장음표시 사용
21쪽
io valiarum conditionum Christianis habitantibus illas reglanes.
Vtuntur quidem illa Turcs, uerum corrupta. Quod quidem per se et intelligi potest ex usu omnium colloquiorum. Sciata inica uero linguaunintur in aula regis eorum 8 in confinst Sciationiae uersantes. Idem Bartholcmaeus exhibuit aliquot obseruationes grammaticas de lingua Persica Porro ipse redigens in artis soris
mam, quaecunq; potui ex libris colligere hactenus per alias meas occupationes, animaduerti linguam Persicam uel potius Scythiscam Turcorum 8c Tartarorum communem, non modo in deria uando in compositione, in flectione dictionum, in striusiura, constater retinere analogiam aeque ac Latinam aut Graeca linguam,
uerumetia habere suam quanda peculiarem uim Melegantiam. pessitatis Persarum uero eg Medorum ueterum,qui a Sem patriarcharia. ortum habent, linguam arfinem suisse Syriacae adeoc Ebraicae, patet ex origine utriust gentis, o ex uocabulis, quae reliqua suis Persunt, ut gaza,mandy, chondy, quae Syriaco 5 Ebraico sermone proserutur,ginza, maddo, chad: ex alia plurima. Nec dubitare poterit cognatas linguas esse ueterem Persarum 8c Medortim, ecEbratam,qui edieta regum Persicorum in libro Danielis cum sermone Ebrato cotulerit. Qui autem hodie Persae appellantur, Parthi sunt ex Scythia ducetes originem. Et quia Hungari suam originem ex linguam debent Scythis, quanquam in Europa degusi hoc loco de ipsortim lingua paucis admonere uisum est. nilum De Hungaris igitur siue Hunis, quoru princeps suit aliquam huici do Ethele siue Attila, flagelltim irati dei, Matthaeus a Michou ita scribit: tu liri de Iultra terra Scythiae septentrionalissima ex frigiά
dissima iuxta Oceanum septentrionis a Moscouia ciuitate M scorum ad orientem dc septentrionem quingetis miliaribus a gnis Germanicis distante ascenderunt,et uenerunt per terram planam ad meridiem in regionem Gothoru in Scythia, hi nune Tartari Tahadaienses seu Tauollienses degunt. Et post res Attilae enumeratas ait: Tota Pannonia terra Sclauorum suit. At Iuli ιSclauos incolas Pannoniae trucidarunt, terram cp in hanc horam possederunt, Sciauis undiq; in finibus Pannoniae remanentibus
B inhabitantibus. Accipe primo quod Iuliri a Iultra regione Scythiae, de qua oriundi exiuerunt, uocati sunt,& usq; in nostra tempora a Bohemis, Polonis,&Sclauis Hugri appellatur, ab ali js auutem Hugui, tandem ec Hungari dicti sunt. Accipe secudo, quod idem
22쪽
Hem lingua um N loquela pro nulla loc aeuta sunt Iulirorum
in Hungaria,c illorum,qui in Scythia in Iultra degunt. Verum Hungari in Pannonia Christicolae sunt,ec politiores abundantiores s in omnibus:Iuliri autem in Scythia us hue idololatre sunt ec agrestes. Sed reuertamur ad populos & linguas Asiae. Nestoriani summum antistitem habent, quem ipsi Iacelictum M/lloriia
uocant cui magna pars orientis paret. Quod linguam habeant norinnser propriam, non mihi compertum est hactenus. nio q
Georgiani latissimam regione 5c uicinam Armenis habitant bosis olsub duobus potetissimis regibus utriss tamen cenisse nominis Christiani. De lingua ocliteris haec refer ostellus. Ex Grcca lingua Georgianorum 8 Servianorum literare lingua de R Τ fluxerunt. Et alibi ait Gorgiani lingua Grecaestu tur in sacris Vulgaris Tartaricaeec Armenice, media est. Utranc istis literis V Uscribunt quas habent communes cum Iacobinis, quos odio si δ' 'gulari prosequuntur. Probabile est a lacobitis repertas,qui hae. resim Iacobi patriarchae Alexadrini secuti sunt, ecolim magno in usu suerunt apud Orientis ecclesias Characteres sunt serme Greci nona nee sigura. Sed deprauate scribunt, di nescio quotharbaros adiungunt. Samaritanaingua, tra hodie quin ututur permulti Iudsi sinum , habitantes in Syria, qui Schonaronim appellantur, ipsissima est tilina . Ebraica: nec differt grammatica, teste Postello,qtii eorum grammaticam propr4 characteribus, qui tamen Ebr. assimiles sunt, si quis diligentius animaduertat, depictam, Arabice uero expliacatam habet.
