장음표시 사용
271쪽
diei distinctae, solum Meldentaliter, & penes
modos essentiae rei materiales , Ora quod utraque uni tale sit natura in ordine ad alia, de s lum differant penes actum, potentiam,quae differentia non debet reputari specifiea , sed debet diei de his unitatibus , quod de homine
respectu bruti , & quod de homine possibili
t Noto in fine, quod si aliquis voluerit, hane nostram resolutionem defensare ,& ipsi
molestum sit non concelere , naturam communem habere unitatem numerale m, ipsi propriam, de omnibus communicabIlem, poterit insani amplectere,iuxta doruinam lupra pro is habilitatam; nee non probabili tumum fun. da mentum inveniet apud Scoturn sua. d. 3. q. t. s. sed contra , dc hoc , non tantum ex eo, quod ibi Motus,unitatem obiecti universi esto numeralem,dieat, quantum ex eo,quod tam
in praedicta di 3. quam in alijs, iupra citatis, passim dieat, naturam non esse a parte ei unis versalem , quia υt aliquid ut posuio, oc in res m mune,requiritur,quod possit dici de quolibet,praediratione dieente, Boc est hoc; de hoe plicat,dum dicit, quod in ere iis, noesh ita in re commune, quod praedicat Onc dicente, hες est hoe, valeat diei quia hoc lac diei,eli l tum proprium in divini, a nunc sist ergo dum natura est intentionaliter univers lis,linc poterit diei iuxta illam stasim , ὲγ ῆς rei solum exereitam in divinis; quod,ipse admi tit vers. ad H,nda tosta. ia; sed ira n divi nis dieitur natura de quolibet, Pr dicatione
bec, quia est tae natura, unitatem numir rem , etsi communem, habens: ergo dum ali quid in erratis sit ita eommune intenti natI
π,quod praelieatione disere,boc est hoc vale Rr diei de quolibet,praedie abite,quod in εος Miam , etsi communem , habebit unitatem sic numeraIem. His ita pr iactis de maiorum difficultatum puncto , videatur noster doctissimus Maurius pom. posteriori Metapb. o. s.
s. art. 3. num. 221. ubi in fine fatetur, sibi
esse explicatu dirui limum venit resolvenda quaestio.
7 D Esolvendum , naturam univer- salem non posse habere intri stram multiplicitatem, ae per' consequens, quod, vel natura ereata non erie
universans,vel quod m do a nobis dicta, unu er falis erit divina, lea solam dempta dinferentia ,scilicet,qiiod natura divina habebit is esse universalitatis parte rei, qu d natura creata solum habebit intentionaliter. Ex qui bus sumes, nil aliud esse aliquid universali a re, servatis in materiae distantia, servandi sinquam intentionaliter Mysterium Trinitatis coiistruere,in quo est infinita disserentia recogitanda,ut est inter ea,quae sunt realitatis, de ea quae sunt solius intentionis;s iatri differen tiam non ponas penes hoc, quod natura diuina a parte rei est eommunis, dc haec, non auis
tem adhue intentionaliter creata.
3 Dubitabis pro complemento distine istioms , quodnam praedictorum universaliumst sit icti us uni versalel Longa circa boe pune- tum solet apud aliquos esse concertatio; renpondeo tamen breviter,dicendo,quod si iuxta melioris prudentiae , de Philosopliorum villimalloqui debeamus Universiale Logicu est intre Omnia univerialia universale strictius. Ratio est; quia illud est magis universale, quod res. peetii plurium est magis unum , dc communia eabi in sed ut ex ductis constat, niversale Logicum est magis unum, & expeditius, & proximius communicabile t ergo. Suadentur ista respectu cuiuslibet; quia Universale physieum non habet in re,esse positive mum,& commune , sed solum quatenns est ex se, dc negative; Logicum veris, non solum habet esse unum, de commune ex se, sed addit esse in re,&positive commune : ergo sicut auget rationem universalitatis,auget te rationem essendi universa in strictius enim habetur, quod habetur absoluti, de in re,quam quod solum conditionate habetur.Suadetur respectu metaphvsici;quia etsi natura abstracta sit una, nunquam tamen sic exprimit unitatem in pluribus, ac natura comparatione expedita, ut supra dicebamus: ergo cum ad universalitatem, non minus reisquiratur ex parte inseriorum pluralitas, quam eX parte naturae unitas,dum Vniversale Logicum magis exprimat, quae ex parte utriusquε requiruntur,expressius,& formalius erit universale. Denique; quia utrunque universale
est fundamentum respectu Logici; sed id, quod
est supra sundamentum,semper est formalius, de expressius ergo. Itaque Vniversale Logica potest vocari sorma universalitatum, oc vitiis
mum cornplementum, quo posito, naturae manent perfecte, 6e eomplete Universales, ita , is nil amplius expleri
272쪽
DE LOGICIS UNIVERSALIBUS IN SPECIAL 1
VM in praecedentibus, de universalibus in communi egerimus, recta methodus compellit, ut in subsequentibus, de universalibus in speciali agamus. Quinque assignantair tantum a nostr Subtili Magistro in q. ia. Vniver1 al. de quibus in Itagoge egit PQ Pnyrius, videlicet, Genus, Differentia, Species, Proprium, α Acci cin . Dc his igitur per speci Ies eviscerationes, quaestiones unicuique V MIMuinc cor ei PQ cntes, secundum mentem Scoti resolvere intendemus. '
ULTIpLICITER. haee vox pereipitur , sed tamen
letori ad praesens eam intellia gere spectat, pro natara uni
versali, in species partibili, percipienda proponitur p ta quo sensu eum Porphyrio , di Secito hinc dis.
