeseindendo ab omni materia; vies vero, est iudieium particulare, & determinatum intellectus,dictam in materia determinata modum disserendi in actu secundo , & in exercitio faciendum et resoluens tamen, quod praedicti actus sunt elieiti ab eodem habitu si .mul docente, de utente. s Sed lieet praesens doctrina sun data videatur, aliquid patitur oppositionis; quia vel habitus dictans in eommuni, est idem , ac dictans in partieulari, vel non/ si est idem: ergo non potest distingui habitus,qui dictet in crim. muniri contra distinctus ab alio , qui solum dictet in parti ilari.Si non est idem;ergo contradictione resoluit,quod utens,& docens ac
tuale sint elicita ab eode habitu simul docente, di Mente. Si dieat, quod habitus dictans semper est idem, non autem actus di ctantes, quod valde diversum est. Contra , quia si quis rep- petat actimi dictantem in particulari materia,
solum in ipso manebit facilitas ad determinais tam materiam habitualiter inclinans;& e contra , si quis solum in materia communi reppetat dictamen; ergo quia habitus inclinans in Communi,non determinat in particulari: alias in utroque facilitaretur , di quoad virumquc augeretur habitus. Antec. suadetur,quia habitus est genitus ab actu; ergo illi soli determ 1nlite similis; ergo si quis reppetat actum dictantem in particulari materia, solum in ipso manebit facilitas&c.Suadetur umplius,quia adhuc maior indifferentia datur in naturis ad universa-latatem aptis,quam in liabitihus,cum illi principia indifferentia resoluant; sed repugnat, quod eadem natura sit univcrialis,& particularis, abstracta,& contracta, ind:fferens, & determinata; nee non,quod ex actualibus praedi- Callonibus, & contracticinibus augeatur tablintus abstractivus; ergo magis repitanabit, quod idem habitus ine linet, & derivet Iniel lectu adact im in abracto , & in determinata n ateria dimotes,& quod in eontractis coguit Ioniabus Labitiis doctrinae abstract augeri ur. Deinde potest impugnari ex eo, quod quidquid dictat debet esse docens , ita ut allud docere,videatur Iiberum. Suadetur,quia doctrina debet elle ita abundans, quod ipsi nil deii- Clat, ut valeat ex diei,praeter materis propinsitionem; regulae enim stricte loquedo, debentdsc omnia illa,quo possint exerceri,si materia
adst;quia alia ,si seon ptis et regulare,' exequi,adhuc desceres quidquid ad perseesam regularum,& doctriae lineam spectabar.ergo si
positu quidquid spectat ad regulas, & doctri
nas logicas, nil adime possit expediri, signum evidens eli, quod adhue in linea stricta,& pro pria doctrinae δε regularsi, aliquid deficiebat. rix quibus insero, quod habitus ill in partieuia
lari dictans, proprie loQuendo,non utens, sed docens debet censeri. Etsi velis insistere diceniado,veru esse,auod in docens,est tamen docens in particulari,& deinceps docens in partieulari vocari utens,& solum vocari docens,docens in communi, ad quaestionem de puro nomine diffieultatem reduees. Mibi, ni fallor, videtur eongruit; quia ex quo ori onitur contra esse reguleμ doctrine,quod de minus communi sit, ita ut regule particulares,& minus communes non valeant regulae nuncupari l Si quis enim vellet domum fabricare, etiam actus dictates, quod latera plana debebant ad constructionusummi,quod arena aqua fluviali madefieri &e. sunt actus regulantes, tametsi dentur alii ill i, comitiliores,& ὲ determinata materia abtracti. Neq;aliquid urget illa ratio Dion .qua prae cipua parte coclusionis probat; ait enim, quod ide habitus metaphysicae, per diversos adius attingit ens ut sic,& ens Petri,& Pauli;ergo itia idein habitus logicae,per d.versos actus potest attingere modii sciendi ut sic,a rebus avulsum,&in particulari,pro Ut est in rebus concrctu. NO enim valet,quia apud graves Philosophos, petit prseipium; Aliqua enim,inter quos noster Λntonius Andraeas,& Rodriguer, etia Meta- physica in docete,& utentem dividunt. Unde, qui sic dividat,&deinceps doctrinam,& utente habitu discernaI, no sentiet vim in argumeto. 