장음표시 사용
61쪽
quod ubi deficiat universialitas,desciat,& esse proprium , ita ut nec possit speciale convincide lubrecto, neque extraneum exosudi; ad hoc enim requiritur, quod omni , de soli conveniat; & praedicatum omni, aut soli eonvenire, absque um versalitatis signo videtur imperisceptibile. Unde logici exquirunt illa principia aiei de omni , dieι de uulla , ιN libria est idem esse, ct non esse,σc. Nec non propter idem, indu mone arguetur inutiliter, spost particulares aliquis terminus, aut niodus penitia restringens, utpIte , Hec aqua est sti-gida illa etiam, & sede aliis. Regulatur praecipue, quod syllogismis,
ut rectὰ eo ludat, debeat habere extremitates in tertio uno i demptificatas; taliter, quod tertium requirat esse i ii is proprium ut aequale; quia si in aliquo superiori idemptificare tur extremitates in praemisiis , non idempti fi carentur inter se in conclusione: quod igitur requiritur, ut saltim ex assirmativis consteu tus concludat syllogismus: v. g. omni homo est animat; ed omnis leo est animal; e, somnis leo est homo. Praefatus syllogismus non concludit, quia eius extremitates idemptificatur in tertio ipsis superiori. Propter idem est iste sullogismus reprobandus e Pater adaquati est Deus; Filius adaequale est Deus ; ergo Filius ad aquate ast Pater. Sed de his principiis, utpotό, quamni eadem uni cte. diei de omἀπι Oc. Propter quod unumquodque est m.
Et de prineipaliter ad intelligentiam medi ire. qui sitis, dicam, Deo dante, ex professo in libris Prior. Et Poster , Seoti mentem evin
pro saliaetum intelligentia , aliqua alia
IN quam pluribus , inter ens physicum , se
intentionale consonantiam , & proporti nem induximus usque adhuc. Et ut consonans similitudo ex proportionis robore exactius eonfirmetur, adhuc ante fallaciae oculos, videnda poenitus intendetur.
Inveniuntur igitur accidentia physice,& materialiter sallentia. Aecidens enim physeb fa llax potest diei color in Iride v. g. qui ex impersectione materialis potentiae , seu ex aequivoca, & consilla medii dispositione, apparet veluti Caeruleus , dum in realitate, Cae Meulei non habet plusquam apparientiam. Sic etiam quantitas qualitates relinquit se IIaees; taIiter enim in quantitatem diffussae mi scentur,
3e disponsetor, quod ab extensionis motriquem in quantitate servant , cum strictiori quantitate ualeant equivocari.Sie denique s let exteratis pulchritudinis mendatium, gracili sique aspretiis viure, quod veritatis simula resallaciam, dum in re fallax est gratia, & vana est pulchr rudo Sie igitur, servatis servandis, in entibus
intentionalibus rationalis veritas mentitur.
Ita ergo aliqua Sophismata in quantitatibus syllogisticis apparent extensa , & ad earum modum induta , quod ante mentis oculos per formam, & svllogizandi medium oblata,
mentem consudant. ipsiamque compellant, ut apparientias instar solidas veritates admittat, dum in re fallax sit medium, & vana di seu sus forma. Vt igitur contra hanc mentis infirmitatem aliquod adsit remedium, tametsi breviter, aliqua praecavere , curabimus , & haeetam incommuni , quam in particulari. In communi ergo icquentes, advertendum est, syllogismum posse fallere , ratione materiae ,& ratione formae , nec non ratione utriusque. Primo modo est fallax , quando in materia adest desectus: in quo casu materiae
vitium sanabis, distinguendo illam prvosiationem, in qua residet infrmitas; sieque eonia cedes in sensu vero,& negabis in falso. Se- eundo modo est fallax, quando in modo , fle ara infirmatur; in quo Casu poteris,conee sis praemissis, negare consequentiam; sed in firmitatem formae signabis. Sin autem ratione utriusque, utpote corporis,dc an mae infirmeiatur, utriusque infirmitas tunc ostendes. Loquentes vero i ii partieulari, duplex
Iallaeiarum modus signari solen quaedam sei licet, que sunt dictiones ipsae, seu in dictionibus Inveniuntur ;& alie, quae extra dictione , potius in rebus habentur. Fallaciarum ergo
intra dictionem solet poni prima, que diei tutaquι vocationis; quae enim formatur ex voce,
plures signi fleatio nes habenter v g Omnis ea nis ost latrabilis: Sidaes est canis; ergo. Secunda, primae sinitima , dicitur Amiaphibologia,& formatur dum oratio plures hahens sensus, in uno sensit sumitur in una propositicine,cu in alio sumitur in olia; qua usus suit S. N. P. anciscus dum interrogatus de cv iusdam homicidae transitu, dixit ponens manum in mannica,talem hominem ibi non tra sister ubi in prima propositi ne sumebatur ira situs per vi a m , & i n lecunda transitus, seu haec vox iba, sumebatur per mannicam.
Tertia sallacia solet dici Zompositi nis, seu Δυsouis; & formatur , dum sumuntne coniuncta, quae debebant sumi divisa, c e eoatrar
62쪽
De figura,s loco entis secundo intentionalis. si L .s
tra iv. g. Petrus est famosiis , admirabilis, & iniendo inferiori,quod e&enit superior iv.st est Musim i ergo Petrus est famosius ,& ad- Accidem est quintum pradicabilesses h e - mirabili, Musicus. Aliter : Tu es, quies, sed qui ciden/ est accidense, ergo hoc areides et 1mne,, est privatis motus; ergo tu es privino mo- mm priai bite. Animal estgenus: homo es
tus. . , . animat; ergo genus.
uoarta fallacia eontingit inaeeentu; Secunda fallaeta dieitur conflaudiis,qiis ita , ut dictio dirersimode: prolata variet sig- evenit, quando ex affirmatione termini eonia nifieationem , ut pluries evenit proferendo sequentis, infertur antecedens; vel ex nestatio iaho,tam in fiste,sllabam is sine brevem i v. g. ne a tecedentis, negatur cons transr v. o. est qui gaurit lepore, habet, quιd comedad ed AEnimal; ergo est homo: non est ιomo; ergo non rugaudes tePσre ergo. est animal.