rius definiuit: quod priarcaraer d. pluribus disserenaibus in oecistin es q.od quid.Hane definitionem,aliqui in vero sensu expositam relinquunt i alii veris eam , ut pure deseri fiam fuisse . Porphyrio datam intellistunt; Doctor amem Subtilis in ρ. I s. mnive mal. postquam deseriptionis punc
tram exacte examinavit . eam esse definitivam
essent i et generis, resolvit. Quare 2 Resolvendum est, praefatam Porphyrii eriplicationem , veram esse definitionem. Ita Scotus in s. Die endum ergo ad quastionem, .odost Oera desinitι a M. Seotum sequunt ne plures, novistimὸ Pesuada ex alienis in Trast. 3. . . a sec. 1. dc ex nostris Grosso Dis sati ra . eum a. a. Prob. ab Sc cito; quia illa est vera definitioritiae vero genere,& vera di Drentia consta iud praeocta,tus constat verererm. Minorem probat quoad primam partem a qui Hrum genus respectu definitionis seneris aest r*tio universalis; sed hanc rationem 1abet pro gτnere gςnus; ergo. Maior prcitatur
ex eo , quod volvorsale sit genui ad quinqhepraedicabili 3, Qq ,ex Por Fhyrio, dc ex gravis itx is miloios us,est quinque univerialium vocum subiect9. Minserem probat,quia prK dicabile de pluribuν ςst ratio universalis ex resor. t. Perbiem . , sed genus prs gene erubet pi dicabile de plim Mergo. 3 Plobat deinde minorem quoad secundam partemtquia illa ratio, quae per se dividit stiperius,est de per se differentia;sed praedis aride pluribus differentibus specie, per se divi- .dit supera ust ergo. Maiorem probati quia illa est de per se differentia, quae immediate: ad rationem superioris constituit,de relinquit in s .rius:sed ratio, quae de per se dividat superius,
asto potest i mmediate no relinquere, & constitvere inserius: ergo. Maior est certissalta,manon aliter rationalε est de per se hominis diseserentia , quam ipsum inferiorem ad ani maleonstituendo. Minor non minus certa videtur i quia non aliter hcimo de per se constituitur inferior, quam dividendo per rationale animai,aeque versum ad Leonem:ergo. Min se igitur prima syllogit mi su4det Seotus; quia per
273쪽
per se praedicari de pluribus, non potest dividi nisi i n differetibus speete,de in differentibus
numero;nam de differentibusgenere, in quatum talia,nil praedicatur per se , eum sie noΑ possint percipi, ut subiicibilia r ergo praedi-
eari de pluribus differentibusspecie per ιe,di
Dei nde, quod se dividendo genus, relinquat illa dividens differentia inserius,qu6dmani selle sit geniis suadet Scotus ex eo,quod praedicari inquid,& in quale,sint primi modi prae si eandi inter primas differentias divisivax; sed in definitione generis, modus Praedi-
eandi in quid ponituriergo.Confirmantur ab Scoto ex s. tecedenti , eo quod praedicta explieatio eonvertatur cum definitio, de Witratae habeat, non praedicari, ut accidens,nequεeonortibiliter, ut proprium , neque ut diGrentia. Quod non praedicetur, ut aecidens, suadet: quia quae praedicantur ut accidens, non sunt eiusdem generis eum subiecto definito; sed quae ponuntur in definitione generis, sunt eiusdem generis cum ipso, quia sunt i
tenti nes,& Mae,ut infra dicemin, sunt definito tum:ergo. Deinde,quod dum praedicatqr per se,& e vertibiliter, non praedicetur eonvertibiliter ut proprium, suadet Seotus; .ia tunc
rosa bae rario posset de iri,quod foret im-Proprium; quia in tali ea se,insimul, ut proprium generis, posset definiri ratio univers iis, quod est improprium , eum ratio unive sali, sit superior ad genus,quod definitur. D
mquε quod praedicetur eonvertibiliter .de novi differentia, non minus subtiliter sua et Motus ex eo, quod tune oporteret illi, Ieili- eet, definitioni, addere genus, alias non posset eonvertibiliter praestrari de genere,dissere
tia a sed addendo universale, quod est genus definiti, fieret nugat o in hae generis defini
s obiicit t. Motus: omne accidens definitur per substantiam,quia substantia praee eis' dit omne Meldens definitione,cognitione, α tempore ex Arist. X. Metapbr. Sed in praedicta definitione , in qua definitur seeunda in tentio , quae est accidens, nil ponitur ad suta stantiam pertinens tergo in praeducta definiistione , defieit ordo, iuxta Aristor. requisitus. Respondet Scotus , distinguendo maiorem, definitur per substantiam , seu eum ordine de per se ad illam,omne aecidens eopulatum, id est,aecidentia,quae sibi determinant subiecta,
que vocantur T. Metaphys copulata ,est veru: omne aecident intentionale , eis falsum. Ita
que, accidentia copulata, P .g. quae ex natura
ret, hoc, de non illud generis subiectum sibi determinant, ut albedossc se apa,habe ni des niti in ordine ad illud , seu per ipsam sit
stantiam,in qua insunt,quia cum huic, θ' non
tali substantiae insint , per substantiam pcistunt
suffieienter percipi , at ai,tem secundae intentiones no 3 determinant fioi rem alleuius generis, quia.vni vocέ applicantur omnibu , ita ut eadem intentio generis, quae subest animali , subsit, & colori , quin ipsa cum animali
determinate copusetur. Praesens doctrina est
6 Instat Scotus ex Aristol. 2. Poster. quod si passio sit uni voca, & uni vocum debet esse passionis subiectum: ergo si passio, scilieci intentio, sit in multis generibus uni voca,& vni- vocum ei it intentionis subiectum: ergo bene posset passio, per subiecitum explicari. Antec des suadetur ab se to in actu,qui si sit univo-cus , di uni voca erit potenti assum bare per se ordinetur adactum ; sed subiectum, .g. an Mmal , est in potentia ad accidens, v. g. ad seineundam intentionem , Heli materia ad sommam tergo. Deindε suaderi potest ex passionibus entis, 3c cuiusvisentis specialis,euius pas
sones sunt univocae , cuicunque, cui earum
subiectum univoeum sit. Respondet Scotus ad anteeedens, & ad Philosophum,vera dicere,si loquantur de passione rea li,quae physice aut metaphvλέ egreditur de pri nepijs subi cti, v. g. risibile respectu hominis, Ae Unum, verum,dc bonum respectu entis, sed huiusmodi palato, non est intentio, quia intentio non
est effecti is a principi js subiecti, sed ab intellectu, It sie nil mirum,quod eum subiecto omnimodam proportionem non servet , viseris ant caeterae passiones. Deinde, ad paritatem
satisfaeit dicendo , esse veram de potentia per se ordinata ad actum, euius modi potentia noest in subiecto intentionis , respectu ipsius in tentionis,quia ilIar 'tentia non est rei seeu dum naturam , set secundum rationis conso
' Instat Seotus , quod ex dictis sequereis
tur,qnod nu Ila in hac re,& illa, ellet unitas, hoe est , in illis entibus, quibus unitas inte tionalis generis appIieatur; sed in tali ea is,
Unitas generica rationis foret purum figme rum et ergo in rebus, quibus secunda intentio generis applicatur , datur Univocatio in re.
