장음표시 사용
291쪽
de alio subiecto,quod sit distincto modo se tectum. Vnde , etsi animal possit de subiectα
incompleto asseverari immediato modo , sin autem sub ipso immediato modo altiverabi auranimai,dum subiectum, de quo est asseverandum,sit individuum completum.Suadeturὲ quia id , de qlio immediate asseveratur animal , est subiectum incompletum , seu non completu m,8c id de quo deinceps asseυeratur, est subiectum eompletum: ergo cum completum sit post ineompletum, dum anima Iis alleveratio immediata sit incompleto, deduritur,
quod non sie immediata erit illi,quod est post illud, de quo immeliare allaverabatur ani
malitas sub diversis priueipiis,& iubiectis pol.
sit sub diversis modis asseverari,& attingi, tua detur primo in sor malitate entis, imo & In ipsa sor malitate veri, quae rei pectu intellectus est attingibilis viveta , dc respectu voluntatis ut bona, ita ut respectu voluntatis, quae est post
intellectum,verum attingatur mediante bonitatis modo , etsi nullo mediante attingatur
respectit intellectus priori, ad voluntatem. Suadetur etiam in fine sub fine,qui immedia eattingitur sub una consideratione, & per me. dium sub alia. Similiter suadetur ratione subis lecti, in quantitate sor mar materialis , quae si consideretur in subiecto incompleto , nempore editi sormae inexistentis in materra , tunc immediatam elle illi subiecto alleve abitur; si vero consideretur respectu subiecti forma completi , solum mediate subieciti illi ineta dicetur tergo a si ni ii respectu animalis , Ut
considerati respectu subiecti ineompleti , Nut considerati respoctu subiecti adaequata, α
mento, dico,quod etsi a ni mal in Petro, pollet sine motione speciei assiemari de Petro, ut dum quis etiam Petrum moveri videret , sed tamen sunt in tali ea su duo notanda .Primum, quod etsi cognita speeie in Petro,tamen ipsum esse animal , propter morum intenderet affirα nare, unc Petrus resperetu illius affirmationis
non supponeret pro individuo eomptino , sed ut individuum incomplitum de quo est quaesti ob reputaretur,& pr ei sive intenderetur 3 sic animai asar mante de illo. Secundum , notandum est , quod in ea It casu , animal non affir- aretur de Petro ut quid geneeicum , quia sic erat imperceptibile, quod priusquam ad P
trum , non descenderet ad speciem, animaliscoeniti O , ita ut mediante speciei cognitione, ipsum in Petro cognoscere deberet .sin auic mde individuo intompleto assirmatur immedi
te, oritur ex eo, quod tunc anima I sub modo speciei cognoscatur, ex quo modo habet immediate alleverari poste de alio. Sie dum defi eit substantia , sub modo subiecti cognostitue quantitas, quae iub tali modo , & perseitate non eos nosceretur,s subiectum in prciprietate adesiui. Sic pariter est di sicurrendum, dum species abest.
dico,verissimum elle totum syllogismum; nego tamen in consequentiam intentam ex eius
probatione. Signo rationem in hoe,quod dum nos disputamus, an de individuci possit aliquod genericum Ael specificum asst mari imia mediata asseveratione , intendimus alloqui de xllis praedicatis, quae intrinseee , & in recto sunt diei bilia de L. biecto ; de his ergo i meis diationem, tam in asseverando, vim in simia plieiter cognoscendo disputamus; non autem disputare intendimus de illis effectibus, qui subiectis sunt aceidentales, ut motus , risus,
dis eursus &e. quia ab istis, solum a posteriorisor matur asseveratio erga subiecta, exeitando intellectum,ut circa praedicata elientialia de apriori, formet asse Merationem, ita vi dimeulistas sit, quaenam praedicata ex his , quae de subiecto valent affirmari , affirmentur immedia. iiiis de illo. Aliter enim , nulla hine foret resolutio, eum sic, nequet species posset immeia
diat ε affirmari de individuo , siquidem , vel per risum, vel per discursum, ad principia prelo speeifiea debebamus, saltim pro mine,inteuhribis iter devenire. Unde: similiter poterat ariaeui , quod ad cognitionem motus , praeiballexerestium visus,& aliorum sensuum , quibus mediantibus, gradatim formalitatur actus in tellectivus. Itaque respondendo directe, di eo, quod eognitio motus, mediat in linea disposiativa, cognitio veris speciei, in linea De mali Vbi nota, quod lieet dispositiones medient ad formam,huic non impediunt esse subiecto imia mediatam e ergo simili. Aliqua excitantur
praelictis eoncernentia,quorum, etsi breuiter, qtiaestione sequenti expedietur notitia, in da ,ιtat. 6
t T Ubitabis r. an de genere deol δ tue seientia ἰ Respondetura Remati, e cum Scoto , de suadetur ex ipso in q. II. vers. quia de
292쪽
de omni illo potest dari scientia, de quo eognoscatur, posse ei Ie subiectum demonstrationis; sed de genere percipitur, quod subiectum demonstrationis possit esset ergo. Suadetur minor; quia illud potest eognosci subiectum esse demonstrationis,de quo supponitur,quod habens propriam desinitionem, quae ad demonstrationem est medium potissimum; led ut constat ex prima,& secunda quεDtione, illa omnia habet genus: ergo. Notat tamen ibi Scotus , quod nullum ex praedicabilibus erit demonstrabile, nisi sub speciei modo, quod suadet ex nune posita ratione , se ilicet, quod oportet,quod de subiecto demonstrationis supponatur, quod est,ct quia est,quod non potest supponi de ullo sub modo speciei non supposito. Unde resolvit Motus, quod etiam propriam sit modo speeiei erit demonstra.