Quinta fallacia solet diei figura aluiο- Terria fallacia dicitur a dPto nevis rixis,&potest pluribus modis evenire. Prim6, quid, d dictumsimpliciter, seu a parte in to quado de uno tenere grammaticali si in aliud tum; utpote ,si quod competit barti, tribuatur mutatio per soleeismum; v. g. omne habens toti; ν .g. det,ster e sh opis sunt albi: erno. .llas , Caeleste; sed mulier Ap .cav. est Garta fallacia dicitur ignorantiaElo η habeni stetias; ergo mulier ApoeaAp .est cbi, seu redarg tioni=, seisieet, quando inleste. Secundo, qua do fit transitus de uno prae- sertur aliqua proposito, ut eoi radictoria qii edi eam ento ad aliud ; v.g. quod eras antea es talis non ei I v.g. ravus Petrusfair Jediosus modo; sed antea eras dι Pes, ergo. Vbi fit tra- ἀtima, cuΦ eorpore; ergo fuit , ct non fuit stus de praedicamelo substantiae adpriedicam. Jeriosus iaecidentis. Tertio quando fit transitus de una Quinta dicitur petitionis prim 'Vηqu specie ad aliam , eiu sdem praedicamenti; v.g. passim evenit; evenit ergo quatio i 4 quod pro-eomedi, quod habebas , sed habebas Panem bari debebat, ponitur i n anteced. M li probatu n fornace; ergo. Quarto quando vox tran- sciret. st desgnificatione universali ad particulare, Sexta dieitur fallacia non causapro ea & ε eontra: s. g. Q-νd est Pater, est verb- , D, quae praecedenti est simili ma ; evenit enim sed P. ter est retem tus; ergo. . quando alicui tribustur effectus, quod ab eius Loqiientes denique de sallaciis extradi- causae veritate alκst. ctὶonem, brevitor eas annotabimus. Prima di- septima lallacia dicitur interr lationi,ieitiir accidentis,de evenit, quando damus sub- ct re*οημβιν, scilices luando petitue quo illecto, i 1ς debebamus aeeidenti; v.g. Petr r es aliqua vi tea responsionε evaeuentur, υ plu4 albui, sed an-mpores ad esse, σα, est. fine ribtis indiget. Sufficiant ista prosequenia
subieEtam eorruptionei ergo ct Perrub. in in tium tenebrarum compendiosa tentionalibus accidentibus passim evenit, tra- luce.
Tibi, o purum, seu Mariae instans.
63쪽
Fr. IO AN NE PEREZ LOPEZObservanti Minor ita.
ΟQUEBATUR vi parvulus in Logica parva intellectus a nunc autem cum iactus sit vir, non per leve speculuna , sed per iubli- morem speculationem exultare debet vigigas, ad penetrandum prosundiorem difficultatum viam, a summo rationis Corio.Viam enim viri in adolescentia sua, adhuc sapientior poenitus ignorat; igitur rudis, teneraque mens ex compendiosi itineris passtibus, scientiae cursum, usque Muluc ignoravit. Merito ergo semita, quae ingenia volatui obtinenda proponitur, Logica dicitur 1 quia Logica ab hoc nomiis ne graeco Logos, sid est ratισὶ derivata suadet, quod ut scientiae, & omnium scibi lium cognitiones conaparctur,& deficiet ratio,vbi Logica deficiat. De Logica igi. tur quas partes, & divisiones apud subtilem D. Logica habeat, in lib. 2. diit. r. q. I. praeamb. I. enodabitur ) hinc agere offutura & maioris elucubrationis gratia, per libros, distinctiones. quaestioncs , & aliquando per articulos partita, possibili claritate expendetur. Urinam sit merus cursus, viarii Domini initium Lectores benevoli, sic currite, ut comprehendatis.
64쪽
De esse motivo obiectivo entis intentionalis. si I. M
De esse motivo, Ei obiectivo emiis intentionalis.