Sed reuertam ii ad Europam, in qua uiget sermo Grecus, Rutentea de quo antea dic him est, ex alie linguae praeterea. Primum de sermo. Roxolanis dicamus. De quibiis Matthias a Michou haec memorat in secudo libro: In Russia sunt plures sedi .Est enim religio Christiana Romano pontifici subiecta: Ac illa regite pre ratet,
quanquam sit exigiIanumero Christiani hiritu Romano Latino sermone cantant, orant ex legitiat. Est altera secta Ruten rum amplior,qtis rittim circcorum insectatur totam Rusmam adimplens. Hi habitu cY ecclesiasticis olfficῆs Grin os insequun. Iur, habeti proprias literas, di abecedariu instare proximum Graecis. In ecclesins Rutenorum lingua Seruiorum est, quae est Sclauoruca, diuina celebrant, legunt di captant Tertia secta Iu
23쪽
xa datorum est,no usurariorum, ueluti sit in terris Christianorum,
sed laboratorum agricularum ec mercatoruis magnorum, prssidentq; ut sese telonq,5c exaetionibus publicis. Hi lingua Heahraea orant in synagogis, uriinturi literis Hebreorum 8c discia plinis,etiam artes liberales, astronomiam 5 medicinam perscrutantes. Qitaria secta Armeniorum est,qui suo ritu gaudent taliteris: θ in ecclesii js utuntur sermone Armeno. De Moscouitis qui utuntur sermone Sclauinico,& ualachis, qui semilatino, mox dicetur suo loco. Lithumo. In Lithuania non unus sermo frequentani populariter, sed rusHμα plures. Id quod cognoscere licet ex descriptione Sarmatiae Euaropeae Mathiae a Michou, cuius sunt hec uerba: Lino uagisi Liathuanicu est quadripartitum. Primum linguamum est Iacet uingorum, ut horum qui circa castrum Drohicin inhabitarunt, re pauci supersunt Alterum est Lithuanorum 8c Samagittharum: Tertium Prutenorum: Quartum in Lodalia seu Lothiliola, hoc est Litionia circa fluuiiim DTuina di igam ciuitatem. Et hois rum quanqua eadem sit lingua,unus tamen non plene alterum intelligit, nisi cursiuus, di qui uagatus est per illas terras. Habuitlaoc linguagium quadriparti tu tempore idololatriae pontificem
maximis unum, quem Criue appellabant, morantem in ciuitate
Romoue,a Roma dicta. Quoniam hoc linguagium de Italia ia. ciat sese aduenisse, 8 habet nonulla uocabula talica in suo ser. Prutenor mone. Et scias quod in Prussia iam pauci proserunt Prutentis sermo. cum Subintrauit siquidem lingua Polonorue Almannoru Sic B in Lithuania pauci uilla ni profitetur hanc linguam, quia subintrauit Almannicum. In Samagitthia litem,quae est longitudinis quinquaginta miliariorum,oc in Lithtiania, quae in longum triginta miliaria continet,in uillis Lithuanicum loquuntur,ccin magna parte Polonicum profitentur. Nam 8 sermone Poloni,co sacerdotes eis prsdicant in ecclesῆs Insuper scito, quod hoe linguagium quadripartitum totum est de obedientiaec fide Romanae ecclesic in alijs autem prouinci js circumiacentibus, ut in Nouigrod, in Plescolaia, in Polocho, in Smolensco,ec in meri. diem ust post KQm Ruteni sunt omnes,ec Rutenicuseti Sclaatronicu loquunt,ritum* Gi scorii obsertiant,& obedientia Constantinopolitano patriarchae praestant. Amplius sunt in ducatii