tioni subiectum. 8 a Dubitab. t. an genus sit a I iis praediea in bilibu universalius Huie dubitationi ,etsi breviter, si Teienter satisfacit Scotus, dieendosnq. 8. Vnivem. quod gemis , etsi Universaliori primae intenticini vitiatur applicari ,& adisiungi, ex hoe ramen non debet diei magis universale, sed solum poterit,quodam modo, diei maius universale , eo quod extendatur ad plura. Sie, ait Scritus, quaternarius est maior numerus binario,non veris magis;sie uti etiam
una speetes speetatissima non dicitur magis species, tametsi plura sub se habeat contenis
83 Dubitab. 3. an genus respiciat omnia genera sub modo speeiei infimae Respondetur affirmative eum seoto in quast. I . inivercvideantur expedita de hoc in quast. r. huius dist praeeipuὲ in s. Deinde considerat Scotus Bee. Sie deindε Motus in s. 17. vers. f.ad quotionem dieeκdum , ubi non sustinet solutionem aliquorum dieentium , quod genus non praedicetur de pluribus numero dissereniatibus nisi per aeeides, eo quod idem possiem
nuε , 6c species secundum extraneam ratε
nem. Suaderi potest ex eo , quod si ex aliquo motivo seeunda intentio generis non sciret spmeles,reliquas notrones generis e neernens, ut
numero distinctas,maximό,quia primae intentiones essent specie , 8e genere dioris, V. g. substantia, aecidens, dcc; sed hoe motivum vinia eitur a secunda intentione generis: ergo. Suadetur Deile: minor ex eo , quod liret substantia, aecidens ,&e. sint genere primo intentionali distincta hoe tamen nil impediat, et omisnia genera subsint seeundae intentioni generis definitae,ita ut sub eadem generis intenti
ne explieentur omnia , quin predictae generis intentioni possit addi differentia secund6 intentionalis specifica, nec species intentionales dividi; alias foret imperceptibιle, quod seeunda intentio generis , sub modo speeiei completae foret definita tergo illud motivum
a lecunda intentione generis vincitur.
Ο Dices,quod relatio generis distinguiatur sprete a relatione speciei, quia illa terminatur ad inferiora specie distincta ; hete veris ad inserIora numero distincta: ergo similiter relatio generis supremi distinguetur a relatione generis infimi, quia iIIa terminatur ad plura genere diversa; haee verό ad plura specie diversa. Responderi potest , negando an ecedens eum genus adhuc respiciens individua, quae spretes , derivet reIationem di Qersam Uiuinguuntur itaque,quia genus pr dicatur, τanquam pars materialis; non autem sic species. Quare, cum Omnia genera , hanc rationem praedeandi ut partem materialem , contrahant ita , ut eam secundό intentiona liter ιnveniant in specie constitutam,& infimiό dintinctam , inde est , quod genus sie insipectum,
olas differentias individuas permittat. Vndό debes stare in hoc, quod omne genus tam i ns mum, quam supremum, immediati subiiciuntur generi ut sic, ut seeund6 intentionaliter considerata, quia tam immediate est sie genuet vivens, quam substantia. Praedictet resolutio ni eonsentiunt etiam Rachomstae.quorum non
displiere hoe, scilieet, quod substantia non est genus supremum a seeunda intentione generis, sed a sua prima notione , quae supra se sci-l um habet transcendentia: Ae sie, quod a lia sint
genere distincta, non sumitura secunda intentione subi jeibi litatis ad genus ut sic, sed a pri
8 s Dubita b. - . an quando genus praedi-eatur de individuis incompletis, praedicetur sub modo speeiei ' Responderi solet assirmati-vEa re Iυentibus , quod genus de individuitineompletis praedicatur immediatet,& media iate de eompletis. Sic ex nostris nouissim ς Αuicinius Grosso, de ex alienis Dycini L Blaseor uterque hinc. Suaderi potest ex eo ,quod tune animal v. g. solum a idat supra vivens senties, differentiam ἰndividualem : ergo quia admodum speeici praedi caret. Prob. antecedens: quia supra vivens sentiens, solum addit, quod praedieans cognoscit; sed supra rationem vita υentis sentientis , solum eognoscit differen tiam individualem , utpote , quod indivi duum sit illud, quod moveturr ergo tune animal soIum addit differentiam individua lam. M m a Ad .
293쪽
Ad liane rationem conquere videntur quaecunque alia, quae in favorem resolutionis exis
86 Sed contra haec dices,& forsan bene,
quod tune,etsi non cognoscatur species deterriminata , potest tamen cognosci species ut sic; sed licie susseit, ut tunc animal praedicetur Vt genus: ergo. Maior suadetur; quia bene compatitur, quod tunc mihi proponatur, quod ii lud vivens sentiens est homo, vel Leo,& quod est alicuius speciei; imo videtur incompatibile, quod species ut sic non proponatus. Minor prob. quia esto mihi proponatur,quod est alicuius speciei, sufficit,ut mihi proponatur, quod animal illud non est tota ellentia,& sic, neque species; sed eo ipso,quod mihi proponatur , qui id non est tota ellentia ,& sic , neq'espectes , debet mihi proponi , quod solum est pars essentiae,& sic genus: ergo illud susscit ut
tunc anima I non praedicetur ut genus. Maior, in qua sistere potest disse ultas, sua fetur: quia si mihi proponatur, quod aliquid habet
compartem intrinsece, etsi compartem ignorem, sufficit,ut sciam, quod proprasitum mihi
non est totum. Deinde,vi ego, animal esse penus, ntelligam,non requiritur, nisi quod scia, dicere aptitudinem ad species , etsi rationem dc terminatam speciei non sciam: ergo.
8 7 Propter hoc argumentum , a me iam praeviso in quaest. antecedenti, resolvi parum propensus , quae ibi in conclusione., eontra quam , etiam primum argumentum disse ite
existimavi. Verum enim υero,cum usque ad-hiic praefata resolutio conscirmis Scoto appareat, hine pro so Iutione argumenti, dicam uantum adipiscar. Respondeo igitur, diceno , quod maior potest negari , ex e , quod possit percipi vivens sentiens , quin sit necellarium,quod percipiatur discurrens,aut irrationalizans; sicuti enim non repugnat, quod ex parte cibiecti animal sit terminus praecisionis, se nec repugnabit, quod ex parte actus; imόminus repugnant nobis plura ex parte modi concipienduergo etsi posset concipere speciem ut se , posset etiam eonei pere vivens sentiens, quin ullam speciem conciperet: ergo cum hine versetur disseultas iuxta ea , quae tunc per unicinem intenticinalem exercerentur a pr diatante , dum tune solum vivens sentiens , eonceptum in individuo, idem plificet, sussciet,ut in virtute i 'lius predicationis,animal sit in linea essentiae totum , quod essentialiter potest dici se illo,ut tunc ecincipitur, I incomplete coiisderatur. Addo hinc, tile nimis compatibile,quod tune,nec ipsi proponatur genus, nec
species;quia non est insallibile,quod mihi prolonantur ea , quae in aliquo sunt; non enim empcr,& quando vertimus sensum ad homi nem, intelligimus,quod sit praedicabilis do in-
qividuis; quod per animal disserat ab Angelis;
quod per elle ereatu Deo,conveniat:quod habeat passionei a tota essentia dimanates,&e.&tamen non minus repugnat,quod hee non sint
in homine , quam quod illud animes non sit in
specie. Itaque tunc cognoscitur , quod illud, quod moveIur, est vivens sentiens,& sie eum vix ens septi eqs, ut tota essentia cognita dicatur , dicctur sula modo speciei. Noto,quod ut Iub modo speciti dieatur , non requiritur, quod ratio imentionalis speciei mihi occurrat , iusscit quod possit deinceps resultare reis
latio: de quo in lib. Entis intentronatis.