te seeundo intentionali sit de per se vertetas termo;propo
t/ primam , at secundam in tentionem eomprehendens, quia ex adiuncto, etiam de prima , plura dicere pensamus. Inquiritur ergo nunc de esse secundo intentionali,& obiectivo , prout ex fundamentis, & tonditione entium realium,
a QVpponendum est ρνiσό, omne esse i
. potentia rationis derivatum, seeundo intentionale voeari , prout eontraposio
tum ad omne esse, quod tale est independente ab cimni productione, derivatione, & denominatione rarionalit euius, & s milium enimelle. voeatur primo intentionale , iuest,hainella, priusquam intentio habratur de ipso , vel habens esse, quin eius primum esse habeat ut ab
et Psnptest uuae D. Subtilis quadtib. de primo, praρὸ μιtium sub nomine obrecti, Ze sub nomine modi primas , de secundas intentiones adaptat. Nom; ne obiecti intelligit intontiones primas i non quia ignoret , esse obiectivum dat i,quod prima intentio ncincti sed quia pilmae intentiones absolute,& simpliciter secundum entitatem rei, intellectui obito eiu murcium ad hoc tequiratur ossetosa meatis comparatio , restringens rem , ut vero inutelliatiis acini obiiciatur. omine modi i mei. sistit intentiones secundas, quia istae modi fieat primas, iri voluentes mudum, Duo illi debent obiici intellectui, ut non falsiscetur denomia natio, qua primae ab intellemi simi induenda, falsifica retur enim si putis, nudi sque enti tali obiecti dis 1 parte rei manerent. itaque seu li prius concipitur obiectum, quam modifieans
ipsum, sie, & nomine obiecti expliebit Semiis
esse intentionale primum , & nomine modi me intentionale ieeundum. 3 Deinde ex primipiis rommuniter receditis, est advortendum, quod tametsi ens secundo intentionale intelligatur ens intra spheram potentiae rationis; detur tamen differentia in ter entia sub potentia rationis existentia Ensigitur rationis potest simi subiretivό, & o hisiective.Subiective, actus ipsi Intellectus dieu natur entia rationis , quia licet qualitates verae& reales sint, tamen quia earum eausa male rialis, & essestiva, rationalis est, entia rationis deuntur. Ens vero rationis obiecti νυ m di tiditur omne illud, quod a parte rei est nil, tali ter, quod nullum este phsicum , & reale haia beat i sed quia praecise pOLςntiae rationis potest esse obiectum. ens rationis nuneupatur
idest, quod solum babet este per rationem '
Ulterius inter entia rationis obiectiva testat adhue magna notanda differentia; quia risi omne en x rationis obiectivum t aiebat Seotus lapsa ut disit esse extra animam , sit νurum nil, sed tamen dantur aliqua entia rationis , quurum medidata sie eonte dictoriis tonis nant ut , qliod nec Intellectu, omni sua potenti vi, ea unificare valeat;& hoc vocaturens rationis sine sundamento oblectum: h eoatra vero dantur alia rationis entia , qu 2 scili ἀxet, etsi extra intellectam nun mimi, i ae alia repugnent, at talibus sundamentis intellectui obiiciuntur, quod ei appareat intelligibile,ea eorum pr&dieatis unum constare... s His ita ex V, probat scotu, quoadeente rationis cum sundamento pos it dari
inteli sibi lita, i quia ut aliquid saltim i seleniatia rationis sit attingibile, sat est, quod etsi prerationem, intelligatur esse ens, euius praedueata sine eontra distitit,evnitatem , & verita tem habeant: sed huiusmodi praedi eata saliententia rationis cum iundamento i etsto de enteraticinis eum Andamento valet dari seeundoeirtentionalis intelligibilitas. M OOfem pro alam nee non inserius est i nobi, ilisuxe proia tanda ) eliquit Sentus νο i. ἡ. 3 3. q. in .HAtimo, ubi speciosani tradit doctrinam dieant, quod lieri aliquid repugnet redii, sine actit inntellectus, potest tamen intelligi conveniens re bus per actum intellectus, ita ut praedicatum quod uni rei per intellectum repugnat s althripet intellectu me veniste valeat:ergo danturentia rationis habentia prindicata sine e nimia dictione intestigi, Ila. Priami qeotus do/trina in Sor esui hepugnat unives solita- , quae non repugnat,quod homini infεllactive conveniari
sed de his exactilia agendum est.
65쪽
6 Probat deinde Doctor subtilis , entia
rationis, quorum praedicata contradictionem inducunt, nullo modo polle unum lineuigibile fuere: quia id quod neque extra animam, neque intra animam potest habere veritatem,
nul lo modo potest habere esse intelligibile, sedens rationis cum praedicta contradictione, neque intra animam, neque extra animam potest habere veritatem;ergo neque esse ullo modo intelligibile. Maior videtur eerta, minor
prob illud intra animam est verum, quod etsi ι parte rei non sit verum , concipitur tamen, ut verum; sed praedicata praedicti entis rationis adhue intellective, non potiunt concipi,ut vera; ergo adhue intra animam potest esse istelligibile. Probatur minor . in hoc ente rationis, Deus existens,in inexistens, ubi est impos, ibi te , quod intellectus concipiat, ut inexisteris, ritod ut existens debet a fortiori concipere; ed esse verum intelligibiliter sistit in hoe, quod saltim conet piatur, ut Verum, quod taleno ix est,sicutielle unum intelligibiliter,sistit intae, quod concipiatur, Vt Vnum , quod extra
conceptum,unum non est;ergo cum huiusmo
di entia rationis neque possint concipi unum, neque verum; adhue intelligibiliter, neque habebunt unitatem, neque veritatem.
rentirinaliter habeat intelligibilem unitatem sussicit , quod constet praedicatis,quorum una possit praecise diei, seu praedicari de alio , sed nullum est praedieatum, quod non possit diei de alio; ergo nullum estens, quod intelligibiliter non habear unitatem. Prob. minor ; quia susseit assirmatio , vel negatio ad essentiam propositionis constituendam , ita ut accidat propositioni veritas illius, quod affirmatur; ergo cum veritate praecisa , nullum sit praeli. catum, quod non possit praecise affirmari pro alici,nullum erit ens, cuius aliquod Predicatu non possit diei de alio,& sic unum sine in telia
lectius contradictione sacere.
