장음표시 사용
371쪽
35 Dicent alii,animal, quomodocumque inspiciatur , posse praedicara de humanitate, tametsi sub Omni modo habeat esse partem, esto esse partis se metaphysteum, quia partes metaphysicae non polIunt non habere realem idemptitatem,& eo ipso quod aliqua sint rea. liter idem , susteit, ut vere possint per praedi.
cationem habere unitatem intentionalem. Sed contra in primis ex Immediate dictis. Contra deinde ex Doctore nostro inq. I 6. Umvercvers. Atiter dieitur, quod lieet materia,vel
para,ctc. quia se se habent partes physieae ad totum physicum, se uti metaphysicae ad meta. physicum: ergo sicuti pars physica,nec physic. diei potest sub modo partis de toto ph3 sieo, nec pars metaphysica sub modo partis poterit
dici de toto metaphysico. Exponitur antecedens; quia non minus repugnat, quod pars metaphystea in suo esse habeat totum,quod in suo elle habet totum metaphysicum , quam quod id habeat pars physea in suo esse; alias, nec metaphysee daretur totum . nee sic dare-rur pars. Deinde, hoe est principaliter in res ponsionem instans quia ut aliqua extrema possint per praedicationem habere veritatem
intentionalem non requiritur idemptitas re
lis sed sufficit physica,& aecidentalis,ut patet in hae prae ibatione , album est dulce, dc in pluribus aliis: ergo dum pars physica V.g. ani
aria habeat unionem physicam eum materia, ad verita em extremorum physieό solum talium ,sie fulsetet unio phus ea .ae ad veritatem extremorum metaphysice talium sussilit unici metaphysica. Suadetur; quia si in aliqua praedicatione extremorum phusice tantum V itoinrum , intenderet intellectus ponere unionem intentionalem in virtute motiva idemptitatis realis,falsa seret praedicatio, v. g. haec, Petrus est albus,&α ergo quia eadem proportiu adest
in unione physica ad phy sico, ae in metaphysica ad n etaphysicum. Nune siet sed licet pars
Physica, V.p. anima , possit in suo esse habere nione physieam eum materia, adhue physicqnon habet sussiciens, ut intelIectus vere Mnat
mi nemintentionale,v. g. materia est anima
physice, sed requiritur quod eam ponat subn Od concretionisi v .g materia est animatarergo licet pars metaphvsica possit in suo esse
habere unione re etaphysicam eii extremo me taphysieri,non habebit sufficiens,ut intellectus vere ponat unione interionale, υ.ghumanitas est animalit aq, sed requiretur, quod sub modo concretionis eam ponat , v. g. homo est ani
39 Ex quibus debes notare,inutiliter aliquos in dare examinantes, ex quo motivo
non possit homo diei eaput, sumpto homine phy see, vel integraliter , dii homo positi diei
animal,sumpto homine me aphy sic in Qua male deinceps respondent, id provenire ex eo quod eaput solum habeat unionem integraiale minum antinal habet metaphysicam. Existim o ergoi uxta e xposita supra i n doctri na Seori, tales recte non philosophare ἰ quaa respectu subiecti solum integraliter intellecti, tantum vim habet unici integralis praedicat , ac re sp
ctu subiecti mei μγ sice intellecti eam habeae volo metaphysica; quia etsi unio integrali, sit
debilior unione metaphysca secundum se,attamen etiam subiectunt ii tegrale est debiliti, subiecto metaph, sic Isc qi e non eget ut plene Uniatur,quanto eget me a physicum , ut uniatur plene; ut enim vinculetur sormica, sis fusi fisu eapillus, ac sufficiat grolla chorda ut vinculetur taurus. Qua propter aliter disfieultati respondendo. Istandum eli semper in hoe,quod ut aliquid possit pcr Praed cationem affirmari de alio, requiritur , quod ζntitas praedicati sit subiecto unita iuxta conditionem illius, de quo verificatur:vnde si subiectum sit totum,&praedicasum si pars, dii ne diter percipitur verificatio prεdicati de lubiecto, cum simplieiter sit salsum, quod totum si Para. Quare requiri
tur,quod piaedicatum cunc rein e inteli g. tur sub quo concretionis modo , intentionalizatur Iuxta modum, seu conditionem totius; αse, non mi uus est caput praedicabIle de homi iane,ae animal; di aliter, no magis reptignat ea
put praedicari de bomiue,qua . Iepugnat animal. Vide Pro quaestioni, con plen et to dicta in s. r. lolum nota hinc pro solutione alipi runt, hane esse differentiam I nter concretae sςntialia,& inter no essentialia, videIieet,quod coneret a cilentialiter dicentia habitudinem, seu concernentia m ad suppositum,seu singulare,si ab ipso abstrahantur, manent iam ultimo absistracta, v. g. humanitas; at autem conereta sie ex quid ditate non concernentia subiectum,seu
tertium , quod est etiam unum singulare, etsi maneant respectu ipsius abstracta , possunt tamen respectu tertii in propria linea singularis
manere concreta, V. g. albedo comparata ad
parietem, & eomparata ad hane, & ii Iam. Et hoc oritur ex eo Hu dentitas cra reta ex speciali quidditate concernens tertium suppotatum,est in conereto illo praedὸcabilis primis,&per se, qui modus praedicandi , cum sit eleva tior,si ab illo abstrahatur, manere debet ab vlteriori praedicatione abstracta. Secus autem est de aliis eo retis propter contrarium. o Contea nostram resolutionem solum unicusentio roboris argumentu. Dices igitur,
372쪽
De principatibus Universalium pradicationibui .u III. IU
quod ani malitas est praedicatum universale,&habens inferiora completa , a quibus prae se in . datur ,& a. quae contrahatur; led non apparent alia, nisi humanitas, aequillitas,&c. ergo.