2 8 Sed tamen , ut haec difficultas plen
evisceretur, respondeo ad argumentum, concedendo maiorem,& distinguendo minorem; sed hoe sufficii , ut tune animal praedicetur ut genus, sub aliqua eonsideratione,permitto; sub omni, nego, de sub hac forma,& explicatione, statim expedienda , teliqua argumenti distinis guti. Dico itaque, quod etsi tunc cognoscam, quod animal sit illius habentis speciem;sed tamen, cum tune , ita debiliter species influat, quod etsi non influeret eius cognitio, non minus indefeetibiliter diceretur de illo animal, insertur , quod tunc , ei si aliquo modo possiςdWi genμs,sed i men absolutum,& independens exercitium, quod specie non cognita haberet, emcit,quod in re,& absolute prae licetur, ac si genus non foret. Deinde potest daei,
quod tune animal, saltim negative,& eomparative, non praedicaret ut genus. Explicatur
sic:dum animal praedicatur de individuo comis Picto , ut genus, praedicatur vitale mediate, quia determinatet, de distincte cognoscitur sycies, quae est medium,ut animal, seu genus praedicetur de Petro v. g: ergo cum dum praedi catur animal de individuo incompleto , se
species non sit determinativa animali ratis,ne-.que sic sit medium , ut animal praedicetur de illo , poterit diei, quod haee praedicatio, Vt
Comparata ad aliam, non est generis,sed poterit negative dici speciei , hoc est, non generis absolute,& determinate,ut a La; semper enim
hule deficiet, quod speetes sit a priori ratio determinativa animalitatis; imo animal foret tunc inductivum immediatum speciei. 89 Tandem, qui praedicta Deile non capiat,poterit respondere facili me,& sorte me lius,d icendo,quod hine versatur dii sicultas , lepraedicatione alicuius peneriel respectu indi viis sui incompleti: unde,si vigorose instetur,quod
sit imperceptibile , non esse genus tunc, qui
294쪽
percipitur ibi speetes,dicetur in tali easu,quod
stricte , ct sub omni consideratione , non erit de individuo ineompleto praedicabile. Ratio est; quia si tune praedicatum generieum assiriametur de illo quod movetur,quia illud est specificum,clare: dignoscitur, quosl s ubiectum illius praedicationis est species cum individu tione,quod est individuum completum.
so Dices, ita esse , sed tamen id intelligi pro individuo incompleto , quod etsi habens
speciem percipiatur , non vero habens determinatam speciem: ergo illud quod movetur, semper erit incompletum, eum et si specificum esse pereipiatur habere: non vero specifieum
esse,determinatet percipitur. Respondebis, firmiter stando in hoc, in fine, responsionis somma ponetur quod prout ex specifico medio, illi subiecto sine formidine applicaretur genericum, tunc tale subiectum, individuum essit
completum. Itaque, debes nimis eonsiderar quod in animal affirmatum de illo, quod movetur ,vertitur dubitatio subduplici modo. Sub primo modo, ita ut inquiratur, an animal, ut est vivens sentiens, dicatur de incompletol Subseeundo modo, ita vi inquiratur, an animal, ut dicitur,coenita,& movente ratione specifica , dicatur de incompleto 8 In quibus modis magnam de s praevidere aequivocationem, de disserentiam. Si enim animai,dictum ut vi- v n, sentiens de illo,quod movetur,quia praecise movetur, dicatur; tunc praedicatur ut tota essentia,eum solum mediet cognitio motus, se subiectum est incompletum . sin autem Percipiatur species ut sic in individuo , de species
ut sie sit me lium ut sub secunda intentione generis praedicetur animal , tune individuum vecor respo ndens il li rationi generis additae rit strictet completum. st Signo rationem ex eo,quod etsi ut aliquid dieatur incompletum respectu generis
exerciti, & Prim6 intentionalis, nil obstet, quod species vi sic pereipiatur ; sin autem, ut aliquid sit incompletum respectu generis
nati & secundo intentionalis. Fundamentum rationis deducitur ex eo . quod genus signatum , id quod determinate requirit Pria completo individuo, est species indeterminata, de ut sic, ita ut concepta secunda intentione spe eiei, eoncipiatur ultimior ,& determinatior
stenerit subi Ribilitas in illo , & in quocunque
individuo. sp ciet enim secundo intentionalis non datur multitudo: unica enim est secunda intentio speciei, quae pro diversitate speciorum primo intentionalium,non variatur:ergo
prout de aliquo indiυiduo alsimetur aliquid sub modo generis,quia ad id movet ratio lpe-
eiei,debet diei,quod seeundum illum modum
est eompletum, & determinatum illius affirmationis lubiectum. Nequε ad hane completionem requiritur, quod moveatur, sed quod quis concipiat in aliquo,genericum,& specifi- eum. Erit tamen incompletum resipectu praedicati in actu exercito; quia etsi speciei cognitio sit medium,ut qua genericum , & secundis
i ntentionale percipiatur; non tamen erit m
dium , ut percipiatur ptam 6 intentionaliter
cum ut sic percipiatur, leum medium sit mo tus, ex quo assirmata ratione viventis, c& finiatientis de moventi, excitatur cognitio specifiei , ex qua affirmatur ratio genereti. Quod enim ratio speeiei non sit medium , ut Vivens sentiens dicatur de illo, suadetur clare ex eo,
quod sub seeunda intentione speciei non m Mittis fit lapis,quam homo: ergo ex secunda intentione speeiei non derivatur illius praedicatias knsus. Unde nosces, quod solum potest derivari ex speeie prin 6 intentionali, quaesit
vivens sentiensiv.g. homo, vel Leo, quae cum
non percipiantur nisi sub secunda intentione speciei, manet, adhuc cum cognitione speciei, incompletum individuum primo intentionaliter, cum nullius priinae intentionalis speciei dctur, nee tune dari possit cognitio. Quare, eum pri md intentionaliter, totum quod dici tur sit vivens sentiens,inde dicitur,q uod sie.υt tota essentia praedicetur. set Si dicas, quod iam primae intentionalis speeiei eoncipit rationem communem; di- eam tibi,quod signes mihi unam rationem primo intentionalem speciei, omnibus speciebus prim S intentionalibus communem: ergo cum
in illo individuo, nee eossit signari ratio determinata speciei primo intention hater , nee secundo intentionaIiter possit signari determinatior ratio speciei, semper insertur, quod etsi sub una consideratione foret Incompletum; non autem subalia. Ex quibus in forma
respondebis enthi me mati,distinguendo ipsum sub his eonsiderationibus,assirmando sub una, de negando sub alia, utpote sub secu do intentionali.