9 Responderi tamen potest pro Doctore
subtili concedendo maiorem, di negando mi. notem. Verum enim est sussicere , ut aliquodens habeat intelligibilem Unitat m,quod eonis stet prellicatis, quorum o liquod possit diei de alio; attamen hoc, quod est dici de alio , non est vocaliter, aut alio modo imperfecto dicendi; sed est dicere iuxta intellecitis alleveratro aiem, quam non potest formare intel lectus cmira lucem rationis , quam de contradictorio habθr mplicans i ntellectui Ru d affirmet aliquid de illo, de quo robustior est negatio. Quate Doetor Subtilis solet dicerς, Fca non solii m potentiae inferiores sunt subditae vir ita, obiectorum clica quae exercentur, sed etiam superiores:ita ut sicuti apertis oculis , & illuminato obiecto est i mpossibile, quod eompo nat actum contrarium visiva potentia , sie aperto iud icio,circa obiectun ratione illuminatum,est impossibile , quod potentia rati natis actum contrarium e Iiciat. Lxo Ad probationem minoris responderi potest dicendo, etiam elle verum sufficere ad propositionis formam,asfirmationem, ita ut ipsi accidat veritas;veritas quidem obiectiva non autem veritas intelligibilis; hoe est , etsi propositio non sit Qua , sit meit,quod ut vera concipiantur eius Predicata , que veritas non est plusquam intelligibilitas sine contradictio ne intelligentis;quare ad propositionem toti-
eam potius requiri videtur veracitas,quam veritas; quia ut aliquis possit sine mentali conia tradictione efficere aliquod unum per affirmationem,sussicit,quod concipiat ut subie to norepue nans, quod in re est repugnans,& e contra si eoncipiat Petrum non ine admιrabile, non poterat ex admirabarate ,& λ ro unum efficererer semper salvatur, quod accidat veritas praedicta enti secundo intentιonati. ix Deinde responderi potest aliter dicendo, quod bene compat itur, quod veritas aee dat propositioni, penes hoc, quod est coosti
tui primarid per affirmationem,Scta me quos no possi avirmationem exerceremtellectus,si de veritate eontrarium suspicetur. Ratio est quia ahq a, eis posteriora, tamen siint signa quae ad derogandum intelligibilitatem prior si suffieiunt, ex eo quod cum prioribus serventeonsequentam. Sic homo formaliter, de pria mari H luam. essentiam in animali rayionali la. tummodo intellectui manifestat : & tamen si aliquit in ellectus cone iperet de aliquo ente. non est risibile ut actu rugitus experiretur; non affirmaret . quot illud enserat homo. Si epariter inpiaed ictis libilosopha. ν' Diees, lari plura imi ossibilia , quoruquodlibet non est plutouam unum: ergo iamin ente quam iu vis impcissibili datur vilitas in
telligibilis, si itidem intelle stiri non potest ibi
pereipere pluralitatem. Insto args mentum dan ur plura,quae non habent unitatem ,qu ruquodlibet no est omnia illa plura; ere quodlibet omnium non haben tum unitatem , est unum. Haec , ic alia ii uiusmodi argumenta,
mersi eruces ingeniorum vocantur: siqui lem dum magis contra ea , ratio pugnat, tanto mag,s in ellectin cruciatur. .
33 Responderi potest ex D subtili vis.
66쪽
De esse motivo, s obiectivo entis intentionalis. si P. M p
tinguendo antecedens; quorum quodlibet non est plusquam unum improstrie, conceditur; proprie negatur. Deinde distingui potest consequens,datur unitas sicuti ensgonceditur; aliter, negatur. Itaque ait Subti IIx Dr.in I . d. 3 6. q. unica, non polle negari , quod quodlibetens habeat paelisiones, sicuti babet esse; quare cuesse sit repugnan ,& cum contradictione intelis temis, sic & oum ipsius contradictione debet in ipso entei ut iligere via ita e . Hoc enim mo. do, adhue nil debet esse aliquid eum nil non sit plura, sed riuam; sed tamen cum primum e se istorum uium inciperet, repugnate intel- Iectu, semper taIis repugoantia derivatur ipeorum i niel listi dii itate, de unitate; ita ut ad hue intςlligibiliter non si ut propriet intelligio bilia, quod suadet Scotuvi τε odlob. 3. eum nonfobile: dicendo, quod modo, quo in ta libus entibus datur unitas lcibilis, etiam dari potest in non se ibile; ita ut dicatur, quod non sei bile est icibile; & non intelligibile, intelli gabile,& non eris,ens, di no vnum,mina &c. Eo pactra, quo si quis vellet altercare , quod nullum datur nomen,quod non si niticet, v. e. syndapsis, diceret, quod talia nomina signifiearent , non significare. rar Sed tamen , quin dictis Scoti contrariemur, resolvenda est quaestio. Itaque dum
percontatur an omne ens sit . secundo intentiona Iiter intelligibile ' Potest diversimode responderi, Primum , a nex quibuslibet partibus possit intellectiis sacere unum,ira vita' Iis unitas resultet ex eo, quod istellectus assi r- net, & intelligat, unam partem posse asseverari de alial Hoe modo, indubitabile videtur, quod omne ens intelligibilem vnitatim
non habeat, quomodo Subtilis Doctor hucus. que suit loquii diis. Sicuti enim,si agens physicus non coniuntat unam partem cum alia , ncidabitur unitas phv sica: se si agens intellectivum
non coniungat unam partem cum alia non dabitur unitas intelligibili, & sicuti ablata uni De , improprie: parte dispersae , unum di si e sum dicuntur,sic ablata copulatione partes iulae, unum improprie dieentor .i s Secundum potest p rcontari,an quod libet enc sit unum secundo intentionaliter intelli vibile, ita ut sub alii ecinsiderationibus possit intelle tu et ex ipso se i in ips, secundat intentiones logicas fabricare ' Haec res Iulio malu petit evamen. Responderi potest pro nune affirmativE ; qui potest intellectus
P rcipere rationem steneri et in ente rationis, ut sie, nee n i lorica propositioncs saccrer U. R.
chimaera, est impossibilis. Sieque propositiones dire ins eoastruerca v. g. chimetr est impossibile, At indirectas sie r impossibi Ie est
chimaera. Pari pallia dividere, predicare,' notas logicas applicare, W. g. omnis ch maera reis pugnat; nulla chimaera repugnat,& sie alia. Sed de his omitibus in quaestionibus infra Pone dis, resolvetur exactius.