Maior institur ex dictis; Scotus siquidem disitinxit secundo intentionale accidens a copulais
, quia illud no determinat sibi rem alicuius generis. Minorem probat Scotus:quia illud est ιn re figmentum,quod applicatur rebus, istis repugnantibus , seu non dicentibus id , quod applieatur; sed intentio est rebus univcica,quin
274쪽
in rebu; detur uni vocatio, quia in hac re, & quod ibi differentia definiatur , dum solum
in il Ia, hoc est, in animali,& in colore , non species,quae non est differentia, possit definiti. datur unitavergo cum sic applicetur unitas ge- Rei pondet argumento in Iociscitatis & in ρ neri ea intentionis , erit putum figmentum. 8. Hπιπem. nec non & alibi eitandum insta. Hie instantia est summa omnium logicalium M spondet igitur Do noster,negando mi- difficultas. Videantur dicta in lib. I. ent ενη- norem,in sensis contrari j, intellecto,& hine tentionalis. Dist. t. q. 2. Vbi iam nis contra- cum pso explicando. Asserit enim , quod ge-riorum vis eorroboratur,& corroboraia in nus est species in proposito,quin ex hoc oppos ingitur. Respondeo tamen pro nunc , quae sitorum praedicatorum sequatur unio,cum ste- ipse Scotus respondet. Respoudct igitur ad nus respectu eiusdem considerationis non sit maiorem , dicendo , quod absolute est falsa, speciosa genus igitur,dum est species, conside- quia aliqua unitas in re datur, scilicet unitas ratur respectu universalis ut sie; quo pact&ge- proportionis, a qua movetur intζllectus, hanc nus accipitur ψqurd, hoe est, ut metat hvsi- intentionein uni vocam,huic,& illi attribuens, cum Oile, dc intentionaIe primum , re ecti, quae . nitas in rebus sulficit, ut intentionalis cu us esse, species sumitur ut modus,seu viso vhi υ beatio non si figmentum. Quud in re ma secundo intentionalis, perquam esse qui suffieiat υnitas ad pro rtionem intenti Q Da- ditativum generis modificatur, ita ut in haeli, teneri, unitatis, suadet salis clare Scotus in praedic tioi e,. enm est Secies , genas sit res, eo lore,& in animali, quia sicuti se habet color α speciςs intentio quo pacto sormatur pr
ad albedinem , sic lς h bet animal ad homi- positio exo, & ex intEtioqriis uti in ista v. q. nem , quae proportio susiicit, ut viriqxiciret, .st o ooecies, bi sicuti speetes est modus in-
eamdem generis intentionem applicet. Vido tentionalis respectu quidditatis hominis,sie in Secitum in ιλ. . Pracdic m. s. dquritionem, ili., gen ι est 6ecie/,genus est quid,& species ubi hoe docte comprobat. ςst m d ι, sub quo, quidditativum esse generis 8 Instat Seotus: unitas intentionis, maior inrelligitur ; genus enim, convenientiam , &est illatum rerum diversarum unitate; quia disconvenientiam intrinsece, & primo inte unitas intelionis generis est univoea,& unitas tionaliter habet , ut homo i & idem est disenia tertim , solum est unitas proportionis: ergo dum de qualibet secunda intentione , quia ut nunquam unitas intentionis poterit sine sig- Rit Scotus in q. Ir .mnivem. quadtibet in Gamento sumi ab unitate proportionis. Respon- g πνος est qUd. Vnde species , quae respectridet Scotus iuxta ea, quae insenten. ιι b. I. Ω- nomanis ζst modus, 3e intentionali ovi in hac pra ei tato, dixit: ait enim, verum esse antςcem propositione,homo est species,in suo genere, dens, non tamen sic veram censet consequen- dc linea intentionis est quid prim6 intentionaeiam: quia etsi unὶtas uni vocationis si maior le,Vt hinc v. g.raecies est intentio,modus,emunitate prciportionis, tamen occasionaliter, x iiqni/,dcc. quae denominationes , sie intrin- bene potest aecipi maior Unitas a minori, non seco conveniunt speciei,ae eonveniunt homini totaliter, quia aliquid debet restare, quod ab d Ominationes viventis, sentientis &e. intellectu eompleatur versus fundamentalem δο Pr ducta passim excitat Seotus in V ni-
unitatem, qua lumpsit occasionem,ad unita. Versalibus , cum in penetratione terminorum,tem intentionalem sine figmento formali n- φκ transitu nominis, & intentionis, non pa-dam. Itaque ait Seortis,quod unitas in re,tan um confundant. Qua propter, ut solutionem tum est oeeasio unitatis in intentione,υtpotE, mplius cXplicatam relinquat, plura docet iniri quantum intellectus movetur ab ipsa I mΟ- l cis sepracitatis,& in dy. I a. an .an II. tuq tamen intellectus a re,potest maiorem unia su o. nz7 in I 8. st in fer. Omnibus I ι-tatem eausare in intentione: sicuti v. g. motus versi Ex quibus locis , pro praecedestium , de
ab imprella specie,maiorem, & expressiorem sim lium praedicationum intelligentia , Moti spretem causat. Sed de hoe satisfies , si videas doctrinam eviscerare intendemus in D, tin Seotum in cy. Praedicam. υε e insta ponςnda, de praxi praedicabilium. ς obii eit a. Motus: definitio tantum est Sed hinc pro solutione praesentis argumeoti, speciei: sed genus non est species. ergo incom- istum dicam, quod quando genus dieitur spe-γt ibi liter de genere suit expedita definitio. ci s s non ip atitur repugnantia, ex eo , quod