295쪽
cor resatum, ideo postquam de senere egi mus , de specie agere decernimus. Species enim,etsi quoad entitatem indivisibiliter eonsideretur,tamen quoad modum,sub duplici respectu,scilicet, subiicibilitatis, & praedicabilitatis, iii ieienda proponitur , ut iuxta Porphyrium eam se decernit Scotus inq gr. UniversaI. Quare in praesenti disti, c. ut subijeibilem, 2 ut praedicabilem , secundum genuinam mentem Doctoris nostri, speetem examinare intendemus. Noto hinc, quod Porphyrius in eapite de specie, cathegoriam , seu praedicamentum subitantiae signavit,ad instar emus , cuiuscunque alterius raedicam enti ordinatio potest metiri. Vnde ine, pro utiliori Tironum fructu, bonae lubulantiae arborem solent prope sensibiliter erigere uius iam abundant exemplaria.
e Irea primum resolvo , speciem L . subiicibilem poste se definiri qua
sub assignato ροπι turre ne ς. Da otus ad literam in g. gr. Vnivem Plures eam admittunt, ut strictam, quorum novissimus Dyoni. Blaseo in 3. dist. 3. q. a. art. 1.
Quod praedicta definitione sufficienter species subiicibilis percipiatur,suadetur ex aliquibus,
quae tradit Scotus supra. Tune enim species ut subi jcibilis rectε explicatur,quando perexplieationem intelligitur,aliter ac vi praedicabilis;sed aliter se intelligitur, explicata in ordine ad genus: ergo. Maior certa videtur,quia
id pro subitet bili intelligimiis in specie , quod non intelligimus, Pt praedicabile; aliis nequε sub ullo conceptu subi jeibilia, di praedicabilia
darentur. Minor non minus convinci vide
tur; quia in ordine ad genus intelligitur, ut subiecti im;sina tali ordine,utpote versus individua , intelligitur ut praedicarum; sed quod
intelligitur sub secunda intentione subiecti, aliter intelligitur, ae quod intelligitur sub seeunda intentione praedicati rergo aliter intelligitur , se explicara in ordine ad genus. 3 obi jcit a. Seotus,quod Porphyrius duplieem speciei in ordine ad genus signavit definitionem,utpote praedictam,& hanci*eelea est de quagen ι , ct εν est quod quid est, pr dieatur; Dd ex Aristo t. s. Topic. non sunt multae definitiones eiusdem, sicut nec multae Sentiae, quia sic non es let definibile tergo vel Porphyrius definivii, quod non erat desini hile, tradendia duplicem definitionem, Mel una
ex duabus traditis repugnat. Respondebis, veram elle minorem Ar itotelis , formatam re
pectu definiri, quod est absolutum; quia eum definitio istius indicet eius esse in se , est 6 talis este expendatui definitio,reliquς superfluunt, cum quieteat respectus, sub quo nova possie
excitara c. nsido ratio; species verb, eum per se reseratur ad duo, dum unicus respectus expli-eetur, manet υltra locus, ut sub alio aliter exispendatur.
Praedicta expositio videtur placi re Sectisto, prout species dicit ordinem ad super tu, quod est genus, re ad inserius, quod est indisi 'duum ; quia cum sub his respectibus, diversi, intentionibus species induatur,& diversis definitionibus poterit expendi; quia eum neunda intentio sit in recto definitum,ut diximus,dum versus individua habeat speetes seeundam i tentionem praedicabilem , & versus genus habeat secundam intentionem subiicibilem, merito duplicem definitionem terminabit, dum ut videtur subesse dupliei intentioni , duplex in recto maneat definibile. At ver , quod in ordine ad genus duplaeem habeat definitionem,nempe, duas supra relictas, displieere videtur Moro; quare instat sie: sic , servatis semvandis, debet considerari sipecies versus genus, ae versus individua, quia etsi distincta sit risubiicibilis,ac ut praedaeabilis, sed tamen dum vnteam habet intentionem subiicibilem , &ὐnam habet praedieabilam: sed species solum vnicam liabet definitionem in ordine ad individuum:ergo& unieam solum debebit habere in ordine ad gentis. Respondet igitur Seotus argumento, dicendo, unicam scitum esse definitionem specta subiicibilis,ut pote,exbibitam in resolutione : sicque de alii est dicendum, quod solum sunt expositiones illius t unde si plures inveniantur,non definitiones,sed noti-seationes sunt dicendae. s Obi jeit a. Scotus: per definitionem p stam in resolutione,sei licerw ob assimnais
296쪽
anitur genere, babetur, quod speetes per se sit subite ibilis; sed ex hoc sequeretur,quod peris non foret praedicabilis ergo. Prob. n. in retoppnsita non insunt eidem per se; sed suhiteibile,& praedicabile sunt opposita: ergo si subi i-
cibile coveniret per se,exnoe sequeretur,quod per se non foret praedicabilis. Respondetur,
quod relativό opposita possunt inesse eidem, sed non respectu eiusdem , eum solum se sine opposita: & sie,quod est praedicabile respectu individuorum , poterit sine oppositione esse sut i icibile respectu generis.Sel licet exhibita
solutio,ab Moici etiam proposita,sufficere videatur, tamen semper videtur Scoto,quod aringum e Dium remurmuret ex illo Philosophi s. MetaphyL. Scilicet, incompatibile esse, quod idem bis relatime dicatur, te licet respectu inindividui , & generis , quae sunt diversa, eadem ramen praedieata speciei bis relative dicerentur. are igitur , ut utrunque S tus dissolvar,notat, quod speetes potest eo siderari se eundum suam primariam rationem, secudum quam dicat sua praedicata , eam in esse primo constituentia:& deinde potest considerari s eundum rationem alicuitas principii, ex quo iam eonili tuta fuit intellecta; ita in utraque considerati a conveniat speeiei de per se , cum una sit secundum suae essentiae rationem , Aealia seeundum rationem principii , is quo fuit
consti tuta; non tamen ita,quod utraque conin
sideratio ipsi eonoeniat de per se primo, cum
essentiae pri m s debeat eonvenire, dicere se ad talentiam prinei piorum , ipsam constitue lium,quam ad rationem ipsi eompetentem ex ratione deriυata a principio, ipsam iam eo stitutam relinquens .His ita