I tas inter omnes,quas logici move resolent, eum sit fundamentum omnium universalium, praedicabilium,& reliquorum entium secudo intentionalium. Ahia
qui enim nil de hoc puncto agunt; sed illud ,ut suppositum relinquunt. Alii vero disseultate
iam praemeditantes, non sine gravi sun lamen-lici allerunt, vel nullum esse ens rationis sine fundamento, vel niti tu messe ens rationis cumsundamento. Alii deniq'ς communiter pro viribus explicant, deseudunt dari ens ratio- his cum sundamento , quod vocant ens rationis logicum, & utile,co quod intellectus illud formet ex necesiitate, & coditione ipsius,quia aliter non potest obiecta cognoscere , funda.
mento praebente ipso obiecto: V. g. cognosse re animal, ut aenus, hominem ut speciem, es
iungere distincta, separare cui uncta &c. Quodens rationis vo cur utile,& logicum,scilicet, prout ad alia scientias comparandas requisitu. 1 l, hoe igitur ente rationis communiter dieitur , quod licet formaliter dependeat ab intellectu, ptopter quod ens rationis dieitur; quia tamen intellectus excitat illud a sun-
liter, Ac radicaliter eontinetur ideo ex fundamento potest repstari cns reale i reale siquide'eius rundamentum est; absolute verό eni raiati is dieitur, quia totum suum esse ser male habet ex comparativa intellectione derivatii. i 8 Centrum difficultatis nunc stat in axplicatione habilitatis Praedicti sundamcti. Ani Amat enim est ἱ parte rei,eenus vero est immi- sibile, quod a Farte rei sit; uomodo ergo dabit fundamentum id, quod existit a Parte rei ad essendum id quod est impossibile , ouod a part rei sit ' Deinde, ut animal es fictatur genus,debet animal, vel concipi, ut positive in multis, vel sistum in uno i Si concipiatur, vepositive in multis. Contra; quia in tali ea suconcipietur animal aliter, ae est in se; ergo nopotest intellectus applicare secundam in reniationem generis ani mali. Si concipxat ammat. ut in se est;quomodo ergo dat funda ιventu: it Si debeat animal soluin in una specie corcipi. Contra: quia vi supra dicebamus in qu ustione a 'tecedenti, est impossibile, quod intellectus
67쪽
praebeat aliquo. pridIeatum alicui enit , de
quo habet eonceptum eontrarium ἔ ergo non
ignorante intellectit, quod animal est in uno, est adhue di vini tu impossibile luod possit erga Ipsiim , aetiim eontrarium elicere. 1 ς Respondent Dre omnes Scotistae nos tri,quod ad hoe ut intellectiis habeat fundametum, ut in talibus naturis secundas intentiones logleas construar, susticit , quod virtualiter,& radicaliter contineantur in rebit a quibus intellectus fundamentum assumit. Ita etianovissimόFr Ant n.Gro Disset. 7. Elue ld. z, O sed erintra : quia intelligibiliter tontineri aliqui .l in obiecto distincto qliod apud Secit istas & alio, est contineri virtualiter nil aliud est, quam obiici illud aliquid intellectui in virtute alicuius obiecti exeeIlentioris, utidin intellectu relucet: sed impli eat apud Seoisi,
quod seeunde intentiones sic contineantur seri.
go. Prob. minor ex 2. d. I. q. I. . quamlum
ad bae igitur, vers De hoc quod dicit, ubi Motus probat, quod aliter lapis continetur in virtate obiecti, in quo relucet, quam secundae intentiones:quia si secundae intentiones re- Iucerent in obiectis, non foret magis opus intellectus secunda intentio , quam lapidit eodinit o. En verba: enim se intentio secum da actu 1ntellet a virtute res relucentιι 1 memoria, sicut hie lapis su intelleE .s virtvir essentia divina in eius memoria relucent s. Et Deinde ex I. d. I . q. . . hoc non eoaωdit, ubi impugnat Seotus sententiam aliquora tenentium phantasma causare omnem intellectionem ex eo, quod in tali casu non possetas ignari,qilomodo possent caulari secundae intentiones logi eae, vel relationes rationis; aia ita dicitur realis intellectιo , qua ea.-ntur immo Hari a re , vel ab 'erae representante rem in se; ergo nulla rvtellectιo eaa- fabit secundas intentiones togicas , vel ν Flavi νι oues rario nιs. Dat causalem Scotus;quia inia relle ins nuIlo actu suo Poterit conferre obiectom ad a Ilud; & merito eam infert; quia si in virtute obiectorum realium relueerent intelleinii, non poterat i ntellectus aliquid contra lucem virtutis sine eotradictione formare.