Deinde sie,liti manitas etl di sinibilis inetaphysi-ee, nee potest aliter, nisi sic: est animalitas rationalis; sed genus praedieatur de definitor ergo Respondeo dicendo ad primum,quod animal itas nrin est praedicatum univer jala,si cum rigore abstractionis eoinderetur; quia universalitatis propriae est intrinsecum verti ad inferiora , di euiusvis quidditatis abstractae ethintrinsecum ab inseri Obus averti. Quare , lieoneeptus animalitatis abstractae sit v ni ver ia-lis deam esse Universale metaphys eum , seu abstractivum,quod non sufficit ad pra dicaticiis nem, ut dixi satis in I,b. 3 . loquendo de υnitate abstractionis. Deinde, dum dicitur in argumento, ὶ P. M. D4ony. Blasco renovaturin 3. D. 8. q. s. ar. 3 quod animalitas habet nferiora, a quibus praetcindatur,& ad quae contrahatur &c. non viderur dictum realitati abstracti eonformeaquia animalitas non praencinditur ab humanitate,& ab aliis inserioribus abstra tu, sed praescindit, ut connotans ab tractionem, ab animalilamnat enim praestaniaditur ab inferior ibus, & ab ipsis aesti ahitur; desie animalitas abstrahitue a concretis animaliis buQ. non autem ab infer ioribus abstractis, quia ab his non est dabilis abstractio,cum nolὲ pos. sit abstrahi,nisi quod est eoncretum, de adhue non est abstractum a quod clare pereipitur. Et deinde , quia est semper firmiter negandum, quod ani malit as habeat inferiora, ad quae eonistrahaturi quia si animalitas di rei contractionem diceret & eoncernentiam;& si hane die m,falso liipponeretur esse abstracts, cum eo- cernere , solum sit concreti proprium. Unile, vel debent eoncedere , quod animalitas potest esse abstracta,vel quod non potestt Si primum: ergo sie non eoneernit,nec habet ut abstracta, dicere expedibilem eontractionem , quia non minus repugnat, quod abstractum ab aliquo, ut abstrai'um,sit contractum ad ipsim, quam repugnet,quod abstra tum, ut abstraditam, ste oneretum. dicant secundum: ergo quom documque animal, seti animal ira ς praedicetur de humanitate, nunquam sequituri, quod abs tractum possit praedicari de abstracto. Et etiam hine die o,quod si ani malitas sit abstrae ta, non poterit este abstracta in minus, quam animal, dum abstrahitur; dc tamen animal, vi redoplieative sistit sub secunda intentione
abstrame,nis, praedicabile non potest ciJe, nec contrahibile, ut in lib. ν ve σοῦ late exposui-
i Cistea seeundum dissicilior apparet
responsiol exhibenda tamen est, tametsi existumem in questiant m nominis este ineidendum. In primis ergo existimo,dari ferε impereepti. bilem transtum in argumento; dicitur enim,qucid datur ani mal in abstracto, δέ dieitur de i nde,quod si esse intrinsecum humanitatis con sideretur, non potest absque gni malitate eon siderari: En transitum, dc illum pereipe in teris
minis eommunissimis exemplificatum. Communc enim est,quod animal possit abstiati ab homine, nec non homo ὲ Petro i de tamen si consideres hominem, animal invenies, sicuti si
consideres PGrum,invenies humanitatem: vn.
de inferes , quod talia praedicata secundum
unam eonsiderationem non poterant ιnveniri , quia quae suetrunt per abstractionem ablata ab aliquibus, videtur imposii bile, quod durante abstractione possint in illis inveniri: ergo si animal fuit, ut abstractiim , ablatam ab specie , de specus ab indiuiduo , dirui limε
componetur, quod durante iisa e sideraticine eum talibus quid lii; tibus, possint in subis imis abstractioni 1 inveniri. Deinde si eunsideres humanitatem , praesumis invenire antis malitatem; sed si mi Iiter si eonsideres Petrum, invenies naturam humanam , quia tune iam humana natura transit de modo absteini admodum eonereti , sicuti & similiter transieani malitas respectu humanitatis i ubi debet notari , quod etsi dicatur,animalitatem dari in humanitate, tunc enlitas animalis non debet diei abstractum nisi in puro nomine, utpote vivens sentiens sub nomine animais
litatis. Quare posset dicere qui libet, quod inhumanitate dantur etiam principia intrinseca vivendi ,& sentiendι, si ue quod daba tur animal, quod similiter posset de humanitate praedicari; quod contrarii non susti
3 Quapropter,dum dicitur,quod humanitas est desistibilis, & ncm per aliud , quam
pet animalitatem rationalem , sicque anima litate m esse praedi eabilem , firmiter est sempersistendum in hoc,quod si humanitas sit anima. litas, nunquam tamen poterit esse animalitas abstracta , sed animalitas in nomine absistracti inelusa, de ecinereta in ipsa humanitate; si enim eonsideretur animalitas, ut praedi-eabilis de humanitate , tune iam ab anima. litate abest modus intentionalis abstractionis; de ponitur sub modo concretionis, videliere, ut quid definiens, sicque veluti consti thens humanitatem , ipsamque con rnens
373쪽
Itaque debes esse fixus in exposita doctrina Seoti, Widelicet, aliud este loqui de intrinseco significato euiusvis quidduatis, di aliud loqui de modo habendi significatum. Significatum
enim, secundu in se consideratum, semper manet,sive si concretum, sive sit abstractvim signifieatum ergo an malis, quod dicit Iineam vitalem,& sensitivam, nunquam variatur,sive animal sit indifferens,sive sit contractum; sive sit in re, sive in intellectu ; sive sit abstractum, sive non;quia quod intrinseee est tale , semper est tale: quod enim variatur,eit modus significandi, quia linea vivendi, re sentiendi , lam potest significari sub modo reati,ia,n luti in is do ratio nis;lam sub modo partis,iam luti modo totius,&c. Vnde Iicet humanitas non pollet ne ipi sine signiscato animalis, dum aucem tale significatum posset eo ne ipi sine modo significandi totum , vel sub modia eoncretionis&e. tunc erit impossibile, quod quidditas signifieata pollet dici de humanitate, eum mouu signifieadi possit falsificare modum dicendi; modus significandi,qua non sit xotius,tal silicais hv modum dicendi, qui talis debeat cile, v. g.