77 Deliique,neq;videtur consona ii Ia applicatio Dion v dicent is,quod est etia propris simus logiet,actus dictans,quod ad coeluden du,quod o tui, u homo sit animal, in Barbara, debet rationale desumi ut medium. Ratio est, quia adeonclusionem scientifica homi nissen diu iam determinatu addu ere,& Proponere, debet spectare ad principia talis Ueterminatae scientiae,ut patebumanae;ad qualibet enim co- elusione deducenda dumonstrati Me, mediu potissimo eli desinitio subiecti illius scienti .erso ad e lude tu de homine. quod est animal, signare determinatu mediu, quod est rationale, ad principia scientiae iplius primi subiecti,
quod est homo, spectat. Quare , dixit Doctor lubtilis, quod de ratione primi subiecti erat eo itinere omnes veritatus illius scientiae,cuius est fureiecta. Dictamen igitur , uia ut propi Iulogice ad concludendu m Barbara de homine, pollet conte plata, oret istud: .g. ad conesude-du de qualibet ei secta aliquod predica: u gene ricii mediu est disse tutia. LiR eit,quia hoc di. R eia-
147쪽
ctamen non superat metas Logicae, eum se cundis intentionibus semper informetur. Deinde, est ad concludendum in seientia eu ius libet subiecti aequale, quod Logicae est propriissimum eum media Logi eae,ad quamlibet seientiam debeant esse habilia , & talia non forent, si magis determinatu dictarent,ut di-eebat Dionysius. Deinceps,illa regula Logiee posset expediri, esto proponatur materia aquacunque determi nata seientia , ad euius habitum spectaret,illam regulam contrahere ad media specialia habitus,& principii determinati: ergo non videtur consonu , quod supra de dictamine Loetieae Diony .asserebat.His ita. 8 Maiu, dissidium stat inter ipsos Scotistas. Aliqui enim pro viribus defensant, Logieam doeentem habitualem , & habitua- Iem utentem non distingui realiter, sed ad flammum sormaliter. Ita Faber Theorem. 1. cap r. Laiuente quaest .diff. zari I .Rodri-m eZ quaest. r. ar 3. Poncius disp. a quaest. 6. Quem opinandi modum deducunt ex Doctois re Subtili q. I .univers.& qui st. I .Elenis. Alii
vero Motistae e eontra opinantes , asserunt veru'.que elle realiter distinctum. Ita Docti sis simus Tartaretus quaest r. procem . dub. I . Ca-i berus tract. r. procem .disp 2.dub. . P.Mastrius in Logica q. procem . art. I.anum . .
Quem dicendi modum deducunt etiam ex Doctore in q. 4. Prologi in solui. ad 2.& 3. ubi ait , quod cognitio , quae non solum eit propter speculari, sed propter operari ,requi inrit duplice actum. Alii vero, praedictum modum dicendi de queunt ex Docto. Inq. I.vni vers. ubi ait, quod Logica docens est seientia, non ver6 utens; & se ex seientia , & ex non scientia inserunt distinctionem. Alij denique Scotistae, utrumque opinandi modum intendunt eone dare; sed dissicilem video con-eordia m. Ita novissime in Grosso dissere. 1 . elucid 2.
79 Ermitto opinionem resolvenis tem eumdem habitum Logicae dcieentis semeere , ut effective quilibet actu eliciatur,etiam si sit utentis L gleae .suader potesti aec resolutio ex eo,quod ad eliciendum quodlibet opus regulatum, nil amplius requiritur , quam regula,& potentia operi proporticinata: led nullum opus Logiee est plusquam Logicale regulatu nHergra uti pia sum elietatur,susscit habitus ipse Le gicaed centis eum intellectu , ipse siquidem habitus est requia & inlKrens pinentiae operi propor
tinnata. Maior con incitur, quia respectu nul
Iius operiis sunt plura prineipia signanda, qua illa ,respectu quorum aliquid speciale in opere resplendeat , ita ut si quidquid est in opere determinatis principiis exambiatur,inutiliter plura principia signentur ; sed quidquid est incipere exercito, regula,& potentia intellecti is exambitur: ergo quia ad quolibet opus regulatum, nil amplius requiritur, quam regu la,& potentia operi proportionata. Mi nor vi
detur certa, quia si aliquod opus Logicae esset plusquam Logicale regulatum, sequeretur, quod esset Logice, & non esset Logiear Esset Logicε,ut supponitur; Non esset Logicae,quia