tentiones, qui sunt fundamenta secundarum, vel ipsi excitant intelleinum , vel praeelse ad praesentiam illarum intellectus se exeitati Primum ab intrinseco repugnat; quia motio o
i: ct rrum a parte rei ex .stetium debet esse naturalis, realis, c propria,ut etavincitur in omnibus obiectit a quihus movemur, ut eard coinformem c enitione n exhibeamus:ergo ab in
trinseco repugnat, quod primae inteliones ma. oeant, & exestent ad secundas. Reptrinaretisseeundum invia intentum to eo mim; quia Iliaeet intellectiis plura possit ad praesentia mali
quorum exestare; non tamen salvatur intent Idum res praesenses non moveant; quod igitui
aliquid rebus appliearet inteIlectus, ad iIlud ipsis non moventibus sicin potestat ipsas denominare a fundauimrci desumpto ab ipsit di sielicet ad praesentiam n ges exeiterue intelles ii ad eognitionem almi, nunquam ita , eongruό nigro applieabitur; ergo sic pariter , dum ad
seu deduci laeufidum quod dicit in se. et 3 Refp ῆdent alii inter quos novissimε
M. Dionysius lis. 3. dist. 9 3. dicendo verum esse quamlibet rem 1 parte rei ex inere eognosti, ut est in se, tamen ipsi prael et sundamentum, et aliud e tenoscaturaliter,ae est; similitudo enim inter Petrum , & Pau Ium in ratione homi nis exigit cognosci, vita iri est,tamen sundamentum est, ut intellectus cognoceat naturam hominis praecisam, ut unam, que tamen parte rei non est una et oec potest homo eognitione adequata perseae eo en o se ni ri distinguendo eius formalitates , ad quod in bi dicto reperit lumlamentum d .lpersionis
2 Sed neque hie explieatio satisfaeie dis ficultati;qilia si i ple fatetur,quod i ua simili tu do praebet fiunda men ,ut cognoscat r, ut una natura, quae talit parte rei non est et ergo iam soletur Dionysius,quod ipsius intellemis peracipit tale natura non esse una a parte rei: erect de cog i seit,q iod si rilitudo illa non sussieit pro unitate;ergo est impos bile, quod intellectui praebeatur fundamentum ad aliud, qua ad actu expresuuilli ut si nili tu i in i , & no v traiatiat sequi debet, quod intellectus percipit realiter,ae est in se ad quod no i p test dari in
prima intentio ne fianda mentit: vel quod intellectus no potest pri ine intelioni applicare alia forma, qua coormem obiecto ii, sic iuxta reale meognoscibilitatem, sei ieci, prout ex o lecto , & intellectiva potentia rariam. ets Diees: intellectu nu rua intedere ex o lectiva similitudine applicare tali natur v cd
ceptu unitatis, ut talis sit a parte rei , sed ita quod existente sundamento parte rei , trirendat applicare coneeptum unitatis, qui sit solum per intellectum , quod naturae exilenti
68쪽
De esse motivo, s obiectivo entis intentionalis si II. st
a parte rei non repugnat: repugnaret tamen si talis conceptus unitatis,intenderetur ab intel-
Iectu a parte rei in natura. Ex hoc ipitur Dr. Subtili pluribus in Heis,& praecipue quod lib. 3o deseeundo arti eulo, in serre videtur,quod nulla habitudo sive realis, sive rationisdestritit illud eui advenit,sed potius presupponit, quod patet ait Seotus 9 de intentionibus fecundis, qua non destruunt rationes intentionum primarum, quo ι adveniunt i non ergo de truιtur alia realitas relationis per hoc, quod
est comparata. et 6 Sed reveri etsi ista verisimilia sint,nu- quam tamen intellectum quietant. Admitto enim , quod intellectus solum per cognitione applicet naturis conceptus secundo i ntentionares; disseultas solum stat, an intellectus sine
contradictio te eomprehensivae cognitionis, quam habet rerum in se, possit tales conccptus, ut consor mes rebus applicare, quod imperceptibile videtur, ut ex supradictis relucet. Solum enim ille conceptus est rei conformis,
qui habet in specie intelligibiliter, quod habet res in se primo intentirinaliter: sed res in se solum habet unitatem negativam v.g. ergo dii in specie habeat unitatem positivam , non Potest sine eontradictione habere intelligibuiter, quod habet intentionaliter. et ' Deinde, supponamus aliquem intellectum existimare,talem naturam esse a parte rei posti ψό voam in omnibus individuis et si
examinemus eontrarios,inveniemus in eorum
doctrinis,quod nunquam intellectus habuit ad talem existimationem sundamentum a parte rei in natura: luomodo igitur poterit unquam dari casus, in quo recte sundatus intellectus possit sine eontradimone perfectae cognitionis, conceptum unitatis positivae tali naturae applicaret ergo. et 8 Dei neep : si examinemus omnIpotentem vim intellectusereati I inveniemus , quod ipse setat, quod etsi eognoscere , quod Petrus sit lapis a parte rei, repugnet; non tamen re Pusnare, cognoscere, quod tantum per in te lectum possit aliquando lapidis conceptus applieare Petr . di sie seeunda intentio praedi-eati: modo sie, iste eoneeptus non est destructivus primae i Mentionis subiecti , Petrus enim idem in se or nergo non est motivum cur qui cunque praedicata ex ratione repugnandi intellecti obieeth ips, non possint applicari. zy Diem, 'nod etsi praedictiis honceptus lapideris non fit destructivus primae intentio nis, est tamen destructivus conceptus formalis Primae intentionis expresivi. Bene est , contra emeaeiter;quia etiam s conceptus unitatis po- stivae non sit destructivus primae intentionis unitati negativae, est tamen destructivus ecinia ceptus formalis unitatis negative exnresivi; ergo vel duo illi e reptus sunt eum standamento aeque applicabiles seeundo intentionaliter,
vel nullus eum fundamento non erant radicenis
te applicatur. idem infer de aliis secundis intentionibus, scilicet, subiecti,praedicati ,&e.
so tilis Doctor pluribus in Iocis vim praefatae dissieultatis sentiens, ratio. nibus, & paritatibus exornatus illius explieationem aecomodavit. Vim igitur difficultatis pereepit praeter lora in quibus esteitatus I in E. d. 3. q. t . . contra Hud argutis ursica de vim perceptam evacuat . . ad que
rionem, ct f. sed contra: nimis ab aliquibus tritis. Deinceps excitat eamdem dissieultatem, quast r. s. quι dicunt,dc eam solvit tam in mitto ς. quam in fine.Sic idem excitat,& exem-pvincat qua Bone 6. ν. νβa Positio ver fecundus intellectus Cu quibus locis predictaru retaposionii persectior resolutio debet c6sormari, 31 Resolvo igitur dari ens rationis eum sundamento , cuius suffieiens habilitas deheestare in hoe,quod conceptus rei sundantis non
indueat contradisitionem cum Conceptu rationis in ipsa fundato , & applicato. Est expressa metoris Subtilis,qui in praedictis lGeis
efficaciter resolvit,quod entia rationi loetea debene elle conceptus intelligibiles; sed si appli-eetiar aliqua forma rationis obiecto, contra-d eente eognitione talis obicisti, praedistit applieatio non potest esse intelligibilis; ergo e tia rationis ita debent advenire obiectis,quod in ipsis sine eonceptus intelligibiles. Audi Seorum dicta confirmantem q. I. eitatu m: Qualiis ber creatura quiddrtas ρotest intelligi raiatiane υmversatis ab que contra damone is a. iam ψra deo esset hae,contradιἱtis,est eam intelligeresus ratione universalis cur est eo tradι tio intelligere essentia dιmnam sub ra nono vnsversalι3. Dat causalem e quia ratio intelligendι νωππat omnino riuo obiecto =tello Eo, quod est mi evectum Mysalueum. Ad quod tendunt rationes quaestionis praesentis, supra expositς.