b.mam taι est ans malιι , quod praedicatum sine modo concretionis veri l hunc sensum:μ-
tum meιapbU-m est ρηνι metv Da. 3 Neque auffugio quod a te eli semper dicendum, videlicet, semper sequi , quod humanitas non possit este saltim ii ne signifieato
animalis: ergo hoc nunquam poterit abstrahi. Si vera dicis, responde nute initantiae: Petrus non potest este sine significato natui ae humanae; alias eisset Petrus , quin Petrus clIet, sicuti vos praesumitis, quod sine significato anima. Iis, elIet humanitas, quin liu mauitas esseti ergo nunquam poterit abstrahi a Petro natura humana , ae limiliter a nullo individuo i seque nullius universalitatis erit possibilis construe.tio. Dieo deinde in primis, aliud elle animalis senifieatum abstrahi ab humanitate , & aliud esse facere abstractionem, abstrahendo humanitatem ab animalis significato et abstractio em m,si fieri possit, debet steri abstrahendo fuisperius ab inferiori, non autem e contra:hominem ergo possum abstrRhere a Petro , Petrum autem ab hominis quidditate abstrahi posI Msesci modum. Dieitur Vercs Petrus terminaistive abstractus,quia licet per ipsius considerationem non possim ςxpendere abstractionem, dum tamen naturabzminis abstrahitur ab ipso in vi huiuet considerationis confunditur λώtriis abstracto , quia natura hominis concipitur abstracta a Petro. Vnde ut deineeps natura humana praedicetur dς Petro , non concipitur natura, quam Petrum semper habere concipiamui; sed illam naturam intelligimus praedicari de Petro , quam abstraximus i illam aliteeuniendo intentionaliter cum ipso. Ex quibus debes noscere, quod licet Petrus nunquampos,it eo ipi ii ne significato humanitatis seia eundum se, sin autem poterit eo ipi sint is ni fieato humanitatis inform-to hoc , vel illo modo, oempe mυdO Rin actionis, vel aliter, quia μαιι non 8Φtest φεπς ρε quod purumis
Etsi semper persistas in eo, quod signiuficatum animalis nunquam poterit non e naeipi in conopto ificat humanitatis sonsiderando significata sccundum se r Dieam iaprimis, quod esto signific-ta sie conserantor, ut unum significatum n cm possit cognosei sina alio , non habebunt esse sub modo abstractioianis: seque resol Mam,quod quoad praedicta sitani fieata est impossibilis abstractιci ivnde seminper Moti doctrina perseverat. Dieam desnde, este impolsibile,quod concipiatur unum figulisseatum habens, dc dicens aliud, utpote humanitas animalitatem,& quod solum signifieata seeundum se considerentur; si enim unum sigia nificatum habens aliud consideretur , iam purum esse signifieatum non consideratur , sedeonei pitur sub concretionis modo. Dieam etiam, quod si significata praeci τε eoneipi potasnt, resolvam , quod tunc, nec concipietur unum signifieatum intra alι , nee extra, sederit abstratiens . modo concreti , di a modo abstracti; non enim Concipietur intra, quia eum signifieatum abstrahat a concretione, non poterit intra eo ne ipi τ& similiter non conelia pietur extra , quia cum signifieatom adilrahat ab abstractione , solum este signifieati direns absque ullo modo, nUn poterit extra concipit Insero ergo,quod in talibus casibus, nee poterit praedicari. s Tandem ad argumentum dico,ex ipso inserti doctrinae Ke tie B sbliditatem;dicebant enim,quod si humanitas definiretur, definiretur per esse animal ιμι rationatis. Cur ponitur animalitas rationalisl Si enim ab D
374쪽
De Praedicamentis in Communi. I.
tracta est animalitas, quia humanitas est ab ias acta . & abstracta debet esse rationalitas; ali 1 salici topponitur , quod clientia naturae humanae stabstractat ergo non debet eius deis sinitio esse ani malitas rat icina lis, sed anima litas rationalitas: quae adhue sensibiliter deis monstrant diis inantiam, nempe humanitas est nimalitas rationalitas. Quis unquam audivit definitionem exprimentem similem divisio. nem partium, Sc absque cadentia νnius indivisibili, eoneeptusi Si Philosophos eo risulas, disset Ie id invenies: ergo. D. i ide, quia cisi
posset diei, quod humanitas erat animalitas rationalitas, sen per salvaretur nostra d-trina, quia tune talis praedi alio foret identi- ea; idem enim esset abstracte dieere humanitas est animalitas rationalitas, ae humanitas ei humanitas: sicque noto hine,quod illud praedi. eatum foret omnino indivisibili eoneeptus, ut foret humanitas abstracta;quare,etsi valeret diei humanitas est animalitas rationalitas .nuisquam abstracte valeret diei humanitas estani malitas, Sc haee suffieiant pro complemeniato huius diffieill mi libri.
TIBI O PURUM, VEL MARIA NU M INSTANS.