Trio Liuiuanis Tartari circum una,qui habet,pprias uillas,ex collit
24쪽
agros more nostro,iabolat,&uehunt merces Ad mandatsilium igigni ducis Lithuaniae omnes ad bellu assurgunt. Loquunt Tartaricum, ec colunt Mahumetem quia Saracenoru sectam profitentur. Insuper sunt Ebraei in Lithuania, presertim in ciuitate Trohi. Sequitur lingua clauinica,de qua etiam uese fuerit meminis, setiuinise,idcn non uno nomine Sclauos interpretantur seruos ocisam ea ungua. cipia Votius crediderim denominatam eam gentem rebus gestis celeberrima,a uerbo flowo,quod sonat preclaras res agere occeis
lebre esse. Vnde staren celebris Ac nobilis dicitur. Quanquam
non ignoro Iornandem Alanu existimare dictos a noua ciuitate. Germani ut hostes nimirum, Uiltetos nominarunt.Grcci σλα ξηανους nominant: primo quidem tempore, quo innotuerut in Europa, ct armis inualuerunt Gazaros uocarunt, ut hodie quoc ita uocantur Saracenico idiomate. Ad mare quom Hircanum Ga
zari habitantes,ubiec Circassi, Abgazari & ADPetelli a Grecis
uocantur,lingua utentes hodie quoc Sclauonica. Egressa nans gens Sclauenorum ingentibus cophs e Scythia, di si credimus Solino, ex profundo Bersiliar,circiter sexcentesimum annum abi carnato Christo: magnam partem Europae 8 Asiae occupauit: In Asia quidem magnam partem Sarmatiae us*ad mare Caspium. Vbi Ciercam gens Sclauenica sedem habet: quae aliquadiu Ae gypti tenuit imperium sub nomine Mamaluchorum, quibus reis gnum ademit elim he pater Suleymanni Turcarum impera toris. In Ecbopa uero, quantu est habitati soli a Tanaide u sc ad mediam Germaniam, quae magna dicitur. Siquidem Boemorum terrae Lusnicenses Sclauorum coloniae sunt. Et rursum amari Baluae di Sarmatico ad pontum Euxinuec Adriaticum mare, ubi Sclauonia notissima est. Quanquam ec Dalmatiam 5c Illyriis
cum occuparui. Vt appareat autem quam late pateat,quantuscpsit usus linguae Sarmaticae,apponam uerba Michaelis Cra utensis canonici Gentis originem resert ad Elisam siliu Iavan, a quo nationes Graece derivantur. Quod egere licet in ipsius operedi. hri prioris de Sarmatia cap. duodecimo. Et sequeti capite stibdit:
Collige quod linguagium Stauorum amplissimu est e diffusum, plurimas terras possidens. Veluti sunt Seruin, Mysin, Rasci seu
Bulgari, Boienses Turco hac tempestate subiugati. Veluti sunt Dalmatae,Croais, Pannoni j,Sclaui, Carni, Bohemi, Moraui, Steis silae, Poloni maiores di minores, MazohIlle, Pomerant, Casibile,
25쪽
per ampla regna inhabitantes Sedac Lithuani iam selauonciat: Nugardi quoq, Ples utenses,Smolnenses 5 Ohulici. Et harequidem Michael Polonus ordine commemorat.Caeterum de usu linguae ec ueluti poliassione antea monui loquens de lingua tenorum, Lithua nor uic Turcarum Turcis quidem usuadeo adlubescit, ut sedem quos imperi j Romani Sclauonica dialec tomalint appellare Cetarzowdom,hoc est, domum Caesaris, quam Constatinopolim aut Bizantium. Videri possem officio functus enumerando idiomata linguae Sclauomce: Ad quam seriem gentium o populorum pertinent Sorabi qui nisi fallor,hodie Serusidicuntur, ex Besst,qui Bosnanienses, cx Dalmatae, ε Illyrici Veis