Idem argumentum militat contra quodcum- ut ait Scotus in fine q ε 3. Univem. modusque universale ex quinque ζ seque Scotus hoc non Opponitur rei, sed res rei, 8c modus moia argumentum in q. I s. Vnιverc. Drmatum d O..Pro re percipitur natura intrinseca,
275쪽
Itaque , eis una seeunda intentio non possit diei de alia seeunda intentione , quia quaevisseeunda intentio est speetalis forma, & sie opposita eum alia; sed tamen, dum una seeunda
intentio consideratur in quid ,ita v transfera tur ad elle metaphysicum,& primo intenti nate. unc hene poterit altera secunda intentio diei de ea,& sub alterius significatione percipi quia tune deperditur secundarum intenti
num oppositio , eo quod solarniea secunda
intentio maneat, utpote illa, sub cuiusmodo, quid ditativum elle prioris intelligitur et quo pacto aiebat Scotus,quod modus modo oppo innitur, c est,una secunda intentio alteri; non tamen opponetur modus modo, qui iam citres respecta illius modi intentio italis, qui de ipsa dicitur. ii Motivum autem radicate , ut Scotus dicat, quod modus modo , in exercita Praedicatio te opponitur, desumpsit ex eo, quod le-eunda intentio sit modus , sit uccidens , M sat forma. Ex eo quod sit modus; quia est impossibile,quod modus de modo dicatur, quin unu rei pectu alterius non tranteat ad elle rem, modi rationem deperdens. Ex eo quod iit accidens; quia est imperceptibile,quod unum a eidens inhaereat alteri, & non E contra, quin aliquod respectu alterius, rationem acciaen iis, seu inhaerentiae consumat. Ex eo quod ii De ma;quia est incompatibile,quod una forma informetur ab alia,& quod in illa exercita Inia formatione non dicatur subiectum , dc materia ergo ex eo quod secunda intentis Iit m
dus .ceidens,& forma,subtiliter deduxit Se tus,quod modus modo in praedicatione ore
a2 Deinde Motus, eum praevidisset futu
rem instantiam, scillere , quod modus debeat esse invariabilis, de se nunquam genus pollevariari a modo, quem habebat , docuit In g. io. quod isti modi intelligendi, qui tantum insum significato , ut sub aliquo certo modo eoncipitur, sunt separabiles; quia non repugnat,quod significatum, ut significatur sub tali dictione , possit intelligi iub opposito talis modi, v. g. homo , qui est significatum intentionis speeiei, potest sub opposito istius intentationis intelligi sine repugnantia , ut 1ste homo
intelligitur; ubi homo intelligitur sub opposito modo,ut potet sub individuo. Praesens dOetrina est notanda pro transitu , qui in intentionalibus passim expetitur. His ita exposi
t 3 Responso Moti amplius exprimitur. Praevidit ergo Doctor genus,& invonit, quod erat seeunda intentio applicata rei , ut quo praedieabilis de speciebus; quo pacto, scilicet,
ut applieata rei, solvit,quod genus non erae species; quia cum secunda intentio generis,sie non sit qmd , ted modus applicatus qui dd itati, non puterat species , quae erat modus alia teri quidditari applicatus, dici de genere,quia tunc modus diceretur dς modo, quod repugnat , cum modus, V. g oesi , solum possit diei de quidditate, seu elle ratio, vi quidditas, quam modificat, v. g. homo, sit sulitectum, de quo dicatur qui dditas, quam modificat genus,
v. g. AEmmat,ita,ut sicuti genus,ut est modus,
solum in actu signato dieitur de specie, sie de species, solum i n actu signato sit, de qua genus dicatur, ut Pec est madau. Unde vid bis , quod prout lecundae intentiones sumuniatur ut modi, est impossibile, quod in actu exercito una dicatur de alia , de sic , quod species dicatur de genere,v. g genua foecienquia quando utraque est modus , exercrtium debet este subiectorum , quibus inlunt, cum utra que sit ratioset unum lubiectu, cui mest, dicatur de alio, cui inest, eo quod ut modi, sint rationes ut quo , & rat o ut quo, non est quod exercet,sed quo exercetur;alias insimul
a Deinde, considerat Motus seeundam intentionem generis, versius universale ut si de invenit,quod generIs intentio dividit rati nem universalis ut sic per intrinsecam differentiam, di sie constituit inserius, ex parte di. vidente, de ex universali diviso , intrinsemeonstitutum; de tu ue versus hanc consideratio. nem invenit in genere esse quidditativum a deprimis intentionale ex duplici parte metaphysica eonstitutum; quo pacto genus potest con
siderari,im6 debet intelligi sub ilIo modo,qui generis quiddaatem significet , cuius quidesistas, nullo modo, quam speciei, potest signari tunc; Se sie resolvit Scotus, quo agenus en is
cies, quin ex hoc sequatur repugnantia , cum hoc nomen Iem varietur ν siquidem get,us, quod antea erat puria signam, utpote modus solum inspectus, ut rei applicatus, iam trans sertur , ut inspiciatur, no vi rei applicatus,sed ut res ipsa, i ta potest distinctus modus applicari.Vbi eosequenter debet notari,quod genus, se speeie modificatu,non praedicatur 1a in actus nato respectu inferioria,qui se habet,sed solum in acta exercito 3 tunc siquidem genus est natura ipsa obiectiva, quae exere ite de omnia bos generibus dicitur , sicuti du genus est m dus signans rem , est res , v. g. animal natura obiectiva,qut dicitur de Omnibus animalibus.