N praecedentibus egimus de ente pure intentionali , quinque vociba mani scito ; nunc vero,& agendum venit de eme, prout cir viso, & ω- terminato In varia generatissima, diversasque cathegorias. Pro quo tum,& huius libri scopo eli explicandum,quae Doctor Subtilis initi guit,& explicat in qua I a .ct 3.Praricam.vbi docet,quod praedicame ta possunt duplicitet considerari,scilicet, metaphysice, oc logice. Metaphysice consideramur praedicamenta, ut sunt entia,rd est,secundum tuas eis las, dc quidditates prim , intentionales; quo pacto decem praedicainentis nil est connitivisne,oc univoc uiri,cum sic sint decem senetrahitima, oc prima,quin ratio entis sit comis munior illis,nec aliquam primitatem liabens a parie rei. Lobice vero non conside rantur,ut a parte rei sunt entia,aut re sed in quantum considerantur a ratione, prouescilicet aliqua proprietas ab intellectu causata eis δttribuitur;quo pacto praedicamenta,licet in suis entitatibus, sint a parte rei prinab diversa, possunt habere aliquod praedicatum cominum,omnibus applicabile, c de omnibus dicibile, v.g. secunda intentio gener u Dura, deducta ex passionibus intenti aliter uni sormibus; in quantumentiti sunt generalissima Insunt eis aliquae passioncs,scilicet,dividi in species, multas habere species iubalternas,no habere genus supra vemics,dcc. δώυb. d. 3Subiectum igitur praedicamentorum , prout entia sinit in se parte tei, non a Logico,sed a Metaphvsico debet cossiderari; quo pacto subiectum libri praedicamentorum erit ens in quantum ens, seu aliquod in persectione primum , ad quod dixedices,dum aequi voca sit eis emis ratioὶ Omnia atra si aut ur, quod primum λωstituimus in subitantia, prout dicemus in Met .vbi de communitate entis Subiectum vero libri praedicamentorum, prout atri Od mientionale commune ex pic portione ipsorum omnibus applicavur,debet,non a Metapbysic ed i Logico e sidetarnquo
375쪽
modo subiectum non erit aliquid pet analogiam, sed aliquid per rectam communit
tem,ut generatio mum, aequE de omnibus dicibile. Si veromotat Scotus) de aliθυιιus Mys,qua Hiis geneν..tissimis infum, in quantum sunt emtia , hic d Ierminatur, hoc non est praWιpale ad proὶ ostrum, sed ad maιorem mani stationπm qiorum sputa praedicamentorum,quae plenius declarantur per declarationem aliquorum primo et tenti alium quantram ad pradu cha intentι natia. De praedicamentis itaque,ut exponebat dicotus,de bamus hinc agere,de per se moventes,quae secundae intentionis sunt, ec de per accidens,quae primae , seu dum do prima intentione ageretur, solum ad maiorem secundarum manifestationem r nunc Vero var us scopus praevaluit, nam praedicamenta plus metaphysicet considerantur, quia de substantia,de quantitate,&c. solum examinamus ciscat Ias,pastioncs, cic quid-ditates metaphysicas dilucidantes,in notionalinus parum detinentςS,In ultor,quia Io.tentionale exercitium ad librum vocum Porphyrii fuit translatum. Plura conIump- sinus ibi, hinc solum dicimus, praedicamentum iam , etiam dici metapnysice, sed a Metaphysico non inspici vi expedite praedicabile, Sc sic proxime aa tua Inaetiora ve lum,quin praecise lecundum se, bc tua praedicata essentiali ,sub se potentialiter continens Inseriora, unicuique negative idem : id omne a parte rei habet subitantia, dic. Praedicamentum vero logicum solet explicari , ordo pra cicatorum ab υno generem remo υ sique ad Acmdua deductum. Unde praedicamentum logicum non itat in λἰο genere lupremo, ed in aggregato ex omnibus praedιέω ,s,quae sub illo contine tur . vel si aliter copias horum scopum , sic pnilosopha de pradicamento metapnymco, bc logico,sicuti in libro Vmis sphilosopliabamus de natura a parte rei comm ni, & de natura intentionaliter universali , universalitas namque crat passio causata ab intellectu iuxta conditionem rei ex se habentis communitatem. Quapropter,cum Iogicalia, dc metaphysica tunc combinentur,dum viribusque Praedicamenta mi laeti
Videantur, de eis nunc agere post Praedicabilia statuimus , α maxime dum Porphy rius Praedicabilia appellasset is Mosem, seu introduuionem ad Aristoti Cathesorias, seu Praedicamenta.
prsili amentorum in spe-erali , aliquae eorum m
stiones resolvendae , ideo pro earum examine prae sentem dist. instituimus.
3 Ex qui vi etiam sustinet Seotus ubi supra F. ad qua tionem distend. videtur
deditet, deeem este generalissima rerum; Ue rum sie iam Doctorum mens in numero praeis dieamentorum dividit , quod nil firmitee valeat determinari, quod um , aut alteri rationi , seu textui non relinquatur oppositum. Vnde aliqui probant unieum esse generali fit. mum, utpote ens substantiae, & areidenti su- prernium,St univo m. Alii duo solun. generitati suma esse , substantiam videIicet, & aeeiadens; quod sua lent,entis transcendentiam po innentes, te deinde δε aceidenti respectu aecia dentium , ae substantiae respectu substantiarum univcieum dantes eonceptum. Alii decem , de octo generalissima stabiliunt; id sua. dent concedentes, aequi vocum esse conceptum
376쪽
aeeidentis ad illa noυem, Et consim liter ad
alia novem ae lui vocum debere esse coneepiatum substantiae: si enim ens ἰn subiecto sie reiaeitat Seotus sit aequivocum ad novem, nonens in subiecto erit aequivocum ad tot,quia si unum oppositorum dieitur multiplieiter , &reliquum per Aristot. 1 . T P c.