rum adincere non piget, us duo uiri doctissimi nostra memoria de his scripserunt. Volaterranus quidem ad hunc modum: Grata castiteras ueteres fuisse easdem pene, que Latine nuc sunt, indi. io est Delphica tabula aenea,que Rome in palatio M:nerue dicata in hibliotheca temporibus Pluin, ut ipse testis est conspiciebais
tur. In Latium attulerunt Pelasgi, ubi diu incorruptae permans rLint. Deinde a Latinis interpolatae postremo per insecutam bam harium Longobardorsi cocruptae ut in eorum adlitIc monumentis ac libris uidere licetIdem ut in nostris, sic in Grecis accidit fatum, proximo Illyrico literas eorum corrumpente Quapropter
in hune usi diem Dalmati Illybici his utuntur characteribus, quos a Grecis aeceptos dehonestaverunt. remma De Seruiana ei Bosnaniensi tum lingua tum literatura itae Bofina scribit Postellus: Ex Greca lingua nata est Georgianorum 8 Seriue Ussite umorum linguae literae Ail alibi: Terviani seu Poetnanianirssi ras usi sunt characteribus Hieronymi seu Dalmaticis, ut lingua sust g communis Pannonns, Illyribus, Dalmatis,Myths. Quum autem Graecis ob quedam dogmata esset interdictum communione Latinorum, hi qui Graecis erant uiciniores,characteres Graecos, ut plurimu,nomine priorum seruato, repereriant. trae sunt numero XXX. Et paulo posti Graeci ut plurimum sunt characteres, quibtis uiutur,intlidam priscam illam suam linguam scribentes, in tia omnia uulgaria, θ sacrificium ipsum habent. Alin Graeiscam cum sua scribunt. Cuiusmodi sunt multi alachorum, triad Dacos & Mysos inferiores pertinent: qui patriarcham Conustantinopolitanum audiunt. Plures euam illorum, qui ad Isirum agunt,
26쪽
agiit,ut pars Lithuanoruec incolae maris Pontici, uricae Cher issonnesi, Paphlagonesci ututur sacris more recoru communia. Dalmatis, Illyrihus,Pannonris, O Mysis anno circiter c cci mitis a Christi natiuitam unae at eademvsere lingua permixta sermo. μέ erne Graec Italis, ec aliquando Germanico. Quibus Hieronymus characteres reperit, ut hac in re differrent etiam a caeteris nationibus sicut e lingui etiam fortasse, ut in hac re nomeniosecraret immortalitati. Videtur reperisse postqua perceperat literas Hebrio Grecas. Sunt enim multi characteres cum illis communes. O mnia etiam nomina literarum significativa sunt, ut periti eius linguae asserunt. uod clim solis Hebreis commune est. Idem ista ronymus uetus ec nouum instrumentum cum sacrificio oc precationibus traduc', eo idiomate reliquit. Ita sacerdotes omnesecpopulus predicat in tota Dalmatia Excuduntur permulti admodum libri harum duarum linguarum Uenet ijs, ut illic distrahantur Dalmatice linguae nonnulla ponam in extrema parte comamentarῆ, ut appareat eius conuenientia cum sermone Polonico.