eidem non possint duo convenire per se primo,sin autem per se;quare dum primo, δέ per
is non conveniant,ausertur duorum relatIvo
rum oppositior de ait Motus,quod dumini Iosophus dixit quod idem bis telati non di-eebatur,debebat intelligi, idem bis primo relative: non diei. Itaque resolvit solvendo argumentum , quod etsi spetis reseratur per is ad diversa; non tamen per se primo;quia pri mo restriuria unam, nempe, ad genus, pςriuam rationem , at per se ad aliud ,nemPE, ad Indi υiduum, eundum rationem sui generis. Relativum enim secundum genus, ut est hinc species, est relativum per se, quia ineludit in sua essentia illud,per quod resereur. At sp cies dicitur deprr se,& prim6 ad genus,quia non dicitur secundum id, quod includitur, sed secundum suam primam rationem , potius iam Includentem , quam inclusam, ita ut esse pri-
marium, sit eomponi ex tenere, & differentia;ex q uo di manat,quod sic constituta ,pra dicetur,& vertatur ad inferiorar unde re solis vit Scotus,quod primum eorr elativum est genus. Seeundum autem rationem sui generis, dicitur relative ad illa, de quibus praedicatur quia diei de ,eonvenit sibi in quantum est universale aquae ratio est posterior ad rationem intrinseeam speciei , cum ipsi eompetae, quia suo primo eorrelativo, scilicet,generi,competit. Ex quibus co ncludit Scotus, quod prima definitio, utpote posita in resolutione ,es
speciei propita secundum se, quia datur per
primum eius eorrelativum ς at vero secunda,
utpote, quae in quas . latuenti dabitur per in dividua, est per posterius, sed magis ad propositum , eum sit propria i peciei in quantum
universalis. Videantur dicenda sn .s l. s. q. a. in solutione ad argumenta.
7 Obiteles 3. etiam individuum subitet generi: ergo aliis ab speete eo venit sipeciei de finitio. Responderi potest ex ipsa doctrina Moti , distinguendo antecedens: in dividuum subijci generi, primo , N immediatό , est falsum ; mediante specie, est verum. Si instetur, quod individuum ineompletum immediatε subi jeitur g neri. responderi debet,quod tunc non ut generi, sed ut speciei subi ieietur Si instetur,quod etiam ut generi, respondeatur in tali casu, quod circa hoc adduximus in quam
8 Sed instabis contra primam solutionem argumenti,dicendo, quod in definitione des- eit illa particula immediatὲ. Responderi potest, d icendo, non deficere,cum eo ipso,quod species definiatur , eertum debeat esse, quod si aliquod praedicatum possit intelligi sub ratione prima, de immediata in definitione, sub ipsa potius quam sub alia debet intelliguci in definitionibus,prima, & immediatiora deinbeant explicari. Sic , si aliquis interrogaret,
rualis sit differentia hominis, rectό ei responeretur,quod rationale, tametsi etiam per risibile differat ab illis , a quibus per ratio
nobis definitum in ordine ad speciem r erg adest nunc eireulus vitiosus, definiendo sp elem in ordine ad genus. Respondetur negando eonsequentiam ex Scoto in solutione pri--3 arguments , ubi ait, quod species dieitue eorrelative: ad genus, & ideo necellet est, aliquam eius definitionem dari , in qua ponatue genus,in quibus definitionibus non est eireuis Ius vitiosus , eo quod sine vitio adsit ei reuius in ipsis quidditatibus extremorum definito
297쪽
rum,utpote, inter speciem,&genus,& quodlibet debet definiri lecundum propriae quid diis talis rationem; imo dico, quod sine tali circulo , malu definirentur entia , quae sibi ad invicem circuunt,ut videri valet In omnibus cor relativis. io Dubitab. I. an terminus adaequatus
relationis generis sit lota specie, Ante responsionem rogo,an pro terminis adaequato intelligi debeat adaequatum insimul cum primo,&immediato; an vero δ primo , & immediato praeci uiadsi pro termino adaequato intelligatur praecise,quidquid geneti subiicibile sit,respondeo,quod terminus adaequatus eiusdem inspecὶe relationis generis, poterit ei Ie species, &individuum. Ratio est in promptu;quia id sol si ad aequat aliquid in una linea, quod ultra Ie nulli relinquit locum; sed species sic terminat relationem gerneris , quod ultra se relinquae individuum lubi jcibile ;& species, de individuum sic terminant genus , quod ultra ipsa nullum quod subi jcibile sit, relinquant: ergo
terminus adaequatus subi jcibilitatis, non erit sola species, sed erit species cum individuis.
nerar , quia etsi mediate genus ad individua
Terminetur, terminatur tamen secundum speis etficam,&eilentialem rationem generis,ac ad speciem,cum terminetur semper ut pars materialis r ergo haee duo subijcibilia , eamdem in
specie te lationem respectu generis terminabunt. Deinde potest suaderi , cum stibi jeibilia haec, non sint in specie distincta, lino individua non possunt habere aliam speciem , quam ipsam,quae est immediatum lubiwibile,& ta dem, ne in hoc detineamus, si aliquis ex meiadiatione, & immediatione 1ntendat contrarium, dici poterit , quod erit relatio distincta in specie reducibili, hoc est, in specie sub sp cie ; non tamen in i pecie stricte opposita, cum ea . quae sunt individui , ad speciem reducanis
II Sin autem pro termino relationis intelligatur adaequatus, & primus, breviter re pondetur dicendo,quod tota stricies sit terminus adaequatus. Ratio deducitur ex hueu itedictis: si enim genus ut genus dividitur numerice, serivatur ex eo, quod secundum se divide retur specifice. De ndu,si quis possit concipere specierum multitudinem sine recursu ad cog nitionem individuorum , nil conceptui gene rico de siceret ex his, quae ipsi prim 6 i neste concipiuntur; non autem sic deducere quibit conceptum ne neri cum ex individuis, siue recursu
ad cognitionem specieia ergo quia terminus mi no subiicibilis , & terminans relationem generis,cit species.