Vltra praesatos dieendi modos, alios dedueebant aliqui sie literaliter recitat ubi supra Scotus arguentes , polle intelligi nonen , sicuti & posse significari per Arist. 2. Poiaster. com ex. . 3c in eis esset rario superioris,&inferioris ergo aliquid supremum : illud non
continetur in aliquo ex decem r ergo non entium est distinctum generalissimum. Item fiet menta concipiuntur ab intellectu, & in eis est luperi u ,& inferius: ergo aliquod flenera. Ii ssimum. Item de omnibus istis, scilicet inteistionibus, non entibus, figmentis potest sie argui : Intellemis componens facie compositiones de eis, quarum veritatem , vel falsitatem iudieat, ut pateri igitur Sc intellectus simplex ea eoneipit: i et tur lub aliqua ratione eone i-piendi ; non sineti lari ' igitur universalis: igitur eteneris,uel speciei,&c. igitur est in eis tenerali lii mum; quia quod est superius in eis,est& supremum per Arist. ψ Met contex I Z. verius ess, quod νθ ρr movero ρropinquius: Sein s. eiusdem contex. I 8 .strius est , quod eq
da ed processo in infinitum. Item si mi li ter arguitur de privationibus. De intentionibus videtur emeaeius, cum sint per se intelligibi-Ies, quia definibiles , de in eis manifestum est esse a siquid superius, quod non habeat supra.
veniens genus.s Vt iritur praedictis disseu Italibus ali
quomodo satissaei a mus , asserenda est ex utio generali imi , utpote ab Seoto fgnata inquast. I I. In primis namque dicitur, quod generalissimum , seu praedieamentum dupli . citer potest diei supremum:vno modo per exiscessiim; alio modo privative. Dieitur superlativum cinquit Scotus positive per excessum
omnium aliorum,qnando non solum negatha aere supra veniens genus, quin etiam habet esse eenu supra extera. Tune dieitur super lativii n privativό per non exeedi quando non habet esse supra caetera , habet tamen non ex redi ab ali quo ex caeteris, ita 't lupra ipsum nullum adsit supra veniens genus. Ulterius suis
perlativum alio modo dieitur illud genus plura sie sub se eontinens, ouos licet genus, sub quo continentur , habeat aliud supra se,
tamen sub ratione illa, sub qua speetaliter
eonti nentur i neo, nullum sit genui praeter ipsum, ae proinde sic speetaliter superlativu,&supremum dicitur tale genus a Recentioribus aliquibus. Quem modum, ni fallor , iam perhaee verba paevidit Semus i Ad secundum princiρate aieitur , quod fuerlativum tantum uni convenit 3n uno genere , ct ita ransetum unum est teneralissimum in uno generet sed non sNIι citer tantum unum. His ita 6 Apud tenentes , eos esse supremum gramdum ad Lubstantiam Et aecidens,&deinde general sam σα positive pee excessum eapientes,ut in prima acceptione Scoti , debet indubitabiliter resolvi , unicum nrae icamenistum; nee id poterit infringi , ello entis uni v eatio non infringatur Deinde apud tenentes, ens non esse gradum supremum ad substatistiam,&aceidens, 3c etiam existimantes, gradum praeli amentalem debere intelligi non minus in accidenti , quam in substantia,generalissimu positive per execiniam capientes,de
bet indubitabiliter resolvi , nullum dari praedica mentum: nee id infringetur, esto entis transcendentia non infringatur. Sin autem ipsi net praelictum dicendi modum retineant, sed generalissimum solum exponant privatινε per non excedi, tune debet apud ipsos reis solvi , duplex esse praedi eam ni imἶ nec aliter
poterit infringi , quam infringendo gradum
praediea mentalem in accidenti,quod mihi apis paret disseitimum. Ulterius,si aliqui teneant, vel ens esse gradum supremum ad substantiam , & ad aeeidens, vel ut alii, non esse suis premum, supremum tamen esse gradum acetis dentis, & his non obstantibus plura cupiant sienare praedicamenta,tune debent ampi retere illam tertiam sten rati sit mi aeeeptionem: nee id infringetur , estis quaestum nominis, seu
expositionis acceptae non infringatur.
Subtilis veris Magister, propter Arist
telis Authoritatem . inclinatur ad deeem tanis tum praedica menta r sie resolvit n ς. ad quastionem dicendum cubi ait qaeod tantum sunt decem enerati ma rerum Notat ibi,quod dum praedicamenta signantur decem, debet sumi distuictio eorum , ncin seeundum Logi eum, sed ieeundum Metaphysicii m. videlicet, penes ipsas essentias, dc emitates primAintentio rates; nam si secundo intenti naliter ea
piantur praedicamenta , tunc non dabitur praedicament eum multitudo, eum unica sit sor- maliter norma praedicameli,utpote unica seis eunda intentio generati s ma , seu Predicamenti , tum variata numero in entitatibus
materialibus entitatum primo intentionais huma
377쪽
litim , ut dicebatur de secunda intentione generis variata per entitatem animalis, & coloris. me inquit Scotus quoad id , quod estili Pultatis , quastio est metir metaphysica,
8 Pixilicta resolventes debent defensare, conceptum accidentis elie transcendentem, secus autem conceptum substantiae; nam obiicientibus , accidens esse in novem primo diversa divisum: ergo & substantia ad icit: reia pondet Scotus, non tenere, quia substantiae concept tis est univocus,& aequi Mocus acciden ris ι quo pacto recenter respondet etiam hine Diony. Blasto Bathonium exponens. Mihi
vero ingens semper suit visa paritas; quare, si placuerit, poterit adduci expositio me posita in 3 . Me aph. q. t. rt. q. prope finem, ubi deentis communitate.