Eam quidem linguam, siue Sarmatica dicere oportet, siue Sciauonicam, iusto comentario coplexus est dominus Ioannes MacΣnishy metis colendissimus preceptor in lingua Polonica: iuuenis inter primos ornatus genere, ingenio, doc trina,cognitione multarum linguarum, religione Christiana, humanitate.& omnige nere uirtutum. uos libros postquam ediderit,quod utinam breui stat, cedet enim in bonum ec ornamentum non modo patriae ipsius Poloniae, uerum etiam aliarum nationae, res ipsa loquetur, sermonem Scia uenicum tam esse analogiae obseruantem, quam
Latinii aut Graecum.Sed parum adhuc dixi. Apparebit linguam
istam Scythicae originis, copia, ut, flexibilitate, elegantia, Omnibus
denic uirtutibus certare cum cultis istis linguis, ecquae solae qui, husdam non barbarae sed humanae uidentur. Itam delingua Theutonica ec Germanica iam explicabitur Germnia prius tamen de gentium Germ. origine Vulgo Germania nunc ea erra
distribuitur insuperiorem &inferiorem, bod Tut sic niti ibicasin laideriander. qui dialecto non parum ditiarunt. Sunt 8 aliae diuisiones apud scriptores, qui Germaniam partiuntur in primam 5c secundam: in ueteremec recentiorem: in magnam, di quae sit angustioribus finibus coclusa. Pleric intra celeberrimos fluuios
concludunt, enum, Danubium, Istulam. Pomponius etiam
27쪽
i ad Rheni sontes Germaniae fines promouet. Certe Noties &Vindelici lingua Germanica sunt usi,quaec hodie ututur Arrianus quoq; libro primo de rebus Alexandi i testatur Germanos aeco las Ioni j sinus Alexandro interroganti ambitiose, quid praecipue formidarent, animose respondisse, ne sortasse in eos coelum aliis quado ruat. Non sine ratione nec sine uilioribus existimo Germanos oriundos ab Aschenaz nepote Iaphet ex filio Gomer. Neque friuole ornandes Alanus collocat eorum sedes patrias in Scanetia siue Scandinauia,quae Schoniandia insula dicitur. Quibus finitimi fuerunt Gothi, qui ex Guthones, uel potius ipsi Gruthi gens Germanica fuerunt, ut traducauiliores non temere contemnendi.Nam patria communis quippe insulta Gothicae, cae lingua,ta mores fuerunt. Este alia diuisio Germaniae, accepta ex situ serme gentium Germanicarum:quam Plinius reponit libro quarto historiae naturalis cap. 4. Verum quia locus uitio trans scribentium corruptus est,euantum a me fieri potest, citra memdas librariorum reddam. Genera Gomanorum quinP. Vana dili Alterum genus V euones,uel TDagivoner, id est, accolentes undam profundiorem,nempe maritimi. Proximi Rheno Iste uones,uel sterileivoner. Heruuones uel Heromoner, nempe mediterranei. Qtunt pars Peuciniec Basternae contermini Dacis. Porso quae gentes illis generibus Germ. contineantur, non est ut hoc loco inuestigemus, quo non tam desitu Geris a. nia, quam de lingua scribitur Quae latissime hodieci patet. Nam ut praetermittatur Gothorum reliquiae in Taurica Chersonheso, ut omittantur Septemcastrenses, qui lingua Germanica ututur,
ut nihil dicatur de Iudaeis, qui ubiss propemodum gentium sera mone Germanico utuntur. Post occupatas partes Galliae a Geromanis, linguae usus patet ab Italiae uicinis alpibus use ad extre mam Nortuumianaec Tylen insulam, quae Isiandia hodie nominatur, hoc est, ultra treceta miliaria Germanica longe latecp. Iam
Prouincias Romanorum inuadentes Germ. 8 Gothici populi ueluti Longobardi, Ostrogothic uestogothi, Rugi, Heruli, Marcomanni Vandilim Italiam, Franci e Burgundione 5c Gothi,& Norimanni Galliam,Cathi, Sueui. Alani, Vandili Gothi Hispaniam,sermonem prouincialem Ac Teutonicum permiscuerunt.Caledones aute cY Angli Scoti, Picti, Avitacotti Albionem insulam occupantes electis Britannis,qui Gallie partem obtinuerunt,