regulis Logicae non foret undequaque metitum,& subiectum. Ex quibus sic in sero resolutionis ecingruentiam: dum elicituP opus regulatum , etsi sit primum regularum exercitium, iam datur Logica vies actuali M sed omnis haec Logica utens actualis , derivatur ab habitu indisti ncto docentis i ergo ut effectivε quilibet actus vlIualis elleiatur , superfluit omnis habitus extra d centem. 8o Huie ra: roni,qua plurimas solutiones adducere intendunt. Dieunt aliqui, quod etsi in opere regu lato ni t resplendeat, quod regulae,& potentiae non correspondeat, ita tame,
quod respectu illius operis non sit regula principiti effectivum, sed pure directoriu,& illuminati vum potentiae, a qua solum opus illud effective derivatur. Sed eotra,quia dit ficili nihinvenient motivu, ex quo inconveritat,quod ad illud, etiam effect ve e eurrat habitus ipse dirigens. Non quia illuminet:eum non minus species imprella illuminet et rca opus, &hoc effective etiam ab ipsa derivatur , in opinione Scotistarum:& melius in aliorum opinione, si lumen visionis sit tota ratici agendi,& nulli proprius,ut nomen indicit,illuminare
competit. Non quia deficiat similitudo, quia sicuti actus intellectus est expressa imago , &similitudo obiecti,& hoc, non aliun)e, nisi quia explicMobiectum , sieliti virtualiter fuit biectu ipsi sic regula explicat ullum,& vssus exprimit regulam sicuti est et ergo datur equa similitudo inter regulam , & vstu,ac inter ac tum,& obiectu Ergin si propter illam similitudinem, ut a cpu a efficienti,producitur actus
ab obiecto;profiter aliam,vi a entisaesticienti producetur vitiis a regula. Denique, quia ex obiecto,& potentia paritur effective omnis notitia; sed obiectum illius potentiae , non est aliud ,quam regulabile: ergo. 8i Dieunt ali i , quod ad lioe ut absolute Logica utens eliciatur, mn requiritur habitus Logicae utentis, sed sume it habitus ipse docentis Logicae; requiritur enim habitus urens,
148쪽
De existentia logica,ude eius divisione. g I. 131
vt Deiliter eliciatur. Vade dieunt,quod actu primus Logicae utentis uritur ab intellectu, doctrina illuminato: oritur tamen eum difficultate , ad quam evincendam , non suffiei habitus doctrinae, sed ultra requiritur habitus .s u & si semper instetur dissicultas, inquirendo , quomodo producetur primus actus utens sine sabitu utenti, iste siquidem ad ae tum Primum ncin praecedit, eum debeat esse genitus ab actibus ecnon si dubitetur,ex quo possit diei υtens, sine habitu praecedenti,&e. Respondent ad primum instando rationem, dicendo,quod neque ante primum aetiim L gieae docentis dabitur liabitus Logicae docentis , de sic inquirent ὶ quo habitu actus ille prim6 docens procedit. Deinde, dicunt adfecitndum, quod actus ille primus pertinet ad Logicam utentem , non quia ὀ Logica viente producatur . sed quia habitus Logicae vientis est productivus: actus enim temperantiae, nousoli m dieitur, qui a virtute temperantiae pr cedit, sed qui virtutem temperantiae producit. En rationes,quibus Recentiores plus a dis-
8 2 Sed contra primum sie arguor et si di Lsculter, ab habitu, quo procedit Logica do-
cens ac ualis,potest procedere Logica actualis utens: ergo etsi disse ulter, iam poterit essemus utriusque Logicae habitus.Ccintra 2: etsi di me alter oriatur actus Logies utentis,tamen
haee disseultas evinci potest,ut in re incitur in primό actu, uin fetur habitus distinctus ab habitu docentis r ergo eum habitus distinctus solum detur , ut evincatur difficultas,superflue dabitur habitu a doeente distinctu .Diees ad primum, ii uel,etsi Logica viens in primo actu 3on supponat alium habitum, quam docentem , nunquam sequitur , quod utriusque L sti ex habitus sit idem, sicuti nec' sequitur,quod sit di itinctus, quia eum ibi non detur habitus utens , solum potest sequi quod si non idem. Dices ad lecundum quod, etsi illa difficultas evincatur 1 solo habitu docentis , tamen difficultate evincitur dissicultas; quare ut faciliter evineatur , alius habitus re