276쪽
Vnde, quod tunc praeditabitur i n actu signato erit species modificans qui editatem generis, seque species erit ratio formalis , ut genus exercitε dicatur; quare,etsi genus sit species,n n dicetur , qucid genus est speetes, sed quod est genus:sicuti et si homo sit species, non
dicitur,quod homo A,sit speetes, sed quod sit
homo; sie in alio gradu , in quo genus est modus animalis, non dicitur,quod etsi animal sit
genus , quod genus sit, quod est animal. Sie
Scotus in I . Vnivem. Vbi ait , quod haee intentio genus non est quid, nisi respectu num ro differentium; praedicatur tamen de differentibus sim cie , hoc est , genus ut est res signata modo speciei,habet,ut inferiora, genera individua; sed prout est modus alleuius rei, est ratio, ut res dicatur de aliis in specie distinctis,
v. g. animal de homine,& Leone .Haec ad longum exposui, quia non ignoro eximiam di scultatum eonfusionem , dc ipsarum plura argumenta, tum vim signantia ex pura Praedictorum terminorum impenetratione. Uideantur pro dictorum intelligentia,quae diximus in tib. I. Dist. t. q. r. dc etiam infra dicenda in Dist. Pradicationum. i s Obijcit 3. Motus: ad veram definitio-tiem, genus, & differentia requiruntur , ex
Aristor. 6. Topie Sed in praedicta generis definitione non ponitur genus; quia istud posiatum in definitione ,etiam definiretur, cum debeat definiri omne genus:ex quo solent deducere,qu d idem esset definitum, de pars materialis des nitic ergo in definitione generis,ueritas requisita non Observatur. Huic argumenato excitato a Doctore nostro in I s. q. Vni
veQ. Reseondet ibidem , sed exactius praeve
nil solutionem in q. I I. . ad tertiam qua
ιι onem dιeendum. Responderi igitur debet iuxta Doriorem,distinguendo maiorem omnis definitio vera requirit genus prim6 intentiona le ,& i n actu exercito,est verum;genus secund6 intentionale de quod tale sit in actu signato,est salsum. Deinde minor est consimili ter distinguendam on ponitur genus prim6 intontionale, est falsum : seeund6 intentionale, de quod sit modus,est verum:& se neganda est eoi sequentia. Itaque in desinitione generis, loco generis,ponitur υ niversale primo intentionaliter, quo pacto non est genus, quod dein
Mitur , sed quid universalius genere definito,
quam υniversalitatem non haberet, si ut ponitur locci generis indefinito, genus etiam definitum sciret. Unde hine definitur seeunda intentio generis , definitur tamen per primam intentionem universalis,& primam intentionem disserentiae genetis; quomodo definitio
generis constat genere, Sr disserent Ia exere it Is. Neque ex his negare intendo,quod ipsum vni versale , quod est genus primo intentionale, non possit eonsiderari, ut secunda intentione generis informatum; libenter enim hoe concedam, cum sine repugnantia possit dari reflexio in secundis intentionibus. Dico tamen,
quod eonsideratum secund6 intentionaliter,no erit iam pars materialis generis definiti, sederit definitum genus, de unum genus individuum, sie supra aiebat Seotus in cy. 14. quod genus non est quid, nisi tantum respectu generum numero differentium, quin hoc repugnet, siquidem de re transit ad modum,ut supra di-
1s Ubi jeie . Seotus in q. 28. Vnivem. quod differentiae videtur eonvenire definitio generis, cu differentia prodicet inquid: quod
suadet sic: φοιd dicitur a quidditate; sed disse
eentia praedicat quidditatem eius, stilicet, eia sentiae,euius est dist erentia: ergo ex praedicaresae quid, Midetur definitionem generis eo nisis
nire disserentiae. Hule obiectioni, solitum est nunc sic resnondere, sciliret, quod praedicare in quid , est praedicare cilentialiter, seu intra
essentiam,& sic quod genus, species , & differentia praedicant 1n quid. Tamen praedicare in quid, adhue est lubduplici differentia, se ilicet,in praedicare in cymis, ter modum per ne flant ii, de in praedicare ι nquid, Per modum alteri adiacentra. Tunc enim aliquid praedi- eat per modum per se stantis, quando percipitur ut subiectum , aliquo actu determinatum; quomodo praedicat genus,quia se habet ut maiateria, quae in nullo iustentatur, veluti in subiecto , sed imo est subiectum aliud , videlicet,
formam differentialem sustentans lee. Tunc vero aliquid praedicatur per modum alteri adiacentis,quando percipitur veluti alicui in heiarens, ipsum informando, seu actuando; quo pacto differentia praedicat m quale. Itaque genus praedicat 3n quid, quia per modum per se stantis; differentia vero aliter, ac genus, quia
per modum alteri adiacentis.1 Sed eontra instare semper intendet alia quis,ex eo,quod inferatur,quod praedicare in yaid sit indifferens ad praedicandum per modum per se stantis , dc pςr modum ueteri adiacentis: ergo praedicare n g - , non est suffieiens generis differentia. Antecedens videtur
deduei; quia praedicare in quid, secundum se, non dieit plusqua predicare intra essentia: sed predicare intra ellentiam , abstrahit Σb intra essentiam per se stando , vel alteri aliaeendor ergo praedicare su quid , est indifferens ad praedicandum per modum per te stantis Sc per Kka modum
277쪽
modum alteri adlaeentis. Maior eonvine ituri
quia si praedicare, in quid, non solum diceret praedirare intra essentiam,sed & per se stando, nunquam predicare in quid posset poni in definitione differentimsed semper a o his ponitus: ergo. Sie,licet praedieare in quale in differen tia,sit praedicare intra est entiam, at praedicare in quale, de se hoe non dieit, accidens siquidem, in quale praedicat: ergo licet praedicare, o quid in genere, sit praedicare per modum per se stantis, at hoe de se non dicet praedicare,n quia, differentia siquidem in quιd praedicat: ergo diminutam explicationem definiti ne applicamus.18 Respondet Seotu , supra citatus , dicendo,quod ad ροῖ dieare is quid,non sufficit quod pradicet qu3d , hoe eli , quod praedicet quidditatem, sed quod praedicet qui ἡ per modum quid i differentia enim praedicat quι quia praedicat quidditatem , seu parrem eiIe tiae,sed non pridieat in qui quia non prediaeat quid per modum subsistentis, sed per m
dum informantis. Haee Scotus. Itaque, cum verba cuiusvis definitionis possint retineti iuxta expIieationem definientis, dum in ve bis non detur vis eontradieens explicationi, Possumus per verborum differetitiam,in sensu recto areo modare explicationem. Doctor