28쪽
runt,quae Britonum dicitur, linguam uernaeulam simul intulea γrunt, quae rursum Gallicis Θc semilatinis uocibus interpolata e De sermone autem incolentium ualliam 8 Cornubiam antea monuimus, uideri cognatum Grecorum linguae rjs,qui de utras lingua iudicare possunt. Caeterum quae lingua sit Germanicaic Teutonica hodie, mi. nime est obscurum: ecquae olim fuerit, id quoq; ex literarum monimentis constat. Uuulphilam, quem alth Guttilam nominat, epuscopum dedisse literas Gothis imperante Ualente, historiae testantur. Nonullis Gordanis creditur Getis,quos eosdem cum Gothis putat,literas dedisse. A Latinis autem mutuo acceptas esse, arguis ordo literarum, di nomina, BYfigurae. Quanquam antiquae Goathorum literae, quibus libri aliqui exarati etiamnum extant, nona
nihil transformatae sunt. Quae deliteris o lingua Germanorum scribit Ioannes Tritemius libro sexto polygraphie, huc adscribenda esse iudico.Germanos olim literas habuisse a Graecis, plurimorum opinio tenen quose sermone usos fuisse Graeco maxime in
sacris suis constanter affirmant. Dicunt enim magnam inter Grecam linguamc nostram extare consonantiam quamuis longa intercapedo temporis eam conuenientiam penitus extinxerit. Et
paulo post Druidas priscos in Gallia pontifices sacrorum Graeaco sermone usos fuisse maxime in sacris, Caesar testatur in comentari js Uerum Romanis orbem de stantibus, suarum usum literarum tandem cum dominio multis nationibus uiolenter impo. suerui. Porro Uuasthaldus,qui res Francorum descripsit patrio sermone, literis usus cst, uti resert Hunibaldus, perquam similiabus characteribus Graecis, nisi quod epsilon scypsilon oggamma inversa uidentur. Porro quam post diutinam dimicationem cum Gallis 8c Romanis Franci totam propemodum Europam subeugissent. iteras tamen Romanas quas Germani reliqui acceperat, non deleverunti Quod autem Beda uenerabilis narrat de literatura Norim annorum, Latinas paritere Graecas literas Norimanis nos permiscuilse, puto faetum non ex uulgari more scribedi, sed
arcana ratione, qua scribentes de arduis negoti j utuntur, quanado periculum est, ne literis concredita ueniant in notitia eorum. quibus minime oportet.
Quod uero linguam ipsam Germanicam adtinet, eam legibus grammaticis, o dialecticis, ec rhetoricis parere, Cy cedere quis
29쪽
ia dem eloquio Romano ratione θά ipsis rebus deprehendet, quem
non pigebit opera ea in re sumere. Me quidem non poenitet ope ratec diligentiae, quam linguae patriae exactius cognoscendarim pendi, ex quicquid mihi uideor consecutus, cadide alijs etiam ima pertiam,ubi sensero meum studium bonis &cordatis hominibus non displicere. In praesentia quidem paucula Tritemst abbatis ad riciam, ex quibus planum fiet artigrammaticae congruere Gerinmanicum sermonem,haud secus bibro, Latinu aut Graec uim Doctissimus ille quondam praeceptor meus Ioannes Camerarius Dalburgius, ecclesiae Uuormaciensis reueredissimus antistes, aliquot millia dictionum Graecaru collegerat, quae in utra C lingua Graecaec Germanica idem significant. Porro quod optimus resipientissimus episcopus fecit, secit etiam Rodolphus Agricola, aeternum decus Germaniae, nec non Sigismundus Gelanius Boahemus natione libro edito. Aic utinam propediem in lucem Musum publicum ueniant libri Ioannis Auentini, quem non dubito plurima, ut de ali js rebus Germ. ita etiam de lingua scripsisse, cognitulonge dignissima. Idem abbas Spanheimensis haretradit accepta ex libris Oifridi monachi uissenburgensis Legisnus,