s Restat pro complemento exhibere solutionem ad illud de intentionibus, privationibus, mentis, A c. Cicca quod forsan dic retur , recitat Scottis quod concreta, intentiones , non entia , figmenta , privationes, Sequaevis huiusmodi, sunt in genere , seu praedicamento per reductionem ad abstracta , seu primae intentionis entia , quorum sunt figia
menta,& privationes; quia cum com muniora intelligantur prius minus commin. lbus,oportet generalissima esse prim6 intelligibilia , de solum per reductionem ad ista sunt intelligibilia illa , prout ad ea dicentia habitudinem; ideo que non possunt poni generalissima, sed ponuntur in genere per reducti oriem. x o Sed in his non manet Seotus ς quia In omnibus illis est per se praedicatio superioris de inferiori: igitur si non debeat procedi in infinitum, in eis erit aliquod onus non habeus praveniens genus r igitur & generalissurnuui, quia sic generalissimum definituri Por phyrio. Tum,quia de qu libet eorum continis
sit quaerere quid, dc respondere per aliquod univocum , quod est in plus ilici et sed omndpraedicitum univocum,quod est in plus subie
edi,est genus per Aristor. q. p. est πt. 1 s. er 'o . Tum,qilia adductum n responsione, sci licet, generalissimum oportere es le prim cliniatelligit,ile, manifeste falsum est, nisi intelliga tur re estu illorum , quotum est generalissimum; quantitas enim non est primum intelli-hibile similliciter, sed in suo generer quo pacto ponitur intentio primum intelli tibile respectui .itentionum specialium ,&ncinent reia pectu non entium particularium , Ace. Tum perdicta confirmat, dc plura prae vel ex veto distincto que modo praedieadi per se: nam hae e est vera, cacιtas non essurdιtas , praecise
ratione significatorum. Tum,quia com n une multis , nunquam ex se distinguitur in i Ilinigitur privatio non Φistinguitur in caecitate, de surditate, nisi per aliqua addita , quae cum privatione constituunt ista in sua rationet igitur in illis addῖtis abundant haec a genere, ac proinde addita erunt differentiae, di sie ise, cies cons .iuentia. Tandem de intentionibus non potest esse dub um , quin snt per se intelli ibiles, ut dicebatur supra , & suse in I. Lb.
ia Aliam expositionem recitat Scottis, videlicet,quod licet pi aedicta possint intelligi sub aliqua ratione intelligend , nec non praedicari inter se sub ratione alicuius universalis, δc etiam dari statum ad aliquod universa- Iissimum,quod sit diversum ab illis decem , inquantum ei haec secunda intentio generalis imi attribuitur , tamen semper stabit , decem esse gener aliis ima rerum , nam in hoc libro,
non quodlibet intelligibile, sed solum ens s eundum se est, quod in decem dividitur ex si
Me . contex. .3e nullum preobrectorum estens seeundum te ab illis decem distinetiam, qtii a nullum illorum est ens secundum se , id
est,res,seu ens metaphvseum. .
ret Sed nee in his Scotus quies. it 3 quia
Logieus considerans per se intentiones, & nuis merum generalissimorum tantum sub hac ra: tione, se ilicet, prout eis haec intentio Praxorinatis mum possit applicari,deberet dicere, ura esse generalissima, quam decem, quia plura istis sunt intelligibilia, quibus, in quantum intelliguntur , potest intentio attrihui. Nec Valce, quod Metaphysicus considerans ens inquantum ens , diceret ea ramum esse decem, nam oppositiam videtur deduci ab Aristot. dicente hie in ritera , si, αIπm sigm sicare nubstantiam, vel quatitatem,ctc. 6c non dicente, singulum ens signifieare substantiam, vel qua
r 3 His non obstantibus, unam, aut alteia ramex adductis expositionibus esse subsisten dam , adhue iuxta Seorum existimo , cum ipse nostram habeat resolutionem, Ac nullam ultra expositionem addueat. Prima enim subiasistet dicentes, quod non entium , privati innum , de similium, seeundum suam rationem nulla est distinctio, sed tantum in habitudine ad eorum opposita. Et ad illud de vera praeia dicatione υnius de alio , v. g. caecitas non est surditas,&c. debet diei, quod Veritas eius deis bet metiri ex habitudine ad entitates positi- vas; quia si eoeno se imus , taeeitatem n cin esse surditatem , est , quia cognoscebamus visum non esse auditum , visionem non elle auditici
378쪽
De Praedicamentis in Communi. q. II. 96r
nem: ae proinde si aliquid eognoseimus, esse sup rius in privatione , est, quia aliquid eognoseebamus , esse superius in positione. Et id
posset consonare Scoto , cuna quo in lib. Pe-ryher. dici mus, quod negatio redueitur ad affirmationem in annuntiatione , v. g. vsrma non est mala , quae reducitur ad hanc ,virtus Ubona.
t Seeunda expositio etiam posset subsistere, eum sit vulgare dictum Seoti ex Philosopho, quod quodlibet in s. o genere habet suid,ae proinde illae rationes speetalem ha bunt eo Meptibilitatem , Ieddistinctam 1 metaphysicis, quarum solum praesentem dissis
euitatem esse , notabat Scotus ν. ad quo ιο-
ω .m dieandum r Et ad illud Aristot. non di-eentis Ogulum ens significare substantiam, sed praeei se latulum , potest diei, Aristot. ibi dividere ens in nostra decem generalissima; quo pacto superfluum erat dieere' ula res, sed sat erat ingetia , eum in illa deeem solam vel ens secundum se tale posset dividi; non enim singulum, ut volunt eontearit,pollit sic dividi, eum in substantiam non posset eaderenis ena, privatis , & sie singulum. Igitur quia Fetulum ibi debebat sumi pera deter minato , de famoso diviso. quod est ens se- eundum se. Confirmat id, seire , quod eloea seientiam praesentis libri inquirebatur obiectum, te eertum est singulorum , ut v inlunt , non esse seientiam , eum non entis, Scruri figmenti seientia non sit.