31 Dissicultas me stat in explicado,quomodo intellectus eu fundamento applicet obiectis formas rationis,quae sunt logicae inten-nie;quia si intellectus cognoscat re, seu cibi e- ω,ve est in si ,ille actus nil fecitdo interacina te producit:qui ut ait Scotus supra in q 3 ρνι- ma lintellestio e natur τι ea fi coixi Itigitur. G 1 ali-
69쪽
aliquis modus, idest seeunda intentio. Deinde ex al ia parte , si intellectus , applicet naturae supra quod est in se,sibi contramcit,quare ait Motus ibi, quoa nox 8 23inteuel ι insolis aer - νυὸν, nisi inrauigors o sectum se sub ramene tortigendν,reput-nanti rationi ratis obι eas
3 3 Dico igitur, quod interkeuise pios
cit naturam hominis, v. g. ex se , n ne peterexsse in Petro neque repugnare esse in Petrinno petere esse in Petro cognoscit inteuectus,quia si in estentia hominis . cognita secundum se, cognosceret Pet: eitatem, difficile posset intellectus hominis essentiam secundum se eHgnos.cere in non Petro, scilicii , n Paulo. Deinde, neque repugnare esse In Petro, erigcoscit intellectus in hominis essetntia secudum s; quia in tali easti difficile posset cognosci hominis essentia in Peleo. Sed de hoc in libro vniserialium diffuse agemus. 3 Itaque intellectus cognoscit in natura illam ves uti potentiam neu ram , ita ut ipsi quaten ut est ex se, non repugne esse in pluribus, qui eo eptus commvn aris est naturae I parte rei conveniens;quare ai: Minus quast. 3 . quod communitas convenit naturae ζxtra in tellectum, non autem universalitas,& se quae renda est eausa universali alis, non autem eo in uni alis. Tum igitur Intelleetias applicat illi natur secundam intentionem universat datis, quin iste conoerus rationis, opponatur conia ceptui naturae, ut est in se, etsi isto coneeptua lacetur naturet forma rationis, quam n habet.
3 s Ratio est; quia id potest applicare n-
et Iectus naturae primo intentionata, quod pee cogni ionem con radicentem rio excludit i tentionalem applicationem; sed dum natura cognoscitur siserandum se,non cognoscitur in natura aliquid, per quod excludat esse unam in pluribus et ergo vi ntellectu applicet ipsi concep'um vnive salιtatis , non da tir comistio contradicens, & excludens inten ionalem appli 'ationem. Suadetur , quia ut intellectus
sine eontradictione applicet aliquid alie taenii, quod tale ens in se nou habet, sumeti quod i it cllectus possit cognostere, quod talienti non repugnat; sed i ν natura illa in se
cognita cognoscit intellectus , quod etsi non sit in pluribus, non tamen tune in pluribus reis ana: citer ergo hoe debet sufficere, ut intelia lectu sine contradicticine secundam intentio nem via .versat itat is applieet naturae. 3 6 Dice : quia na ura tuoc non exeludit sinetularia , potest intellectus sine eotradicti ne ipsam ad Omnaa lingular comparare, ergo cum illa natura nul lum. didat singulare, reis pugnabit , quod in ellectus Dossit cam ad sin gular a eo parare. Respoden conce ledo anteeedens, & vistinguendo c0nsequens, repugnabit,quod intellectus possit cam universali rare,si non die re fingulati si per poclivani repugnantiam , concedo; si non dicere i ta s t per neutralitatem, vel suidelisionem , nego ptaque noci repugnat rei, id quod ipsa filot, Adiret et habere, sed requiritur amplius,scilicet, quod praeiticaea da excludere alloquantur: quousque, fundamentum habet talςllect xis,ut
ipsi det, quod eis in se ncin babeat , lamen illud habere, non remurmurat.
37 Adaptabuntur omnia subii: i ratione Seoti,iti exemplificante: sumit Igatur exemplar ex substantia malet tali, sic a iunxi iee : substantia materi uis non sit ex sc vivisa in partes eiusdem ratiot is; tamen ipsanran est de se iatales partes indivisibi si quia sestet de se indisi sibilis, hoe est, si repugnaret ei diviqo,no
pollet recipere quantitatem , qua fornia litelldi Uiditur in tales partes:quod patet, nam anima quae de se in indivisibi is hoc modo , noa potest reeilaere quani tatem , seu nec partes.