inquit, quod Carolus rex Francorum cognomento magnus, na tionis suae misertus barbariem, Nannone, Theobaldo, Albino, ecBerengero adiutoribus , lingua tentauit regulare Germanicam. Cum c testate Turpino tam arduum inchoasset opus, crebris bellorum incursionibus retardatus non persecit,sed morte praeueristus impersectu dereliquit, nec surrexit post eum alius, qui huius rei curam ad animum reuocaret Olfridus autem iam dictus monachus, Rabini Fuldensis quondam auditoriis discipulus, sub Ludovico Pio ipsius Caroli filio grammatica illa quamuis imperinsecta consecutus, multa scripsit in lingua nostra Germanica: quae regularis institutionis miranda sonare uidentur grauitatem Carmina enim ad eandem normam lucubrauit plura heroico metro
simulac elegiaco Insupere prosaice nonulla composuit ad Lumdovicum regem Germaniae, filium pii Ludovicissi fratremi thard imperatoris Ad Oigarium quoc archiepiscopum Moguntinu, ad monachos sanet Galli,ccalios. Huius frameta grammatices allecutus go praesentes alphabeti characteres de multiSeX traXi,ne penitus perirent. Constat autem teste olfrido a
rotu propria plura excogit uta alphabesa, quibus per latissimum
30쪽
supelle 'ligem, sed uere Latinorsi, ut ab eo possint pueri tanquam
ex fonte incorrupto haurire. Ne cogat eos per ambages, quae uelint eloqui, aut quod turpius aic incommodius, digito indicare. Haec quidem earu rerum, quae lub sensus ueniunt, appellatiori cessaria est inter ponendum prima rudimenta. Illud tamen proueetioribus utilius, ut amuelcant abstrusos animi cogitatus scite ex promere: in quo uno sita est uniuersa eloquentiae uis. Memorabilis est etia huius uiri sententia in principio libri qua tangi/μti posita: Linguae, inquit, iores sunt disciplinarum omnium atae aries scien
tium earum certe, quae monimentis magnorum ingeniorum sunt tiariau.
proditae Itac ignoratio linguae cuiust uelut hostilia disciplinae illius claudit, quae ea ipsa lingua est comprehensae consignata.
Sed meminerant homines studiosis, si nihil adiecerint linguis, ad sores tantum peruenisse eos artium,& ante illas aut certe in uestibulo uersari: nec plus esse Latine 8 Graece scire ob Gallice oc Hispane, usu dempto,qui ex linguis eruditis potest accedere Nec hi iaguas omnes labore illo propter seipsa dignas esse hoc est,si aliud
nihil queratur. Quippe propter exteriorem uulitatem tantummodo parantur, ut ad ea penetremus , quae linguis illis includuntur
uelut thesauris quibusdam pulchra ic admiranda. Studio se Censura monis sinitima est ratio examinandi ueri di falsi per enuciata sim um Crplicia Bocomposita quae censura ueri nuncupatur Adolescens a Asistudio linguarum huc tradiustus facile quae proponensu capier. Nec uero quicquam oberit,quo minus ante finem peritis sermonis censuram hanc auspicetur: ut paritere illud consummet studium 8 in hoc decurrat. Et paul infernis, ut perficiat organum
illud tripartitum explicandae rationiS,ait.
Dicendi rationem a bonis 5 sapientibus uiris repudiari aut ne Rhetorigligi minime conuenit, quandoquidem et Ticacissima est ac potenus. tissima. Min omnes uitae partes necessaris. Nam in homine ius ac imperium summum est penes uoluntatem Ratio di iudicium uelut cosultores sunt illi attributi: a Metus autem ut faces. Atqui&affectus animi sermonis scintillis accenduntur,ac ratio incitatur ac mouetur. Quo fit, ut sermo in toto hominis regno ingentes ut res obtineat, ac subinde ostendat. Nec immerito Euripides τυναννικοm uocat facundiam. Et iterum: Quando non habemus iam
populum uel Latine loquentem uel Graece, operosum esset noua in elocuuone illarum linguaru praecepta excogitare Vetera sume a