igitur Subtilis haee praevidens tam in φ. α . quam in φ. I s. Et alibi iam citatus, praedicari ut sie,veluti in primos modos praedaeandi, divisit in praedicare in quiae, de in praedicare ins i/, applicans primum modum differentio, ac secundum generi.Pre posito tamen sibi pretis
dicto argumento,resolvit,semper dari differentiam inter genus ,& differentiam. Rationem explieulliquia praedieare intra essentiam, quod est generi,de differentiae cominummos
est praedieare in quid, sed praecise praedicare
quid, ita ut ly quιd denotet substantiam praeis dieandi, dc ly ι n denotet modum praedieandi substantiam vel quidditatem;quare lyset sussiendi in desinitione differet , vel casu, quod ponatur, debet poni supra quate, utpote
tiis , in definitione generis iam ponitar quod ρηι inquia ly quod est terminus substat talis ddifferentiam termini qualis, qui est informa tivus. Sicque genus est in eo quod quid, id est, in essentia est qωοd sustentat quiddstate . Denique , in omni easu subsistet prima ratio Scoti: dicimus enim,quod intelligitur illa par
rs obiiciet tandem aliquis,quod an nuuio praedieabili ponitur pro genere definitio univFrsalis , quia pro genere ponitur Use Pr dieabilo d. pluribm , quod esse praecise non est universale,siquidem essentia divina est predicabilis: ergo debet poni supra esse praedic
bile eum sui multiplicitate. Hoe notat Scotus in I. Repora. d. 26. q. s. fateor, quod si l ite-raliter sit standum, ferre omnes defieere in definitionibus praedicabilium , eum multiplicitas obliviscatur; sed tamen .ssis ex intentione d finientium est praeserendus, que adaptandus sensus. Deinde hoc ad me non attinet iuxta
Quodnam siu desinitum is defini-
ao Iro hane quaestionem . aliqui a vertunt iudicium irridentes: idem siquidem videatur inquiis rere, quodnam sit definitum in definitione e neris , ac inquirere, cuius Apost Ii sint clave, Petrit nec non Prout nunc ab insipientibus in quiritur, quisnam sit Pater Filiorum Zae deiρ Sed tamen, eum in genere aliqua inaequalit e considerentur, poterit inquisitio ver sari cirea aliquod,virectum, de prineipalius, & non se Urea riliquassicuti si cum Zae deo con re rent alia principia, Milet dubitari, quisnam ossit Pater Filiorum sub nomine eius,prout idisos sustentans, veluti natura secundam intematonem,etsi haec illi de per se sit extranea. Dubitatur igitur,dum explicatur, quid sit genus, an quod explic ri intcnditur , sit aggregatum
ex natura, & intentionς , utramque aequa liter dicensi an sola natura generis,quae est primum intentionalet an vero nytura, prout subest s eundae intentio nil ves an secunda intentio, inconnotans naturam lan denique sola seeunda intentio, sine ulla naturae terminatione di a Resolvendum est,quod superius solum D it definita secunda intentio,in ut con notans primam. Ita Scotu ι g. g . Tmvem. ubi ait, definiri intentionem rei applicabi Iemr in quiabus verbis explicat, non definiri intentionem in abstracto. Prob. resolutionem Motus:quia
illud debet definire Logieus , quod per se Loiagieus eosiderat; sed Logis de per se eos terae
secundam intentionem. ergo. Respondet se
tos dieendo,quod res sub intentione consili rarer a Logico, de sic, quod res sub intentione definitur. Contra,ait Scotus;quia quod hie d
sinitur , debet convenire univoce rebus omnium generum, V. g. animali, colora , figurae, dcc . participant enim idem nomen secundum
eamdem definitionem; sed est impossibile, rem
278쪽
a liquam subintentione eonvenire rebus omisTrum generum t ergo est impossibile,hine rem sub intentione definiri. ah Responitent aliqui, & novissime mi
nado hinc. negando robur instant ae, ex eo, quod ieet nati ira animal l S,& c loris, laeun-d um se, 6c in conlideratiooe physica,distinguuntur speete , tamen ut subsunt ieeundae intentioni generis,sub qua definiuntur,& e5siderantur a Logico, eodem modo te habent, quia eodem modo considerantur a seeundi, intentionibus praedicabiles de suis ioserioribus, nempe, tanquam pars materialis. Unde ait, quod etsi naturis secundum se, & seorsima seeundis intentionibus, non daretur al,qua
ratio communis,& Vni voca, daretur tamen, prout subsunt secun lis intentionibus, id est, sumptis concretive cum licundis intentionibus, nempe, ratio Praedicabitu, ut pars materialis; quae ratio licet naturis secundum se a cidentalis sit,natur is tamen in concreto esse tialis est: quodvis enim concretum ex nat inra generi ea ,& ex secunda intentione gem: rudienti altiter est genus. 23 Adverto hine, praefatam Peinadi r tionem tradi ab Scoto in ipsa g. 24. aisns, quod praedicta genera habent proporticino
vnitatem; quam proportionem explieat Pri- rado eisdem terminis,ac Scotus ιβ ς.
ver . in solutione primi argumenti. Vbi noto , quod instantia Mota est effieaeissim salti m contra tenemes, quod sola natura dς- finitur, uin intentioni subsit. Emeaeitas stat in eo,quod ab illas diversis naturis non possit abstrahi ratio eoma unis, in qua conisui sive desii iantur in definitione generis,quin alio eui eidem intentioni generis suiniit. Md Mhoe in Metapla v.eontendam. Pro nunc tamen
dedue , quod praedicta ratio Moti potest se
sistere etiam contra intentum Petriadi , cum
possit percipi dictum Serui in recito, seu pri-m6,Ae per se;itan dum diei impossibile esse,
rem al,quam posse sub intemione convenire rebus omnium generum, intelligatur prim6, di per ie , cum unitas illa derivetur ab inte tio ne, ut a forma, cui sie eonvenire, pr imo eonvenit. Sic deducitur ex Motam et . V .
a Insto deinde se i etsi illa antia diversi
generis, prout subsunt i ntentioni , possint i siderari a Loglaod oenon impedit,quod ser- mali sit ma . , prima ratio consderationis de beat esse intentior ergo nunquam suadetur, quod secund intentio non sit,quod primό,dc per se a Logico definiente respicitur. Prob. anteceians;qum illud primo per se attingiatur a quacunque potentia, de habitu, quod est formatissima ratio attingendi alia a Ied sor- malissima ratio attingendi i Illi entia, ut logi ea li a,est generis antentiorergo quod ilia,ut intentioni lubsint, attingantur, nunquam impedit, quod intentio sit prima, de ser mali sum a ratio eonsiderationis. Maior est certa.