REsOLUTIO CIRCA SECUNDUM.12 Esolvo, speciem subi jeibilem,ve
intelligitur sub secunda intenistione subiicibilitatis, non esse universalem. Deducitur sufficienter ex doctri nis Scoti in quam a I. Vnive sal. Suaderi potest ex doctrina Stuti sic: lum potes dici νniversale, quod est praedicabile de pluribus; sed species lubilcabilis, ut subiicibilis,non est praedicabilis: crgo neque universalis. Maiorem probat Scotus in quaest. 27. quia id solum potest concipi universale, quod descendere in inferiora concipitur; sed solum quod est de pluribus praedicabile , potest concipi in inferiora descendere: ergo solum potest dici universale,
quod est praedicabile de pluribus. Minor lua dctur; quia solum potest elle praedicabilis species subiicibilis,υt subiicibilis,easu in quo aliquid ,quod ascendit,descendat ut ascendit; nee non ,casu in quo aliquid respiciat retro, quae respicit ante, prout ante respicit; species enim
ut i ubi jcibilis ascendit, di qua ante ipsa sunt respicit; sed uidetur imperceptibile, quod aliquis descendat, prout ascendit ,& quod respiciat retro,prout respicit ante:Vnde physice ex Philosopho dicitur, quod non est eadem via ascendentis, & descendentis, quia acli vis una,& deelivis alia: ergo & erit imperceptibil ,
quod species subiicibilis, ut subi jcibilis , sit
praedicabilis. Addo etiam, quod quomodo iscunque discurratur,s species subiicibilis non foret praedicabilis, ellet impossibile,quod species subiicibilis foret univei latis: ergo semper salvatur , quod quo in odocunque re duplicetur, species est universialis, quia praedicabilis: ergo non quia subijeibilis. i 3 Dieent a Ii qui, sufficere ad uniυersa Iliatatem, quod ex vi alicuius cognitionis cogiano icatur aliqua natura , a differentiis indiψiduantibus abstracta, & species ut subijeibilis,' se abstracta valet cognoici. Contra; quia ad
uni .ersale logicum non solum requiritur, quod non respiciat inferiora, sed quod ea res pietat, vel saltim respicere possit, ut ex eius definitione patet. Contra z. quia dato, quod postet natura sine inserioribus esse uni υersalis aliquomodo, non tamen in casu, quo ipsa natura in se inferior sit; qiiod convincitur,quia si in sit universalis denudatur ab inferioribus , ut
naturae universali nocivae, magis ipsi noceret
inferioritas propria, cum sit intimior , Je siepoti in deberet ab ipla denudari: ergo. Quod in se sit insertor , suadetur ἔ quia secundum us,
quod est, respicit superius; alias subi j cibilitas
298쪽
t Dicent alii , quod species subii eibilis,
v. g. homo, potest subiici animali, vi Venti, corpori,dce quae sunt plura. Dcinde, licet non sit apta,ut praedicet, est tamςn .pta, ut passiυε praedicetur de illis,leu ab illis:ergo poterit ut subiicibilis,elle univer salis. Contra in primis; quia universalis aptitudo dς pluribus, debetem respectu inferiorum , immediate eamdem
naturam participantium I nec non ipsa inferiora debent equalem habςre entitatem:Deinde,sine gradibus contrabentibus est impereep tibili, multiplicitas;quorum neutrum haberet talis natura et quia immcdiate Unicum solum respiceret: Deinde, omnςs illi gradus forent dii formes: & tande ipsa nunqua foret contra-hibilis,sed individuam,& cotrahens ergo &e.i s obiicies: species subi jcibilis, ut subit cibilis, est praedreabilis de omnibus speciebus
subi jeibilibus:ergo est universalis Relponderi solet, negando antecedens,quia species subitis ei bilis,quando est univers iis, non est talis,ut stibi ieibilis, sed ut praedicabilis. Instant tamen,& non Ievi apparientia; quia eo modo species est praedieabilis de inferioribus,qtio inferiora conveniunt in specie; sed inseriora sunt inse riora,& eonvenientia, prout sunt species sub
iicibilest ergo quia specις subiicibilis, ut sub iteibilis , est praedicabilis. Hoc argumeniatum est eiusdem apparientiae, ac illud in pri rea quaestione generis dς relictum , videli cet , quod genus definitur prout est genus; sed
quod definitur est speciςs z ergo genus ut tale, est species. Itaque pro solutione argumenti,aeadem doctrina est notanda, c in quaestione generis annotatam reliquimus. In primis igitur consideratur homo, qui denominatur species, in qua eonsideratione,homo est res primo in tentionalis ,& eetes est modus tecuneo intentionali ,sub quo intelligitur. Deinde, sp eies potest e nsiderari ut iubi jcibilis, vel ut praedicabilis,in qua consideratione, species iam manet res prim Sintentionalis,N IVfubi ibitis extat modus secundo intentionalis, sub quo intelligitur species. Si deinceps eonsidereis tur subiicibile,ut universale, de in ella subiici-hili commune respectit omnium inseriorum, tune subitet bile erit res primo intentionalis,& respectus ecim munitatis ad inferiora erit
modus seeundri intentionalis, sub quo subiiciabile intellitetur. In quibus debet ad verti, quod sic ira qui lditas generis potest intelligi sub se eunda intentione speciei, ita ut genus in quid, seu primό intentionale,possit dici species se
cund6 intentionalis,sie subiicibile,quod transit ad elle quid,' res primo intentionalis, po terit subesse secundae intentioni praedicabilitatis, at autem geuti nunquam potest dari ea sua,
in quo nee secunda intentio generis possit aia firmari de seeunda intentione speciei, nec t
tum concretum genericum de toto concreto
specifico, quia natura ut dicens secundam intentionem genere iratis , non potest dici de alia, ut in recto dicente secundam intentionem speciei; se nequε poterit dari ea sus , inuo, nee subi jcibile secund6 intentionalepos. t esse secundo intentionale praedieabile , nec
concretum ex natura,& ex notione subijeihili valeat affirmari de eonereto ex natura, &ex secunda intentione praedicabili.