i , nus supremum continens inferiora , nil aliud erie aliquideolineari in praediramento,quam esse
eontentum in illo e quae eontinentia per m
dum praedieandi generis supremi exprimitur,& senatur. Sed eolloeaei in praedicamento dupIieiter esse, solet eommuniter disti gui, se illeli, directet, seu in recta linea,& indirecte , seu in linea Obliqua , & Impersecta. Directό talent in praedicamento collocari ea Omnia , de quibus genus supremum illius eathetoriae formaliter praedicatur, v. g. Omnes q=eetes subite ibiles substantiae, per quas radix suprema substantiae plene destenditusque ad infimum in individuo , prout in arbore praedicamentali substantiae solet laiatis clarε depingi. Indi recte solent in praediis ea mento eo loearl illa omnia, de quibus se maliter genus supremum non praedicatur, praedicatur tamen realiter , & indirectό, e quod spectent ad sormalem structuram illius
entis subi jeibilis , de quo directe , ac seria
maliter praedicatur, v. g. differentiae illae, quae eadunt ad latus, ut eorpore itas, senis
sibilitas, &e. Tum solet dici , reducti. ve poni in praedicamento passiones illorum entrum , quae directe collocabantur in
i 6 Deinde pro debita notItia collo. eandorum aliquae conditiones , a rebus coIIoeandis habendae , solent observari. Prima requirit, quod sit ens finitum, in euius sam rem plura in Metvh. in quasi, de univo statione entis. Secunda , quod sit ens reale positivum. Tertia , quod sit ens per se. Quarta , quod sit ens completum. Quinta, quod sit ens simplex , 8e incomplexum. Sex ista , quod rationem generis supremi untia voee parti ei pet. Alias eonditiones ab aliquiis bus inveni signatas, eas omitto, quia super fluas, vel quia ad istas reductas. r 7 Per primam eonditionem mani seis stet separatur Deus , prout de eo late diximus. Nec possit pro conditione creatum,
sed sinimm , quia , ut dieam in lib. ' sis.
Deo dante, nil extra Deum est infinitum. Sed quia sorte aliquis nobiseum in quaest. v nivocationis consentiens , infinitum increatis admittet , & tune valebit generis supremi praedicatio . v. g. quantum infinitum est quantum , poterit ponere pro conditione erea tum , ubi pomnus finitum. Per secundam conditionem separantur a praedicamentis simnatis non entia , figmenta , privationes , &sie alia , de quibus eum Scoro in quast.
reeed. aliqua exposuimus. Per tertiam eonis ditionem separantur entia per aceidens, quaecum ex rebus aeque diversis constent, consula
manet generis supremi praediratio;istud namque petu descendere ad ens per Unam lineam,& ens per accidens plures lineas ,& diversas habet, per quas deseensus divertatur,de
8 Per quartam conditἰonem separantur entia ineompletar unde sensibilitas, rationalitas , &e. eum sint ineompleta , so- Iam indirectό ecillo eantur . nam de differentiis ineompletis genus supremum directό non praedieatur. Vide dicta in lib. g. dist.
dens si antia. Quare aliqui advertunt, quod nec genus, v.g. animal, ponitur in prae in Zκ diis
379쪽
dicamento substantiae , ut est pars speciei, sed
.test species sub scibilis completa, ex genere,& differentia metaphysice composita: prae- dieamenta namque sunt entia completa, quae per species completas descendunt Usque ad individua completa εἶ quia sic debet elle deccendens, sicuti terminus ad quem it, 3c tendit ; sed terminus, utpote individuum , quod est infimum praedicamentale , est completum quoddam : ergo & descendens praedicamentale debet esse completum quoddam , si e plenum ,& integrum , quod lineam praedicamentalem non diminutam relinquat, sed eam persecto illo praedica in ento signet , adaequatam railicem derivans , quin eicis aliquit. r maneat; aliter praedica mentum corrueret, vel descendendo claudicaret.
Is Per quintam conditionem separantur coplexa,etiam essentialia,Vt definitiones,v. g. animal rationale: quia quae in praedicamen iis colloeantur ianit ipecies , vel individua subiieibilia , & tam individuum , quam lminei es subitet bilis est unus,& non plures conia ceptus obiectivi; alias homo v. g. bis in prae indieamento poneretur , semel prout species definita, dc deinceps in sua animalis ratio is nati definitione. Haee conditio forsan poclit contandi , cum in realitate idem sit dcfi
nitum , & id per quod definitur; sed eum saliatim intentionaliter, & per rationem recte expressivam , ut dillincti termini considerentur, Ut patet in demonstratione subiecti per definitionem , veluti per medium , ideo sustinenda est, & praecipue cum in praedicamentalibus aliqualiter vertatur ad intentio analia sensus. Per sextam conditionem separantur ae lui voca, & analoga; & merito, quia ut aliquid collocetur in praedicamento requiritur, quod vere, dc directε sub genere supremo contineatur , & ubi unus verus conceptus defieit, de vera generis continentia de- seiet. zo Tandem pro eolloeandis in praedicamento recurrendum est ad praedicationem ; praedicatio enim est υia , Per quam res ad praedicamentum it: quare ea in praedicamento colloeabuntur , de quibus generis suprem ratio valeat expediri. Ex quibus de ducitur resin abstracto dissicilem habere eo l. locationem a tum quia supremum non est genereitas, sed genusi tum quia abstracta se in se restringuntur , quod alterias continen-riam reticeant , ac proinde praedicationem relinquant incapaeem , & sine praedicationis pede nil potest ad praedicamentum ire. Consormiter ad dicta est etiam stan
dum in eo, quod quidquid colloeetur in prae. diean.ento debet ut subiicibile collocari: quia ut collocetur , debet respicere id, sib quo collocatur,& sic quod a capite collocationis respiciatur; sed res solum vi generi supremo subiectae , vel subiicibiles , ipsum genus
supremum respiciunt: ergo. Suadetur ela. re; quia res interiectae , ut praedicabiles, non supremum, sed in serius respiciunt: ergo tune non ad supremum , sed ad inferiora diriguntur ἔ ae pro vade tunc non collocabuntur iaeo , cum potius dic ni continere inseriora, quam contineti In superiori r igitur genera interiecta , non ut genera , sed vi subi jeibiles species debent collocari; qumdlibet enim colis locabile debet constare genere praedicamen
tali , ex quo componatue , & quod se te L. pleiat; quare requirebatur supra , quod quid eampletum sciret. Vbi nota etiam , differentias indirectε ex eo collocari in praedica
mento , quia licet genus supremum nee eontineant, nec respiciant , respiciunt i men totum , utpote speciem , quae genus supremum continet, & respicit. Neque hine aliud utile invenio examinan
z I Dub. an praegieamenta realem inister sedistinctionem requirant i Existimo, et si breviter, parte assirmativam este resol vendam. De lubitantia enim , quantitate , qualitate, &c. prope sensibilis est distinctio. Dis
fieultas solet in relativis inventi I, cum aliis quae relationes eum substantia sint idempti fieatae; quae veros Scotistas non debent eo turbare, cum praedicamentum de alia quid solum relatio praedicamentalis constituat, & haee realiter ab extremis distinguatur, Tum pro omnibus praedicamentis mi
hi videtur ratio a quia si inter unius generis supremi gradus non potest distinctio Armalis cum ipso supremo genere ampediri r erga iser diυersa praedicamenta non poterit alia qua maior distinctio impossibilitari; ae proinde realis.