83 Sed contra primum arguo semper,quia ad mimis debri conced=,quod ibi detur reale,& effectivum principium Logicum, respeetia illius primi aditisLogicae utentis;sed tale principium est idem principium Logice docentis: ergo iam in re dabitur utriusque L gleae ideprincipium. Dei nac,potest suaderi, quod ibi detur principium, quod idem possit dici principium utentis,non minus,ac principium docentis; quia si aliquid ad talem denos .inatio nem obstaret, foret superius dictum, illest, quod utentis denominatio habetur in aetii, nore spectit prineipii, a quo produeitur, sed re pectu habitus,quem potest actus utens produeere; sed lisc ni l obstat: ergo. suadetur minor, quia etsi sciret impossibilis habitus utes abae tu utenti,semper diceretur,quod retpectu talis primi,ac solius exereiti i,dabatur usus,& L gica utens et ergo quia principio ips doeenti, adhue ibi utetis denominatio stricte moniret. 84 Neque in praefata instat illa acquiencere volo,sed intendam probare,quod Logica docens, non solum rationem principii, sed de eadem rationem habitus potest habere. Dicere enim poteras , quod in ratione principI: erat idem,nunquam tamen in ratione habitus, uia poterat liabere ratione habitus respectu actualis doctrine,& sotu ratione prineipii respectu actualis ussus. suppono igitur,quod Deus impediret habitus utentis resultantiam,videlicet resultantia habitus i litus,que ex frequetatione exercitii actuum ussi alium deducunt contearii. Nune sic, siquis repeteret puram rationem
principii illius primi actus,de quo supra dice. bamus, in tali casu illa ratio principii mansret habitualis; sed illa ratio principii erat in re ratio prinei pii Logicae utentis, ita ut sine
ulteriori ussu talis denominatio competerer, ut supra die-bamr ergo non Ium ratio eadeprincipi j,sed & l abitus, posset habere Logica
utens,quin ad distinctos actus recurratur. Explieatur habilitas rationis ex eo , quod in redaretur ibi ratio principii respeetii Logicaevientis. Deindε,nulli potest esse dubium,quod ratio principii posset repeti; sed habitu alitas
habita ex repetitione, non foret ex actibus ortat ergo.
πι 8s Si dieas,quod illa ratio prineipii, etsi
repetita,non induceret habilitatem,si facilitas ex actibus maneret impedita. Contra directer illa ratio principii,& sie repetita, no indueeret habitualitatem,si faei litas ex actibus vitus maneret impeditarergo quia illa ratio principii solum Dei litatur ex actibus vllus; ted illa ratio principii , est indistinctissime Logica
doces.ergo iam ex repetitione actuum selas,
io sertur,quod Logica doces facilitatur Deinde contra secundam rationem, scilicet, quod dissitu itate vi ncebatur difficultas,argui potest sic; qui primo est potens ad vincendum Unam difficiliatem, poterit melius esse potens ad iterum,& lterum illam vine endam, dum vincedi principia non desciant: e reo si semel potuit illa diffleuitas a doeentis habitu evinci, mult6
melius posserevinci pluries: sed quidquid plu
149쪽
3 6 Veniendo deinceps ad illam instantiam auxia quam dicebant,quod neque Logicae doceotis primus actus habet habitum a quo
procedat , existimo parum urgere opinion permissae; quia , etsi primus actus docens no nhabeat habitum,ut ipli intendunt, bet lainen
proprram,& speciale principium,quod est re
gula: ergo etsi Logica uteos non habeat habitum,quod nos non negamus, quia ut non distinguatur , non debet plus habere, quam do cens, habebit tamen principium. Nunc sic; sed idem principium, quod est tale respectu doctrinae actualis,est invariatum respectu ullgdoctrinx:ergo si sit habitus docens,quia principium , quod est doctrinae, facilitatur; idem erit habitus utens , quia principi una, quod est doctrinae,est idem principium ullus. Et si non, dicant mihi contrarij, quid valeat signari inussu,cuius regula, quae eli principium docens, non sit invariata principiuini Ex hoe est munice, hanc, de non alteram opinionem per-87 Dieet aliquis verissimum eisse, quod