16 His ita, iuxta Iidiorem doctrinam
Scoti, expositis, respondeo argumento disti
guendo antecedens t speetes subijeibilis , in subijeibilis seeund6 intentionaliter, est secunia dclintentionaliter praedicabilis, negatur: speetes subi icibilis, prout subi jcibilis non est seeunda intentio, sed transit ad esse quid,& rem prim6 intentionalem,conceditur,& similiter eonsequens intelligi debet. Itaque die o , diffi-eu Itatem versare, an subi jcibile ut est secunda
intentio ,& modus rationis informans naturam, ipsam referens alteri ut superiori, possit esse se praedicabilis, utpote secunda intentio praedicabi litatis,quae est modus reserens naturam alijs ut inferioribust Quod negamus;quia vi rei'ε aiebat Motus in q-. I. st 2. generis expositus, est imperceptibile, quod modus dieatur de modo , nec forma de forma , quia modus transformetur in rem, & forma in sub
siderentur ut secundae intentiones,per diversos re ectiis informites naturam, erit impercepistibile,quod sic, subijcibile sit praedi ea bile, nee o
contra, quin subiicibile v. g. deperdat elle se eundam intenti nem,quo deperdito cessat dis-Multas , cum haec inquiratur desubijeibili ,&praedirabili secundum esse notionum. x Ex quibus ad instantiam adaptari potest solutio. Respondeo Igitur distinguendo maioremten modo species est prφdicabilis,quo
inferiora conveniunt in specie , eo modo est
praedieabilis,labi jcibile,quod est res,eoncedo; subiicibile , quod est modus, nego. Vel sie i in
actu exercito, conceditur; in actu signato, ne
gatur. Deinde distinguo minoremi inferioraeon renitit in specie subij cibili,quq est res, prout sunt speetes subitet biles,quae sunt res,cone edi iatur Ialio modo, negatur , & sic usque ad ultimum est deveniendum. Itaque dieo,quod dum
species subi jeibilis percipitur ut inferioribus
299쪽
intentionem praedieabit ita tis,connotantem in obliquo naturam primo intentionaliter subisse cibilem,& sie physice communicabilem. Haee notentur,quia sne notae magna praesentia ,sinci time quilibet confundetur , ut in quaestione
18 mi jeies α. species ut subiicibilis te iapicit superius; sed hoc respicit in serius: ergo iam species respiciet id, quod inferiora respicit,ac Per conlequens, saltim mediatό habebit inferiora,quod sufficit,ut sit universalis. Insto argumetitum in forma, quae appetit materiam appetentem formam formae illius destructisuam: ergo sorma suam destructionem appetit consequenter. Respondeo breviter concedendo maiorem,& minorem,& distinguo cons quens: mediate habebit interiora disparate,&ins ordinate, transeat; subordinate,& intra lineam , intra quam i mmediate respicit sup rius, gatur. Itaque dico, quod mediatio potest aliquid eonstituere universale,quando et si mediate respiciat inferiora, sit mediatio eius dem in speeie gradus, v. g. quando senus mediate te spicit individua, quae etsi mediate re Lliiciat,illa tarneir respicit per gradus consimi-oe, di subordinatos, cun, semper per omnes gradus descendat at autem non sie species sub-ijcibilis,cum respiciat superius per gradum a cendendi, dc superios per gradus descendenda inutiora respiciat. i rς Dubita b. an saltim speeificative omisnis speetes subiicibilis sit praedirabilis, & eeontra'Quoad primum,affirmative debet retanondeli,eum nulla species subiiciatur superi ri,quae nferiora non habeate ergo Omnis spe etes subi jeibilis erit praedicabilis. Antecedens orto suadetur,quia si aliqua speetes subi Ribilis posset dubitari sine inferioribus,soret infima,& haec inferora habet: ergo &e. Quoad ultramum , si stracte loquendum non sit, existimo
posse responderi negative;quia ens abstractu mab omnibus entis speciebus, est: praedirabilis speeimsed ut ex se conflat,nullum est,cui subasei possit: ergo. Dixi si stricte non sit loquendum,cum sic,dissicile gradus specificus de enis suadeatur. Unde existimo,quod stricte loque-tiir melius,tum sie desinant r es sub proporti ne, qua incipiunt. Datur enim quoddam subiicibile,quod iion est species,uidelitet,individuum,quod est ultimum tergo Zc videtur dari quoddam predieabile,quod non sit species,uidelicet,em,quod est primum. Sic enim malijs proportio nantur; quia Guti in individuo invenitur subi jcibile non praedicabile,sie in ente invenitur praedicabile non subiicibilet ergo
De specie, praedicabitis quidditate, re
ro Uod de principali inquiritur
I in praesenti , est quidditativa
definitio speciei ut praedicabilis,luius varias adducere poteram Oxplicationes, sed eas praetermitto , cum certum sit,omnes,mmdena, vel consimilem habere in re noriama m; siquidem hine, tametsi his, vel illis verbit, omnes tamen illam explicationem speeiei applicare intendunt,per qua speciem a genere. ocab alijs praelieabilibus distinctam cognoscere queant. Idem intonium circa expositionem uid ditativam cuiusvis praedicabilis est una disserto Logico Observandum. Unde
et i Resolvo , speciem praedicabilem rectigesse se definitam e qua de plurι s differentiabus tantum numeris in eo quod quidsit Jrediacatur. Ita Scotus ad literam in qua l. a I. versa . de in quati. t Z. vbι propter clariorem solutionem cuiusdam argumeti,addit ly taniatum .Quod recta sit exhibita desinit io suadetur eriter, quia per ρυή ars de Pluribus, eonvenit immediate cu omnibus praedicabilibus, ergo ex parte gen*ris non descit. Deinde me pradicare π qmd,differt a proprio,& aeeidi ti,quae sotu in quate praericam. Differt etiam. genere per praedicaret de pluribus πα- mera diderentibus;quia genus, non tantum de pluribus numero praedicat. Vbi nota , quod motivo ponedi ab M.toly tantum in definitatione speeiei,orta duxit ex hoc argumeto, ne pe,quod ad differre sp ie,sequitur diffeι re nuria mero ex Aristotil. s. MetaphyLPMId antec dens in genere non distinguitur a consequenti; sed consequens generis ponitar in definitione specieit ergo insertur ex consequenta , quod quidditates steneris, speciei, non distinet natur.Propter hoc etiam arguinem Scotus exponendo definis inem speciei addidit Iy ranismquo modo,distincta redditur species a generis eonsequenti. Denique dissert a dissetentia me