nor suadetur; quia ipsi satentur, quod etsi rnn turis seeundum se non daretur ratio communis,& univoca, daretur tamen,pr ut sis sunt heundae i ntentioni tergo formatissima, Scyrima ratio attingendi illa entia , in logicali unitate communia,est generis intentio. is Confirmo instantiam,& directe eo ara Peinadum , dc communem Hassem Iessitarum: etsi cone eptus obiectivi, ut subsunt fore malibus, sint logi eae considerationis, sede imen bene compatitur ,quod prima, dc serm lior ratio rectae ecinsiderationis sint conceptias Armales, non aliunde,nisi quia etsi illicotieeptus, ut subsunt conceptihus sor malit vix, sine intra specialem logicae lphaeram, amen si msuhellent , nullam υnitatem obiecti logiei Construerenitergo eis conceptus prim6 inte ei nates, ut subsunt secundis, specialem unitatem respectu gener iee definitionis construant, dum talem unitatem non haberent,nis ex intentionis informatione , debebit compati,cuod prima, Se Armatior ratio genericae deis finitionis sit intentio steranda. Addo hine erin ena inimum dictum responsionis, quod eis ex conceptu formali, de materiali possit fieri
num concretum,ita ut de quolibet coneret
possit diei, quod est subiectum speciale logicae, tamen hoc non impedit, ut solum aliqua pars concreti, scillari,formans,sit proό,At in
tecto inspecta seientiar ergo etsi ex qualibet
natur , de intentione fiat unum eoneretum,
ita ut de quolibet possie dici, quod sit uenus,
hoe non iuvabit, ut totum coneretumst pei. m6,& in recto inspectum a definitione. Demsens instantia potest sic formari in omni opinione , primam rationem subiecti seientiae eonsiderante. 6 Adduram aliam solutionem Pe inadi, que eum instantist intent eoineidere videtur. Dies igitur, verum esse,quod principaliter,&formaliter signifieatum nomine eonereti Meia dentalis,est serma denominans,quae respectu totius accidenta lis praeeipuum munus habet; at quod in recto definitur,eum definitur eo reatum, illud est, quod praedieati e vera assi matur in recto de subiecto,quando areidens in concreto praedicat uri quod autem se assiema. tur, solum est materia, sorma aecidentali deis nominata, nam quando vere assirmo, Petν us
279쪽
est albus affirmo de Petro , ese habentem albedanem,non vero et Iealbedinem ipsi adiu tam accidentaliter; i leo dum album in eo niscreto definio , in recto ponitur habena , be in obliquo albedo , eis haec in concreto exerceat munus formae. Sic pariter discurrit de eo creto accidentali logico , etsi forma sit intemtio , ouia in assiematione, , est natura,
qurid est rectam , de solum quo , est intentio, quae in affirmatione, est obliqua &e. 27 Sed contra ιquia quando aliquid definitur, illud primό,& specialius debet definiri, a quo seientia definientis speeifieata percipitum sed respectu eoneretorum signatorum,primo , dc de per se specificari percipitur ex forma: ergo. Maiorem existimo veram in omni
notitia,quam nulla est ab intellectu,sed a specie inBrmante. Minor suadetur ex eo,quod si aliquis scientiam definitivam albi intenderet, parum curat et de specie subiecti, quodcunque enim aeque concerneret, siue foret paries, sive Leo ; nec non si aliquis intenderet habete definitivam notitiam calidi, forte inveniret pro subiecto illud ipsum, quod erat respectu definitionis albi subiectum. Nune sie:dum aliquis specialem definitionem noscere cupit, id de per se,de in recto intendit definire, ex quo il-Iam , Sc non alteram definitionem habet; sed dum aliquis intendat habere desinitionem aliabi,& non ea lidi, ex forma, prim6 , di per se,
distinetam definitionem habebit,quia lubiecistum potest esse idemereo. Prob. minor; quia
ab illo primo,& per se timitur definitia,a quia
sumitur distincta dc finitio; sed primus coneertus distinctionis sumitur a ea lore,& ab albedi-ne,quia usque tunc erant idenriergo. Haec hinc suadeo ex eo, quod idem paries numero posset esse ea lidus,& albus,& in eonveniret, quod
duplieis definitionis distanetae in speci e ,habeatur pro definito, idem numero in recto praeis dicatum, & de per se constitutum. 28 Insto deinde directe ex eo , quod si
quia in affirmatione Petri alta, sensus ita convertit praedicationem, quod Petrus assirmetur in recta,utpote, Petrus est habens albedinem,
subiectum debeat definiri in tecta: dum sensus
e contra vertatur, iuxta omnem υssus , de rationis persectam amrmationem, & illi aequa lem , forma debebit definiri in recto; sed p
test tergo. Patet minor in hae affirmatio ne ,albedo est vuιta Petro; en albedinem in recito,& Petrum in obliquo. Deinde , non est debilior vigor umis, quam hab/ntis:i persee Eprius, cum ex eo Petrus habeat , quia datur
υ io , ita ut ex affirmatione nostra Per Uni
t derivstiir, ut ab strictiora recto, assirmatio
Peinadi. Quidquid dicat , instabitur. Addo hine, quod in pluribus aliis sensibus potest in
tentio esse rectum , dc pro definitione generis
habilissin um , v. g. Int entio est denominans
sebi ectum:ιntentιο est forma concreti: nee non
i n iplo rigore definitivo, v. g. intentio est do-
as Deinceps;quia iam quod rationes se males non sint prineIpaliores subiectivis , debent ad minus elle aequales; sed in actu signato, in quo virtus formae intentionalis exercetur, hoe est, de per se cognoscitur, assit matur in recto de intentione praedιcabi litas, . g. genae , vi intentis νn actu signato est pradieabitis diei ergo si quiae in actu exercito de prima intentione assirmatur terminus signatus, pruma intentio definiretur in recto; quia in actu signato affirmatur de secunda intentione, se eunda i ntentio in recto definietur. Addo hi ne, quod si pro omnibus calefactivis aliquod unsi ealefactivum definiretur, hoe non esse Solem, pauci assererent,etsi Sol solum in actu signato habeat calorem, in ipso siquidem non exere t Gr calor , quem eius virtus signat i ergo tamili. 3o Prob. a. resolutio a iurulenti pariatium enumeratione;quia inprimis hie non deis finitur sola prima intςntio, nee intentio de per se A secunda in obliquo, nee sola seeunda
intentio in abstracto, nec conere tum aequε ex utraque eonflatu mi ergo definitur Deunda i