Logica utens, Dec non cuiuslibet artis vllus,
dedi ita eviseerare regulam,& principia doctrinae, quod nec superet, nec deliciat; ex quo bene arguebamus in prima probatiune, quod ad ussum nullum principium requirebatur
extra regulam , de potentiam e at tamen hoc
est verum, dum in ala non detur iacit ras, quia etsi ad opus, ut sie faciendum , adaequent
regulae,& principia , non tamen dum inope re augeat tir facilitas, quia haec est exti a regu- Iam t ergo quia ad faciliter operandum , non sufficit regula cum potentia. Haec adhuc imis
pugnabuntur inserius dicendis.Sed pro nune, arguo sie ; nullus potest dari ullus ut se, eui regula ,& potentia non stafficiat, ita ut vitus
ex conformitate ad regulas, nec magis, nec minus exequatur; ergo neque ulla poterit darisaei litas inussu, eui Deilitas in regula non sufficiat , ita ut sicuti vitus non superat regulam , neque facilis ullus debeat regulam facilem superare. Contra 2. quia adhuc dato, quod intendunt faciliter contrari j , semper salvatur , quod habitualitas ullus, in psa habituat itas doctrinae. Suadetur , quia etiam
datur regula docens , quod ut gener Ctur fa-οilitas , debent repeti actus, ita ut sic doceat, de explicet habitus quidditatem. Deinde, hoc doc re , poterit elle speciale Logicae, cum sit maxima cognitioni e perfectio , expcdire actus scientificos ad Logi eae lineam specta tes: in quo casu , nunquam usus a notitia dictante deficiet: ergo,&e. Venio nune ad illam ultimana, V aliquibus spretosam rationem,Via
delicet , quod ut actus ille primus dicatui
utens, lat erat,quod habitas utentis foret Pro ductivus. Contra gitur, ex eo , quod supra
supponebamus impossib iliabitu, in quo casu, adhue per locum intrinsecum , non repugnare Logi ea utens, quia Deus potest arti filia Logica conflare , dc tamen est ipsi talis habitus impossibilis: ergo quia utens, non est
de per se Logica ab habitu , quem potest
Producere , scit ab a Ilo principio , a quo h-buit a priori produci. Hoc suadetur clare, quia habitus ille , eum sit genitus ab ac-
tu , non potest exprimi , & produei nisi
ex visceribus conformitatis r ergo Quia esisse utentis accepit ab .ctu , 1pso priori ; sed esse utentis non accepit actus a serergo a principio actum antecedenti. 8 8 Contra a. & roborantur dicta peris missi vae resolutioni faventia. Ex eo , per Groilum , & alios , actus ille dicitur utens, quia potest producere habitum Logicae utenistis tergo si pollet applicatus potentiae, prod, eere pi inei pium , sive actum Logicae docenistis, postet consiliu liter actus ille dici doeens; sed potest; ergo. Suadetur, quia nota minus relueet regula in vitu , & artistio , quam re- lueeat habitus ille utens; imo n,agis relucet regula , quam habitus, cum iste solum reluceat virtualiter , illa vero formaliter, da expresse. Deinde , quia si aliquis sciret regulae oblitus , proposito artificio illius, foret
memor , ut multoties aliqui Poetae ex artifieiis rithmicis , syllabarum quantitatem Perpendunt r ergo si actus ille utens potentiae in
tellectivae applicaretur , insertur, quod doctrinalem notitiam pollet compro lucere. Nunc
siet actus ille υ tens pollut eae principium, a
quotam doctrina , quam habitus utens deriis varetur: ergo potiori iure habitus docens poterit esse prineipium,ὲ quo actus doctinae , divissus deriventur. Dixi potiori, quia se per in principio productivo actus , de tiet dari maior extensio , quam in ipso
8ς Suaderi potest laeundo permissi varesolutio ex eo,quod idem habitus, qui inelinat ad regulandum opus , inclinat etiam ad regulati construetionem a sed restri lativό inclinans, est doeens , sc constructivε inclinans, est utens r ergo habitus docens, beviens est unus, de idem habitus. Respondebam aliquando ad maiorem , dicendo, quod inclinat immediate ad regulandum,oc mediate ad es sciendum et hoe est , una inclinatio infert aliam , etsi dii linetam ; sicuti in nobis actus, quo directe tendimus
150쪽
De existentia logica, is de eius divisione si V NI.