De Pradi ea mentorum Nnivocatione.
ar Ametsi more solito hineer mus acturi de Uni vocis, liqui vocis,& Analogis,
dum etiam in quaestionious praedicamenta libus egerat Scotus, consulto tamen eorum
380쪽
De Praedicamentis in communi. si II s
tradere notitiam ad Metaplaysicam transseris re decrevimus: tum,quia pro praedieament aliis libus conceptibus vinca dumtaxat υnitatis, seu uni cieationis adest dilucidanda quae stio, videlicet, an decem generalissimis detur aliquis unus eo eptus , dc pro eius decisione non sic uni eorum importat de ela- ratio, ae importet eam recentius habere mmemoriam pro decisione principaliorum qu xstionum Metaphysicae, videlicet, de entis realis strictiori praecisione, &communitate;tum inde, quia in metaphysicis potius tra. ctare oportet de differentiis , modis in trinsecis entis seeundum se , de iuxta primam', Ze luperiorem rationem abstracti;
quo pacto, cum talis eius Conceptus non logicali J, seu intentionalis, sed realis simpliciter sit eum ipsius passionibus , modis , demetaphvsicis inferioribus eombinandus, ideo dum ibi quaeratur de conceptu obiective,
di metaphysice uni voco, oportebit univOc rum exactam tradere notitiam , maxime eum eorum cuncta sere metapitys ea sit notitia. Tum tandem quia impraesentia
rum solus conceptus intentionalis dicibi. Iisde deeem generalissimis resolvetur , ideo que hine sequens articulus sumetet.
--β aliquod pradicatium , Esolvo ex hueusque dictis,
decem praedicamentis esse' u assignabile aliquod prae- meatum uni meum ,itata meo quod tale prae ditatum sit aliquid intenti nate. Ita genuiisnε Motus in qua Τ. 2. ct 3. Pradicam. S a detur: qilia uniea intentio tenorat assimi est
omnibus applieabilis, & sie diei bilia de eisseeundum nomen , 8c rationem I ergo i
metsi intentionaliter , aliquod praedicatum erit eis uni oeum. Psob. antee. quia subia tantia praediratur ide pluribus differentibus speeie in quid, & similiter quantitas i ergo eadem generis intentia , seu generalissimi erit eis applieabilis. Tum , quia si aliquid obstaret, ut eadem generis intentio deeem praedicamentis applicaretur , maximε diversia eorum inesse primo intentionalii sed ad untiatem praedicati intentionalis nil obstat diversa natura subiectorum t ergo. Suadet min. Motus t qcia sola diversitas In male ria aeeidentali, illud , cuius est, non diversifieat speeie; sed intentio applieala rei unius, Se alterius generis , tantum habet differen
tiam pen A materiam pel accidens I ergo Maior patet in circuli serma applicata materiae , seu subiecto aureo, & aeneo. MinoeeIlicet; quia intentioni generis accidit, quod natura sit substantiae , vel quod sit acei deniatis; quare solum requiritur unitas proportionix , seu occasionis , ut cum divertitate naturarum eadem forma intentionalis ecimis ponatur ab Intellectu , v. g. intentio geis neris ad animal , dc ad calorem et ergo dcc. . Set Adverto tamen, quod etsi eo cedamus , praedicatum intentionale univo eum respectu decem praedicamertorum, De liquam ver6 praedicatum . niv ε i illud namque praed catum uni vocum est unum d nominari vό, utpote extra eorum quidditavitem praedicans , eisque extra essentiam con veniens ι omnis enim seeunda intentio est aetaeidens , quod licet sit mutatum ab intellectuseeundum conditionem, Ac Measionem relaisti tamen extrinsecum est, ac proinde uni- voce non dicetur de ea , quia ratio accidentis, utpote intentionis , nunquam est ratio subiecti, cui inest,utpote rei, dc naturae primmo intentionalis. Dicimus itaque , quod erit praeditatum univocum , quia omnibus eaiadem ratio intentionalis secundum nomen
applieatur: sed non praedi eabitti e uni voci, uia ratio praedirati non est de ratione subiaiecti. Vide ducta in Dist. a. Meth. qmast. Cinar . . ubi de uni vocatione late agitur , Se pro huius artieuli intelligentia, vide dicta in lib. Φ. dist. I. q. praecipue in solutione
rs obite. I. si aliquid uniυoeum, Meommune praedicamentis daretur , sequer tur, quod tunc illud tale esset prius , de eo mismunius illis Fergo & sequeretur , quod illa non essent generalissima. , Se prima gen ra , quod est contra Boecium in eommen. Ae super Porphyr. Respondet Scotus, quod ex praedieato purε intentionaliter eomm ni, nil unquam insertur contra communitatem de primitatem illorum generum Qui nee eontra Boeetum ς quia illa de cem sunt prima, de communis ima genera reum . seu prim6 intentionalium; Deus autem intentionum secundarum, quae illis extrinsece possunt esse communia ; de quo in sequenti. i