praedicare in eo quodquid . Videatur expositio Moti supra in g. I. de gonere. argum. 6.t et Sed tamen pro maiori explicatione deis finitionis,& aliquorum oppositorum soIiit ictisne, explicandum venit aliter hinc , quomodo praefata definitione possie species , distini ta 1 differentia cognosci. Videtur enim,quod dif- secentia praedicetur de pluribus tantum numero differentibus. Dernde, species non Ium praedieatin qnid , sed debet etiam praedieare seeundum partem formalem , cum sit prae . dieabile,ex parte materiali, & sor mali conuatum:ergo licet ly tantum, quod est in definitione speciei positum supra quid , posset dii -
300쪽
differre speelem δ differentia ,quae tantum inquιd non praedicat,eum Praedicet is quale alia tamen ly tantum 1n ' ιἀ, cum repugnae et
speciei, quia si in quale non praedicaret, non praedicaret ut quid ex materiali,&formali compositum, inferri debet, quod expositio speeiei sit diminuta. et 3 His respondeo dicendo breviter,quod ex oppositis hipe , nulla sequitur diminutio. Itaque dico, quod ut aliquis discernat tres ensentias ex tribus appostis definitionibus , s . tum requirit e , quod propositis definitionibus duarum ess ntiarum, cognoscatur, quod definitio,quae remanet, lis inista cognoscitura definitione aliarum cum ipsa divi lentium; sed propositis dek i itionibus generis, si Ferentiae,Ac ipeciei,cognoscitur, quod adhue sit distincta defioitio speciei intra lineam praelicabiliun tergra. Maior debet elle certa, posita reduplieatione pr positi supra lineam praedi cabili uni, seu quinque universalium,qu,a etsi aliter possct dari defi utim , quae nec foret secundae intentionis eeneri , nec differontiae, quin inde sciret definitio speciei; non tamet, ad invalidaretur ex suppositione , quod ioret universale , Zetale non foret ut genus, differentia, See. Minor suadetur definitionum pr' positione: quia definitio speciei, ex illa partiacula tantum numero, ste. eonstar, quod non se generis. Deinde ex eo, quod non ponatur in quate, seu id per madum qu ιι 1 , cra noscitur quod non sit definitio differentiae. Denique ex eo , quod nee praedicet per modum εὐιιι, nee per modum quid , tantum mero ,& tamen praedieet intra essentia .n, manifeste eoenose itur , quod praedicςς per modum totiu viuia intra essentiam non sunt alii modi praedi eandii ergo propositis deta nitionibus Generis, differentiae , & speciei, cognoscitur , quod adhue sit distincta defini-eio speeiei intra lineam praedicabilium. Nota etiam hine, quod i ieet different Ia non tantum praedicet an quale, eum praedicet intra essentiam; at quoad madam, tantum praedicae in quate: ex quo potest differre ab specie,quae
quoad modum non pridieat latum n quale. 24 Dices ita esse . videtur tamen, talem
distinctionem praedieabilis speciei debere PQ-lni in illa. Respondeo, id non esse nectitar lum, imε foret superstimm ,quia si eooposita speciei manifestant differetiam in his, in quibus cum specie poterat e cinvenire, nil superuius,quim quod speetes eam manifestet, dum eam non manifestando, manifestet.
ς obile est Speetes potest esse praedieabilis de differentibus plusquam numero: ς H
per esse tantum numero praedieabilem,malε definitur. Probant antecedens ; quia rati unionis humanae v. g. est species; sed praedi-eatur de plusquam numero: ergo. Maior suadetur; quias uniones humanae essent diversae speciei, etiam & homines, qui ex illis compo. nuntur, ellent diversi: hrgo. Minor suadetur; quia unio humana praedicatur de unione Petri ' Pauli, quae putquam numero differsit; quia unio Petri magis differt ab unione Pauli, quam alia unio ipsitis Pauli, quae solo numero differt: ergo. Confirmantur;quia genus infimum praedicatur de plusquam specie di ferenti se ergo similiter species infima deptu quam numero. Prob.antecedens; quia animal v. g. eth genus infimum: alias haec definitio,homo est animal ratιonale, non esset bona : sed animal praedicatur de homine , &equo, qui plusquam specie differunt: ergo.
Prob. minori, quia equs minus differt a leone, quam ab homine et ergo eum a leone differat
speeie,ab homine plusquam speeie differet.
6 Hula argumento rei pondent unifor m,ter P. Quiros, & Pater Peinado hinc. Resis pondeo tamen negando primum antecedens.
Ad illius probatIonem respondeo negando minorem , ad cuius probationem respondeo, quod est6 latici unionis humanae, ab omnibus unionibus, veluti species ab individuis , ahs
trahatur, non differet numerice una Vnio ab
alia plusquam reliquae. Ratio est, quia vel est aeque abstrahibilis ratio specifica ab omnibus, ita vi respectu omnium ratio speeiei abstractae sit infima , vel non 'Si non sit infima; nili mirum, quod talis ratio abstracta de plusquanumero differentibus dicatur.Tunc enim nil contra nos,eum diei ramum numero , solum speciei infimae tribuamus. Si species abstracta sit infima tune distinctio unionum erit aequalis, quia si supponunt, quod i nsi num speciei, Unieuique unioni est immediarissimum , est impossibile , quod ulla unici dicat plusquam id, quod septa infimum,& immediatu speciei diei, & addi soIet, quod est pure numericum.
2 7 Vnde non valet dicere,quod unici ει tri magis differt ab unione Pauli, quam alia volo ipsus Pauli. Non valet,quia tune distinctici numerica viaicinum non attenditur penes Petrum ,& Paulum , sed penes rationem communem speciei , versus quam , scuti non possunt nee magis, nee minus couenire, sic vltra ipsam , nee possunt magis, nec minus dinferre. Quare dato , quod possent amplius differre . dum non foret uersus rationem
speciei praedicabilis , nil contra intentuma quia hine solum loquimur de specie , ut Nn a spe-