diram in finem, est distinctus ab illo,quo te i ininus in media,etsi ille istum inferat,& indu eat. At i i etiam hinc respondent direndo,quod
tabitus inclinans intellectum ad cognoscendas regulas syllogismi v. g, inclinat etiam ad illuetonstritendum directive , seu regulati .ec: non autem elicitive. Sed hoc iam manet i mpugna vim, ubi diximus, nullum dari inconveniens, in ussus a regulante doctrina elicitive producatur. Sed contra primam solutionem potest
instari siei illud immediatό inelinat ad opus,
quod immediate: inducit potentiam operis productiva m; sed habit in docens i mmediate i nd u- eit intellectum,qui est potentia operis productiva ergo. Maior suadetur in specie imprella
excitante , & movente intellectivam potentiam ad opus intellectualiter formandum. Minor suadetur,quia potent i a cognosse iti ve operans, nullo immediatius inclinatur ad opus, quam principio opus Virtualiter continente,d
ipsum intelligibiliter dictante ; ita ut sit sufficiens comprincipium, adhuc ut potentia circa opus exerceatur; sed hoc est proprium doctri-nte,de habitus regulantis: ergo habitus docens immediatε indueit intellectum,qui est potentia operis productiva. po Dices, nunquam ex dictis probari imia mediationem ad opus; quia etsi habitus dictas, immediate insit intellectivae potentis, tamen operi non est immediatus, cum etsi dictamen inhaereat intellectui , possit adhuc non induci opus, quod es Iet desectu alterius habitus operi immediatioris, quod est utens. Dς inde , quia intellectus habet di sti cultatem respectu operis,&sie lieet sit doctrina immediata Intellectur,
non autem elicitive est immediata operi, cum
intellectui no minus immediata sit diffictilias. Sed contra , & in primis prima ratio videtur nulla , quia etiam si habitus utens immediate inhaereat inteIlectui , tamen opus defectibile est, aliti semel acquisito habitu syllogi andi, syllogitaret semper illum habens; ergo ex desectu operis, non suadetur deffectus i in mediationis in principio. Deinde, si sistant rn hoe,qnod habitus docens non est immediatus ad
opus, sed quod tale est, immediate illud applicans', taliter, quod illud sit habitus a docente distinctus; eontra, quia cum habitus utens possit inhaerere intellectui sine habitus exercitio, dicemus.quod id, quti habitus utens exercetur, est immediatum operi,nec non alius distinctus habitus ab utenti , re de illo illem dicemus viaque in infinitum, cum neque applicans, possit semper applieare in desectibiliter. pr Deinde, neque sicunda ratio aliquid praecavet, quia opera, quae solum scitu exeriseetur, ut sunt intellectualia,nulla pos ut habere difficultate,si nulla habeant ignorantia; ignorantie enim,sunt intelligentis disseu Itates: quare intellectus, no aliter vincit difficultates, quam rerum vincendo ignorantias: ergo si intellectus sit persecte edoctus,erit perfecte faei lis, ita ut si ipsi circa opus sit immediata doeia trina,erit immediat et vincenda,illa immediata difficultas, & etiam , quia ex dimetillatc non improbatur immediatio ad opus, dii suffieien, adsit, ut patet in igne calefaciente aquam, eui non minus est immediatus calor, quam foret frigus, tametsi igni non mimis immediata sit dissetistas , quam calefactio. Denique, neque illo finis aliquid soluitur, im6 nostrum intentum corroboratur, quia etsi intentio bonita
tis, & electio mediorum sint distincti actus, tamen idem finis,qui inclinat ad intendendum
bonitatem,inclinat ad eligendum media, ita et licet actus,& exercitia sint distincta, non ver6 principia ineIinantia; aliaes non unicus,sed duplex daretur finis; ergo sic pariter est philosophandum, cirea distinctionem actualis doctrianae,& υs Ius, erga eundem habitum derivati.
sd ontra permissam resolutionem O mul riser mitςr insurgunt contrarii, sed tamen solum praeciapuas obiectiones proponam,& ipsis respondeis rem ten.lam. Obijcies, quod potest este aliqui, Deilis in docendo A ia cognoscendo regus ac syllogiχandi, & tamen difficulter se habete eraga syl logi smi eonstructi ominet Deinde quotidie experitur, quod ex frequenti habitu i uo-
gizandi, aliquis promptε conficiat syllogis
mos, quin regulae praesentia adsit; ergo qu adum datur habitus docens,abcst habitus utens& e contra; ae per consequens dabitur realis distinctio,ut ex mutua separatione colligitur. En contrariorum aquiles, euius prima visisci Iec rejicitur, negando primam patrem in antecedenti intentam , quod mihi semper bene responsum fuit visum. Imperceptibile enim utiletur,quod aliquis persecte regulans intueatur,& quod difficulter arti filia regulet, dum
instrumentum intuendi, & exercite regulandi sit idem , υt est idem in operibus intentionalibus. Menim ego perfecte intelligam . quod in arte venatoria v. . deserta talibus passibus explorantur,quod canes sic inducuntur,quod retia tali ter applieantur,quod animalia venanda hoc ,vel illo modo moventur,& p. rsequuntur;