Ex quibus adveriit Scotus saliaetam ab ali quibus deductam , scilicet, non est de se tale; ergo est de se non tale, fallacia est consequentisi vere enim substantia secundum ali Tuam positionem, no est habens de se partes ei usdem rationis; & tamen non est de se non haliens Partes eiusdem rationis ἔ & ita natura speciei speetatissimae, non est de se haee. Ita D. Subtι- ω v in quas . p. V. ista ρομιο, in fine. 38 Applicatio, adhuc imperfecte intuen timani fel aesti solum addo, quod sicuti substantia est quid dissimile quantitati quoad enthatem, is secundae intentiones en italia , ut ita dicam , sunt alterius conditioni a naturis; quia sim' eoti assubstantiae,& ent stas quanti
latii sunt distanti, sphera , sie di amis sparae
sunt en ita es extra animam existentes, & --titates solum existentes intra animam; at,sicuti in illa neutralitate substantiae suffieit fundamentum agenti per reali atem, ut sine ph sea ccintrarie 'o in ipsa ponat extensionem realem,quam non habet ipsa: sie pari er in illa ne itralitate primae intentionis,suffieit fundamentum agenti per intentionem, visne intelligibili eontradictione in ipsa prima iitentione ponat universalitatem, seu logieam ex tinsionem, quam parte rei non habet ipsa 3 9 Ex quibus recte intertur,quod in omisniente non contradicente intellieibili er,' iectintellectui seeundas intentiones Io reas appli- ea re, & e contra; qua propter in proprio , in
70쪽
De esse motivo, sobiectivo entis intentionalis si II. 13
aecidenti sic in quolibet alio intellecto, ut
supraseeundas i)tentiones universalitat Is,po ter tapplicare,&proper idem eas non poterit applieare in natura individua a quia cum ictellectio singularitataspositive excludat uniis versalitat s usHIectionem sum non possit intellictus habere intelligibIlem con radicticinem,quin naturam singularem non intelligat, est impossibile , quod fiat ab ipso universalis intelligibiliter. Sic, servatis servandis, invenit intellectus su metum in rebus ad appli eandum ipsis seeundas intentiones subiecti, praedicati .Sicini enim prim cogni io erat na- Iurae in se , quin, vi alebat Seotus, alii uid se-ru ndo intentio nate eointelligeretur; prima cognitio est animalis v.g.quin aliquid feeundae inaetionis eointelligatur; solum enim per cipi ur vita,& sensus, quae ipsi , parte rei, nullo intellectu consid rante insunt Deinceps
ex compara Ione animalis ad Petrum v. q.a
firmatur, seu praedicatur animal de Petro, quuamrmatio, seu praedica: io, iam d.cit este secundo intentionale: licebittamen intellectui, illud esse, talibus obiecti applicare: quia nul-irmi mel l gitur eontradi 'lo, ex qua reddatur tale esse in intelligibile. Est enim i reli gliabile illud praedi eatum de Petro;quia licet Petrus solum aeonsideratione intellectus habeat subitet, ita ut non dieat esse subiectu a Iamen non Invenitur,quod illud excludat;q uod Qt supra dicebam sufficit, ut intellectus seeundas I metiones appIieet. E contra, cum sine invitelligibili contradictione non possit lapis praedicari de Petto , quia positivam repugnatiam percipit intellectus, sine est,quod et in tro, & ex lapide non possit fieri intelligibiliter aliquod unum intentionaIe cum fundamena
o Sed dices quia naturae ex se non repugnat esse in pluritas, exhibet fundamentum in tellectui , ut eam universalem sine intelligibili eontradictione faelatet ergo eum neque re pugnet naturae ex se esse in uno,exhibebit seniadamentum, ut sine intelligibili con radictio ne, eam faciat particularem. Haee obiectio plura amplius explieanda nos excitat. Ia-que dico, quod natura supra quam derivat in te uectus universalitatem , potest considerari dupliciter. Primo modo potest eo siderari, ut est tantum natura, quo pacto, ait Scoriis, nil amplius cum ipsa cointelligitur ι quare nimis advertit Secitiis , quod etsi ipse dixisset, quod natura ex se sit eommuni si non tamen ita , ut ex lv exfe, debeat inferri, quod dum natura tantum est natura, debeat uatelligi communi
tas; sedi a quod lieet in aliquo priori ad eum munitar m si intelligibili natura, tamen ,etsi
posterius, ex se habet eommunitatem, prout lyexo dicit habere communitatem extra intellectum. Ita Scotus is a. d. 3. q. I. i. ad
x Secq ndo modo potest talis natura conjsiderari,ut de se me dicit esto Petrum, nec ei de se repugnat esse Paulum,& Petrum , quom do est funda metit litor communis, textante o o supra F.od contra, ubi ait: Ση ergo
in re commune s quod non os dese hoc, per c Uequens ea de se nou repugnat esse non hoc. Ex quibus insero prominc ad yrgumentum,
quod adhue admitto , quod narura intelliga. tur ut ex se,nec repugnans esse in pluribus,n x qrepugnans este in uno , de sic quod possit effi-c, Paricular is i ut cotus id sateri videtur in reporta is lupra a jemor. Z ι'. 3 ' qu.'. s. Prope finem aioni: Theρ quod non δε--ν 2 ια esse ea erμ, Mod est natκra,simplis rex es indifferens de se ad obse dim ιν strum,quod habet in intellectu, oe ad eo hoc, quod bab fister singuiaritatem 1 nunquam amen sequitus aliquod inconveniens, eum nunquam sequare
ur, quod sine contredictione non possit pstqvni ver lalisi quod suallet exemplum de s bst ita, in qua datur sunt meaeum ad extensione,
dci inextensionem quasti olivam , de idem suadetur in 'uρ vis potentia neutra ad effectus ni rari s. At autem in natura individua,determinare concipi ur repugnantia ad forman sugularitati e troriam , & idem in praedicatione lapidis invenitur resp-ctu Petri i vini debet inferri, quod nil prohat argumentum, adhue sic intellecta narurae eommunitate , de qua specialia diram in libro universalium. et Sed punctum disse ulla is nervosita a Qtingendo iees,si naturae ex se non repugnatilia serma rationis, ita ut in ipsa natura det dr potentia, et estra, a parze rei;our actu Inici lectus applicans aestum universalitatis naturae,est diuendus plus danx vaticii i , Quam actus a Ppl cans q uodcuque esse cognitum nam turae, sicundum id, quod na ura dicit a parte
rei Haec sola ponderatio ad se eviseerandum ephnctum c ferε omnis logi eae sondam n
is me impullit. Resolutio huius doctrinae e ploratis. infra est de per se examina da,du in quiramus,an omnis extrinseea de non inatiost relatio rationis i Nec non, an dat', Quod rutionis sit reIatio, quae differentia detur interis mas rationis communes , di inter specia
lesy 3 Sed prout ad praesens attinet. RespUn duo in prunis bene posse eam pati , quod ειν