tentio de per se, Comotans primam , ut obliquam. Antecedens quoad primam partem, manet emcax ex illa prima instantia Moti. Deinde , quia ut ait Scottis, si Logieus solam rem eonsideraret, foret artifex realis, & non habere taliquid,ex quo distingueretur a Meta phyMo, rem definiente; quod suadet non parum emeaeirer, ex eo , quod secunda intentio generis sub maiori, & superiori universalitate,debebat pro re, cui subcilet, habere tem se in universalitate propγrti natam; sed talis res non potest esse alia,quam res ut sie,nempe enuergo eum' ens se qivd definiendum a Meta- physeo,dum sola res in concrcto intentionali universalissimo definiretur a Logico, definiamur ide,ac Metaphyseo. Antecedens principale , quoad lecandam partem extat pr pugnatum in dictis pro nostrae resolutionis
probatione. 3 a Prob.quoad tertiam partem ex Moto;
quia itine definitur intentio , quae est appliea bilis rei: sed non est rei appIieabilis intentio in
abstracto tergo. Maior Prob. ex eo, uod tam
ex dictis Philosophi , quam ex eommuni ussis, α acceptatione, Logica sit ex his,que eosderat
280쪽
itabit s ad alias seientias comparandas, deis monstrando Iter propria instrumenta aliorum subiectorum passiones: sed hoc sciret impossibile, nisi aliis rebus instrumenta se tendi applicaret , ut patet in quoci inque cuiusvis artiticis Instrumentor ergo quia quod hinc definitura Logico, est intentio , quae est applicabilis rei. Minor suadetur: quia abstractum, ut secundum se signifieat,potius dicit recessu in, quam applicationem. Deinde, quia non invenitur quomodo genereitas possit dici de animali,&praecipue , dum adhuc in coneretis in elaphν si iacis, ubi eonnexio est realis Hemptitas,eximia dii fieultate una pars in abstracto dicatur de
Denique , quia intentio est forma rerum , nee non forma relativa,& modificans rem primo intentionalem; sed serma, modus, & relatio debent tonsiderari cum concernentia ad suta
32 Quoad quartam, & vltimam antecedentis parte m, suadetur ex Scoto a quia quando partibus concreti sub eadem consideratione non potest convenire eadem definitionis
consideratio, illud tantum debet definiri , cui per se prim6 inest definitio r ergo cum se se
habeat partes cocreti intelionalis, illa definietur ,eui per se primis definitio insit; sed definitio genet is per se prim6 inest intentioni: ergo. Antecedens est receptum; alias nullum ens per accidens, nec iusvis extraneae,& Oppositae considerationis,esset indefinitate .Consequentia etiam debet concedi,cum ea,qui sunt eo nia siderationis purae intentionalis , non possint rei convenire aliti actus signatus verifiear turde per se de ipsa; & e contra, ea, quae sun eonsiderationis prim6 intentionalis, non pota sunt seeundae intentioni convenire; alias d
1psa uerifiearetur actus exercitus: ergo est imia
possibile , quod aeque una desinitio utramque considerationem utrique ministret. Nune suadet Selatus minorem derivatam; quia illud per
se prim6 inest alie ui ex duobus, quod in ipsa
definitionis explicatione exprimi v detur: led quae ponuntur in definitione, sunt intentionaia Ita, scilieet, Praediora de ptinibus stc. quae voces sunt actus signati,sicuti es a d,quodpra- αι ear a fignatur , sunt notae stabilitae actus
exercitit ergo intentio erit, eui per se prim6 inesse debebit. 3 3 objicies r. cum Pe Inador definitionesteneris id explicatur in recto, quod in rectahenificatur nomine genus; sed nomine genua signifieatur in recto natura generam,& in O liquo secunda i ntenti rerm definitione gene ris explicatur in recto natura, di in obliquo secunda intentio Min. prob. quia nomen genus sie signifieat, natura habens genereιta rem , seu terminans cognitionem , ct neu dam νntentionem denominantem genur ; si cui nomen album sie significat,subiectans halbens albedinem. Et confirmatur; quia genus, coneretum quoddam est accidentale, non mi ismis,ae album; sed concretum accidentale, itasgnificatur per vocem , vi significetur subiecistum in recto , & forma aecidentalis in oblia quo: ergo genus, ita significatur hoc nomine, in significetur in recto natura,eui accidit so ma generis,& in oblιquo ipsa forma.
34 In primis potest dilici tui argumentum
ex dictis supra contra Pe inadi expositionem. Respondeo tamen argumento,sic percipiendo maiorem: id definitur in recto , quod in recto significatur, materialiter,& respectu scientiae
aeque , & communiter considerantis conereis
tum , transeat; quod significatur in recto,soris maliter , & respectu scientiae de per se solumeonsiderantis formam , & partem eoncreti aqua specificatur , negatur. Deinde , m Inorem distinguor nomine genus significatur in rectoriatura gener ira , materi iter , & respectu
scientiae communis concretorum , transeat; sor maliter,& respectu latentiae secundo intenationalis, sive logice, negatur;& sic conseque ita. Itaque dico, quod tametsi hoc nomen reia um significet, ut est praeelia concretum, mateis riam in recto,tamen respectu logicae conside rationis variatur ordo; quia id intendit Logiaeus,de per se,& in recto attingere,quod est in recto movens scientiam , ita ut reliqua propater ipsum attingantur, dc sic in obliquo, tametsi ista obliqua in linea materiali, & eo mismuni sint in recto, & habentia sormam logia eam, quae est rectum totius logicae consider
tionis,sive definitive, sive divisivae &e. Vnde,
etsi natura, ut est subiectum,sit rectum,hoc est, habens,& intent O , ut est forma,& aceidens, sit obliquum, hoe est,habιta, tamen prout licie concretum directe.& speeia I iter definitivam
considerationem respieit, ε contra percipitur; quia intentio in linea logica,est subiectum sora male,habens sub se materiam,& habens rationem formalem attingendi a Logica,transiens in hae linea ad esse rectum , quod in alia erat
obliquum. Sie invenies variatum ordinem
ellendi in medijs , & in fine , prout in linea intentiva,& executiva. Sic etiam ,etsi in linea eia
sectiva, intellectus sit rectum , vi pote agens in recto, at in linea formali ,& denominativa, intellectus est obliquus, Ze intellectio est rectum , eum sit in recto denominans. Nec non, etsi materiale peceati sit rectum materialite e